Euripides Heracleidae

Θεράπων

δέσποινʼ, ὁρᾷς μέν, ἀλλʼ ὅμως εἰρήσεται,

Εὐρυσθέα σοι τόνδʼ ἄγοντες ἥκομεν,

ἄελπτον ὄψιν, τῷδέ τʼ οὐχ ἧσσον τύχην·

930

οὐ γάρ ποτʼ ηὔχει χεῖρας ἵξεσθαι σέθεν,

ὅτʼ ἐκ Μυκηνῶν πολυπόνῳ σὺν ἀσπίδι

ἔστειχε μείζω τῆς δίκης φρονῶν, πόλιν

πέρσων Ἀθηνᾶς. ἀλλὰ τὴν ἐναντίαν

δαίμων ἔθηκε, καὶ μετέστησεν τύχην.

935

Ὕλλος μὲν οὖν ὅ τʼ ἐσθλὸς Ἰόλεως βρέτας

Διὸς τροπαίου καλλίνικον ἵστασαν·

ἐμοὶ δὲ πρὸς σὲ τόνδʼ ἐπιστέλλουσʼ ἄγειν,

τέρψαι θέλοντες σὴν φρένʼ· ἐκ γὰρ εὐτυχοῦς

ἥδιστον ἐχθρὸν ἄνδρα δυστυχοῦνθʼ ὁρᾶν.

940

Ἀλκμήνη

ὦ μῖσος, ἥκεις; εἷλέ σʼ ἡ Δίκη χρόνῳ;

πρῶτον μὲν οὖν μοι δεῦρʼ ἐπίστρεψον κάρα

καὶ τλῆθι τοὺς σοὺς προσβλέπειν ἐναντίον

ἐχθρούς· κρατῇ γὰρ νῦν γε κοὐ κρατεῖς ἔτι.

ἐκεῖνος εἶ σύ — βούλομαι γὰρ εἰδέναι —

945

ὃς πολλὰ μὲν τὸν ὄνθʼ ὅπου ’στὶ νῦν ἐμὸν

παῖδʼ ἠξίωσας, ὦ πανοῦργʼ, ἐφυβρίσαι;

τί γὰρ σὺ κεῖνον οὐκ ἔτλης καθυβρίσαι;

ὃς καὶ παρʼ Ἅιδην ζῶντά νιν κατήγαγες,

ὕδρας λέοντάς τʼ ἐξαπολλύναι λέγων

950

ἔπεμπες. ἄλλα δʼ οἷ’ ἐμηχανῶ κακὰ

σιγῶ· μακρὸς γὰρ μῦθος ἂν γένοιτό μοι.

κοὐκ ἤρκεσέν σοι ταῦτα τολμῆσαι μόνον,

ἀλλʼ ἐξ ἁπάσης κἀμὲ καὶ τέκνʼ Ἑλλάδος

ἤλαυνες ἱκέτας δαιμόνων καθημένους,

955

τοὺς μὲν γέροντας, τοὺς δὲ νηπίους ἔτι.

ἀλλʼ ηὗρες ἄνδρας καὶ πόλισμʼ ἐλεύθερον,

οἵ σʼ οὐκ ἔδεισαν. δεῖ σε κατθανεῖν κακῶς,

καὶ κερδανεῖς ἅπαντα· χρῆν γὰρ οὐχ ἅπαξ

θνῄσκειν σὲ πολλὰ πήματʼ ἐξειργασμένον.

960

Χορός

οὐκ ἔστʼ ἀνυστὸν τόνδε σοι κατακτανεῖν.

Θεράπων

ἄλλως ἄρʼ αὐτὸν αἰχμάλωτον εἵλομεν;

Ἀλκμήνη

εἴργει δὲ δὴ τίς τόνδε μὴ θνῄσκειν νόμος;

Χορός

τοῖς τῆσδε χώρας προστάταισιν οὐ δοκεῖ.

Ἀλκμήνη

τί δὴ τόδʼ; ἐχθροὺς τοισίδʼ οὐ καλὸν κτανεῖν;

965

Χορός

οὐχ ὅντινʼ ἄν γε ζῶνθʼ ἕλωσιν ἐν μάχῃ.

Ἀλκμήνη

καὶ ταῦτα δόξανθʼ Ὕλλος ἐξηνέσχετο;

Χορός

χρῆν δʼ αὐτόν, οἶμαι, τῇδʼ ἀπιστῆσαι χθονί;

Ἀλκμήνη

χρῆν τόνδε μὴ ζῆν μηδʼ ὁρᾶν φάος ἔτι.

Χορός

τότʼ ἠδικήθη πρῶτον οὐ θανὼν ὅδε.

970

Ἀλκμήνη

οὐκ οὖν ἔτʼ ἐστὶν ἐν καλῷ δοῦναι δίκην;

Χορός

οὐκ ἔστι τοῦτον ὅστις ἂν κατακτάνοι.

Ἀλκμήνη

ἔγωγε· καίτοι φημὶ κἄμʼ εἶναί τινα.

Χορός

πολλὴν ἄρʼ ἕξεις μέμψιν, εἰ δράσεις τόδε.

Ἀλκμήνη

φιλῶ πόλιν τήνδʼ· οὐδὲν ἀντιλεκτέον.

975

τοῦτον δʼ, ἐπείπερ χεῖρας ἦλθεν εἰς ἐμάς,

οὐκ ἔστι θνητῶν ὅστις ἐξαιρήσεται.

πρὸς ταῦτα τὴν θρασεῖαν ὅστις ἂν θέλῃ

καὶ τὴν φρονοῦσαν μεῖζον ἢ γυναῖκα χρὴ

λέξει· τὸ δʼ ἔργον τοῦτʼ ἐμοὶ πεπράξεται.

980

Χορός

δεινόν τι καὶ συγγνωστόν, ὦ γύναι, σʼ ἔχει

νεῖκος πρὸς ἄνδρα τόνδε, γιγνώσκω καλῶς.

Ἐυρυσθεύς

γύναι, σάφʼ ἴσθι μή με θωπεύσοντά σε,

μηδʼ ἄλλο μηδὲν τῆς ἐμῆς ψυχῆς πέρι

λέξονθʼ ὅθεν χρὴ δειλίαν ὀφλεῖν τινα.

985

ἐγὼ δὲ νεῖκος οὐχ ἑκὼν τόδʼ ἠράμην·

ᾔδη γε σοὶ μὲν αὐτανέψιος γεγώς,

τῷ σῷ δὲ παιδὶ συγγενὴς Ἡρακλέει.

ἀλλʼ εἴτʼ ἔχρῃζον εἴτε μή — θεὸς γὰρ ἦν —

Ἥρα με κάμνειν τήνδʼ ἔθηκε τὴν νόσον.

990

ἐπεὶ δʼ ἐκείνῳ δυσμένειαν ἠράμην

κἄγνων ἀγῶνα τόνδʼ ἀγωνιούμενος,

πολλῶν σοφιστὴς πημάτων ἐγιγνόμην

καὶ πόλλʼ ἔτικτον νυκτὶ συνθακῶν ἀεί,

ὅπως διώσας καὶ κατακτείνας ἐμοὺς

995

ἐχθροὺς τὸ λοιπὸν μὴ συνοικοίην φόβῳ,

εἰδὼς μὲν οὐκ ἀριθμὸν ἀλλʼ ἐτητύμως

ἄνδρʼ ὄντα τὸν σὸν παῖδα· καὶ γὰρ ἐχθρὸς ὢν

ἀκούσεται ’μοί γʼ ἐσθλὰ χρηστὸς ὢν ἀνήρ.

κείνου δʼ ἀπαλλαχθέντος οὐκ ἐχρῆν μʼ ἄρα

1000

μισούμενον πρὸς τῶνδε καὶ ξυνειδότα

ἔχθραν πατρῴαν, πάντα κινῆσαι πέτρον,

κτείνοντα κἀκβάλλοντα καὶ τεχνώμενον;

τοιαῦτα δρῶντι τἄμʼ ἐγίγνετʼ ἀσφαλῆ.

οὔκουν σύ γʼ ἀναλαβοῦσα τὰς ἐμὰς τύχας

1005

ἐχθροῦ λέοντος δυσγενῆ βλαστήματα

ἤλαυνες ἂν κακοῖσιν, ἀλλὰ σωφρόνως

εἴασας οἰκεῖν Ἄργος; οὔτινʼ ἂν πίθοις.

νῦν οὖν ἐπειδή μʼ οὐ διώλεσαν τότε

πρόθυμον ὄντα, τοῖσιν Ἑλλήνων νόμοις

1010

οὐχ ἁγνός εἰμι τῷ κτανόντι κατθανών·

πόλις τʼ ἀφῆκε σωφρονοῦσα, τὸν θεὸν

μεῖζον τίουσα τῆς ἐμῆς ἔχθρας πολύ.

προσεῖπας, ἀντήκουσας· ἐντεῦθεν δὲ χρὴ

τὸν προστρόπαιον τόν τε γενναῖον καλεῖν.

1015

οὕτω γε μέντοι τἄμ’ ἔχεις· θανεῖν μὲν οὐ

χρῄζω, λιπὼν δʼ ἂν οὐδὲν ἀχθοίμην βίον.

Χορός

παραινέσαι σοι σμικρόν, Ἀλκμήνη, θέλω,

τὸν ἄνδρʼ ἀφεῖναι τόνδʼ, ἐπεὶ δοκεῖ πόλει.

Ἀλκμήνη

τί δʼ, ἢν θάνῃ τε καὶ πόλει πιθώμεθα;

1020

Χορός

τὰ λῷστ’ ἂν εἴη· πῶς τάδʼ οὖν γενήσεται;

Ἀλκμήνη

ἐγὼ διδάξω ῥᾳδίως· κτανοῦσα γὰρ

τόνδʼ εἶτα νεκρὸν τοῖς μετελθοῦσιν φίλων

δώσω· τὸ γὰρ σῶμʼ οὐκ ἀπιστήσω χθονί,

οὗτος δὲ δώσει τὴν δίκην θανὼν ἐμοί.

1025

Ἐυρυσθεύς

κτεῖνʼ, οὐ παραιτοῦμαί σε· τήνδε δὲ πτόλιν,

ἐπεί μʼ ἀφῆκε καὶ κατῃδέσθη κτανεῖν,

χρησμῷ παλαιῷ Λοξίου δωρήσομαι,

ὃς ὠφελήσει μείζονʼ ἢ δοκεῖν χρόνῳ.

θανόντα γάρ με θάψεθʼ οὗ τὸ μόρσιμον,

1030

δίας πάροιθε παρθένου Παλληνίδος·

καὶ σοὶ μὲν εὔνους καὶ πόλει σωτήριος

μέτοικος αἰεὶ κείσομαι κατὰ χθονός,

τοῖς τῶνδε δʼ ἐκγόνοισι πολεμιώτατος,

ὅταν μόλωσι δεῦρο σὺν πολλῇ χερὶ

1035

χάριν προδόντες τήνδε. τοιούτων ξένων

προύστητε. πῶς οὖν ταῦτʼ ἐγὼ πεπυσμένος

δεῦρʼ ἦλθον, ἀλλʼ οὐ χρησμὸν ἠρόμην θεοῦ;

Ἥραν νομίζων θεσφάτων κρείσσω πολὺ

κοὐκ ἂν προδοῦναί μʼ. ἀλλὰ μήτε μοι χοὰς

1040

μήθʼ αἷμʼ ἐάσῃς εἰς ἐμὸν στάξαι τόπον.

κακὸν γὰρ αὐτοῖς νόστον ἀντὶ τῶνδʼ ἐγὼ

δώσω· διπλοῦν δὲ κέρδος ἕξετʼ ἐξ ἐμοῦ,

ὑμᾶς τʼ ὀνήσω τούσδε τε βλάψω θανών.

Ἀλκμήνη

τί δῆτα μέλλετʼ, εἰ πόλει σωτηρίαν

1045

κατεργάσασθαι τοῖσί τʼ ἐξ ἡμῶν χρεών,

κτείνειν τὸν ἄνδρα τόνδʼ, ἀκούοντες τάδε;

δείκνυσι γὰρ κέλευθον ἀσφαλεστάτην·

ἐχθρὸς μὲν ἁνήρ, ὠφελεῖ δὲ κατθανών.

κομίζετʼ αὐτόν, δμῶες· εἶτα χρὴ κυσὶν

1050

δοῦναι κτανόντας· μὴ γὰρ ἐλπίσῃς ὅπως

αὖθις πατρῴας ζῶν ἔμʼ ἐκβαλεῖς χθονός.