Euripides Iphigenia among the Taurians

Ἄγγελος

ὦ ναοφύλακες βώμιοί τʼ ἐπιστάται ,

Θόας ἄναξ γῆς τῆσδε ποῦ κυρεῖ βεβώς ;

1285

καλεῖτʼ ἀναπτύξαντες εὐγόμφους πύλας

ἔξω μελάθρων τῶνδε κοίρανον χθονός .

Χορός

τί δʼ ἔστιν , εἰ χρὴ μὴ κελευσθεῖσαν λέγειν ;

Ἄγγελος

βεβᾶσι φροῦδοι δίπτυχοι νεανίαι

Ἀγαμεμνονείας παιδὸς ἐκ βουλευμάτων

1290

φεύγοντες ἐκ γῆς τῆσδε καὶ σεμνὸν βρέτας

λαβόντες ἐν κόλποισιν Ἑλλάδος νεώς .

Χορός

ἄπιστον εἶπας μῦθον · ὃν δʼ ἰδεῖν θέλεις

ἄνακτα χώρας , φροῦδος ἐκ ναοῦ συθείς .

Ἄγγελος

ποῖ ; δεῖ γὰρ αὐτὸν εἰδέναι τὰ δρώμενα .

1295

Χορός

οὐκ ἴσμεν · ἀλλὰ στεῖχε καὶ δίωκέ νιν

ὅπου κυρήσας τούσδʼ ἀπαγγελεῖς λόγους .

Ἄγγελος

ὁρᾶτʼ , ἄπιστον ὡς γυναικεῖον γένος ·

μέτεστι χὑμῖν τῶν πεπραγμένων μέρος .

Χορός

μαίνῃ · τί δʼ ἡμῖν τῶν ξένων δρασμοῦ μέτα ;

1300

οὐκ εἶ κρατούντων πρὸς πύλας ὅσον τάχος ;

Ἄγγελος

οὔ , πρίν γʼ ἂν εἴπῃ τοὔπος ἑρμηνεὺς ὅδε ,

εἴτʼ ἔνδον εἴτʼ οὐκ ἔνδον ἀρχηγὸς χθονός .

ὠή , χαλᾶτε κλῇθρα , τοῖς ἔνδον λέγω ,

καὶ δεσπότῃ σημήναθʼ οὕνεκʼ ἐν πύλαις

1305

πάρειμι , καινῶν φόρτον ἀγγέλλων κακῶν .

Θόας

τίς ἀμφὶ δῶμα θεᾶς τόδʼ ἵστησιν βοήν ,

πύλας ἀράξας καὶ ψόφον πέμψας ἔσω ;

Ἄγγελος

φεῦ ·

πῶς ἔλεγον αἵδε , καί μʼ ἀπήλαυνον δόμων ,

ὡς ἐκτὸς εἴης · σὺ δὲ κατʼ οἶκον ἦσθʼ ἄρα .

1310

Θόας

τί προσδοκῶσαι κέρδος ἢ θηρώμεναι ;

Ἄγγελος

αὖθις τὰ τῶνδε σημανῶ · τὰ δʼ ἐν ποσὶ

παρόντʼ ἄκουσον . ἡ νεᾶνις ἣ ʼνθάδε

βωμοῖς παρίστατʼ , Ἰφιγένειʼ , ἔξω χθονὸς

σὺν τοῖς ξένοισιν οἴχεται , σεμνὸν θεᾶς

1315

ἄγαλμʼ ἔχουσα · δόλια δʼ ἦν καθάρματα .

Θόας

πῶς φῄς ; τί πνεῦμα συμφορᾶς κεκτημένη ;

Ἄγγελος

σῴζουσʼ Ὀρέστην · τοῦτο γὰρ σὺ θαυμάσῃ .

Θόας

τὸν ποῖον ; ἆρʼ ὃν Τυνδαρὶς τίκτει κόρη ;

Ἄγγελος

ὃν τοῖσδε βωμοῖς θεὰ καθωσιώσατο .

1320

Θόας

ὦ θαῦμα — πῶς σε μεῖζον ὀνομάσας τύχω ;

Ἄγγελος

μὴ ʼνταῦθα τρέψῃς σὴν φρένʼ , ἀλλʼ ἄκουέ μου ·

σαφῶς δʼ ἀθρήσας καὶ κλύων ἐκφρόντισον

διωγμὸς ὅστις τοὺς ξένους θηράσεται .

Θόας

λέγʼ · εὖ γὰρ εἶπας · οὐ γὰρ ἀγχίπλουν πόρον

1325

φεύγουσιν , ὥστε διαφυγεῖν τοὐμὸν δόρυ .

Ἄγγελος

ἐπεὶ πρὸς ἀκτὰς ἤλθομεν θαλασσίας ,

οὗ ναῦς Ὀρέστου κρύφιος ἦν ὡρμισμένη ,

ἡμᾶς μέν , οὓς σὺ δεσμὰ συμπέμπεις ξένων

ἔχοντας , ἐξένευσʼ ἀποστῆναι πρόσω

1330

Ἀγαμέμνονος παῖς , ὡς ἀπόρρητον φλόγα

θύουσα καὶ καθαρμὸν ὃν μετῴχετο ,

αὐτὴ δʼ ὄπισθε δέσμʼ ἔχουσα τοῖν ξένοιν

ἔστειχε χερσί . καὶ τάδʼ ἦν ὕποπτα μέν ,

ἤρεσκε μέντοι σοῖσι προσπόλοις , ἄναξ .

1335

χρόνῳ δʼ , ἵνʼ ἡμῖν δρᾶν τι δὴ δοκοῖ πλέον ,

ἀνωλόλυξε καὶ κατῇδε βάρβαρα

μέλη μαγεύουσʼ , ὡς φόνον νίζουσα δή .

ἐπεὶ δὲ δαρὸν ἦμεν ἥμενοι χρόνον ,

ἐσῆλθεν ἡμᾶς μὴ λυθέντες οἱ ξένοι

1340

κτάνοιεν αὐτὴν δραπέται τʼ οἰχοίατο .

φόβῳ δʼ ἃ μὴ χρῆν εἰσορᾶν καθήμεθα

σιγῇ · τέλος δὲ πᾶσιν ἦν αὑτὸς λόγος

στείχειν ἵνʼ ἦσαν , καίπερ οὐκ ἐωμένοις .

κἀνταῦθʼ ὁρῶμεν Ἑλλάδος νεὼς σκάφος

1345

ταρσῷ κατήρει πίτυλον ἐπτερωμένον ,

ναύτας τε πεντήκοντʼ ἐπὶ σκαλμῶν πλάτας

ἔχοντας , ἐκ δεσμῶν δὲ τοὺς νεανίας

ἐλευθέρους πρύμνηθεν ἑστῶτας νεώς .

κοντοῖς δὲ πρῷραν εἶχον , οἳ δʼ ἐπωτίδων

1350

ἄγκυραν ἐξανῆπτον · οἳ δέ , κλίμακας

σπεύδοντες , ἦγον διὰ χερῶν πρυμνήσια ,

πόντῳ δὲ δόντες τοῖν ξένοιν καθίεσαν .

ἡμεῖς δʼ ἀφειδήσαντες , ὡς ἐσείδομεν

δόλια τεχνήματʼ , εἰχόμεσθα τῆς ξένης

1355

πρυμνησίων τε , καὶ διʼ εὐθυντηρίας

οἴακας ἐξῃροῦμεν εὐπρύμνου νεώς .

λόγοι δʼ ἐχώρουν · Τίνι λόγῳ πορθμεύετε

κλέπτοντες ἐκ γῆς ξόανα καὶ θυηπόλους ;

τίνος τίς ὢν σὺ τήνδʼ ἀπεμπολᾷς χθονός ;

1360

ὁ δʼ εἶπʼ · Ὀρέστης , τῆσδʼ ὅμαιμος , ὡς μάθῃς ,

Ἀγαμέμνονος παῖς , τήνδʼ ἐμὴν κομίζομαι

λαβὼν ἀδελφήν , ἣν ἀπώλεσʼ ἐκ δόμων .

ἀλλʼ οὐδὲν ἧσσον εἰχόμεσθα τῆς ξένης

καὶ πρὸς σὲ ἕπεσθαι διεβιαζόμεσθά νιν ·

1365

ὅθεν τὰ δεινὰ πλήγματʼ ἦν γενειάδων .

κεῖνοί τε γὰρ σίδηρον οὐκ εἶχον χεροῖν

ἡμεῖς τε · πυγμαί τʼ ἦσαν ἐγκροτούμεναι ,

καὶ κῶλʼ ἀπʼ ἀμφοῖν τοῖν νεανίαιν ἅμα

ἐς πλευρὰ καὶ πρὸς ἧπαρ ἠκοντίζετο ,

1370

ὡς τῷ ξυνάπτειν καὶ συναποκαμεῖν μέλη .

δεινοῖς δὲ σημάντροισιν ἐσφραγισμένοι

ἐφεύγομεν πρὸς κρημνόν , οἳ μὲν ἐν κάρᾳ

κάθαιμʼ ἔχοντες τραύμαθʼ , οἳ δʼ ἐν ὄμμασιν ·

ὄχθοις δʼ ἐπισταθέντες εὐλαβεστέρως

1375

ἐμαρνάμεσθα καὶ πέτρους ἐβάλλομεν .

ἀλλʼ εἶργον ἡμᾶς τοξόται πρύμνης ἔπι

σταθέντες ἰοῖς , ὥστʼ ἀναστεῖλαι πρόσω .

κἀν τῷδε — δεινὸς γὰρ κλύδων ὤκειλε ναῦν

πρὸς γῆν , φόβος δʼ ἦν παρθένῳ τέγξαι πόδα —

1380

λαβὼν Ὀρέστης ὦμον εἰς ἀριστερόν ,

βὰς ἐς θάλασσαν κἀπὶ κλίμακος θορών ,

ἔθηκʼ ἀδελφὴν ἐντὸς εὐσήμου νεώς ,

τό τʼ οὐρανοῦ πέσημα , τῆς Διὸς κόρης

ἄγαλμα . ναὸς δʼ ἐκ μέσης ἐφθέγξατο

1385

βοή τις · ὦ γῆς Ἑλλάδος ναῦται , νεὼς

λάβεσθε κώπαις ῥόθιά τʼ ἐκλευκαίνετε ·

ἔχομεν γὰρ ὧνπερ οὕνεκʼ ἄξενον πόρον

Συμπληγάδων ἔσωθεν εἰσεπλεύσαμεν .

οἳ δὲ στεναγμὸν ἡδὺν ἐκβρυχώμενοι

1390

ἔπαισαν ἅλμην . ναῦς δʼ , ἕως μὲν ἐντὸς ἦν

λιμένος , ἐχώρει στόμια , διαπερῶσα δὲ

λάβρῳ κλύδωνι συμπεσοῦσʼ ἠπείγετο ·

δεινὸς γὰρ ἐλθὼν ἄνεμος ἐξαίφνης νεὼς

ὠθεῖ παλίμπρυμνʼ ἱστίʼ · οἳ δʼ ἐκαρτέρουν

1395

πρὸς κῦμα λακτίζοντες · ἐς δὲ γῆν πάλιν

κλύδων παλίρρους ἦγε ναῦν . σταθεῖσα δὲ

Ἀγαμέμνονος παῖς ηὔξατʼ · ὦ Λητοῦς κόρη

σῷσόν με τὴν σὴν ἱερέαν πρὸς Ἑλλάδα

ἐκ βαρβάρου γῆς καὶ κλοπαῖς σύγγνωθʼ ἐμαῖς .

1400

φιλεῖς δὲ καὶ σὺ σὸν κασίγνητον , θεά ·

φιλεῖν δὲ κἀμὲ τοὺς ὁμαίμονας δόκει .

ναῦται δʼ ἐπευφήμησαν εὐχαῖσιν κόρης

παιᾶνα , γυμνὰς ἐκ πέπλων ἐπωμίδας

κώπῃ προσαρμόσαντες ἐκ κελεύσματος .

1405

μᾶλλον δὲ μᾶλλον πρὸς πέτρας ᾔει σκάφος ·

χὣ μέν τις ἐς θάλασσαν ὡρμήθη ποσίν ,

ἄλλος δὲ πλεκτὰς ἐξανῆπτεν ἀγκύλας .

κἀγὼ μὲν εὐθὺς πρὸς σὲ δεῦρʼ ἀπεστάλην ,

σοὶ τὰς ἐκεῖθεν σημανῶν , ἄναξ , τύχας .

1410

ἀλλʼ ἕρπε , δεσμὰ καὶ βρόχους λαβὼν χεροῖν ·

εἰ μὴ γὰρ οἶδμα νήνεμον γενήσεται ,

οὐκ ἔστιν ἐλπὶς τοῖς ξένοις σωτηρίας .

πόντου δʼ ἀνάκτωρ Ἴλιόν τʼ ἐπισκοπεῖ

σεμνὸς Ποσειδῶν , Πελοπίδαις ἐναντίος ,

1415

καὶ νῦν παρέξει τὸν Ἀγαμέμνονος γόνον

σοὶ καὶ πολίταις , ὡς ἔοικεν , ἐν χεροῖν

λαβεῖν , ἀδελφήν θʼ , ἣ φόνον τὸν Αὐλίδι

ἀμνημόνευτον θεᾷ προδοῦσʼ ἁλίσκεται .

Χορός

ὦ τλῆμον Ἰφιγένεια , συγγόνου μέτα

1420

θανῇ πάλιν μολοῦσα δεσποτῶν χέρας .

Θόας

ὦ πάντες ἀστοὶ τῆσδε βαρβάρου χθονός ,

οὐκ εἶα πώλοις ἐμβαλόντες ἡνίας

παράκτιοι δραμεῖσθε κἀκβολὰς νεὼς

Ἑλληνίδος δέξεσθε , σὺν δὲ τῇ θεῷ

1425

σπεύδοντες ἄνδρας δυσσεβεῖς θηράσετε ,

οἳ δʼ ὠκυπομποὺς ἕλξετʼ ἐς πόντον πλάτας ;

ὡς ἐκ θαλάσσης ἔκ τε γῆς ἱππεύμασι

λαβόντες αὐτοὺς ἢ κατὰ στύφλου πέτρας

ῥίψωμεν , ἢ σκόλοψι πήξωμεν δέμας .

1430

ὑμᾶς δὲ τὰς τῶνδʼ ἴστορας βουλευμάτων ,

γυναῖκες , αὖθις , ἡνίκʼ ἂν σχολὴν λάβω ,

ποινασόμεσθα · νῦν δὲ τὴν προκειμένην

σπουδὴν ἔχοντες οὐ μενοῦμεν ἥσυχοι .

Ἀθήνα

ποῖ ποῖ διωγμὸν τόνδε πορθμεύεις , ἄναξ

1435

Θόας ; ἄκουσον τῆσδʼ Ἀθηναίας λόγους .

παῦσαι διώκων ῥεῦμά τʼ ἐξορμῶν στρατοῦ ·

πεπρωμένος γὰρ θεσφάτοισι Λοξίου

δεῦρʼ ἦλθʼ Ὀρέστης , τόν τʼ Ἐρινύων χόλον

φεύγων ἀδελφῆς τʼ Ἄργος ἐσπέμψων δέμας

1440

ἄγαλμά θʼ ἱερὸν εἰς ἐμὴν ἄξων χθόνα ,

τῶν νῦν παρόντων πημάτων ἀναψυχάς .

πρὸς μὲν σὲ ὅδʼ ἡμῖν μῦθος · ὃν δʼ ἀποκτενεῖν

δοκεῖς Ὀρέστην ποντίῳ λαβὼν σάλῳ ,

ἤδη Ποσειδῶν χάριν ἐμὴν ἀκύμονα

πόντου τίθησι νῶτα πορθμεύειν πλάτῃ .

1445

μαθὼν δʼ , Ὀρέστα , τὰς ἐμὰς ἐπιστολάς —

κλύεις γὰρ αὐδὴν καίπερ οὐ παρὼν θεᾶς —

χώρει λαβὼν ἄγαλμα σύγγονόν τε σήν .

ὅταν δʼ Ἀθήνας τὰς θεοδμήτους μόλῃς ,

χῶρός τις ἔστιν Ἀτθίδος πρὸς ἐσχάτοις

1450

ὅροισι , γείτων δειράδος Καρυστίας ,

ἱερός , Ἁλάς νιν οὑμὸς ὀνομάζει λεώς ·

ἐνταῦθα τεύξας ναὸν ἵδρυσαι βρέτας ,

ἐπώνυμον γῆς Ταυρικῆς πόνων τε σῶν ,

οὓς ἐξεμόχθεις περιπολῶν καθʼ Ἑλλάδα

1455

οἴστροις Ἐρινύων . Ἄρτεμιν δέ νιν βροτοὶ

τὸ λοιπὸν ὑμνήσουσι Ταυροπόλον θεάν .

νόμον τε θὲς τόνδʼ · ὅταν ἑορτάζῃ λεώς ,

τῆς σῆς σφαγῆς ἄποινʼ ἐπισχέτω ξίφος

δέρῃ πρὸς ἀνδρὸς αἷμά τʼ ἐξανιέτω ,

1460

ὁσίας ἕκατι θεά θʼ ὅπως τιμὰς ἔχῃ .

σὲ δʼ ἀμφὶ σεμνάς , Ἰφιγένεια , κλίμακας

Βραυρωνίας δεῖ τῇδε κλῃδουχεῖν θεᾷ ·

οὗ καὶ τεθάψῃ κατθανοῦσα , καὶ πέπλων

ἄγαλμά σοι θήσουσιν εὐπήνους ὑφάς ,

1465

ἃς ἂν γυναῖκες ἐν τόκοις ψυχορραγεῖς

λίπωσʼ ἐν οἴκοις . τάσδε δʼ ἐκπέμπειν χθονὸς

Ἑλληνίδας γυναῖκας ἐξεφίεμαι

γνώμης δικαίας οὕνεκʼ

ἐκσῴσασα δὲ

καὶ πρίν σʼ Ἀρείοις ἐν πάγοις ψήφους ἴσας

1470

κρίνασʼ , Ὀρέστα · καὶ νόμισμʼ ἔσται τόδε ,

νικᾶν ἰσήρεις ὅστις ἂν ψήφους λάβῃ .

ἀλλʼ ἐκκομίζου σὴν κασιγνήτην χθονός ,

Ἀγαμέμνονος παῖ . — καὶ σὺ μὴ θυμοῦ , Θόας .

Θόας

ἄνασσʼ Ἀθάνα , τοῖσι τῶν θεῶν λόγοις

1475

ὅστις κλύων ἄπιστος , οὐκ ὀρθῶς φρονεῖ .

ἐγὼ δʼ Ὀρέστῃ τʼ , εἰ φέρων βρέτας θεᾶς

βέβηκʼ , ἀδελφῇ τʼ οὐχὶ θυμοῦμαι · τί γὰρ

πρὸς τοὺς σθένοντας θεοὺς ἁμιλλᾶσθαι καλόν ;

ἴτωσαν ἐς σὴν σὺν θεᾶς ἀγάλματι

1480

γαῖαν , καθιδρύσαιντό τʼ εὐτυχῶς βρέτας .

πέμψω δὲ καὶ τάσδʼ Ἑλλάδʼ εἰς εὐδαίμονα

γυναῖκας , ὥσπερ σὸν κέλευσμʼ ἐφίεται .

παύσω δὲ λόγχην ἣν ἐπαίρομαι ξένοις

ναῶν τʼ ἐρετμά , σοὶ τάδʼ ὡς δοκεῖ , θεά .

1485

Ἀθήνα

αἰνῶ · τὸ γὰρ χρεὼν σοῦ τε καὶ θεῶν κρατεῖ .

ἴτʼ , ὦ πνοαί , ναυσθλοῦσθε τὸν Ἀγαμέμνονος

παῖδʼ εἰς Ἀθήνας · συμπορεύσομαι δʼ ἐγὼ

σῴζουσʼ ἀδελφῆς τῆς ἐμῆς σεμνὸν βρέτας .