Euripides Heracleidae

Θεράπων

δέσποινʼ , ὁρᾷς μέν , ἀλλʼ ὅμως εἰρήσεται ,

Εὐρυσθέα σοι τόνδʼ ἄγοντες ἥκομεν ,

ἄελπτον ὄψιν , τῷδέ τʼ οὐχ ἧσσον τύχην ·

930

οὐ γάρ ποτʼ ηὔχει χεῖρας ἵξεσθαι σέθεν ,

ὅτʼ ἐκ Μυκηνῶν πολυπόνῳ σὺν ἀσπίδι

ἔστειχε μείζω τῆς δίκης φρονῶν , πόλιν

πέρσων Ἀθηνᾶς . ἀλλὰ τὴν ἐναντίαν

δαίμων ἔθηκε , καὶ μετέστησεν τύχην .

935

Ὕλλος μὲν οὖν ὅ τʼ ἐσθλὸς Ἰόλεως βρέτας

Διὸς τροπαίου καλλίνικον ἵστασαν ·

ἐμοὶ δὲ πρὸς σὲ τόνδʼ ἐπιστέλλουσʼ ἄγειν ,

τέρψαι θέλοντες σὴν φρένʼ · ἐκ γὰρ εὐτυχοῦς

ἥδιστον ἐχθρὸν ἄνδρα δυστυχοῦνθʼ ὁρᾶν .

940

Ἀλκμήνη

ὦ μῖσος , ἥκεις ; εἷλέ σʼ ἡ Δίκη χρόνῳ ;

πρῶτον μὲν οὖν μοι δεῦρʼ ἐπίστρεψον κάρα

καὶ τλῆθι τοὺς σοὺς προσβλέπειν ἐναντίον

ἐχθρούς · κρατῇ γὰρ νῦν γε κοὐ κρατεῖς ἔτι .

ἐκεῖνος εἶ σύ — βούλομαι γὰρ εἰδέναι —

945

ὃς πολλὰ μὲν τὸν ὄνθʼ ὅπου ’στὶ νῦν ἐμὸν

παῖδʼ ἠξίωσας , ὦ πανοῦργʼ , ἐφυβρίσαι ;

τί γὰρ σὺ κεῖνον οὐκ ἔτλης καθυβρίσαι ;

ὃς καὶ παρʼ Ἅιδην ζῶντά νιν κατήγαγες ,

ὕδρας λέοντάς τʼ ἐξαπολλύναι λέγων

950

ἔπεμπες . ἄλλα δʼ οἷ’ ἐμηχανῶ κακὰ

σιγῶ · μακρὸς γὰρ μῦθος ἂν γένοιτό μοι .

κοὐκ ἤρκεσέν σοι ταῦτα τολμῆσαι μόνον ,

ἀλλʼ ἐξ ἁπάσης κἀμὲ καὶ τέκνʼ Ἑλλάδος

ἤλαυνες ἱκέτας δαιμόνων καθημένους ,

955

τοὺς μὲν γέροντας , τοὺς δὲ νηπίους ἔτι .

ἀλλʼ ηὗρες ἄνδρας καὶ πόλισμʼ ἐλεύθερον ,

οἵ σʼ οὐκ ἔδεισαν . δεῖ σε κατθανεῖν κακῶς ,

καὶ κερδανεῖς ἅπαντα · χρῆν γὰρ οὐχ ἅπαξ

θνῄσκειν σὲ πολλὰ πήματʼ ἐξειργασμένον .

960

Χορός

οὐκ ἔστʼ ἀνυστὸν τόνδε σοι κατακτανεῖν .

Θεράπων

ἄλλως ἄρʼ αὐτὸν αἰχμάλωτον εἵλομεν ;

Ἀλκμήνη

εἴργει δὲ δὴ τίς τόνδε μὴ θνῄσκειν νόμος ;

Χορός

τοῖς τῆσδε χώρας προστάταισιν οὐ δοκεῖ .

Ἀλκμήνη

τί δὴ τόδʼ ; ἐχθροὺς τοισίδʼ οὐ καλὸν κτανεῖν ;

965

Χορός

οὐχ ὅντινʼ ἄν γε ζῶνθʼ ἕλωσιν ἐν μάχῃ .

Ἀλκμήνη

καὶ ταῦτα δόξανθʼ Ὕλλος ἐξηνέσχετο ;

Χορός

χρῆν δʼ αὐτόν , οἶμαι , τῇδʼ ἀπιστῆσαι χθονί ;

Ἀλκμήνη

χρῆν τόνδε μὴ ζῆν μηδʼ ὁρᾶν φάος ἔτι .

Χορός

τότʼ ἠδικήθη πρῶτον οὐ θανὼν ὅδε .

970

Ἀλκμήνη

οὐκ οὖν ἔτʼ ἐστὶν ἐν καλῷ δοῦναι δίκην ;

Χορός

οὐκ ἔστι τοῦτον ὅστις ἂν κατακτάνοι .

Ἀλκμήνη

ἔγωγε · καίτοι φημὶ κἄμʼ εἶναί τινα .

Χορός

πολλὴν ἄρʼ ἕξεις μέμψιν , εἰ δράσεις τόδε .

Ἀλκμήνη

φιλῶ πόλιν τήνδʼ · οὐδὲν ἀντιλεκτέον .

975

τοῦτον δʼ , ἐπείπερ χεῖρας ἦλθεν εἰς ἐμάς ,

οὐκ ἔστι θνητῶν ὅστις ἐξαιρήσεται .

πρὸς ταῦτα τὴν θρασεῖαν ὅστις ἂν θέλῃ

καὶ τὴν φρονοῦσαν μεῖζον ἢ γυναῖκα χρὴ

λέξει · τὸ δʼ ἔργον τοῦτʼ ἐμοὶ πεπράξεται .

980

Χορός

δεινόν τι καὶ συγγνωστόν , ὦ γύναι , σʼ ἔχει

νεῖκος πρὸς ἄνδρα τόνδε , γιγνώσκω καλῶς .

Ἐυρυσθεύς

γύναι , σάφʼ ἴσθι μή με θωπεύσοντά σε ,

μηδʼ ἄλλο μηδὲν τῆς ἐμῆς ψυχῆς πέρι

λέξονθʼ ὅθεν χρὴ δειλίαν ὀφλεῖν τινα .

985

ἐγὼ δὲ νεῖκος οὐχ ἑκὼν τόδʼ ἠράμην ·

ᾔδη γε σοὶ μὲν αὐτανέψιος γεγώς ,

τῷ σῷ δὲ παιδὶ συγγενὴς Ἡρακλέει .

ἀλλʼ εἴτʼ ἔχρῃζον εἴτε μή — θεὸς γὰρ ἦν —

Ἥρα με κάμνειν τήνδʼ ἔθηκε τὴν νόσον .

990

ἐπεὶ δʼ ἐκείνῳ δυσμένειαν ἠράμην

κἄγνων ἀγῶνα τόνδʼ ἀγωνιούμενος ,

πολλῶν σοφιστὴς πημάτων ἐγιγνόμην

καὶ πόλλʼ ἔτικτον νυκτὶ συνθακῶν ἀεί ,

ὅπως διώσας καὶ κατακτείνας ἐμοὺς

995

ἐχθροὺς τὸ λοιπὸν μὴ συνοικοίην φόβῳ ,

εἰδὼς μὲν οὐκ ἀριθμὸν ἀλλʼ ἐτητύμως

ἄνδρʼ ὄντα τὸν σὸν παῖδα · καὶ γὰρ ἐχθρὸς ὢν

ἀκούσεται ’μοί γʼ ἐσθλὰ χρηστὸς ὢν ἀνήρ .

κείνου δʼ ἀπαλλαχθέντος οὐκ ἐχρῆν μʼ ἄρα

1000

μισούμενον πρὸς τῶνδε καὶ ξυνειδότα

ἔχθραν πατρῴαν , πάντα κινῆσαι πέτρον ,

κτείνοντα κἀκβάλλοντα καὶ τεχνώμενον ;

τοιαῦτα δρῶντι τἄμʼ ἐγίγνετʼ ἀσφαλῆ .

οὔκουν σύ γʼ ἀναλαβοῦσα τὰς ἐμὰς τύχας

1005

ἐχθροῦ λέοντος δυσγενῆ βλαστήματα

ἤλαυνες ἂν κακοῖσιν , ἀλλὰ σωφρόνως

εἴασας οἰκεῖν Ἄργος ; οὔτινʼ ἂν πίθοις .

νῦν οὖν ἐπειδή μʼ οὐ διώλεσαν τότε

πρόθυμον ὄντα , τοῖσιν Ἑλλήνων νόμοις

1010

οὐχ ἁγνός εἰμι τῷ κτανόντι κατθανών ·

πόλις τʼ ἀφῆκε σωφρονοῦσα , τὸν θεὸν

μεῖζον τίουσα τῆς ἐμῆς ἔχθρας πολύ .

προσεῖπας , ἀντήκουσας · ἐντεῦθεν δὲ χρὴ

τὸν προστρόπαιον τόν τε γενναῖον καλεῖν .

1015

οὕτω γε μέντοι τἄμ’ ἔχεις · θανεῖν μὲν οὐ

χρῄζω , λιπὼν δʼ ἂν οὐδὲν ἀχθοίμην βίον .

Χορός

παραινέσαι σοι σμικρόν , Ἀλκμήνη , θέλω ,

τὸν ἄνδρʼ ἀφεῖναι τόνδʼ , ἐπεὶ δοκεῖ πόλει .

Ἀλκμήνη

τί δʼ , ἢν θάνῃ τε καὶ πόλει πιθώμεθα ;

1020

Χορός

τὰ λῷστ’ ἂν εἴη · πῶς τάδʼ οὖν γενήσεται ;

Ἀλκμήνη

ἐγὼ διδάξω ῥᾳδίως · κτανοῦσα γὰρ

τόνδʼ εἶτα νεκρὸν τοῖς μετελθοῦσιν φίλων

δώσω · τὸ γὰρ σῶμʼ οὐκ ἀπιστήσω χθονί ,

οὗτος δὲ δώσει τὴν δίκην θανὼν ἐμοί .

1025

Ἐυρυσθεύς

κτεῖνʼ , οὐ παραιτοῦμαί σε · τήνδε δὲ πτόλιν ,

ἐπεί μʼ ἀφῆκε καὶ κατῃδέσθη κτανεῖν ,

χρησμῷ παλαιῷ Λοξίου δωρήσομαι ,

ὃς ὠφελήσει μείζον ʼ ἢ δοκεῖν χρόνῳ .

θανόντα γάρ με θάψεθʼ οὗ τὸ μόρσιμον ,

1030

δίας πάροιθε παρθένου Παλληνίδος ·

καὶ σοὶ μὲν εὔνους καὶ πόλει σωτήριος

μέτοικος αἰεὶ κείσομαι κατὰ χθονός ,

τοῖς τῶνδε δʼ ἐκγόνοισι πολεμιώτατος ,

ὅταν μόλωσι δεῦρο σὺν πολλῇ χερὶ

1035

χάριν προδόντες τήνδε . τοιούτων ξένων

προύστητε . πῶς οὖν ταῦτʼ ἐγὼ πεπυσμένος

δεῦρʼ ἦλθον , ἀλλʼ οὐ χρησμὸν ἠρόμην θεοῦ ;

Ἥραν νομίζων θεσφάτων κρείσσω πολὺ

κοὐκ ἂν προδοῦναί μʼ . ἀλλὰ μήτε μοι χοὰς

1040

μήθʼ αἷμʼ ἐάσῃς εἰς ἐμὸν στάξαι τόπον .

κακὸν γὰρ αὐτοῖς νόστον ἀντὶ τῶνδʼ ἐγὼ

δώσω · διπλοῦν δὲ κέρδος ἕξετʼ ἐξ ἐμοῦ ,

ὑμᾶς τʼ ὀνήσω τούσδε τε βλάψω θανών .

Ἀλκμήνη

τί δῆτα μέλλετʼ , εἰ πόλει σωτηρίαν

1045

κατεργάσασθαι τοῖσί τʼ ἐξ ἡμῶν χρεών ,

κτείνειν τὸν ἄνδρα τόνδʼ , ἀκούοντες τάδε ;

δείκνυσι γὰρ κέλευθον ἀσφαλεστάτην ·

ἐχθρὸς μὲν ἁνήρ , ὠφελεῖ δὲ κατθανών .

κομίζετʼ αὐτόν , δμῶες · εἶτα χρὴ κυσὶν

1050

δοῦναι κτανόντας · μὴ γὰρ ἐλπίσῃς ὅπως

αὖθις πατρῴας ζῶν ἔμʼ ἐκβαλεῖς χθονός .