Euripides Iphigenia among the Taurians

Χορός

καὶ μὴν ὅδʼ ἀκτὰς ἐκλιπὼν θαλασσίους

βουφορβὸς ἥκει σημανῶν τί σοι νέον .

Βουκόλος

Ἀγαμέμνονός τε καὶ Κλυταιμήστρας τέκνον ,

ἄκουε καινῶν ἐξ ἐμοῦ κηρυγμάτων .

Ἰφιγένεια

τί δʼ ἔστι τοῦ παρόντος ἐκπλῆσσον λόγου ;

240

Βουκόλος

ἥκουσιν ἐς γῆν , κυανέαν Συμπληγάδα

πλάτῃ φυγόντες , δίπτυχοι νεανίαι ,

θεᾷ φίλον πρόσφαγμα καὶ θυτήριον

Ἀρτέμιδι . χέρνιβας δὲ καὶ κατάργματα

οὐκ ἂν φθάνοις ἂν εὐτρεπῆ ποιουμένη .

245

Ἰφιγένεια

ποδαποί ; τίνος γῆς σχῆμʼ ἔχουσιν οἱ ξένοι ;

Βουκόλος

Ἕλληνες · ἓν τοῦτʼ οἶδα κοὐ περαιτέρω .

Ἰφιγένεια

οὐδʼ ὄνομʼ ἀκούσας οἶσθα τῶν ξένων φράσαι ;

Βουκόλος

Πυλάδης ἐκλῄζεθʼ ἅτερος πρὸς θατέρου .

Ἰφιγένεια

τοῦ ξυζύγου δὲ τοῦ ξένου τί τοὔνομʼ ἦν ;

250

Βουκόλος

οὐδεὶς τόδʼ οἶδεν · οὐ γὰρ εἰσηκούσαμεν .

Ἰφιγένεια

πῶς δʼ εἴδετʼ αὐτοὺς κἀντυχόντες εἵλετε ;

Βουκόλος

ἄκραις ἐπὶ ῥηγμῖσιν ἀξένου πόρου —

Ἰφιγένεια

καὶ τίς θαλάσσης βουκόλοις κοινωνία ;

Βουκόλος

βοῦς ἤλθομεν νίψοντες ἐναλίᾳ δρόσῳ .

255

Ἰφιγένεια

ἐκεῖσε δὴ ʼπάνελθε , πῶς νιν εἵλετε

τρόπῳ θʼ ὁποίῳ · τοῦτο γὰρ μαθεῖν θέλω .

χρόνιοι γὰρ ἥκουσʼ · οὐδέ πω βωμὸς θεᾶς

Ἑλληνικαῖσιν ἐξεφοινίχθη ῥοαῖς .

Βουκόλος

ἐπεὶ τὸν ἐσρέοντα διὰ Συμπληγάδων

260

βοῦς ὑλοφορβοὺς πόντον εἰσεβάλλομεν ,

ἦν τις διαρρὼξ κυμάτων πολλῷ σάλῳ

κοιλωπὸς ἀγμός , πορφυρευτικαὶ στέγαι .

ἐνταῦθα δισσοὺς εἶδέ τις νεανίας

βουφορβὸς ἡμῶν , κἀπεχώρησεν πάλιν

265

ἄκροισι δακτύλοισι πορθμεύων ἴχνος .

ἔλεξε δʼ · Οὐχ ὁρᾶτε ; δαίμονές τινες

θάσσουσιν οἵδε . — θεοσεβὴς δʼ ἡμῶν τις ὢν

ἀνέσχε χεῖρα καὶ προσηύξατʼ εἰσιδών ·

ὦ ποντίας παῖ Λευκοθέας , νεῶν φύλαξ ,

270

δέσποτα Παλαῖμον , ἵλεως ἡμῖν γενοῦ ,

εἴτʼ οὖν ἐπʼ ἀκταῖς θάσσετον Διοσκόρω ,

ἢ Νηρέως ἀγάλμαθʼ , ὃς τὸν εὐγενῆ

ἔτικτε πεντήκοντα Νηρῄδων χορόν .

ἄλλος δέ τις μάταιος , ἀνομίᾳ θρασύς ,

275

ἐγέλασεν εὐχαῖς , ναυτίλους δʼ ἐφθαρμένους

θάσσειν φάραγγʼ ἔφασκε τοῦ νόμου φόβῳ ,

κλύοντας ὡς θύοιμεν ἐνθάδε ξένους .

ἔδοξε δʼ ἡμῶν εὖ λέγειν τοῖς πλείοσι ,

θηρᾶν τε τῇ θεῷ σφάγια τἀπιχώρια .

280

κἀν τῷδε πέτραν ἅτερος λιπὼν ξένοιν

ἔστη κάρα τε διετίναξ ʼ ἄνω κάτω

κἀπεστέναξεν ὠλένας τρέμων ἄκρας ,

μανίαις ἀλαίνων , καὶ βοᾷ κυναγὸς ὥς ·

Πυλάδη , δέδορκας τήνδε ; τήνδε δʼ οὐχ ὁρᾷς

285

Ἅιδου δράκαιναν , ὥς με βούλεται κτανεῖν

δειναῖς ἐχίδναις εἰς ἔμʼ ἐστομωμένη ;

ἣ δʼ ἐκ χιτώνων πῦρ πνέουσα καὶ φόνον

πτεροῖς ἐρέσσει , μητέρʼ ἀγκάλαις ἐμὴν

ἔχουσα — πέτρινον ὄχθον , ὡς ἐπεμβάλῃ .

290

οἴμοι , κτενεῖ με · ποῖ φύγω ;

παρῆν δʼ ὁρᾶν

οὐ ταῦτα μορφῆς σχήματʼ , ἀλλʼ ἠλλάσσετο

φθογγάς τε μόσχων καὶ κυνῶν ὑλάγματα ,

ἃς φᾶσʼ Ἐρινῦς ἱέναι μιμήματα .

ἡμεῖς δὲ συσταλέντες , ὡς θαμβούμενοι ,

295

σιγῇ καθήμεθʼ · ὃ δὲ χερὶ σπάσας ξίφος ,

μόσχους ὀρούσας ἐς μέσας λέων ὅπως ,

παίει σιδήρῳ λαγόνας ἐς πλευράς θʼ ἱείς ,

δοκῶν Ἐρινῦς θεὰς ἀμύνεσθαι τάδε ,

ὡς αἱματηρὸν πέλαγος ἐξανθεῖν ἁλός .

300

κἀν τῷδε πᾶς τις , ὡς ὁρᾷ βουφόρβια

πίπτοντα καὶ πορθούμενʼ , ἐξωπλίζετο ,

κόχλους τε φυσῶν συλλέγων τʼ ἐγχωρίους ·

πρὸς εὐτραφεῖς γὰρ καὶ νεανίας ξένους

φαύλους μάχεσθαι βουκόλους ἡγούμεθα .

305

πολλοὶ δʼ ἐπληρώθημεν ἐν μακρῷ χρόνῳ .

πίπτει δὲ μανίας πίτυλον ὁ ξένος μεθείς ,

στάζων ἀφρῷ γένειον · ὡς δʼ ἐσείδομεν

προύργου πεσόντα , πᾶς ἀνὴρ ἔσχεν πόνον

βάλλων ἀράσσων . ἅτερος δὲ τοῖν ξένοιν

310

ἀφρόν τʼ ἀπέψη σώματός τʼ ἐτημέλει

πέπλων τε προυκάλυπτεν εὐπήνους ὑφάς ,

καραδοκῶν μὲν τἀπιόντα τραύματα ,

φίλον δὲ θεραπείαισιν ἄνδρʼ εὐεργετῶν .

ἔμφρων δʼ ἀνᾴξας ὁ ξένος πεσήματος

315

ἔγνω κλύδωνα πολεμίων προσκείμενον

καὶ τὴν παροῦσαν συμφορὰν αὐτοῖν πέλας ,

ᾤμωξέ θʼ · ἡμεῖς δʼ οὐκ ἀνίεμεν πέτροις

βάλλοντες , ἄλλος ἄλλοθεν προσκείμενοι .

οὗ δὴ τὸ δεινὸν παρακέλευσμʼ ἠκούσαμεν ·

320

Πυλάδη , θανούμεθʼ , ἀλλʼ ὅπως θανούμεθα

κάλλισθʼ · ἕπου μοι , φάσγανον σπάσας χερί . —

ὡς δʼ εἴδομεν δίπαλτα πολεμίων ξίφη ,

φυγῇ λεπαίας ἐξεπίμπλαμεν νάπας .

ἀλλʼ , εἰ φύγοι τις , ἅτεροι προσκείμενοι

325

ἔβαλλον αὐτούς · εἰ δὲ τούσδʼ ὠσαίατο ,

αὖθις τὸ νῦν ὑπεῖκον ἤρασσεν πέτροις .

ἀλλʼ ἦν ἄπιστον · μυρίων γὰρ ἐκ χερῶν

οὐδεὶς τὰ τῆς θεοῦ θύματʼ εὐτύχει βαλών .

μόλις δέ νιν τόλμῃ μὲν οὐ χειρούμεθα ,

330

κύκλῳ δὲ περιβαλόντες ἐξεκλέψαμεν

πέτροισι χειρῶν φάσγανʼ , ἐς δὲ γῆν γόνυ

καμάτῳ καθεῖσαν . πρὸς δʼ ἄνακτα τῆσδε γῆς

κομίζομέν νιν . ὃ δʼ ἐσιδὼν ὅσον τάχος

ἐς χέρνιβάς τε καὶ σφαγεῖʼ ἔπεμπέ σοι .

335

ηὔχου δὲ τοιάδʼ , ὦ νεᾶνί , σοι ξένων

σφάγια παρεῖναι · κἂν ἀναλίσκῃς ξένους

τοιούσδε , τὸν σὸν Ἑλλὰς ἀποτείσει φόνον

δίκας τίνουσα τῆς ἐν Αὐλίδι σφαγῆς .

Χορός

θαυμάστʼ ἔλεξας τὸν μανένθʼ , ὅστις ποτὲ

340

Ἕλληνος ἐκ γῆς πόντον ἦλθεν ἄξενον .

Ἰφιγένεια

εἶἑν · σὺ μὲν κόμιζε τοὺς ξένους μολών ,

τὰ δʼ ἐνθάδʼ ἡμεῖς ὅσια φροντιούμεθα —

ὦ καρδία τάλαινα , πρὶν μὲν ἐς ξένους

γαληνὸς ἦσθα καὶ φιλοικτίρμων ἀεί ,

345

ἐς θοὑμόφυλον ἀναμετρουμένη δάκρυ ,

Ἕλληνας ἄνδρας ἡνίκʼ ἐς χέρας λάβοις .

νῦν δʼ ἐξ ὀνείρων οἷσιν ἠγριώμεθα ,

δοκοῦσʼ Ὀρέστην μηκέθʼ ἥλιον βλέπειν ,

δύσνουν με λήψεσθʼ , οἵτινές ποθʼ ἥκετε .

350

καὶ τοῦτʼ ἄρʼ ἦν ἀληθές , ᾐσθόμην , φίλαι ·

οἱ δυστυχεῖς γὰρ τοῖσι δυστυχεστέροις

αὐτοὶ κακῶς πράξαντες οὐ φρονοῦσιν εὖ .

ἀλλʼ οὔτε πνεῦμα Διόθεν ἦλθε πώποτε ,

οὐ πορθμίς , ἥτις διὰ πέτρας Συμπληγάδας

355

Ἑλένην ἀπήγαγʼ ἐνθάδʼ , ἥ μʼ ἀπώλεσεν ,

Μενέλεών θʼ , ἵνʼ αὐτοὺς ἀντετιμωρησάμην ,

τὴν ἐνθάδʼ Αὖλιν ἀντιθεῖσα τῆς ἐκεῖ ,

οὗ μʼ ὥστε μόσχον Δαναΐδαι χειρούμενοι

ἔσφαζον , ἱερεὺς δʼ ἦν ὁ γεννήσας πατήρ .

360

οἴμοι — κακῶν γὰρ τῶν τότʼ οὐκ ἀμνημονῶ —

ὅσας γενείου χεῖρας ἐξηκόντισα

γονάτων τε τοῦ τεκόντος , ἐξαρτωμένη ,

λέγουσα τοιάδʼ · ὦ πάτερ , νυμφεύομαι

νυμφεύματʼ αἰσχρὰ πρὸς σέθεν · μήτηρ δʼ ἐμὲ

365

σέθεν κατακτείνοντος Ἀργεῖαί τε νῦν

ὑμνοῦσιν ὑμεναίοισιν , αὐλεῖται δὲ πᾶν

μέλαθρον · ἡμεῖς δʼ ὀλλύμεσθα πρὸς σέθεν .

Ἅιδης Ἀχιλλεὺς ἦν ἄρʼ , οὐχ ὁ Πηλέως ,

ὅν μοι προσείσας πόσιν , ἐν ἁρμάτων ὄχοις

370

ἐς αἱματηρὸν γάμον ἐπόρθμευσας δόλῳ .

ἐγὼ δὲ λεπτῶν ὄμμα διὰ καλυμμάτων

ἔχουσʼ , ἀδελφόν τʼ οὐκ ἀνειλόμην χεροῖν ,

— ὃς νῦν ὄλωλεν — οὐ κασιγνήτῃ στόμα

συνῆψʼ ὑπʼ αἰδοῦς , ὡς ἰοῦσʼ ἐς Πηλέως

375

μέλαθρα · πολλὰ δʼ ἀπεθέμην ἀσπάσματα

ἐς αὖθις , ὡς ἥξουσʼ ἐς Ἄργος αὖ πάλιν .

ὦ τλῆμον , εἰ τέθνηκας , ἐξ οἵων καλῶν

ἔρρεις , Ὀρέστα , καὶ πατρὸς ζηλωμάτων —

τὰ τῆς θεοῦ δὲ μέμφομαι σοφίσματα ,

380

ἥτις βροτῶν μὲν ἤν τις ἅψηται φόνου ,

ἢ καὶ λοχείας ἢ νεκροῦ θίγῃ χεροῖν ,

βωμῶν ἀπείργει , μυσαρὸν ὡς ἡγουμένη ,

αὐτὴ δὲ θυσίαις ἥδεται βροτοκτόνοις .

οὐκ ἔσθʼ ὅπως ἔτεκεν ἂν ἡ Διὸς δάμαρ

385

Λητὼ τοσαύτην ἀμαθίαν . ἐγὼ μὲν οὖν

τὰ Ταντάλου θεοῖσιν ἑστιάματα

ἄπιστα κρίνω , παιδὸς ἡσθῆναι βορᾷ ,

τοὺς δʼ ἐνθάδʼ , αὐτοὺς ὄντας ἀνθρωποκτόνους ,

ἐς τὴν θεὸν τὸ φαῦλον ἀναφέρειν δοκῶ ·

390

οὐδένα γὰρ οἶμαι δαιμόνων εἶναι κακόν .