Euripides Helen

Ἄγγελος

ἄναξ , τὰ κάκιστʼ ἐν δόμοις εὑρήκαμεν ·

ὡς καίνʼ ἀκούσῃ πήματʼ ἐξ ἐμοῦ τάχα .

Θεοκλύμενος

τί δʼ ἔστιν ;

Ἄγγελος

ἄλλης ἐκπόνει μνηστεύματα

γυναικός · Ἑλένη γὰρ βέβηκʼ ἔξω χθονός .

1515

Θεοκλύμενος

πτεροῖσιν ἀρθεῖσʼ ἢ πεδοστιβεῖ ποδί ;

Ἄγγελος

Μενέλαος αὐτὴν ἐκπεπόρθμευται χθονός ,

ὃς αὐτὸς αὑτὸν ἦλθεν ἀγγέλλων θανεῖν .

Θεοκλύμενος

ὦ δεινὰ λέξας · τίς δέ νιν ναυκληρία

ἐκ τῆσδʼ ἀπῆρε χθονός ; ἄπιστα γὰρ λέγεις .

1520

Ἄγγελος

ἥν γε ξένῳ δίδως σύ · τούς τε σοὺς ἔχων

ναύτας βέβηκεν , ὡς ἂν ἐν βραχεῖ μάθῃς .

Θεοκλύμενος

πῶς ; εἰδέναι πρόθυμος · οὐ γὰρ ἐλπίδων

ἔσω βέβηκα μίαν ὑπερδραμεῖν χέρα

τοσούσδε ναύτας , ὧν ἀπεστάλης μέτα .

1525

Ἄγγελος

ἐπεὶ λιποῦσα τούσδε βασιλείους δόμους

ἡ τοῦ Διὸς παῖς πρὸς θάλασσαν ἐστάλη

σοφώταθʼ ἁβρὸν πόδα τιθεῖσʼ ἀνέστενε

πόσιν πέλας παρόντα κοὐ τεθνηκότα .

ὡς δʼ ἤλθομεν σῶν περίβολον νεωρίων ,

1530

Σιδωνίαν ναῦν πρωτόπλουν καθείλκομεν

ζυγῶν τε πεντήκοντα κἀρετμῶν μέτρα

ἔχουσαν . ἔργου δʼ ἔργον ἐξημείβετο ·

ὃ μὲν γὰρ ἱστόν , ὃ δὲ πλάτην καθίσατο

ταρσόν τε χειρί , λευκά θʼ ἱστίʼ εἰς ἓν ἦν

1535

πηδάλιά τε ζεύγλαισι παρακαθίετο .

κἀν τῷδε μόχθῳ , τοῦτʼ ἄρα σκοπούμενοι ,

Ἕλληνες ἄνδρες Μενέλεῳ ξυνέμποροι

προσῆλθον ἀκταῖς ναυφθόροις ἠσθημένοι

πέπλοισιν , εὐειδεῖς μέν , αὐχμηροὶ δʼ ὁρᾶν .

1540

ἰδὼν δέ νιν παρόντας Ἀτρέως γόνος

προσεῖπε δόλιον οἶκτον ἐς μέσον φέρων ·

ὦ τλήμονες , πῶς ἐκ τίνος νεώς ποτε

Ἀχαιίδος θραύσαντες ἥκετε σκάφος ;

ἆρʼ Ἀτρέως παῖδʼ ὀλόμενον συνθάπτετε ,

1545

ὃν Τυνδαρὶς παῖς ἥδʼ ἀπόντα κενοταφεῖ ;

οἳ δʼ ἐκβαλόντες δάκρυα ποιητῷ τρόπῳ ,

ἐς ναῦν ἐχώρουν Μενέλεῳ ποντίσματα

φέροντες . ἡμῖν δʼ ἦν μὲν ἥδʼ ὑποψία

λόγος τʼ ἐν ἀλλήλοισι , τῶν ἐπεσβατῶν

1550

ὡς πλῆθος εἴη · διεσιωπῶμεν δʼ ὅμως

τοὺς σοὺς λόγους σῴζοντες · ἄρχειν γὰρ νεὼς

ξένον κελεύσας πάντα συνέχεας τάδε .

καὶ τἄλλα μὲν δὴ ῥᾳδίως ἔσω νεὼς

ἐθέμεθα κουφίζοντα · ταύρειος δὲ ποὺς

1555

οὐκ ἤθελʼ ὀρθὸς σανίδα προσβῆναι κάτα ,

ἀλλʼ ἐξεβρυχᾶτʼ ὄμμʼ ἀναστρέφων κύκλῳ

κυρτῶν τε νῶτα κἀς κέρας παρεμβλέπων

μὴ θιγγάνειν ἀπεῖργεν . ὁ δʼ Ἑλένης πόσις

ἐκάλεσεν · ὦ πέρσαντες Ἰλίου πόλιν ,

1560

οὐκ εἶʼ ἀναρπάσαντες Ἑλλήνων νόμῳ

νεανίαις ὤμοισι ταύρειον δέμας

ἐς πρῷραν ἐμβαλεῖτε , φάσγανόν θʼ ἅμα

πρόχειρον ὤσει σφάγια τῷ τεθνηκότι ;

οἳ δʼ ἐς κέλευσμʼ ἐλθόντες ἐξανήρπασαν

1565

ταῦρον φέροντές τʼ εἰσέθεντο σέλματα .

μονάμπυκον δὲ Μενέλεως ψήχων δέρην

μέτωπά τʼ ἐξέπεισεν ἐσβῆναι δόρυ .

τέλος δʼ , ἐπειδὴ ναῦς τὰ πάντʼ ἐδέξατο ,

πλήσασα κλιμακτῆρας εὐσφύρῳ ποδί

1570

Ἑλένη καθέζετʼ ἐν μέσοις ἑδωλίοις ,

ὅ τʼ οὐκέτʼ ὢν λόγοισι Μενέλεως πέλας ·

ἄλλοι δὲ τοίχους δεξιοὺς λαιούς τʼ ἴσοι

ἀνὴρ παρʼ ἄνδρʼ ἕζονθʼ , ὑφʼ εἵμασι ξίφη

λαθραῖʼ ἔχοντες , ῥόθιά τʼ ἐξεπίμπλατο

1575

βοῆς κελευστοῦ φθέγμαθʼ ὡς ἠκούσαμεν .

ἐπεὶ δὲ γαίας ἦμεν οὔτʼ ἄγαν πρόσω

οὔτʼ ἐγγύς , οὕτως ἤρετʼ οἰάκων φύλαξ ·

ἔτʼ , ὦ ξένʼ , ἐς τὸ πρόσθεν — ἢ καλῶς ἔχει —

πλεύσωμεν ; ἀρχαὶ γὰρ νεὼς μέλουσι σοί .

1580

ὃ δʼ εἶφʼ · ἅλις μοι . δεξιᾷ δʼ ἑλὼν ξίφος

ἐς πρῷραν εἷρπε κἀπὶ ταυρείῳ σφαγῇ

σταθεὶς νεκρῶν μὲν οὐδενὸς μνήμην ἔχων ,

τέμνων δὲ λαιμὸν ηὔχετʼ · ὦ ναίων ἅλα

πόντιε Πόσειδον Νηρέως θʼ ἁγναὶ κόραι ,

1585

σώσατέ μʼ ἐπʼ ἀκτὰς Ναυπλίας δάμαρτά τε

ἄσυλον ἐκ γῆς . αἵματος δʼ ἀπορροαὶ

ἐς οἶδμʼ ἐσηκόντιζον οὔριοι ξένῳ .

καί τις τόδʼ εἶπε · δόλιος ἡ ναυκληρία .

πάλιν πλέωμεν · δεξιὰν κέλευε σύ ,

1590

σὺ δὲ στρέφʼ οἴακʼ . ἐκ δὲ ταυρείου φόνου

Ἀτρέως σταθεὶς παῖς ἀνεβόησε συμμάχους ·

τί μέλλετʼ , ὦ γῆς Ἑλλάδος λωτίσματα ,

σφάζειν φονεύειν βαρβάρους νεώς τʼ ἄπο

ῥίπτειν ἐς οἶδμα ; ναυβάταις δὲ τοῖσι σοῖς

1595

βοᾷ κελευστὴς τὴν ἐναντίαν ὄπα ·

οὐκ εἶʼ ὃ μέν τις λοῖσθον ἀρεῖται δόρυ ,

ὃ δὲ ζύγʼ ἄξας , ὃ δʼ ἀφελὼν σκαλμοῦ πλάτην

καθαιματώσει κρᾶτα πολεμίων ξένων ;

ὀρθοὶ δʼ ἀνῇξαν πάντες , οἳ μὲν ἐν χεροῖν

1600

κορμοὺς ἔχοντες ναυτικούς , οἳ δὲ ξίφη ·

φόνῳ δὲ ναῦς ἐρρεῖτο . παρακέλευσμα δʼ ἦν

πρύμνηθεν Ἑλένης · ποῦ τὸ Τρωικὸν κλέος ;

δείξατε πρὸς ἄνδρας βαρβάρους · σπουδῆς δʼ ὕπο

ἔπιπτον , οἳ δʼ ὠρθοῦντο , τοὺς δὲ κειμένους

1605

νεκροὺς ἂν εἶδες . Μενέλεως δʼ ἔχων ὅπλα ,

ὅποι νοσοῖεν ξύμμαχοι κατασκοπῶν ,

ταύτῃ προσῆγε χειρὶ δεξιᾷ ξίφος ,

ὥστʼ ἐκκολυμβᾶν ναός , ἠρήμωσε δὲ

σῶν ναυβατῶν ἐρετμά . ἐπʼ οἰάκων δὲ βὰς

1610

ἄνακτʼ ἐς Ἑλλάδʼ εἶπεν εὐθύνειν δόρυ .

οἳ δʼ ἱστὸν ᾖρον , οὔριαι δʼ ἧκον πνοαί .

βεβᾶσι δʼ ἐκ γῆς . διαφυγὼν δʼ ἐγὼ φόνον

καθῆκʼ ἐμαυτὸν εἰς ἅλʼ ἄγκυραν πάρα ·

ἤδη δὲ κάμνονθʼ ὁρμιατόνων μέ τις

1615

ἀνείλετʼ , ἐς δὲ γαῖαν ἐξέβησέ σοι

τάδʼ ἀγγελοῦντα . σώφρονος δʼ ἀπιστίας

οὐκ ἔστιν οὐδὲν χρησιμώτερον βροτοῖς .

Χορός

οὐκ ἄν ποτʼ ηὔχουν οὔτε σʼ οὔθʼ ἡμᾶς λαθεῖν

Μενέλαον , ὦναξ , ὡς ἐλάνθανεν παρών .

1620