Euripides Heracleidae

Θεράπων

δέσποινα , μύθους σοί τε συντομωτάτους

κλύειν ἐμοί τε τῷδε καλλίστους φέρω .

785

νικῶμεν ἐχθροὺς καὶ τροπαῖʼ ἱδρύεται

παντευχίαν ἔχοντα πολεμίων σέθεν .

Ἀλκμήνη

ὦ φίλταθʼ , ἥδε σʼ ἡμέρα διήλασεν

ἐλευθερῶσαι τοῖσδε τοῖς ἀγγέλμασιν .

μιᾶς δʼ ἔμʼ οὔπω συμφορᾶς ἐλευθεροῖς ·

790

φόβος γὰρ εἴ μοι ζῶσιν οὓς ἐγὼ θέλω .

Θεράπων

ζῶσιν μέγιστόν γʼ εὐκλεεῖς κατὰ στρατόν .

Ἀλκμήνη

ὁ μὲν γέρων οὐκ ἔστιν Ἰόλεως ὅδε ;

Θεράπων

μάλιστα , πράξας δʼ ἐκ θεῶν κάλλιστα δή .

Ἀλκμήνη

τί δʼ ἔστι ; μῶν τι κεδνὸν ἠγωνίζετο ;

795

Θεράπων

νέος μεθέστηκʼ ἐκ γέροντος αὖθις αὖ .

Ἀλκμήνη

θαυμάστʼ ἔλεξας · ἀλλά σʼ εὐτυχῆ φίλων

μάχης ἀγῶνα πρῶτον ἀγγεῖλαι θέλω .

Θεράπων

εἷς μου λόγος σοι πάντα σημανεῖ τάδε .

ἐπεὶ γὰρ ἀλλήλοισιν ὁπλίτην στρατὸν

800

κατὰ στόμʼ ἐκτείνοντες ἀντετάξαμεν ,

ἐκβὰς τεθρίππων Ὕλλος ἁρμάτων πόδα

ἔστη μέσοισιν ἐν μεταιχμίοις δορός .

κἄπειτ’ ἔλεξεν · Ὦ στρατήγʼ ὃς Ἀργόθεν

ἥκεις , τί τήνδε γαῖαν οὐκ εἰάσαμεν

805

καὶ τὰς Μυκήνας οὐδὲν ἐργάσῃ κακὸν

ἀνδρὸς στερήσας · ἀλλʼ ἐμοὶ μόνος μόνῳ

μάχην συνάψας , ἢ κτανὼν ἄγου λαβὼν

τοὺς Ἡρακλείους παῖδας ἢ θανὼν ἐμοὶ

τιμὰς πατρῴους καὶ δόμους ἔχειν ἄφες .

810

στρατὸς δʼ ἐπῄνεσ’ , ἔς τʼ ἀπαλλαγὰς πόνων

καλῶς λελέχθαι μῦθον ἔς τʼ εὐψυχίαν .

ὃ δʼ οὔτε τοὺς κλύοντας αἰδεσθεὶς λόγων

οὔτʼ αὐτὸς αὑτοῦ δειλίαν στρατηγὸς ὢν

ἐλθεῖν ἐτόλμησʼ ἐγγὺς ἀλκίμου δορός ,

815

ἀλλʼ ἦν κάκιστος · εἶτα τοιοῦτος γεγὼς

τοὺς Ἡρακλείους ἦλθε δουλώσων γόνους .

Ὕλλος μὲν οὖν ἀπῴχετ’ ἐς τάξιν πάλιν ·

μάντεις δʼ , ἐπειδὴ μονομάχου διʼ ἀσπίδος

διαλλαγὰς ἔγνωσαν οὐ τελουμένας ,

820

ἔσφαζον , οὐκ ἔμελλον , ἀλλʼ ἀφίεσαν

λαιμῶν βροτείων εὐθὺς οὔριον φόνον .

οἳ δʼ ἅρματʼ εἰσέβαινον , οἳ δʼ ὑπʼ ἀσπίδων

πλευροῖς ἔκρυπτον πλεύρʼ · Ἀθηναίων δʼ ἄναξ

στρατῷ παρήγγελλ’ οἷα χρὴ τὸν εὐγενῆ ·

825

Ὦ ξυμπολῖται , τῇ τε βοσκούσῃ χθονὶ

καὶ τῇ τεκούσῃ νῦν τινʼ ἀρκέσαι χρεών .

ὃ δʼ αὖ τό τʼ Ἄργος μὴ καταισχῦναι θέλειν

καὶ τὰς Μυκήνας συμμάχους ἐλίσσετο .

ἐπεὶ δʼ ἐσήμην ʼ ὄρθιον Τυρσηνικῇ

830

σάλπιγγι καὶ συνῆψαν ἀλλήλοις μάχην ,

πόσον τινʼ αὐχεῖς πάταγον ἀσπίδων βρέμειν ,

πόσον τινὰ στεναγμὸν οἰμωγήν θʼ ὁμοῦ ;

τὰ πρῶτα μέν νυν πίτυλος Ἀργείου δορὸς

ἐρρήξαθʼ ἡμᾶς · εἶτʼ ἐχώρησαν πάλιν .

835

τὸ δεύτερον δὲ ποὺς ἐπαλλαχθεὶς ποδί ,

ἀνὴρ δʼ ἐπʼ ἀνδρὶ στάς , ἐκαρτέρει μάχη ·

πολλοὶ δʼ ἔπιπτον . ἦν δὲ τοῦ κελεύματος ·

Ὦ τὰς Ἀθήνας — Ὦ τὸν Ἀργείων γύην

σπείροντες — οὐκ ἀρήξετʼ αἰσχύνην πόλει ;

840

μόλις δὲ πάντα δρῶντες οὐκ ἄτερ πόνων

ἐτρεψάμεσθʼ Ἀργεῖον ἐς φυγὴν δόρυ .

κἀνταῦθʼ ὁ πρέσβυς Ὕλλον ἐξορμώμενον

ἰδών , ὀρέξας ἱκέτευσε δεξιὰν

Ἰόλαος ἐμβῆσαί νιν ἵππειον δίφρον .

845

λαβὼν δὲ χερσὶν ἡνίας Εὐρυσθέως

πώλοις ἐπεῖχε . τἀπὸ τοῦδʼ ἤδη κλύων

λέγοιμʼ ἂν ἄλλων , δεῦρο δʼ αὐτὸς εἰσιδών .

Παλληνίδος γὰρ σεμνὸν ἐκπερῶν πάγον

δίας Ἀθάνας , ἅρμʼ ἰδὼν Εὐρυσθέως ,

850

ἠράσαθʼ Ἥβῃ Ζηνί θʼ , ἡμέραν μίαν

νέος γενέσθαι κἀποτείσασθαι δίκην

ἐχθρούς . κλύειν δὴ θαύματος πάρεστί σοι .

δισσὼ γὰρ ἀστέρʼ ἱππικοῖς ἐπὶ ζυγοῖς

σταθέντʼ ἔκρυψαν ἅρμα λυγαίῳ νέφει ·

855

σὸν δὴ λέγουσι παῖδά γʼ οἱ σοφώτεροι

Ἥβην θʼ · ὃ δʼ ὄρφνης ἐκ δυσαιθρίου νέων

βραχιόνων ἔδειξεν ἡβητὴν τύπον .

αἱρεῖ δʼ ὁ κλεινὸς Ἰόλεως Εὐρυσθέως

τέτρωρον ἅρμα πρὸς πέτραις Σκιρωνίσιν ,

860

δεσμοῖς τε δήσας χεῖρας ἀκροθίνιον

κάλλιστον ἥκει τὸν στρατηλάτην ἄγων

τὸν ὄλβιον πάροιθε . τῇ δὲ νῦν τύχῃ

βροτοῖς ἅπασι λαμπρὰ κηρύσσει μαθεῖν ,

τὸν εὐτυχεῖν δοκοῦντα μὴ ζηλοῦν , πρὶν ἂν

865

θανόντʼ ἴδῃ τις · ὡς ἐφήμεροι τύχαι .

Χορός

ὦ Ζεῦ τροπαῖε , νῦν ἐμοὶ δεινοῦ φόβου

ἐλεύθερον πάρεστιν ἦμαρ εἰσιδεῖν .

Ἀλκμήνη

ὦ Ζεῦ , χρόνῳ μὲν τἄμ’ ἐπεσκέψω κακά ,

χάριν δʼ ὅμως σοι τῶν πεπραγμένων ἔχω ·

870

καὶ παῖδα τὸν ἐμὸν πρόσθεν οὐ δοκοῦσʼ ἐγὼ

θεοῖς ὁμιλεῖν νῦν ἐπίσταμαι σαφῶς .

ὦ τέκνα , νῦν δὴ νῦν ἐλεύθεροι πόνων ,

ἐλεύθεροι δὲ τοῦ κακῶς ὀλουμένου

Εὐρυσθέως ἔσεσθε καὶ πόλιν πατρὸς

875

ὄψεσθε , κλήρους δʼ ἐμβατεύσετε χθονὸς

καὶ θεοῖς πατρῴοις θύσεθʼ , ὧν ἀπειργμένοι

ξένοι πλανήτην εἴχετʼ ἄθλιον βίον .

ἀτὰρ τί κεύθων Ἰόλεως σοφόν ποτε

Εὐρυσθέως ἐφείσαθʼ ὥστε μὴ κτανεῖν ;

880

λέξον · παρʼ ἡμῖν μὲν γὰρ οὐ σοφὸν τόδε ,

ἐχθροὺς λαβόντα μὴ ἀποτείσασθαι δίκην .

Θεράπων

τὸ σὸν προτιμῶν , ὥς νιν ὀφθαλμοῖς ἴδοις

κρατοῦντα καὶ σῇ δεσποτούμενον χερί .

οὐ μὴν ἑκόντα γʼ αὐτόν , ἀλλὰ πρὸς βίαν

885

ἔζευξʼ ἀνάγκῃ · καὶ γὰρ οὐκ ἐβούλετο

ζῶν ἐς σὸν ἐλθεῖν ὄμμα καὶ δοῦναι δίκην .

ἀλλʼ , ὦ γεραιά , χαῖρε καὶ μέμνησό μοι

ὃ πρῶτον εἶπας , ἡνίκʼ ἠρχόμην λόγου ,

ἐλευθερώσειν μʼ · ἐν δὲ τοῖς τοιοῖσδε χρὴ

890

ἀψευδὲς εἶναι τοῖσι γενναίοις στόμα .