Euripides Heracles

Ἀμφιτρύων

Τίς τὸν Διὸς σύλλεκτρον οὐκ οἶδεν βροτῶν ,

1

Ἀργεῖον Ἀμφιτρύωνʼ , ὃν Ἀλκαῖός ποτε

ἔτιχθʼ ὁ Περσέως , πατέρα τόνδʼ Ἡρακλέους ;

ὃς τάσδε Θήβας ἔσχον , ἔνθʼ ὁ γηγενὴς

σπαρτῶν στάχυς ἔβλαστεν , ὧν γένους Ἄρης

5

ἔσωσʼ ἀριθμὸν ὀλίγον , οἳ Κάδμου πόλιν

τεκνοῦσι παίδων παισίν . ἔνθεν ἐξέφυ

Κρέων Μενοικέως παῖς , ἄναξ τῆσδε χθονός .

Κρέων δὲ Μεγάρας τῆσδε γίγνεται πατήρ ,

ἣν πάντες ὑμεναίοισι Καδμεῖοί ποτε

10

λωτῷ συνηλάλαξαν , ἡνίκʼ εἰς ἐμοὺς

δόμους ὁ κλεινὸς Ἡρακλῆς νιν ἤγετο .

λιπὼν δὲ Θήβας , οὗ κατῳκίσθην ἐγώ ,

Μεγάραν τε τήνδε πενθερούς τε παῖς ἐμὸς

Ἀργεῖα τείχη καὶ Κυκλωπίαν πόλιν

15

ὠρέξατʼ οἰκεῖν , ἣν ἐγὼ φεύγω κτανὼν

Ἠλεκτρύωνα · συμφορὰς δὲ τὰς ἐμὰς

ἐξευμαρίζων καὶ πάτραν οἰκεῖν θέλων ,

καθόδου δίδωσι μισθὸν Εὐρυσθεῖ μέγαν ,

ἐξημερῶσαι γαῖαν , εἴθʼ Ἥρας ὕπο

20

κέντροις δαμασθεὶς εἴτε τοῦ χρεὼν μέτα .

καὶ τοὺς μὲν ἄλλους ἐξεμόχθησεν πόνους ,

τὸ λοίσθιον δὲ Ταινάρου διὰ στόμα

βέβηκʼ ἐς Ἅιδου , τὸν τρισώματον κύνα

ἐς φῶς ἀνάξων , ἔνθεν οὐχ ἥκει πάλιν .

25

γέρων δὲ δή τις ἔστι Καδμείων λόγος

ὡς ἦν πάρος Δίρκης τις εὐνήτωρ Λύκος

τὴν ἑπτάπυργον τήνδε δεσπόζων πόλιν ,

τὼ λευκοπώλω πρὶν τυραννῆσαι χθονὸς

Ἀμφίονʼ ἠδὲ Ζῆθον , ἐκγόνω Διός .

30

οὗ ταὐτὸν ὄνομα παῖς πατρὸς κεκλημένος ,

Καδμεῖος οὐκ ὤν , ἀλλʼ ἀπʼ Εὐβοίας μολών ,

κτείνει Κρέοντα καὶ κτανὼν ἄρχει χθονός ,

στάσει νοσοῦσαν τήνδʼ ἐπεσπεσὼν πόλιν .

ἡμῖν δὲ κῆδος ἐς Κρέοντʼ ἀνημμένον

35

κακὸν μέγιστον , ὡς ἔοικε , γίγνεται .

τοὐμοῦ γὰρ ὄντος παιδὸς ἐν μυχοῖς χθονὸς

ὁ καινὸς οὗτος τῆσδε γῆς ἄρχων Λύκος

τοὺς Ἡρακλείους παῖδας ἐξελεῖν θέλει

κτανὼν δάμαρτά θʼ , ὡς φόνῳ σβέσῃ φόνον ,

40

κἄμʼ — εἴ τι δὴ χρὴ κἄμʼ ἐν ἀνδράσιν λέγειν

γέροντʼ ἀχρεῖον — μή ποθʼ οἵδʼ ἠνδρωμένοι

μήτρωσιν ἐκπράξωσιν αἵματος δίκην .

ἐγὼ δέ — λείπει γάρ με τοῖσδʼ ἐν δώμασιν

τροφὸν τέκνων οἰκουρόν , ἡνίκα χθονὸς

45

μέλαιναν ὄρφνην εἰσέβαινε , παῖς ἐμός —

σὺν μητρί , τέκνα μὴ θάνωσʼ Ἡρακλέους ,

βωμὸν καθίζω τόνδε σωτῆρος Διός ,

ὃν καλλινίκου δορὸς ἄγαλμʼ ἱδρύσατο

Μινύας κρατήσας οὑμὸς εὐγενὴς τόκος .

50

πάντων δὲ χρεῖοι τάσδʼ ἕδρας φυλάσσομεν ,

σίτων ποτῶν ἐσθῆτος , ἀστρώτῳ πέδῳ

πλευρὰς τιθέντες · ἐκ γὰρ ἐσφραγισμένοι

δόμων καθήμεθʼ ἀπορίᾳ σωτηρίας .

φίλων δὲ τοὺς μὲν οὐ σαφεῖς ὁρῶ φίλους ,

55

οἳ δʼ ὄντες ὀρθῶς ἀδύνατοι προσωφελεῖν .

τοιοῦτον ἀνθρώποισιν ἡ δυσπραξία ·

ἧς μήποθʼ ὅστις καὶ μέσως εὔνους ἐμοὶ

τύχοι , φίλων ἔλεγχον ἀψευδέστατον .

Μεγάρα

ὦ πρέσβυ , Ταφίων ὅς ποτʼ ἐξεῖλες πόλιν

60

στρατηλατήσας κλεινὰ Καδμείων δορός ,

ὡς οὐδὲν ἀνθρώποισι τῶν θείων σαφές .

ἐγὼ γὰρ οὔτʼ ἐς πατέρʼ ἀπηλάθην τύχης ,

ὃς οὕνεκʼ ὄλβου μέγας ἐκομπάσθη ποτέ ,

ἔχων τυραννίδʼ , ἧς μακραὶ λόγχαι πέρι

65

πηδῶσʼ ἔρωτι σώματʼ εἰς εὐδαίμονα ,

ἔχων δὲ τέκνα · κἄμʼ ἔδωκε παιδὶ σῷ

ἐπίσημον εὐνὴν Ἡρακλεῖ συνοικίσας .

καὶ νῦν ἐκεῖνα μὲν θανόντʼ ἀνέπτατο ,

ἐγὼ δὲ καὶ σὺ μέλλομεν θνῄσκειν , γέρον ,

70

οἵ θʼ Ἡράκλειοι παῖδες , οὓς ὑπὸ πτεροῖς

σῴζω νεοσσοὺς ὄρνις ὣς ὑφειμένη .

οἳ δʼ εἰς ἔλεγχον ἄλλος ἄλλοθεν πίτνων ,

Ὦ μῆτερ , αὐδᾷ , ποῖ πατὴρ ἄπεστι γῆς ;

τί δρᾷ , πόθʼ ἥξει ; τῷ νέῳ δʼ ἐσφαλμένοι

75

ζητοῦσι τὸν τεκόντʼ · ἐγὼ δὲ διαφέρω

λόγοισι , μυθεύουσα . θαυμάζων δʼ ὅταν

πύλαι ψοφῶσι , πᾶς ἀνίστησιν πόδα ,

ὡς πρὸς πατρῷον προσπεσούμενοι γόνυ .

νῦν οὖν τίνʼ ἐλπίδʼ ἢ πέδον σωτηρίας

80

ἐξευμαρίζῃ , πρέσβυ ; πρὸς σὲ γὰρ βλέπω .

ὡς οὔτε γαίας ὅριʼ ἂν ἐκβαῖμεν λάθρᾳ ·

φυλακαὶ γὰρ ἡμῶν κρείσσονες κατʼ ἐξόδους ·

οὔτʼ ἐν φίλοισιν ἐλπίδες σωτηρίας

ἔτʼ εἰσὶν ἡμῖν . ἥντινʼ οὖν γνώμην ἔχεις

85

λέγʼ ἐς τὸ κοινόν , μὴ θανεῖν ἕτοιμον ᾖ .

Ἀμφιτρύων

ὦ θύγατερ , οὔτοι ῥᾴδιον τὰ τοιάδε

φαύλως παραινεῖν , σπουδάσαντʼ ἄνευ πόνου ·

χρόνον δὲ μηκύνωμεν ὄντες ἀσθενεῖς .

Μεγάρα

λύπης τι προσδεῖς ἢ φιλεῖς οὕτω φάος ;

90

Ἀμφιτρύων

καὶ τῷδε χαίρω καὶ φιλῶ τὰς ἐλπίδας .

Μεγάρα

κἀγώ · δοκεῖν δὲ τἀδόκητʼ οὐ χρή , γέρον .

Ἀμφιτρύων

ἐν ταῖς ἀναβολαῖς τῶν κακῶν ἔνεστʼ ἄκη .

Μεγάρα

ὁ δʼ ἐν μέσῳ με λυπρὸς ὢν δάκνει χρόνος .

Ἀμφιτρύων

ἔτʼ ἂν γένοιτʼ , ὦ θύγατερ , οὔριος δρόμος

95

ἐκ τῶν παρόντων τῶνδʼ ἐμοὶ καὶ σοὶ κακῶν ,

ἔλθοι τʼ ἔτʼ ἂν παῖς οὑμός , εὐνήτωρ δὲ σός .

ἀλλʼ ἡσύχαζε καὶ δακρυρρόους τέκνων

πηγὰς ἀφαίρει καὶ παρευκήλει λόγοις ,

κλέπτουσα μύθοις ἀθλίους κλοπὰς ὅμως .

100

κάμνουσι γάρ τοι καὶ βροτῶν αἱ συμφοραί ,

καὶ πνεύματʼ ἀνέμων οὐκ ἀεὶ ῥώμην ἔχει ·

οἵ τʼ εὐτυχοῦντες διὰ τέλους οὐκ εὐτυχεῖς .

ἐξίσταται γὰρ πάντʼ ἀπʼ ἀλλήλων δίχα .

οὗτος δʼ ἀνὴρ ἄριστος ὅστις ἐλπίσι

105

πέποιθεν αἰεί · τὸ δʼ ἀπορεῖν ἀνδρὸς κακοῦ .