Euripides Rhesus

Χορός

— ἰὼ ἰώ, μέγας ὦ βασιλεῦ.

380

καλόν, ὦ Θρῄκη,

σκύμνον ἔθρεψας πολίαρχον ἰδεῖν.

ἴδε χρυσόδετον σώματος ἀλκήν,

κλύε καὶ κόμπους κωδωνοκρότους

παρὰ πορπάκων κελαδοῦντας.

θεός, ὦ Τροία, θεός, αὐτὸς Ἄρης

385

ὁ Στρυμόνιος πῶλος ἀοιδοῦ

Μούσης ἥκων καταπνεῖ σε.

Ῥῆσος

χαῖρʼ, ἐσθλὸς ἐσθλοῦ παῖς, τύραννε τῆσδε γῆς,

Ἕκτορ· παλαιᾷ σʼ ἡμέρᾳ προσεννέπω.

χαίρω δέ σʼ εὐτυχοῦντα καὶ προσήμενον

390

πύργοισιν ἐχθρῶν· συγκατασκάψων δʼ ἐγὼ

τείχη πάρειμι καὶ νεῶν πρήσων σκάφη.

Ἕκτωρ

παῖ τῆς μελῳδοῦ μητέρος Μουσῶν μιᾶς

Θρῃκός τε ποταμοῦ Στρυμόνος, φιλῶ λέγειν

τἀληθὲς αἰεὶ κοὐ διπλοῦς πέφυκʼ ἀνήρ.

395

πάλαι πάλαι χρῆν τῇδε συγκάμνειν χθονὶ

ἐλθόντα, καὶ μὴ τοὐπί σʼ Ἀργείων ὕπο

Τροίαν ἐᾶσαι πολεμίῳ πεσεῖν δορί.

οὐ γάρ τι λέξεις ὡς ἄκλητος ὢν φίλοις

οὐκ ἦλθες οὐδʼ ἤμυνας οὐδʼ ἐπεστράφης.

400

τίς γάρ σε κῆρυξ ἢ γερουσία Φρυγῶν

ἐλθοῦσʼ ἀμύνειν οὐκ ἐπέσκηψεν πόλει;

ποῖον δὲ δώρων κόσμον οὐκ ἐπέμψαμεν;

σὺ δʼ ἐγγενὴς ὢν βάρβαρός τε βαρβάρους

Ἕλλησιν ἡμᾶς προύπιες τὸ σὸν μέρος.

405

καίτοι σε μικρᾶς ἐκ τυραννίδος μέγαν

Θρῃκῶν ἄνακτα τῇδʼ ἔθηκʼ ἐγὼ χερί,

ὅτʼ ἀμφὶ Πάγγαιόν τε Παιόνων τε γῆν

Θρῃκῶν ἀρίστοις ἐμπεσὼν κατὰ στόμα

ἔρρηξα πέλτην, σοὶ δὲ δουλώσας λεὼν

410

παρέσχον· ὧν σὺ λακτίσας πολλὴν χάριν,

φίλων νοσούντων ὕστερος βοηδρομεῖς.

οἱ δʼ οὐδὲν ἡμῖν ἐν γένει πεφυκότες,

πάλαι παρόντες, οἳ μὲν ἐν χωστοῖς τάφοις

κεῖνται πεσόντες, πίστις οὐ σμικρὰ πόλει,

415

οἳ δʼ ἔν θʼ ὅπλοισι καὶ παρʼ ἱππείοις ὄχοις

ψυχρὰν ἄησιν δίψιόν τε πῦρ θεοῦ

μένουσι καρτεροῦντες, οὐκ ἐν δεμνίοις

πυκνὴν ἄμυστιν ὡς σὺ δεξιούμενοι.

ταῦθʼ, ὡς ἂν εἰδῇς Ἕκτορʼ ὄντʼ ἐλεύθερον,

420

καὶ μέμφομαί σοι καὶ λέγω κατʼ ὄμμα σόν.

Ῥῆσος

τοιοῦτός εἰμι καὐτός, εὐθεῖαν λόγων

τέμνων κέλευθον, κοὐ διπλοῦς πέφυκʼ ἀνήρ.

ἐγὼ δὲ μεῖζον ἢ σὺ τῆσδʼ ἀπὼν χθονὸς

λύπῃ πρὸς ἧπαρ δυσφορῶν ἐτειρόμην·

425

ἀλλʼ ἀγχιτέρμων γαῖά μοι, Σκύθης λεώς,

μέλλοντι νόστον τὸν πρὸς Ἴλιον περᾶν

ξυνῆψε πόλεμον· Εὐξένου δʼ ἀφικόμην

πόντου πρὸς ἀκτάς, Θρῇκα πορθμεύσων στρατόν.

ἔνθʼ αἱματηρὸς πέλανος ἐς γαῖαν Σκύθης

430

ἠντλεῖτο λόγχῃ Θρῄξ τε συμμιγὴς φόνος.

τοιάδε τοί μʼ ἀπεῖργε συμφορὰ πέδον

Τροίας ἱκέσθαι σύμμαχόν τέ σοι μολεῖν.

ἐπεὶ δʼ ἔπερσα, τῶνδʼ ὁμηρεύσας τέκνα

τάξας τʼ ἔτειον δασμὸν ἐς δόμους φέρειν,

435

ἥκω περάσας ναυσὶ πόντιον στόμα,

τὰ δʼ ἄλλα πεζὸς γῆς περῶν ὁρίσματα —

οὐχ ὡς σὺ κομπεῖς τὰς ἐμὰς ἀμύστιδας,

οὐδʼ ἐν ζαχρύσοις δώμασιν κοιμώμενος,

ἀλλʼ οἷα πόντον Θρῄκιον φυσήματα

440

κρυσταλλόπηκτα Παιόνας τʼ ἐπεζάρει,

ξὺν τοῖσδʼ ἄυπνος οἶδα τλὰς πορπάμασιν.

ἀλλʼ ὕστερος μὲν ἦλθον, ἐν καιρῷ δʼ ὅμως·

σὺ μὲν γὰρ ἤδη δέκατον αἰχμάζεις ἔτος

κοὐδὲν περαίνεις, ἡμέραν δʼ ἐξ ἡμέρας

445

πίπτεις κυβεύων τὸν πρὸς Ἀργείους Ἄρη·

ἐμοὶ δὲ φῶς ἓν ἡλίου καταρκέσει

πέρσαντι πύργους ναυστάθμοις ἐπεσπεσεῖν

κτεῖναί τʼ Ἀχαιούς· θατέρᾳ δʼ ἀπʼ Ἰλίου

πρὸς οἶκον εἶμι, συντεμὼν τοὺς σοὺς πόνους,

450

ὑμῶν δὲ μή τις ἀσπίδʼ ἄρηται χερί·

ἐγὼ γὰρ ἕξω τοὺς μέγʼ αὐχοῦντας δορὶ

πέρσας Ἀχαιούς, καίπερ ὕστερος μολών.

Χορός

ἰὼ ἰώ.

φίλα θροεῖς, φίλος Διόθεν εἶ· μόνον

455

φθόνον ἄμαχον ὕπατος

Ζεὺς θέλοι ἀμφὶ σοῖς λόγοισιν εἴργειν.

τὸ δὲ νάιον Ἀργόθεν δόρυ

οὔτε πρίν τινʼ οὔτε νῦν

460

ἀνδρῶν ἐπόρευσε σέθεν κρείσσω. πῶς μοι

Ἀχιλεὺς τὸ σὸν ἔγχος ἂν δύναιτο,

πῶς δʼ Αἴας ὑπομεῖναι;

εἰ γὰρ ἐγὼ τόδʼ ἦμαρ εἰσίδοιμʼ, ἄναξ,

ὅτῳ πολυφόνου

465

χειρὸς ἀποινάσαιο λόγχᾳ.

Ῥῆσος

τοιαῦτα μέν σοι τῆς μακρᾶς ἀπουσίας

πρᾶξαι παρέξω — σὺν δʼ Ἀδραστείᾳ λέγω —

ἐπειδἂν ἐχθρῶν τήνδʼ ἐλευθέραν πόλιν

θῶμεν θεοῖσί τʼ ἀκροθίνιʼ ἐξέλῃς,

470

ξὺν σοὶ στρατεύειν γῆν ἐπʼ Ἀργείων θέλω

καὶ πᾶσαν ἐλθὼν Ἑλλάδʼ ἐκπέρσαι δορί,

ὡς ἂν μάθωσιν ἐν μέρει πάσχειν κακῶς.

Ἕκτωρ

εἰ τοῦ παρόντος τοῦδʼ ἀπαλλαχθεὶς κακοῦ

πόλιν νεμοίμην ὡς τὸ πρίν ποτʼ ἀσφαλῆ,

475

ἦ κάρτα πολλὴν θεοῖς ἂν εἰδείην χάριν.

τὰ δʼ ἀμφί τʼ Ἄργος καὶ νομὸν τὸν Ἑλλάδος

οὐχ ὧδε πορθεῖν ῥᾴδιʼ, ὡς λέγεις, δορί.

Ῥῆσος

οὐ τούσδʼ ἀριστέας φασὶν Ἑλλήνων μολεῖν;

Ἕκτωρ

κοὐ μεμφόμεσθά γʼ, ἀλλʼ ἄδην ἐλαύνομεν.

480

Ῥῆσος

οὐκ οὖν κτανόντες τούσδε πᾶν εἰργάσμεθα;

Ἕκτωρ

μή νυν τὰ πόρρω τἀγγύθεν μεθεὶς σκόπει.

Ῥῆσος

ἀρκεῖν ἔοικέ σοι παθεῖν, δρᾶσαι δὲ μή.

Ἕκτωρ

πολλῆς γὰρ ἄρχω κἀνθάδʼ ὢν τυραννίδος.

ἀλλʼ εἴτε λαιὸν εἴτε δεξιὸν κέρας

485

εἴτʼ ἐν μέσοισι συμμάχοις πάρεστί σοι

πέλτην ἐρεῖσαι καὶ καταστῆσαι στρατόν.

Ῥῆσος

μόνος μάχεσθαι πολεμίοις, Ἕκτορ, θέλω.

εἰ δʼ αἰσχρὸν ἡγῇ μὴ συνεμπρῆσαι νεῶν

πρύμνας, πονήσας τὸν πάρος πολὺν χρόνον,

490

τάξον μʼ Ἀχιλλέως καὶ στρατοῦ κατὰ στόμα.

Ἕκτωρ

οὐκ ἔστʼ ἐκείνῳ θοῦρον ἐντάξαι δόρυ.

Ῥῆσος

καὶ μὴν λόγος γʼ ἦν ὡς ἔπλευσʼ ἐπʼ Ἴλιον.

Ἕκτωρ

ἔπλευσε καὶ πάρεστιν· ἀλλὰ μηνίων

στρατηλάταισιν οὐ συναίρεται δόρυ.

495

Ῥῆσος

τίς δὴ μετʼ αὐτὸν ἄλλος εὐδοξεῖ στρατοῦ;

Ἕκτωρ

Αἴας ἐμοὶ μὲν οὐδὲν ἡσσᾶσθαι δοκεῖ

χὡ Τυδέως παῖς· ἔστι δʼ αἱμυλώτατον

κρότημʼ Ὀδυσσεύς, λῆμά τʼ ἀρκούντως θρασὺς

καὶ πλεῖστα χώραν τήνδʼ ἀνὴρ καθυβρίσας·

500

ὃς εἰς Ἀθάνας σηκὸν ἔννυχος μολὼν

κλέψας ἄγαλμα ναῦς ἐπʼ Ἀργείων φέρει.

ἤδη δʼ ἀγύρτης πτωχικὴν ἔχων στολὴν

ἐσῆλθε πύργους, πολλὰ δʼ Ἀργείοις κακὰ

ἠρᾶτο, πεμφθεὶς Ἰλίου κατάσκοπος·

505

κτανὼν δὲ φρουροὺς καὶ παραστάτας πυλῶν

ἐξῆλθεν· αἰεὶ δʼ ἐν λόχοις εὑρίσκεται

Θυμβραῖον ἀμφὶ βωμὸν ἄστεως πέλας

θάσσων· κακῷ δὲ μερμέρῳ παλαίομεν.

Ῥῆσος

οὐδεὶς ἀνὴρ εὔψυχος ἀξιοῖ λάθρᾳ

510

κτεῖναι τὸν ἐχθρόν, ἀλλʼ ἰὼν κατὰ στόμα.

τοῦτον δʼ ὃν ἵζειν φὴς σὺ κλωπικὰς ἕδρας

καὶ μηχανᾶσθαι, ζῶντα συλλαβὼν ἐγὼ

πυλῶν ἐπʼ ἐξόδοισιν ἀμπείρας ῥάχιν

στήσω πετεινοῖς γυψὶ θοινατήριον.

515

λῃστὴν γὰρ ὄντα καὶ θεῶν ἀνάκτορα

συλῶντα δεῖ νιν τῷδε κατθανεῖν μόρῳ.

Ἕκτωρ

νῦν μὲν καταυλίσθητε· καὶ γὰρ εὐφρόνη.

δείξω δʼ ἐγώ σοι χῶρον, ἔνθα χρὴ στρατὸν

τὸν σὸν νυχεῦσαι τοῦ τεταγμένου δίχα.

520

ξύνθημα δʼ ἡμῖν Φοῖβος, ἤν τι καὶ δέῃ·

μέμνησʼ ἀκούσας, Θρῃκί τʼ ἄγγειλον στρατῷ.

ὑμᾶς δὲ βάντας χρὴ προταινὶ τάξεων

φρουρεῖν ἐγερτὶ καὶ νεῶν κατάσκοπον

δέχθαι Δόλωνα· καὶ γάρ, εἴπερ ἐστὶ σῶς,

525

ἤδη πελάζει στρατοπέδοισι Τρωικοῖς.