Ἰόλαος
ὦ παῖ, τί μοι σύννοιαν ὄμμασιν φέρων
ἥκεις; νέον τι πολεμίων λέξεις πέρι;
μέλλουσιν ἢ πάρεισιν ἢ τί πυνθάνῃ;
οὐ γάρ τι μὴ ψεύσῃς γε κήρυκος λόγους·
ὁ γὰρ στρατηγὸς εὐτυχὴς τὰ πρὸς θεῶν
385
εἶσιν, σάφʼ οἶδα, καὶ μάλʼ οὐ σμικρὸν φρονῶν,
ἐς τὰς Ἀθήνας. ἀλλὰ τῶν φρονημάτων
ὁ Ζεὺς κολαστὴς τῶν ἄγαν ὑπερφρόνων.
ὦ παῖ, τί μοι σύννοιαν ὄμμασιν φέρων
ἥκεις; νέον τι πολεμίων λέξεις πέρι;
μέλλουσιν ἢ πάρεισιν ἢ τί πυνθάνῃ;
οὐ γάρ τι μὴ ψεύσῃς γε κήρυκος λόγους·
ὁ γὰρ στρατηγὸς εὐτυχὴς τὰ πρὸς θεῶν
385
εἶσιν, σάφʼ οἶδα, καὶ μάλʼ οὐ σμικρὸν φρονῶν,
ἐς τὰς Ἀθήνας. ἀλλὰ τῶν φρονημάτων
ὁ Ζεὺς κολαστὴς τῶν ἄγαν ὑπερφρόνων.
Δημοφῶν
ἥκει στράτευμʼ Ἀργεῖον Εὐρυσθεύς τʼ ἄναξ·
ἐγώ νιν αὐτὸς εἶδον. ἄνδρα γὰρ χρεών,
390
ὅστις στρατηγεῖν φησʼ ἐπίστασθαι καλῶς,
οὐκ ἀγγέλοισι τοὺς ἐναντίους ὁρᾶν.
πεδία μὲν οὖν γῆς ἐς τάδʼ οὐκ ἐφῆκέ πω
στρατόν, λεπαίαν δʼ ὀφρύην καθήμενος
σκοπεῖ — δόκησιν δὴ τόδʼ ἂν λέγοιμί σοι —
395
ποίᾳ προσάξει στρατόπεδον τὰ νῦν δορὸς
ἐν ἀσφαλεῖ τε τῆσδʼ ἱδρύσεται χθονός.
καὶ τἀμὰ μέντοι πάντʼ ἄραρʼ ἤδη καλῶς·
πόλις τʼ ἐν ὅπλοις, σφάγιά θʼ ἡτοιμασμένα
ἕστηκεν οἷς χρὴ ταῦτα τέμνεσθαι θεῶν,
400
τροπαῖά τʼ ἐχθρῶν καὶ πόλει σωτήρια,
θυηπολεῖται δʼ ἄστυ μάντεων ὕπο.
χρησμῶν δʼ ἀοιδοὺς πάντας εἰς ἓν ἁλίσας
ἤλεγξα καὶ βέβηλα καὶ κεκρυμμένα
λόγια παλαιά, τῇδε γῇ σωτήρια.
405
καὶ τῶν μὲν ἄλλων διάφορʼ ἐστὶ θεσφάτοις
πόλλʼ· ἓν δὲ πᾶσι γνῶμα ταὐτὸν ἐμπρέπει·
σφάξαι κελεύουσίν με παρθένον Κόρῃ
Δήμητρος, ἥτις ἐστὶ πατρὸς εὐγενοῦς.
ἐγὼ δʼ ἔχω μέν, ὡς ὁρᾷς, προθυμίαν
410
τοσήνδʼ ἐς ὑμᾶς· παῖδα δʼ οὔτʼ ἐμὴν κτενῶ
οὔτʼ ἄλλον ἀστῶν τῶν ἐμῶν ἀναγκάσω
ἄκονθʼ· ἑκὼν δὲ τίς κακῶς οὕτω φρονεῖ,
ὅστις τὰ φίλτατʼ ἐκ χερῶν δώσει τέκνα;
καὶ νῦν πικρὰς ἂν συστάσεις ἂν εἰσίδοις,
415
τῶν μὲν λεγόντων ὡς δίκαιον ἦν ξένοις
ἱκέταις ἀρήγειν, τῶν δὲ μωρίαν ἐμὴν
κατηγορούντων· εἰ δὲ δὴ δράσω τόδε,
οἰκεῖος ἤδη πόλεμος ἐξαρτύεται.
ταῦτʼ οὖν ὅρα σὺ καὶ συνεξεύρισχʼ ὅπως
420
αὐτοί τε σωθήσεσθε καὶ πέδον τόδε,
κἀγὼ πολίταις μὴ διαβληθήσομαι.
οὐ γὰρ τυραννίδʼ ὥστε βαρβάρων ἔχω·
ἀλλʼ, ἢν δίκαια δρῶ, δίκαια πείσομαι.
ἥκει στράτευμʼ Ἀργεῖον Εὐρυσθεύς τʼ ἄναξ·
ἐγώ νιν αὐτὸς εἶδον. ἄνδρα γὰρ χρεών,
390
ὅστις στρατηγεῖν φησʼ ἐπίστασθαι καλῶς,
οὐκ ἀγγέλοισι τοὺς ἐναντίους ὁρᾶν.
πεδία μὲν οὖν γῆς ἐς τάδʼ οὐκ ἐφῆκέ πω
στρατόν, λεπαίαν δʼ ὀφρύην καθήμενος
σκοπεῖ — δόκησιν δὴ τόδʼ ἂν λέγοιμί σοι —
395
ποίᾳ προσάξει στρατόπεδον τὰ νῦν δορὸς
ἐν ἀσφαλεῖ τε τῆσδʼ ἱδρύσεται χθονός.
καὶ τἀμὰ μέντοι πάντʼ ἄραρʼ ἤδη καλῶς·
πόλις τʼ ἐν ὅπλοις, σφάγιά θʼ ἡτοιμασμένα
ἕστηκεν οἷς χρὴ ταῦτα τέμνεσθαι θεῶν,
400
τροπαῖά τʼ ἐχθρῶν καὶ πόλει σωτήρια,
θυηπολεῖται δʼ ἄστυ μάντεων ὕπο.
χρησμῶν δʼ ἀοιδοὺς πάντας εἰς ἓν ἁλίσας
ἤλεγξα καὶ βέβηλα καὶ κεκρυμμένα
λόγια παλαιά, τῇδε γῇ σωτήρια.
405
καὶ τῶν μὲν ἄλλων διάφορʼ ἐστὶ θεσφάτοις
πόλλʼ· ἓν δὲ πᾶσι γνῶμα ταὐτὸν ἐμπρέπει·
σφάξαι κελεύουσίν με παρθένον Κόρῃ
Δήμητρος, ἥτις ἐστὶ πατρὸς εὐγενοῦς.
ἐγὼ δʼ ἔχω μέν, ὡς ὁρᾷς, προθυμίαν
410
τοσήνδʼ ἐς ὑμᾶς· παῖδα δʼ οὔτʼ ἐμὴν κτενῶ
οὔτʼ ἄλλον ἀστῶν τῶν ἐμῶν ἀναγκάσω
ἄκονθʼ· ἑκὼν δὲ τίς κακῶς οὕτω φρονεῖ,
ὅστις τὰ φίλτατʼ ἐκ χερῶν δώσει τέκνα;
καὶ νῦν πικρὰς ἂν συστάσεις ἂν εἰσίδοις,
415
τῶν μὲν λεγόντων ὡς δίκαιον ἦν ξένοις
ἱκέταις ἀρήγειν, τῶν δὲ μωρίαν ἐμὴν
κατηγορούντων· εἰ δὲ δὴ δράσω τόδε,
οἰκεῖος ἤδη πόλεμος ἐξαρτύεται.
ταῦτʼ οὖν ὅρα σὺ καὶ συνεξεύρισχʼ ὅπως
420
αὐτοί τε σωθήσεσθε καὶ πέδον τόδε,
κἀγὼ πολίταις μὴ διαβληθήσομαι.
οὐ γὰρ τυραννίδʼ ὥστε βαρβάρων ἔχω·
ἀλλʼ, ἢν δίκαια δρῶ, δίκαια πείσομαι.
Χορός
ἀλλʼ ἦ πρόθυμον οὖσαν οὐκ ἐᾷ θεὸς
425
ξένοις ἀρήγειν τήνδε χρῄζουσιν πόλιν;
ἀλλʼ ἦ πρόθυμον οὖσαν οὐκ ἐᾷ θεὸς
425
ξένοις ἀρήγειν τήνδε χρῄζουσιν πόλιν;
Ἰόλαος
ὦ τέκνʼ, ἔοιγμεν ναυτίλοισιν, οἵτινες
χειμῶνος ἐκφυγόντες ἄγριον μένος
ἐς χεῖρα γῇ συνῆψαν, εἶτα χερσόθεν
πνοιαῖσιν ἠλάθησαν ἐς πόντον πάλιν.
430
οὕτω δὲ χἡμεῖς τῆσδʼ ἀπωθούμεσθα γῆς
ἤδη πρὸς ἀκταῖς ὄντες ὡς σεσῳσμένοι.
οἴμοι· τί δῆτʼ ἔτερψας ὦ τάλαινά με
ἐλπὶς τότʼ, οὐ μέλλουσα διατελεῖν χάριν;
συγγνωστὰ γάρ τοι καὶ τὰ τοῦδʼ, εἰ μὴ θέλει
435
κτείνειν πολιτῶν παῖδας· αἰνέσαι δʼ ἔχω
καὶ τἀνθάδ’· εἰ θεοῖσι δὴ δοκεῖ τάδε
πράσσειν ἔμʼ, οὔτοι σή γʼ ἀπόλλυται χάρις.
ὦ παῖδες, ὑμῖν δʼ οὐκ ἔχω τί χρήσομαι.
ποῖ τρεψόμεσθα; τίς γὰρ ἄστεπτος θεῶν;
440
ποῖον δὲ γαίας ἕρκος οὐκ ἀφίγμεθα;
ὀλούμεθʼ, ὦ τέκνʼ· ἐκδοθησόμεσθα δή.
κἀμοῦ μὲν οὐδὲν εἴ με χρὴ θανεῖν μέλει,
πλὴν εἴ τι τέρψω τοὺς ἐμοὺς ἐχθροὺς θανών·
ὑμᾶς δὲ κλαίω καὶ κατοικτίρω, τέκνα,
445
καὶ τὴν γεραιὰν μητέρʼ Ἀλκμήνην πατρός.
ὦ δυστάλαινα τοῦ μακροῦ βίου σέθεν,
τλήμων δὲ κἀγὼ πολλὰ μοχθήσας μάτην.
χρῆν χρῆν ἄρʼ ἡμᾶς ἀνδρὸς εἰς ἐχθροῦ χέρας
πεσόντας αἰσχρῶς καὶ κακῶς λιπεῖν βίον.
450
ἀλλʼ οἶσθ’ ὅ μοι σύμπραξον; οὐχ ἅπασα γὰρ
πέφευγεν ἐλπὶς τῶνδέ μοι σωτηρίας·
ἔμʼ ἔκδος Ἀργείοισιν ἀντὶ τῶνδʼ, ἄναξ,
καὶ μήτε κινδύνευε, σωθήτω τέ μοι
τέκνʼ· οὐ φιλεῖν δεῖ τὴν ἐμὴν ψυχήν· ἴτω.
455
μάλιστα δʼ Εὐρυσθεύς με βούλοιτʼ ἂν λαβὼν
τὸν Ἡράκλειον σύμμαχον καθυβρίσαι·
σκαιὸς γὰρ ἁνήρ. τοῖς σοφοῖς δʼ εὐκτὸν σοφῷ
ἔχθραν συνάπτειν, μὴ ἀμαθεῖ φρονήματι·
πολλῆς γὰρ αἰδοῦς καὶ δίκης τις ἂν τύχοι.
460
ὦ τέκνʼ, ἔοιγμεν ναυτίλοισιν, οἵτινες
χειμῶνος ἐκφυγόντες ἄγριον μένος
ἐς χεῖρα γῇ συνῆψαν, εἶτα χερσόθεν
πνοιαῖσιν ἠλάθησαν ἐς πόντον πάλιν.
430
οὕτω δὲ χἡμεῖς τῆσδʼ ἀπωθούμεσθα γῆς
ἤδη πρὸς ἀκταῖς ὄντες ὡς σεσῳσμένοι.
οἴμοι· τί δῆτʼ ἔτερψας ὦ τάλαινά με
ἐλπὶς τότʼ, οὐ μέλλουσα διατελεῖν χάριν;
συγγνωστὰ γάρ τοι καὶ τὰ τοῦδʼ, εἰ μὴ θέλει
435
κτείνειν πολιτῶν παῖδας· αἰνέσαι δʼ ἔχω
καὶ τἀνθάδ’· εἰ θεοῖσι δὴ δοκεῖ τάδε
πράσσειν ἔμʼ, οὔτοι σή γʼ ἀπόλλυται χάρις.
ὦ παῖδες, ὑμῖν δʼ οὐκ ἔχω τί χρήσομαι.
ποῖ τρεψόμεσθα; τίς γὰρ ἄστεπτος θεῶν;
440
ποῖον δὲ γαίας ἕρκος οὐκ ἀφίγμεθα;
ὀλούμεθʼ, ὦ τέκνʼ· ἐκδοθησόμεσθα δή.
κἀμοῦ μὲν οὐδὲν εἴ με χρὴ θανεῖν μέλει,
πλὴν εἴ τι τέρψω τοὺς ἐμοὺς ἐχθροὺς θανών·
ὑμᾶς δὲ κλαίω καὶ κατοικτίρω, τέκνα,
445
καὶ τὴν γεραιὰν μητέρʼ Ἀλκμήνην πατρός.
ὦ δυστάλαινα τοῦ μακροῦ βίου σέθεν,
τλήμων δὲ κἀγὼ πολλὰ μοχθήσας μάτην.
χρῆν χρῆν ἄρʼ ἡμᾶς ἀνδρὸς εἰς ἐχθροῦ χέρας
πεσόντας αἰσχρῶς καὶ κακῶς λιπεῖν βίον.
450
ἀλλʼ οἶσθ’ ὅ μοι σύμπραξον; οὐχ ἅπασα γὰρ
πέφευγεν ἐλπὶς τῶνδέ μοι σωτηρίας·
ἔμʼ ἔκδος Ἀργείοισιν ἀντὶ τῶνδʼ, ἄναξ,
καὶ μήτε κινδύνευε, σωθήτω τέ μοι
τέκνʼ· οὐ φιλεῖν δεῖ τὴν ἐμὴν ψυχήν· ἴτω.
455
μάλιστα δʼ Εὐρυσθεύς με βούλοιτʼ ἂν λαβὼν
τὸν Ἡράκλειον σύμμαχον καθυβρίσαι·
σκαιὸς γὰρ ἁνήρ. τοῖς σοφοῖς δʼ εὐκτὸν σοφῷ
ἔχθραν συνάπτειν, μὴ ἀμαθεῖ φρονήματι·
πολλῆς γὰρ αἰδοῦς καὶ δίκης τις ἂν τύχοι.
460
Χορός
ὦ πρέσβυ, μή νυν τήνδʼ ἐπαιτιῶ πόλιν·
τάχʼ ἂν γὰρ ἡμῖν ψευδὲς ἀλλʼ ὅμως κακὸν
γένοιτʼ ὄνειδος ὡς ξένους προυδώκαμεν.
ὦ πρέσβυ, μή νυν τήνδʼ ἐπαιτιῶ πόλιν·
τάχʼ ἂν γὰρ ἡμῖν ψευδὲς ἀλλʼ ὅμως κακὸν
γένοιτʼ ὄνειδος ὡς ξένους προυδώκαμεν.
Δημοφῶν
γενναῖα μὲν τάδʼ εἶπας, ἀλλʼ ἀμήχανα.
οὐ σοῦ χατίζων δεῦρʼ ἄναξ στρατηλατεῖ·
465
τί γὰρ γέροντος ἀνδρὸς Εὐρυσθεῖ πλέον
θανόντος; ἀλλὰ τούσδε βούλεται κτανεῖν.
δεινὸν γὰρ ἐχθροῖς βλαστάνοντες εὐγενεῖς,
νεανίαι τε καὶ πατρὸς μεμνημένοι
λύμας· ἃ κεῖνον πάντα προσκοπεῖν χρεών.
470
ἀλλʼ, εἴ τινʼ ἄλλην οἶσθα καιριωτέραν
βουλήν, ἑτοίμαζʼ, ὡς ἔγωγʼ ἀμήχανος
χρησμῶν ἀκούσας εἰμὶ καὶ φόβου πλέως.
γενναῖα μὲν τάδʼ εἶπας, ἀλλʼ ἀμήχανα.
οὐ σοῦ χατίζων δεῦρʼ ἄναξ στρατηλατεῖ·
465
τί γὰρ γέροντος ἀνδρὸς Εὐρυσθεῖ πλέον
θανόντος; ἀλλὰ τούσδε βούλεται κτανεῖν.
δεινὸν γὰρ ἐχθροῖς βλαστάνοντες εὐγενεῖς,
νεανίαι τε καὶ πατρὸς μεμνημένοι
λύμας· ἃ κεῖνον πάντα προσκοπεῖν χρεών.
470
ἀλλʼ, εἴ τινʼ ἄλλην οἶσθα καιριωτέραν
βουλήν, ἑτοίμαζʼ, ὡς ἔγωγʼ ἀμήχανος
χρησμῶν ἀκούσας εἰμὶ καὶ φόβου πλέως.
Μακαρία
ξένοι, θράσος μοι μηδὲν ἐξόδοις ἐμαῖς
προσθῆτε· πρῶτον γὰρ τόδʼ ἐξαιτήσομαι·
475
γυναικὶ γὰρ σιγή τε καὶ τὸ σωφρονεῖν
κάλλιστον, εἴσω θʼ ἥσυχον μένειν δόμων.
τῶν σῶν δʼ ἀκούσασʼ, Ἰόλεως, στεναγμάτων
ἐξῆλθον, οὐ ταχθεῖσα πρεσβεύειν γένους.
ἀλλʼ, εἰμὶ γάρ πως πρόσφορος, μέλει δέ μοι
480
μάλιστ’ ἀδελφῶν, τῶνδε κἀμαυτῆς πέρι
θέλω πυθέσθαι, μὴ ’πὶ τοῖς πάλαι κακοῖς
προσκείμενόν τι πῆμα σὴν δάκνει φρένα.
ξένοι, θράσος μοι μηδὲν ἐξόδοις ἐμαῖς
προσθῆτε· πρῶτον γὰρ τόδʼ ἐξαιτήσομαι·
475
γυναικὶ γὰρ σιγή τε καὶ τὸ σωφρονεῖν
κάλλιστον, εἴσω θʼ ἥσυχον μένειν δόμων.
τῶν σῶν δʼ ἀκούσασʼ, Ἰόλεως, στεναγμάτων
ἐξῆλθον, οὐ ταχθεῖσα πρεσβεύειν γένους.
ἀλλʼ, εἰμὶ γάρ πως πρόσφορος, μέλει δέ μοι
480
μάλιστ’ ἀδελφῶν, τῶνδε κἀμαυτῆς πέρι
θέλω πυθέσθαι, μὴ ’πὶ τοῖς πάλαι κακοῖς
προσκείμενόν τι πῆμα σὴν δάκνει φρένα.
Ἰόλαος
ὦ παῖ, μάλιστα σʼ οὐ νεωστὶ δὴ τέκνων
τῶν Ἡρακλείων ἐνδίκως αἰνεῖν ἔχω.
485
ἡμῖν δὲ δόξας εὖ προχωρῆσαι δρόμος
πάλιν μεθέστηκʼ αὖθις ἐς τἀμήχανον·
χρησμῶν γὰρ ᾠδούς φησι σημαίνειν ὅδε,
οὐ ταῦρον οὐδὲ μόσχον, ἀλλὰ παρθένον
σφάξαι Κόρῃ Δήμητρος ἥτις εὐγενής,
490
εἰ χρὴ μὲν ἡμᾶς, χρὴ δὲ τήνδʼ εἶναι πόλιν.
ταῦτʼ οὖν ἀμηχανοῦμεν· οὔτε γὰρ τέκνα
σφάξειν ὅδʼ αὑτοῦ φησιν οὔτʼ ἄλλου τινός.
κἀμοὶ λέγει μὲν οὐ σαφῶς, λέγει δέ πως,
εἰ μή τι τούτων ἐξαμηχανήσομεν,
495
ἡμᾶς μὲν ἄλλην γαῖαν εὑρίσκειν τινά,
αὐτὸς δὲ σῶσαι τήνδε βούλεται χθόνα.
ὦ παῖ, μάλιστα σʼ οὐ νεωστὶ δὴ τέκνων
τῶν Ἡρακλείων ἐνδίκως αἰνεῖν ἔχω.
485
ἡμῖν δὲ δόξας εὖ προχωρῆσαι δρόμος
πάλιν μεθέστηκʼ αὖθις ἐς τἀμήχανον·
χρησμῶν γὰρ ᾠδούς φησι σημαίνειν ὅδε,
οὐ ταῦρον οὐδὲ μόσχον, ἀλλὰ παρθένον
σφάξαι Κόρῃ Δήμητρος ἥτις εὐγενής,
490
εἰ χρὴ μὲν ἡμᾶς, χρὴ δὲ τήνδʼ εἶναι πόλιν.
ταῦτʼ οὖν ἀμηχανοῦμεν· οὔτε γὰρ τέκνα
σφάξειν ὅδʼ αὑτοῦ φησιν οὔτʼ ἄλλου τινός.
κἀμοὶ λέγει μὲν οὐ σαφῶς, λέγει δέ πως,
εἰ μή τι τούτων ἐξαμηχανήσομεν,
495
ἡμᾶς μὲν ἄλλην γαῖαν εὑρίσκειν τινά,
αὐτὸς δὲ σῶσαι τήνδε βούλεται χθόνα.
Μακαρία
ἐν τῷδε κἀχόμεσθα σωθῆναι λόγῳ;
ἐν τῷδε κἀχόμεσθα σωθῆναι λόγῳ;
Ἰόλαος
ἐν τῷδε, τἄλλα γʼ εὐτυχῶς πεπραγότες.
ἐν τῷδε, τἄλλα γʼ εὐτυχῶς πεπραγότες.
Μακαρία
μή νυν τρέσῃς ἔτʼ ἐχθρὸν Ἀργεῖον δόρυ·
500
ἐγὼ γὰρ αὐτὴ πρὶν κελευσθῆναι, γέρον,
θνῄσκειν ἑτοίμη καὶ παρίστασθαι σφαγῇ.
τί φήσομεν γάρ, εἰ πόλις μὲν ἀξιοῖ
κίνδυνον ἡμῶν οὕνεκʼ αἴρεσθαι μέγαν,
αὐτοὶ δὲ προστιθέντες ἄλλοισιν πόνους,
505
παρόν σφε σῷσαι, φευξόμεσθα μὴ θανεῖν;
οὐ δῆτʼ, ἐπεί τοι καὶ γέλωτος ἄξια,
στένειν μὲν ἱκέτας δαιμόνων καθημένους,
πατρὸς δʼ ἐκείνου φύντας οὗ πεφύκαμεν
κακοὺς ὁρᾶσθαι· ποῦ τάδʼ ἐν χρηστοῖς πρέπει;
510
κάλλιον, οἶμαι, τῆσδʼ — ἃ μὴ τύχοι ποτέ —
πόλεως ἁλούσης, χεῖρας εἰς ἐχθρῶν πεσεῖν,
κἄπειτα τινὰ πατρὸς οὖσαν εὐγενοῦς
παθοῦσαν Ἅιδην μηδὲν ἧσσον εἰσιδεῖν.
ἀλλʼ ἐκπεσοῦσα τῆσδʼ ἀλητεύσω χθονός;
515
κοὐκ αἰσχυνοῦμαι δῆτ’, ἐὰν δή τις λέγῃ·
Τί δεῦρʼ ἀφίκεσθʼ ἱκεσίοισι σὺν κλάδοις
αὐτοὶ φιλοψυχοῦντες; ἔξιτε χθονός·
κακοὺς γὰρ ἡμεῖς οὐ προσωφελήσομεν.
ἀλλʼ οὐδὲ μέντοι, τῶνδε μὲν τεθνηκότων,
520
αὐτὴ δὲ σωθεῖσʼ, ἐλπίδʼ εὖ πράξειν ἔχω·
— πολλοὶ γὰρ ἤδη τῇδε προύδοσαν φίλους. —
τίς γὰρ κόρην ἔρημον ἢ δάμαρτʼ ἔχειν,
ἢ παιδοποιεῖν ἐξ ἐμοῦ βουλήσεται;
οὐκ οὖν θανεῖν ἄμεινον ἢ τούτων τυχεῖν
525
ἀναξίαν; ἄλλῃ δὲ κἂν πρέποι τινὶ
μᾶλλον τάδʼ, ἥτις μὴ ’πίσημος ὡς ἐγώ.
ἡγεῖσθʼ ὅπου δεῖ σῶμα κατθανεῖν τόδε
καὶ στεμματοῦτε καὶ κατάρχεσθʼ, εἰ δοκεῖ·
νικᾶτε δʼ ἐχθρούς· ἥδε γὰρ ψυχὴ πάρα
530
ἑκοῦσα κοὐκ ἄκουσα· κἀξαγγέλλομαι
θνῄσκειν ἀδελφῶν τῶνδε κἀμαυτῆς ὕπερ.
εὕρημα γάρ τοι μὴ φιλοψυχοῦσʼ ἐγὼ
κάλλιστον ηὕρηκ’, εὐκλεῶς λιπεῖν βίον.
μή νυν τρέσῃς ἔτʼ ἐχθρὸν Ἀργεῖον δόρυ·
500
ἐγὼ γὰρ αὐτὴ πρὶν κελευσθῆναι, γέρον,
θνῄσκειν ἑτοίμη καὶ παρίστασθαι σφαγῇ.
τί φήσομεν γάρ, εἰ πόλις μὲν ἀξιοῖ
κίνδυνον ἡμῶν οὕνεκʼ αἴρεσθαι μέγαν,
αὐτοὶ δὲ προστιθέντες ἄλλοισιν πόνους,
505
παρόν σφε σῷσαι, φευξόμεσθα μὴ θανεῖν;
οὐ δῆτʼ, ἐπεί τοι καὶ γέλωτος ἄξια,
στένειν μὲν ἱκέτας δαιμόνων καθημένους,
πατρὸς δʼ ἐκείνου φύντας οὗ πεφύκαμεν
κακοὺς ὁρᾶσθαι· ποῦ τάδʼ ἐν χρηστοῖς πρέπει;
510
κάλλιον, οἶμαι, τῆσδʼ — ἃ μὴ τύχοι ποτέ —
πόλεως ἁλούσης, χεῖρας εἰς ἐχθρῶν πεσεῖν,
κἄπειτα τινὰ πατρὸς οὖσαν εὐγενοῦς
παθοῦσαν Ἅιδην μηδὲν ἧσσον εἰσιδεῖν.
ἀλλʼ ἐκπεσοῦσα τῆσδʼ ἀλητεύσω χθονός;
515
κοὐκ αἰσχυνοῦμαι δῆτ’, ἐὰν δή τις λέγῃ·
Τί δεῦρʼ ἀφίκεσθʼ ἱκεσίοισι σὺν κλάδοις
αὐτοὶ φιλοψυχοῦντες; ἔξιτε χθονός·
κακοὺς γὰρ ἡμεῖς οὐ προσωφελήσομεν.
ἀλλʼ οὐδὲ μέντοι, τῶνδε μὲν τεθνηκότων,
520
αὐτὴ δὲ σωθεῖσʼ, ἐλπίδʼ εὖ πράξειν ἔχω·
— πολλοὶ γὰρ ἤδη τῇδε προύδοσαν φίλους. —
τίς γὰρ κόρην ἔρημον ἢ δάμαρτʼ ἔχειν,
ἢ παιδοποιεῖν ἐξ ἐμοῦ βουλήσεται;
οὐκ οὖν θανεῖν ἄμεινον ἢ τούτων τυχεῖν
525
ἀναξίαν; ἄλλῃ δὲ κἂν πρέποι τινὶ
μᾶλλον τάδʼ, ἥτις μὴ ’πίσημος ὡς ἐγώ.
ἡγεῖσθʼ ὅπου δεῖ σῶμα κατθανεῖν τόδε
καὶ στεμματοῦτε καὶ κατάρχεσθʼ, εἰ δοκεῖ·
νικᾶτε δʼ ἐχθρούς· ἥδε γὰρ ψυχὴ πάρα
530
ἑκοῦσα κοὐκ ἄκουσα· κἀξαγγέλλομαι
θνῄσκειν ἀδελφῶν τῶνδε κἀμαυτῆς ὕπερ.
εὕρημα γάρ τοι μὴ φιλοψυχοῦσʼ ἐγὼ
κάλλιστον ηὕρηκ’, εὐκλεῶς λιπεῖν βίον.
Χορός
φεῦ φεῦ, τί λέξω παρθένου μέγαν λόγον
535
κλύων, ἀδελφῶν ἣ πάρος θέλει θανεῖν;
τούτων τίς ἂν λέξειε γενναίους λόγους
μᾶλλον, τίς ἂν δράσειεν ἀνθρώπων ἔτι;
φεῦ φεῦ, τί λέξω παρθένου μέγαν λόγον
535
κλύων, ἀδελφῶν ἣ πάρος θέλει θανεῖν;
τούτων τίς ἂν λέξειε γενναίους λόγους
μᾶλλον, τίς ἂν δράσειεν ἀνθρώπων ἔτι;
Ἰόλαος
ὦ τέκνον, οὐκ ἔστʼ ἄλλοθεν τὸ σὸν κάρα,
ἀλλʼ ἐξ ἐκείνου σπέρμα τῆς θείας φρενὸς
540
πέφυκας Ἡράκλειος· οὐδʼ αἰσχύνομαι
τοῖς σοῖς λόγοισι, τῇ τύχῃ δʼ ἀλγύνομαι.
ἀλλʼ ᾗ γένοιτʼ ἂν ἐνδικωτέρως φράσω·
πάσας ἀδελφὰς τῆσδε δεῦρο χρὴ καλεῖν,
κᾆθʼ ἡ λαχοῦσα θνῃσκέτω γένους ὕπερ·
545
σὲ δʼ οὐ δίκαιον κατθανεῖν ἄνευ πάλου.
ὦ τέκνον, οὐκ ἔστʼ ἄλλοθεν τὸ σὸν κάρα,
ἀλλʼ ἐξ ἐκείνου σπέρμα τῆς θείας φρενὸς
540
πέφυκας Ἡράκλειος· οὐδʼ αἰσχύνομαι
τοῖς σοῖς λόγοισι, τῇ τύχῃ δʼ ἀλγύνομαι.
ἀλλʼ ᾗ γένοιτʼ ἂν ἐνδικωτέρως φράσω·
πάσας ἀδελφὰς τῆσδε δεῦρο χρὴ καλεῖν,
κᾆθʼ ἡ λαχοῦσα θνῃσκέτω γένους ὕπερ·
545
σὲ δʼ οὐ δίκαιον κατθανεῖν ἄνευ πάλου.
Μακαρία
οὐκ ἂν θάνοιμι τῇ τύχῃ λαχοῦσʼ ἐγώ·
χάρις γὰρ οὐ πρόσεστι· μὴ λέξῃς, γέρον.
ἀλλʼ, εἰ μὲν ἐνδέχεσθε καὶ βούλεσθέ μοι
χρῆσθαι προθύμως, τὴν ἐμὴν ψυχὴν ἐγὼ
550
δίδωμʼ ἑκοῦσα τοῖσδʼ, ἀναγκασθεῖσα δʼ οὔ.
οὐκ ἂν θάνοιμι τῇ τύχῃ λαχοῦσʼ ἐγώ·
χάρις γὰρ οὐ πρόσεστι· μὴ λέξῃς, γέρον.
ἀλλʼ, εἰ μὲν ἐνδέχεσθε καὶ βούλεσθέ μοι
χρῆσθαι προθύμως, τὴν ἐμὴν ψυχὴν ἐγὼ
550
δίδωμʼ ἑκοῦσα τοῖσδʼ, ἀναγκασθεῖσα δʼ οὔ.
Ἰόλαος
φεῦ·
ὅδʼ αὖ λόγος σοι τοῦ πρὶν εὐγενέστερος·
κἀκεῖνος ἦν ἄριστος· ἀλλʼ ὑπερφέρεις
τόλμῃ τε τόλμαν καὶ λόγῳ χρηστῷ λόγον.
555
οὐ μὴν κελεύω γʼ οὐδʼ ἀπεννέπω, τέκνον,
θνῄσκειν σʼ· ἀδελφοὺς δʼ ὠφελεῖς θανοῦσα σούς.
φεῦ·
ὅδʼ αὖ λόγος σοι τοῦ πρὶν εὐγενέστερος·
κἀκεῖνος ἦν ἄριστος· ἀλλʼ ὑπερφέρεις
τόλμῃ τε τόλμαν καὶ λόγῳ χρηστῷ λόγον.
555
οὐ μὴν κελεύω γʼ οὐδʼ ἀπεννέπω, τέκνον,
θνῄσκειν σʼ· ἀδελφοὺς δʼ ὠφελεῖς θανοῦσα σούς.
Μακαρία
σοφῶς κελεύεις· μὴ τρέσῃς μιάσματος
τοὐμοῦ μετασχεῖν, ἀλλʼ ἐλευθέρως θάνω.
ἕπου δέ, πρέσβυ· σῇ γὰρ ἐνθανεῖν χερὶ
560
θέλω· πέπλοις δὲ σῶμʼ ἐμὸν κρύψον παρών·
ἐπεὶ σφαγῆς γε πρὸς τὸ δεινὸν εἶμʼ ἐγώ,
εἴπερ πέφυκα πατρὸς οὗπερ εὔχομαι.
σοφῶς κελεύεις· μὴ τρέσῃς μιάσματος
τοὐμοῦ μετασχεῖν, ἀλλʼ ἐλευθέρως θάνω.
ἕπου δέ, πρέσβυ· σῇ γὰρ ἐνθανεῖν χερὶ
560
θέλω· πέπλοις δὲ σῶμʼ ἐμὸν κρύψον παρών·
ἐπεὶ σφαγῆς γε πρὸς τὸ δεινὸν εἶμʼ ἐγώ,
εἴπερ πέφυκα πατρὸς οὗπερ εὔχομαι.
Ἰόλαος
οὐκ ἂν δυναίμην σῷ παρεστάναι μόρῳ.
οὐκ ἂν δυναίμην σῷ παρεστάναι μόρῳ.
Μακαρία
σὺ δʼ ἀλλὰ τοῦδε χρῇζε, μή μʼ ἐν ἀρσένων,
565
ἀλλʼ ἐν γυναικῶν, χερσὶν ἐκπνεῦσαι βίον.
σὺ δʼ ἀλλὰ τοῦδε χρῇζε, μή μʼ ἐν ἀρσένων,
565
ἀλλʼ ἐν γυναικῶν, χερσὶν ἐκπνεῦσαι βίον.
Δημοφῶν
ἔσται τάδʼ, ὦ τάλαινα παρθένων, ἐπεὶ
κἀμοὶ τόδʼ αἰσχρόν, μή σε κοσμεῖσθαι καλῶς,
πολλῶν ἕκατι, τῆς τε σῆς εὐψυχίας
καὶ τοῦ δικαίου· τλημονεστάτην δὲ σὲ
570
πασῶν γυναικῶν εἶδον ὀφθαλμοῖς ἐγώ.
ἀλλʼ, εἴ τι βούλῃ, τούσδε τὸν γέροντά τε
χώρει προσειποῦσʼ ὑστάτοις προσφθέγμασιν.
ἔσται τάδʼ, ὦ τάλαινα παρθένων, ἐπεὶ
κἀμοὶ τόδʼ αἰσχρόν, μή σε κοσμεῖσθαι καλῶς,
πολλῶν ἕκατι, τῆς τε σῆς εὐψυχίας
καὶ τοῦ δικαίου· τλημονεστάτην δὲ σὲ
570
πασῶν γυναικῶν εἶδον ὀφθαλμοῖς ἐγώ.
ἀλλʼ, εἴ τι βούλῃ, τούσδε τὸν γέροντά τε
χώρει προσειποῦσʼ ὑστάτοις προσφθέγμασιν.
Μακαρία
ὦ χαῖρε, πρέσβυ, χαῖρε καὶ δίδασκέ μοι
τοιούσδε τούσδε παῖδας, ἐς τὸ πᾶν σοφούς,
575
ὥσπερ σύ, μηδὲν μᾶλλον· ἀρκέσουσι γάρ.
πειρῶ δὲ σῶσαι μὴ θανεῖν, πρόθυμος ὤν·
σοὶ παῖδές ἐσμεν, σαῖν χεροῖν τεθράμμεθα.
ὁρᾷς δὲ κἀμὲ τὴν ἐμὴν ὥραν γάμου
διδοῦσαν ἀντὶ τῶνδε κατθανουμένην.
580
ὑμεῖς τʼ, ἀδελφῶν ἡ παροῦσʼ ὁμιλία,
εὐδαιμονοῖτε, καὶ γένοιθʼ ὑμῖν ὅσων
ἡμὴ πάροιθε καρδία σφαγήσεται.
καὶ τὸν γέροντα τήν τʼ ἔσω γραῖαν δόμων
τιμᾶτε πατρὸς μητέρʼ Ἀλκμήνην ἐμοῦ
585
ξένους τε τούσδε. κἂν ἀπαλλαγὴ πόνων
καὶ νόστος ὑμῖν εὑρεθῇ ποτʼ ἐκ θεῶν,
μέμνησθε τὴν σώτειραν ὡς θάψαι χρεών.
κάλλιστά τοι δίκαιον· οὐ γὰρ ἐνδεὴς
ὑμῖν παρέστην, ἀλλὰ προύθανον γένους.
590
τάδʼ ἀντὶ παίδων ἐστί μοι κειμήλια
καὶ παρθενείας, εἴ τι δὴ κάτω χθονός·
εἴη γε μέντοι μηδέν. εἰ γὰρ ἕξομεν
κἀκεῖ μερίμνας οἱ θανούμενοι βροτῶν,
οὐκ οἶδ’ ὅποι τις τρέψεται· τὸ γὰρ θανεῖν
595
κακῶν μέγιστον φάρμακον νομίζεται.
ὦ χαῖρε, πρέσβυ, χαῖρε καὶ δίδασκέ μοι
τοιούσδε τούσδε παῖδας, ἐς τὸ πᾶν σοφούς,
575
ὥσπερ σύ, μηδὲν μᾶλλον· ἀρκέσουσι γάρ.
πειρῶ δὲ σῶσαι μὴ θανεῖν, πρόθυμος ὤν·
σοὶ παῖδές ἐσμεν, σαῖν χεροῖν τεθράμμεθα.
ὁρᾷς δὲ κἀμὲ τὴν ἐμὴν ὥραν γάμου
διδοῦσαν ἀντὶ τῶνδε κατθανουμένην.
580
ὑμεῖς τʼ, ἀδελφῶν ἡ παροῦσʼ ὁμιλία,
εὐδαιμονοῖτε, καὶ γένοιθʼ ὑμῖν ὅσων
ἡμὴ πάροιθε καρδία σφαγήσεται.
καὶ τὸν γέροντα τήν τʼ ἔσω γραῖαν δόμων
τιμᾶτε πατρὸς μητέρʼ Ἀλκμήνην ἐμοῦ
585
ξένους τε τούσδε. κἂν ἀπαλλαγὴ πόνων
καὶ νόστος ὑμῖν εὑρεθῇ ποτʼ ἐκ θεῶν,
μέμνησθε τὴν σώτειραν ὡς θάψαι χρεών.
κάλλιστά τοι δίκαιον· οὐ γὰρ ἐνδεὴς
ὑμῖν παρέστην, ἀλλὰ προύθανον γένους.
590
τάδʼ ἀντὶ παίδων ἐστί μοι κειμήλια
καὶ παρθενείας, εἴ τι δὴ κάτω χθονός·
εἴη γε μέντοι μηδέν. εἰ γὰρ ἕξομεν
κἀκεῖ μερίμνας οἱ θανούμενοι βροτῶν,
οὐκ οἶδ’ ὅποι τις τρέψεται· τὸ γὰρ θανεῖν
595
κακῶν μέγιστον φάρμακον νομίζεται.
Ἰόλαος
ἀλλʼ, ὦ μέγιστον ἐκπρέπουσʼ εὐψυχίᾳ
πασῶν γυναικῶν, ἴσθι, τιμιωτάτη
καὶ ζῶσʼ ὑφʼ ἡμῶν καὶ θανοῦσʼ ἔσῃ πολύ·
καὶ χαῖρε· δυσφημεῖν γὰρ ἅζομαι θεάν,
600
ᾗ σὸν κατῆρκται σῶμα, Δήμητρος κόρην.
ὦ παῖδες, οἰχόμεσθα· λύεται μέλη
λύπῃ· λάβεσθε κεἰς ἕδραν μʼ ἐρείσατε
αὐτοῦ πέπλοισι τοῖσδε κρύψαντες, τέκνα.
ὡς οὔτε τούτοις ἥδόμαι πεπραγμένοις,
605
χρησμοῦ τε μὴ κρανθέντος οὐ βιώσιμον·
μείζων γὰρ ἄτη· συμφορὰ δὲ καὶ τάδε.
ἀλλʼ, ὦ μέγιστον ἐκπρέπουσʼ εὐψυχίᾳ
πασῶν γυναικῶν, ἴσθι, τιμιωτάτη
καὶ ζῶσʼ ὑφʼ ἡμῶν καὶ θανοῦσʼ ἔσῃ πολύ·
καὶ χαῖρε· δυσφημεῖν γὰρ ἅζομαι θεάν,
600
ᾗ σὸν κατῆρκται σῶμα, Δήμητρος κόρην.
ὦ παῖδες, οἰχόμεσθα· λύεται μέλη
λύπῃ· λάβεσθε κεἰς ἕδραν μʼ ἐρείσατε
αὐτοῦ πέπλοισι τοῖσδε κρύψαντες, τέκνα.
ὡς οὔτε τούτοις ἥδόμαι πεπραγμένοις,
605
χρησμοῦ τε μὴ κρανθέντος οὐ βιώσιμον·
μείζων γὰρ ἄτη· συμφορὰ δὲ καὶ τάδε.
Heracleidae. Euripides. Gilbert Murray. Oxford. 1902.
Tufts University provided support for entering this text.
This text was converted to electronic form by professional data entry and has been proofread to a medium level of accuracy.