Euripides Helen

Ἑλένη

φίλαι , λόγους ἐδεξάμαν ·

330

βᾶτε βᾶτε δʼ ἐς δόμους ,

ἀγῶνας ἐντὸς οἴκων

ὡς πύθησθε τοὺς ἐμούς .

Χορός

θέλουσαν οὐ μόλις καλεῖς .

Ἑλένη

ἰὼ μέλεος ἁμέρα .

335

τίνʼ ἄρα τάλαινα τίνα δακρυό-

εντα λόγον ἀκούσομαι ;

Χορός

μὴ πρόμαντις ἀλγέων

προλάμβανʼ , ὦ φίλα , γόους .

Ἑλένη

τί μοι πόσις μέλεος ἔτλα ;

340

πότερα δέρκεται φάος

τέθριππά θʼ ἁλίου κέλευθά τʼ ἀστέρων ,

ἢ ʼν νέκυσι κατὰ χθονὸς

τὰν χρόνιον ἔχει τύχαν ;

345

Χορός

ἐς τὸ φέρτερον τίθει

τὸ μέλλον , ὅ τι γενήσεται .

Ἑλένη

σὲ γὰρ ἐκάλεσα , σὲ δὲ κατόμοσα ,

τὸν ὑδρόεντι δόνακι χλωρὸν

Εὐρώταν , θανόντος

350

εἰ βάξις ἔτυμος ἀνδρὸς

ἅδε μοι — τί τάδʼ ἀσύνετα ; —

φόνιον αἰώρημα

διὰ δέρης ὀρέξομαι ,

ἢ ξιφοκτόνον δίωγμα

λαιμορρύτου σφαγᾶς

355

αὐτοσίδαρον ἔσω πελάσω διὰ σαρκὸς ἅμιλλαν ,

θῦμα τριζύγοις θεαῖσι

τῷ τε σήραγγας Ἰδαί -

ας ἐνίζοντι Πριαμί-

δᾳ ποτʼ ἀμφὶ βουστάθμους .

Χορός

ἄλλοσʼ ἀποτροπὰ κακῶν

360

γένοιτο , τὸ δὲ σὸν εὐτυχές .

Ἑλένη

ἰὼ Τροία τάλαινα ,

διʼ ἔργʼ ἄνεργʼ ὄλλυσαι

μέλεά τʼ ἔτλας · τὰ δʼ ἐμὰ δῶρα

Κύπριδος ἔτεκε πολὺ μὲν αἷμα ,

πολὺ δὲ δάκρυον · ἄχεά τʼ ἄχεσι ,

365

δάκρυα δάκρυσιν ἔλαβε , πάθεα

ματέρες τε παῖδας ὄλεσαν ,

ἀπὸ δὲ παρθένοι κόμας

ἔθεντο σύγγονοι νεκρῶν Σκαμάνδριον

ἀμφὶ Φρύγιον οἶδμα .

βοὰν βοὰν δʼ Ἑλλὰς

370

κελάδησε κἀνοτότυξεν ,

ἐπὶ δὲ κρατὶ χέρας ἔθηκεν ,

ὄνυχι δʼ ἁπαλόχροα γένυν

δεῦσε φονίαισι πλαγαῖς .

ὦ μάκαρ Ἀρκαδίᾳ ποτὲ παρθένε Καλλιστοῖ , Διὸς

375

ἃ λεχέων ἐπέβας τετραβάμοσι γυίοις ,

ὡς πολὺ ματρὸς ἐμᾶς ἔλαχες πλέον ,

ἁ μορφᾷ θηρῶν λαχνογυίων —

ὄμματι λάβρῷ σχῆμα λεαίνης —

ἐξαλλάξασʼ ἄχθεα λύπης ·

380

ἅν τέ ποτʼ Ἄρτεμις ἐξεχορεύσατο

χρυσοκέρατʼ ἔλαφον Μέροπος Τιτανίδα κούραν

καλλοσύνας ἕνεκεν · τὸ δʼ ἐμὸν δέμας

ὤλεσεν ὤλεσε πέργαμα Δαρδανίας

ὀλομένους τʼ Ἀχαιούς .

385

Μενελέως

ὦ τὰς τεθρίππους Οἰνομάῳ Πῖσαν κάτα

Πέλοψ ἁμίλλας ἐξαμιλληθείς ποτε ,

εἴθʼ ὤφελες τόθʼ , ἡνίκʼ ἔρανον εἰς θεοὺς

πεισθεὶς ἐποίεις , ἐν θεοῖς λιπεῖν βίον ,

πρὶν τὸν ἐμὸν Ἀτρέα πατέρα γεννῆσαί ποτε ,

390

ὃς ἐξέφυσεν Ἀερόπης λέκτρων ἄπο

Ἀγαμέμνον ʼ ἐμέ τε Μενέλεων , κλεινὸν ζυγόν ·

πλεῖστον γὰρ οἶμαι — καὶ τόδʼ οὐ κόμπῳ λέγω —

στράτευμα κώπῃ διορίσαι Τροίαν ἔπι ,

τύραννος οὐδὲν πρὸς βίαν στρατηλατῶν ,

395

ἑκοῦσι δʼ ἄρξας Ἑλλάδος νεανίαις .

καὶ τοὺς μὲν οὐκέτʼ ὄντας ἀριθμῆσαι πάρα ,

τοὺς δʼ ἐκ θαλάσσης ἀσμένους πεφευγότας ,

νεκρῶν φέροντας ὀνόματʼ εἰς οἴκους πάλιν .

ἐγὼ δʼ ἐπʼ οἶδμα πόντιον γλαυκῆς ἁλὸς

400

τλήμων ἀλῶμαι χρόνον ὅσονπερ Ἰλίου

πύργους ἔπερσα , κἀς πάτραν χρῄζων μολεῖν

οὐκ ἀξιοῦμαι τοῦδε πρὸς θεῶν τυχεῖν .

Λιβύης τʼ ἐρήμους ἀξένους τʼ ἐπιδρομὰς

πέπλευκα πάσας · χὥταν ἐγγὺς ὦ πάτρας ,

405

πάλιν μʼ ἀπωθεῖ πνεῦμα , κοὔποτʼ οὔριον

ἐσῆλθε λαῖφος ὥστε μʼ ἐς πάτραν μολεῖν .

καὶ νῦν τάλας ναυαγὸς ἀπολέσας φίλους

ἐξέπεσον ἐς γῆν τήνδε · ναῦς δὲ πρὸς πέτρας

πολλοὺς ἀριθμοὺς ἄγνυται ναυαγίων .

410

τρόπις δʼ ἐλείφθη ποικίλων ἁρμοσμάτων ,

ἐφʼ ἧς ἐσώθην μόλις ἀνελπίστῳ τύχῃ

Ἑλένη τε , Τροίας ἣν ἀποσπάσας ἔχω .

ὄνομα δὲ χώρας ἥτις ἥδε καὶ λεὼς

οὐκ οἶδα · ὄχλον γὰρ ἐσπεσεῖν ᾐσχυνόμην

415

ὥσθʼ ἱστορῆσαι , τὰς ἐμὰς δυσχλαινίας

κρύπτων ὑπʼ αἰδοῦς τῆς τύχης . ὅταν δʼ ἀνὴρ

πράξῃ κακῶς ὑψηλός , εἰς ἀηθίαν

πίπτει κακίω τοῦ πάλαι δυσδαίμονος .

χρεία δὲ τείρει μʼ · οὔτε γὰρ σῖτος πάρα

420

οὔτʼ ἀμφὶ χρῶτʼ ἐσθῆτες · αὐτὰ δʼ εἰκάσαι

πάρεστι ναὸς ἐκβόλοις ἃ ἀμπίσχομαι .

πέπλους δὲ τοὺς πρὶν λαμπρά τʼ ἀμφιβλήματα

χλιδάς τε πόντος ἥρπασʼ · ἐν δʼ ἄντρου μυχοῖς

κρύψας γυναῖκα τὴν κακῶν πάντων ἐμοὶ

425

ἄρξασαν ἥκω τούς τε περιλελειμμένους

φίλων φυλάσσειν τἄμʼ ἀναγκάσας λέχη .

μόνος δὲ νοστῶ , τοῖς ἐκεῖ ζητῶν φίλοις

τὰ πρόσφορʼ ἤν πως ἐξερευνήσας λάβω .

ἰδὼν δὲ δῶμα περιφερὲς θριγκοῖς τόδε

430

πύλας τε σεμνὰς ἀνδρὸς ὀλβίου τινός ,

προσῆλθον · ἐλπὶς δʼ ἔκ γε πλουσίων δόμων

λαβεῖν τι ναύταις · ἐκ δὲ μὴ ἐχόντων βίον —

οὐδʼ εἰ θέλοιεν , ὠφελεῖν ἔχοιεν ἄν .

ὠή · τίς ἂν πυλωρὸς ἐκ δόμων μόλοι ,

435

ὅστις διαγγείλειε τἄμʼ ἔσω κακά ;

Γραῦς

τίς πρὸς πύλαισιν ; οὐκ ἀπαλλάξῃ δόμων

καὶ μὴ πρὸς αὐλείοισιν ἑστηκὼς πύλαις

ὄχλον παρέξεις δεσπόταις ; ἢ κατθανῇ

Ἕλλην πεφυκώς , οἷσιν οὐκ ἐπιστροφαί .

440

Μενελέως

ὦ γραῖα , ταὐτὰ ταῦτʼ ἔπη κἄλλως λέγειν

ἔξεστι , πείσομαι γάρ · ἀλλʼ ἄνες λόγον .

Γραῦς

ἄπελθʼ · ἐμοὶ γὰρ τοῦτο πρόσκειται , ξένε ,

μηδένα πελάζειν τοισίδʼ Ἑλλήνων δόμοις .

Μενελέως

ἆ · μὴ προσείλει χεῖρα μηδʼ ὤθει βίᾳ .

445

Γραῦς

πείθῃ γὰρ οὐδὲν ὧν λέγω , σὺ δʼ αἴτιος .

Μενελέως

ἄγγειλον εἴσω δεσπόταισι τοῖσι σοῖς

Γραῦς

πικρῶς ἄρʼ οἶμαί γʼ ἀγγελεῖν τοὺς σοὺς λόγους .

Μενελέως

ναυαγὸς ἥκω ξένος , ἀσύλητον γένος .

Γραῦς

οἶκον πρὸς ἄλλον νύν τινʼ ἀντὶ τοῦδʼ ἴθι .

450

Μενελέως

οὔκ , ἀλλʼ ἔσω πάρειμι · καὶ σύ μοι πιθοῦ .

Γραῦς

ὀχληρὸς ἴσθʼ ὤν · καὶ τάχʼ ὠσθήσῃ βίᾳ .

Μενελέως

αἰαῖ · τὰ κλεινὰ ποῦ ʼστί μοι στρατεύματα ;

Γραῦς

οὐκοῦν ἐκεῖ που σεμνὸς ἦσθʼ , οὐκ ἐνθάδε .

Μενελέως

ὦ δαῖμον , ὡς ἀνάξιʼ ἠτιμώμεθα .

455

Γραῦς

τί βλέφαρα τέγγεις δάκρυσι ; πρὸς τίνʼ οἰκτρὸς εἶ ;

Μενελέως

πρὸς τὰς πάροιθεν συμφορὰς εὐδαίμονας .

Γραῦς

οὔκουν ἀπελθὼν δάκρυα σοῖς δώσεις φίλοις ;

Μενελέως

τίς δʼ ἥδε χώρα ; τοῦ δὲ βασίλειοι δόμοι ;

Γραῦς

Πρωτεὺς τάδʼ οἰκεῖ δώματʼ , Αἴγυπτος δὲ γῆ .

460

Μενελέως

Αἴγυπτος ; ὦ δύστηνος , οἷ πέπλευκʼ ἄρα .

Γραῦς

τί δὴ τὸ Νείλου μεμπτόν ἐστί σοι γάνος ;

Μενελέως

οὐ τοῦτʼ ἐμέμφθην · τὰς ἐμὰς στένω τύχας .

Γραῦς

πολλοὶ κακῶς πράσσουσιν , οὐ σὺ δὴ μόνος .

Μενελέως

ἔστʼ οὖν ἐν οἴκοις ὅντινʼ ὀνομάζεις ἄναξ ;

465

Γραῦς

τόδʼ ἐστὶν αὐτοῦ μνῆμα , παῖς δʼ ἄρχει χθονός .

Μενελέως

ποῦ δῆτʼ ἂν εἴη ; πότερον ἐκτὸς ἢ ʼν δόμοις ;

Γραῦς

οὐκ ἔνδον · Ἕλλησιν δὲ πολεμιώτατος .

Μενελέως

τίνʼ αἰτίαν σχὼν ἧς ἐπηυρόμην ἐγώ ;

Γραῦς

Ἑλένη κατʼ οἴκους ἐστὶ τούσδʼ ἡ τοῦ Διός .

470

Μενελέως

πῶς φῄς ; τίνʼ εἶπας μῦθον ; αὖθίς μοι φράσον .

Γραῦς

ἡ Τυνδαρὶς παῖς , ἣ κατὰ Σπάρτην ποτʼ ἦν .

Μενελέως

πόθεν μολοῦσα ; τίνα τὸ πρᾶγμʼ ἔχει λόγον ;

Γραῦς

Λακεδαίμονος γῆς δεῦρο νοστήσασʼ ἄπο .

Μενελέως

πότε ; οὔ τί που λελῄσμεθʼ ἐξ ἄντρων λέχος ;

475

Γραῦς

πρὶν τοὺς Ἀχαιούς , ὦ ξένʼ , ἐς Τροίαν μολεῖν .

ἀλλʼ ἕρπʼ ἀπʼ οἴκων · ἔστι γάρ τις ἐν δόμοις

τύχη , τύραννος ᾗ ταράσσεται δόμος .

καιρὸν γὰρ οὐδένʼ ἦλθες · ἢν δὲ δεσπότης

λάβῃ σε , θάνατος ξένιά σοι γενήσεται .

480

εὔνους γάρ εἰμʼ Ἕλλησιν , οὐχ ὅσον πικροὺς

λόγους ἔδωκα δεσπότην φοβουμένη .

Μενελέως

τί φῶ ; τί λέξω ; συμφορὰς γὰρ ἀθλίας

ἐκ τῶν πάροιθεν τὰς παρεστώσας κλύω ,

εἰ τὴν μὲν αἱρεθεῖσαν ἐκ Τροίας ἄγων

485

ἥκω δάμαρτα καὶ κατʼ ἄντρα σῴζεται ,

ὄνομα δὲ ταὐτὸν τῆς ἐμῆς ἔχουσά τις

δάμαρτος ἄλλη τοισίδʼ ἐνναίει δόμοις .

Διὸς δʼ ἔλεξε παῖδά νιν πεφυκέναι .

ἀλλʼ ἦ τις ἔστι Ζηνὸς ὄνομʼ ἔχων ἀνὴρ

490

Νείλου παρʼ ὄχθας ; εἷς γὰρ ὅ γε κατʼ οὐρανόν .

Σπάρτη δὲ ποῦ γῆς ἐστι πλὴν ἵνα ῥοαὶ

τοῦ καλλιδόνακός εἰσιν Εὐρώτα μόνον ;

ἁπλοῦν δὲ Τυνδάρειον ὄνομα κλῄζεται .

Λακεδαίμονος δὲ γαῖα τίς ξυνώνυμος

495

Τροίας τε ; ἐγὼ μὲν οὐκ ἔχω τί χρὴ λέγειν .

πολλοὶ γάρ , ὡς εἴξασιν , ἐν πολλῇ χθονὶ

ὀνόματα ταὔτʼ ἔχουσι καὶ πόλις πόλει

γυνὴ γυναικί τʼ · οὐδὲν οὖν θαυμαστέον .

οὐδʼ αὖ τὸ δεινὸν προσπόλου φευξούμεθα ·

500

ἀνὴρ γὰρ οὐδεὶς ὧδε βάρβαρος φρένας ,

ὃς ὄνομʼ ἀκούσας τοὐμὸν οὐ δώσει βοράν .

κλεινὸν τὸ Τροίας πῦρ ἐγώ θʼ ὃς ἧψά νιν ,

Μενέλαος , οὐκ ἄγνωστος ἐν πάσῃ χθονί .

δόμων ἄνακτα προσμενῶ · δισσὰς δέ μοι

505

ἔχει φυλάξεις · ἢν μὲν ὠμόφρων τις ᾖ ,

κρύψας ἐμαυτὸν εἶμι πρὸς ναυάγια ·

ἢν δʼ ἐνδιδῷ τι μαλθακόν , τὰ πρόσφορα

τῆς νῦν παρούσης συμφορᾶς αἰτήσομαι .

κακῶν μὲν ἡμῖν ἔσχατον τοῖς ἀθλίοις ,

510

ἄλλους τυράννους αὐτὸν ὄντα βασιλέα

βίον προσαιτεῖν · ἀλλʼ ἀναγκαίως ἔχει .

λόγος γάρ ἐστιν οὐκ ἐμός , σοφὸν δʼ ἔπος ,

δεινῆς ἀνάγκης οὐδὲν ἰσχύειν πλέον .

Χορός

ἤκουσα τᾶς θεσπιῳδοῦ κόρας ,

515

ἃ χρῄζουσʼ ἐφάνη τυράννοις

δόμοις , ὡς Μενέλαος οὔ-

πω μελαμφαὲς οἴχεται

διʼ ἔρεβος χθονὶ κρυφθείς ,

ἀλλʼ ἔτι κατʼ οἶδμʼ ἅλιον

520

τρυχόμενος οὔπω λιμένων

ψαύσειεν πατρίας γᾶς ,

ἀλατείᾳ βιότου

ταλαίφρων , ἄφιλος φίλων ,

παντοδαπᾶς ἐπὶ γᾶς πόδα

525

χριμπτόμενος εἰναλίῳ

κώπᾳ Τρῳάδος ἐκ γᾶς .

Ἑλένη

ἥδʼ αὖ τάφου τοῦδʼ εἰς ἕδρας ἐγὼ πάλιν

στείχω , μαθοῦσα Θεονόης φίλους λόγους ,

ἣ πάντʼ ἀληθῶς οἶδε · φησὶ δʼ ἐν φάει

530

πόσιν τὸν ἁμὸν ζῶντα φέγγος εἰσορᾶν ,

πορθμοὺς δʼ ἀλᾶσθαι μυρίους πεπλωκότα

ἐκεῖσε κἀκεῖσʼ οὐδʼ ἀγύμναστον πλάνοις ,

ἥξειν δʼ ὅταν δὴ πημάτων λάβῃ τέλος .

ἓν δʼ οὐκ ἔλεξεν , εἰ μολὼν σωθήσεται .

535

ἐγὼ δʼ ἀπέστην τοῦτʼ ἐρωτῆσαι σαφῶς ,

ἡσθεῖσʼ ἐπεί νιν εἶπέ μοι σεσῳσμένον .

ἐγγὺς δέ νίν που τῆσδʼ ἔφασκʼ εἶναι χθονός ,

ναυαγὸν ἐκπεσόντα σὺν παύροις φίλοις .

ὤμοι , πόθʼ ἥξεις ; ὡς ποθεινὸς ἂν μόλοις .

540

ἔα , τίς οὗτος ; οὔ τί που κρυπτεύομαι

Πρωτέως ἀσέπτου παιδὸς ἐκ βουλευμάτων ;

οὐχ ὡς δρομαία πῶλος ἢ Βάκχη θεοῦ

τάφῳ ξυνάψω κῶλον ; ἄγριος δέ τις

μορφὴν ὅδʼ ἐστίν , ὅς με θηρᾶται λαβεῖν .

545

Μενελέως

σὲ τὴν ὄρεγμα δεινὸν ἡμιλλημένην

τύμβου ʼπὶ κρηπῖδʼ ἐμπύρους τʼ ὀρθοστάτας ,

μεῖνον · τί φεύγεις ; ὡς δέμας δείξασα σὸν

ἔκπληξιν ἡμῖν ἀφασίαν τε προστίθης .

Ἑλένη

ἀδικούμεθʼ , ὦ γυναῖκες · εἰργόμεσθα γὰρ

550

τάφου πρὸς ἀνδρὸς τοῦδε , καί μʼ ἑλὼν θέλει

δοῦναι τυράννοις ὧν ἐφεύγομεν γάμους .

Μενελέως

οὐ κλῶπές ἐσμεν , οὐχ ὑπηρέται κακῶν .

Ἑλένη

καὶ μὴν στολήν γʼ ἄμορφον ἀμφὶ σῶμʼ ἔχεις .

Μενελέως

στῆσον , φόβου μεθεῖσα , λαιψηρὸν πόδα .

555

Ἑλένη

ἵστημʼ , ἐπεί γε τοῦδʼ ἐφάπτομαι τόπου .

Μενελέως

τίς εἶ ; τίνʼ ὄψιν σήν , γύναι , προσδέρκομαι ;

Ἑλένη

σὺ δʼ εἶ τίς ; αὑτὸς γὰρ σὲ κἄμʼ ἔχει λόγος .

Μενελέως

οὐπώποτʼ εἶδον προσφερέστερον δέμας .

Ἑλένη

ὦ θεοί · θεὸς γὰρ καὶ τὸ γιγνώσκειν φίλους .

560

Μενελέως

Ἑλληνὶς εἶ τις ἢ ἐπιχωρία γυνή ;

Ἑλένη

Ἑλληνίς · ἀλλὰ καὶ τὸ σὸν θέλω μαθεῖν .

Μενελέως

Ἑλένῃ σʼ ὁμοίαν δὴ μάλιστʼ εἶδον , γύναι .

Ἑλένη

ἐγὼ δὲ Μενέλεῴ γε σέ · οὐδʼ ἔχω τί φῶ .

Μενελέως

ἔγνως γὰρ ὀρθῶς ἄνδρα δυστυχέστατον .

565

Ἑλένη

ὦ χρόνιος ἐλθὼν σῆς δάμαρτος ἐς χέρας .

Μενελέως

ποίας δάμαρτος ; μὴ θίγῃς ἐμῶν πέπλων .

Ἑλένη

ἥν σοι δίδωσι Τυνδάρεως , ἐμὸς πατήρ .

Μενελέως

ὦ φωσφόρʼ Ἑκάτη , πέμπε φάσματʼ εὐμενῆ .

Ἑλένη

οὐ νυκτίφαντον πρόπολον Ἐνοδίας μʼ ὁρᾷς .

570

Μενελέως

οὐ μὴν γυναικῶν γʼ εἷς δυοῖν ἔφυν πόσις .

Ἑλένη

ποίων δὲ λέκτρων δεσπότης ἄλλων ἔφυς ;

Μενελέως

ἣν ἄντρα κεύθει κἀκ Φρυγῶν κομίζομαι .

Ἑλένη

οὐκ ἔστιν ἄλλη σή τις ἀντʼ ἐμοῦ γυνή .

Μενελέως

οὔ που φρονῶ μὲν εὖ , τὸ δʼ ὄμμα μου νοσεῖ ;

575

Ἑλένη

οὐ γάρ με λεύσσων σὴν δάμαρθʼ ὁρᾶν δοκεῖς ;

Μενελέως

τὸ σῶμʼ ὅμοιον , τὸ δὲ σαφές μʼ ἀποστερεῖ .

Ἑλένη

σκέψαι · τί σοὐνδεῖ ; τίς δὲ σοῦ σοφώτερος ;

Μενελέως

ἔοικας · οὔτοι τοῦτό γʼ ἐξαρνήσομαι .

Ἑλένη

τίς οὖν διδάξει σʼ ἄλλος ἢ τὰ σʼ ὄμματα ;

580

Μενελέως

ἐκεῖ νοσοῦμεν , ὅτι δάμαρτʼ ἄλλην ἔχω .

Ἑλένη

οὐκ ἦλθον ἐς γῆν Τρῳάδʼ , ἀλλʼ εἴδωλον ἦν .

Μενελέως

καὶ τίς βλέποντα σώματʼ ἐξεργάζεται ;

Ἑλένη

αἰθήρ , ὅθεν σὺ θεοπόνητʼ ἔχεις λέχη .

Μενελέως

τίνος πλάσαντος θεῶν ; ἄελπτα γὰρ λέγεις .

585

Ἑλένη

Ἥρας , διάλλαγμʼ , ὡς Πάρις με μὴ λάβοι .

Μενελέως

πῶς οὖν ἂν ἐνθάδʼ ἦσθά τʼ ἐν Τροίᾳ θʼ ἅμα ;

Ἑλένη

τοὔνομα γένοιτʼ ἂν πολλαχοῦ , τὸ σῶμα δʼ οὔ .

Μενελέως

μέθες με , λύπης ἅλις ἔχων ἐλήλυθα .

Ἑλένη

λείψεις γὰρ ἡμᾶς , τὰ δὲ κένʼ ἐξάξεις λέχη ;

590

Μενελέως

καὶ χαῖρέ γʼ , Ἑλένῃ προσφερὴς ὁθούνεκʼ εἶ .

Ἑλένη

ἀπωλόμην · λαβοῦσά σʼ οὐχ ἕξω πόσιν .

Μενελέως

τοὐκεῖ με μέγεθος τῶν πόνων πείθει , σὺ δʼ οὔ .

Ἑλένη

οἲ ἐγώ · τίς ἡμῶν ἐγένετʼ ἀθλιωτέρα ;

οἱ φίλτατοι λείπουσί μʼ οὐδʼ ἀφίξομαι

595

Ἕλληνας οὐδὲ πατρίδα τὴν ἐμήν ποτε .

Ἄγγελος

Μενέλαε , μαστεύων σε κιγχάνω μόλις

πᾶσαν πλανηθεὶς τήνδε βάρβαρον χθόνα ,

πεμφθεὶς ἑταίρων τῶν λελειμμένων ὕπο .

Μενελέως

τί δʼ ἔστιν ; οὔ που βαρβάρων συλᾶσθʼ ὕπο ;

600

Ἄγγελος

θαῦμʼ ἔστʼ , ἔλασσον τοὔνομʼ ἢ τὸ πρᾶγμʼ ἔχον .

Μενελέως

λέγʼ · ὡς φέρεις τι τῇδε τῇ σπουδῇ νέον .

Ἄγγελος

λέγω πόνους σε μυρίους τλῆναι μάτην .

Μενελέως

παλαιὰ θρηνεῖς πήματʼ · ἀγγέλλεις δὲ τί ;

Ἄγγελος

βέβηκεν ἄλοχος σὴ πρὸς αἰθέρος πτυχὰς

605

ἀρθεῖσʼ ἄφαντος · οὐρανῷ δὲ κρύπτεται

λιποῦσα σεμνὸν ἄντρον οὗ σφʼ ἐσῴζομεν ,

τοσόνδε λέξασʼ · ὦ ταλαίπωροι Φρύγες

πάντες τʼ Ἀχαιοί , διʼ ἔμʼ ἐπὶ Σκαμανδρίοις

ἀκταῖσιν Ἥρας μηχαναῖς ἐθνῄσκετε ,

610

δοκοῦντες Ἑλένην οὐκ ἔχοντʼ ἔχειν Πάριν .

ἐγὼ δʼ , ἐπειδὴ χρόνον ἔμειν ʼ ὅσον με χρῆν ,

τὸ μόρσιμον σῴσασα , πατέρʼ ἐς οὐρανὸν

ἄπειμι · φήμας δʼ ἡ τάλαινα Τυνδαρὶς

ἄλλως κακὰς ἤκουσεν οὐδὲν αἰτία .

615

ὦ χαῖρε , Λήδας θύγατερ , ἐνθάδʼ ἦσθʼ ἄρα ;

ἐγὼ δέ σʼ ἄστρων ὡς βεβηκυῖαν μυχοὺς

ἤγγελλον εἰδὼς οὐδὲν ὡς ὑπόπτερον

δέμας φοροίης . οὐκ ἐῶ σε κερτομεῖν

ἡμᾶς τόδʼ αὖθις , ὡς ἄδην ἐν Ἰλίῳ

620

πόνους παρεῖχες σῷ πόσει καὶ συμμάχοις .

Μενελέως

τοῦτʼ ἔστʼ ἐκεῖνο · ξυμβεβᾶσιν οἱ λόγοι

οἱ τῆσδʼ ἀληθεῖς . ὦ ποθεινὸς ἡμέρα ,

ἥ σʼ εἰς ἐμὰς ἔδωκεν ὠλένας λαβεῖν .

Ἑλένη

ὦ φίλτατʼ ἀνδρῶν Μενέλεως , ὁ μὲν χρόνος

625

παλαιός , ἡ δὲ τέρψις ἀρτίως πάρα .

ἔλαβον ἀσμένα πόσιν ἐμόν , φίλαι ,

περί τʼ ἐπέτασα χέρα

φίλιον ἐν μακρᾷ φλογὶ φαεσφόρῳ .

Μενελέως

κἀγὼ σέ · πολλοὺς δʼ ἐν μέσῳ λόγους ἔχων

630

οὐκ οἶδʼ ὁποίου πρῶτον ἄρξωμαι τὰ νῦν .

Ἑλένη

γέγηθα , κρατὶ δʼ ὀρθίους ἐθείρας

ἀνεπτέρωκα καὶ δάκρυ σταλάσσω ,

περὶ δὲ γυῖα χέρας ἔβαλον , ἡδονάν ,

ὦ πόσις , ὡς λάβω .

635

Μενελέως

ὦ φιλτάτη πρόσοψις , οὐκ ἐμέμφθην ·

ἔχω τὰ τῆς Διός τε λέκτρα Λήδας θʼ ,

ἃν ὑπὸ λαμπάδων κόροι λεύκιπποι

ξυνομαίμονες ὤλβισαν ὤλβισαν

640

τὸ πρόσθεν , ἐκ δόμων δὲ νοσφίσας σʼ ἐμοῦ

πρὸς ἄλλαν ἐλαύνει

θεὸς συμφορὰν τᾶσδε κρείσσω .

τὸ κακὸν δʼ ἀγαθὸν σέ τε κἀμὲ συνάγαγε , πόσιν

χρόνιον , ἀλλʼ ὅμως ὀναίμαν τύχας .

645

Χορός

ὄναιο δῆτα . ταὐτὰ δὴ ξυνεύχομαι ·

δυοῖν γὰρ ὄντοιν οὐχ ὃ μὲν τλήμων , ὃ δʼ οὔ .

Ἑλένη

φίλαι φίλαι , τὰ πάρος οὐκέτι

στένομεν οὐδʼ ἀλγῶ .

πόσιν ἐμὸν ἔχομεν ἔχομεν , ὃν ἔμενον

650

ἔμενον ἐκ Τροίας πολυετῆ μολεῖν .

Μενελέως

ἔχεις , ἐγώ τε σέ · ἡλίους δὲ μυρίους

μόλις διελθὼν ᾐσθόμην τὰ τῆς θεοῦ .

ἐμὰ δὲ χαρμονὰ δάκρυα · πλέον ἔχει

χάριτος ἢ λύπας .

655

Ἑλένη

τί φῶ ; τίς ἂν τάδʼ ἤλπισεν βροτῶν ποτε ;

ἀδόκητον ἔχω σε πρὸς στέρνοις .

Μενελέως

κἀγὼ σὲ τὴν δοκοῦσαν Ἰδαίαν πόλιν

μολεῖν Ἰλίου τε μελέους πύργους .

πρὸς θεῶν , δόμων πῶς τῶν ἐμῶν ἀπεστάλης ;

660

Ἑλένη

ἒ ἔ · πικρὰς ἐς ἀρχὰς βαίνεις ,

ἒ ἔ · πικρὰν δʼ ἐρευνᾷς φάτιν .

Μενελέως

λέγʼ · ὡς ἀκουστὰ πάντα δῶρα δαιμόνων .

Ἑλένη

ἀπέπτυσα μὲν λόγον , οἷον οἷον ἐσοίσομαι .

Μενελέως

ὅμως δὲ λέξον · ἡδύ τοι μόχθων κλύειν .

665

Ἑλένη

οὐκ ἐπὶ βαρβάρου λέκτρα νεανία

πετομένας κώπας ,

πετομένου δʼ ἔρωτος ἀδίκων γάμων

Μενελέως

τίς γάρ σε δαίμων ἢ πότμος συλᾷ πάτρας ;

Ἑλένη

ὁ Διὸς ὁ Διός , ὦ πόσι , παῖς μʼ

670

ἐπέλασεν Νείλῳ .

Μενελέως

θαυμαστά · τοῦ πέμψαντος ; ὦ δεινοὶ λόγοι .

Ἑλένη

κατεδάκρυσα καὶ βλέφαρον ὑγραίνω

δάκρυσιν · ἁ Διός μʼ ἄλοχος ὤλεσεν .

Μενελέως

Ἥρα ; τί νῷν χρῄζουσα προσθεῖναι κακόν ;

675

Ἑλένη

ὤμοι ἐμῶν δεινῶν , λουτρῶν καὶ κρηνῶν ,

ἵνα θεαὶ μορφὰν

ἐφαίδρυναν , ἔνθεν ἔμολεν κρίσις .

Μενελέως

τὰ δʼ ἐς κρίσιν σοι τῶνδʼ ἔθηχʼ Ἥρα κακῶν — ;

Ἑλένη

Πάριν ὡς ἀφέλοιτο —

680

Μενελέως

πῶς ; αὔδα .

Ἑλένη

Κύπρις ᾧ μʼ ἐπένευσεν —

Μενελέως

ὦ τλᾶμον .

Ἑλένη

τλάμων , τλάμων · ὧδʼ ἐπέλασʼ Αἰγύπτῳ .

Μενελέως

εἶτʼ ἀντέδωκʼ εἴδωλον , ὡς σέθεν κλύω .

Ἑλένη

τὰ δὲ σὰ κατὰ μέλαθρα πάθεα πάθεα , μᾶ-

τερ , οἲ ʼγώ .

685

Μενελέως

τί φῄς ;

Ἑλένη

οὐκ ἔστι μάτηρ · ἀγχόνιον δὲ βρόχον

διʼ ἐμὰν κατεδήσατο δυσγάμου αἰσχύναν .

Μενελέως

ὤμοι · θυγατρὸς δʼ Ἑρμιόνης ἔστιν βίος ;

Ἑλένη

ἄγαμος ἄτεκνος , ὦ πόσι , καταστένει

γάμον ἄγαμον ἐμόν .

690

Μενελέως

ὦ πᾶν κατʼ ἄκρας δῶμʼ ἐμὸν πέρσας Πάρις ,

τάδε καὶ σὲ διώλεσε μυριάδας τε

χαλκεόπλων Δαναῶν .

Ἑλένη

ἐμὲ δὲ πατρίδος ἄπο κακόποτμον ἀραίαν

ἔβαλε θεὸς ἀπό τε πόλεος ἀπό τε σέθεν ,

695

ὅτε μέλαθρα λέχεά τʼ ἔλιπον — οὐ λιποῦσʼ

ἐπʼ αἰσχροῖς γάμοις .

Χορός

εἰ καὶ τὰ λοιπὰ τῆς τύχης εὐδαίμονος

τύχοιτε , πρὸς τὰ πρόσθεν ἀρκέσειεν ἄν .

Ἄγγελος

Μενέλαε , κἀμοὶ πρόσδοτον τῆς ἡδονῆς ,

700

ἣν μανθάνω μὲν καὐτός , οὐ σαφῶς δʼ ἔχω .

Μενελέως

ἀλλʼ , ὦ γεραιέ , καὶ σὺ κοινώνει λόγων .

Ἄγγελος

οὐχ ἥδε μόχθων τῶν ἐν Ἰλίῳ βραβεύς ;

Μενελέως

οὐχ ἥδε , πρὸς θεῶν δʼ ἦμεν ἠπατημένοι ,

νεφέλης ἄγαλμʼ ἔχοντες ἐν χεροῖν λυγρόν .

705

Ἄγγελος

τί φῄς ;

νεφέλης ἄρʼ ἄλλως εἴχομεν πόνους πέρι ;

Μενελέως

Ἥρας τάδʼ ἔργα καὶ θεῶν τρισσῶν ἔρις .

Ἄγγελος

ἡ δʼ οὖσʼ ἀληθῶς ἐστιν ἥδε σὴ δάμαρ ;

Μενελέως

αὕτη · λόγοις δʼ ἐμοῖσι πίστευσον τάδε .

710

Ἄγγελος

ὦ θύγατερ , ὁ θεὸς ὡς ἔφυ τι ποικίλον

καὶ δυστέκμαρτον . εὖ δέ πως πάντα στρέφει

ἐκεῖσε κἀκεῖσʼ ἀναφέρων · ὃ μὲν πονεῖ ,

ὃ δʼ οὐ πονήσας αὖθις ὄλλυται κακῶς ,

βέβαιον οὐδὲν τῆς ἀεὶ τύχης ἔχων .

715

σὺ γὰρ πόσις τε σὸς πόνων μετέσχετε ,

σὺ μὲν λόγοισιν , ὃ δὲ δορὸς προθυμίᾳ .

σπεύδων δʼ ὅτʼ ἔσπευδʼ οὐδὲν εἶχε · νῦν δʼ ἔχει

αὐτόματα πράξας τἀγάθʼ εὐτυχέστατα .

οὐκ ἄρα γέροντα πατέρα καὶ Διοσκόρω

720

ᾔσχυνας , οὐδʼ ἔδρασας οἷα κλῄζεται .

νῦν ἀνανεοῦμαι τὸν σὸν ὑμέναιον πάλιν

καὶ λαμπάδων μεμνήμεθʼ ἃς τετραόροις

ἵπποις τροχάζων παρέφερον · σὺ δʼ ἐν δίφροις

ξὺν τῷδε νύμφη δῶμʼ ἔλειπες ὄλβιον .

725

κακὸς γὰρ ὅστις μὴ σέβει τὰ δεσποτῶν

καὶ ξυγγέγηθε καὶ συνωδίνει κακοῖς .

ἐγὼ μὲν εἴην , κεἰ πέφυχʼ ὅμως λάτρις ,

ἐν τοῖσι γενναίοισιν ἠριθμημένος

δούλοισι , τοὔνομʼ οὐκ ἔχων ἐλεύθερον ,

730

τὸν νοῦν δέ · κρεῖσσον γὰρ τόδʼ ἢ δυοῖν κακοῖν

ἕνʼ ὄντα χρῆσθαι , τὰς φρένας τʼ ἔχειν κακὰς

ἄλλων τʼ ἀκούειν δοῦλον ὄντα τῶν πέλας .

Μενελέως

ἄγʼ , ὦ γεραιέ , πολλὰ μὲν παρʼ ἀσπίδα

μοχθήματʼ ἐξέπλησας ἐκπονῶν ἐμοί ,

735

καὶ νῦν μετασχὼν τῆς ἐμῆς εὐπραξίας

ἄγγειλον ἐλθὼν τοῖς λελειμμένοις φίλοις

τάδʼ ὡς ἔχονθʼ ηὕρηκας οἷ τʼ ἐσμὲν τύχης ,

μένειν τʼ ἐπʼ ἀκταῖς τούς τʼ ἐμοὺς καραδοκεῖν

ἀγῶνας οἳ μένουσί μʼ , ὡς ἐλπίζομεν ,

740

κεἰ τήνδε πως δυναίμεθʼ ἐκκλέψαι χθονός ,

φρουρεῖν ὅπως ἂν εἰς ἓν ἐλθόντες τύχης

ἐκ βαρβάρων σωθῶμεν , ἢν δυνώμεθα .

Ἄγγελος

ἔσται τάδʼ , ὦναξ . ἀλλά τοι τὰ μάντεων

ἐσεῖδον ὡς φαῦλʼ ἐστὶ καὶ ψευδῶν πλέα .

745

οὐδʼ ἦν ἄρʼ ὑγιὲς οὐδὲν ἐμπύρου φλογὸς

οὐδὲ πτερωτῶν φθέγματʼ · εὔηθες δέ τοι

τὸ καὶ δοκεῖν ὄρνιθας ὠφελεῖν βροτούς .

Κάλχας γὰρ οὐκ εἶπʼ οὐδʼ ἐσήμηνε στρατῷ

νεφέλης ὑπερθνῄσκοντας εἰσορῶν φίλους

750

οὐδʼ Ἕλενος , ἀλλὰ πόλις ἀνηρπάσθη μάτην .

εἴποις ἄν · οὕνεχʼ ὁ θεὸς οὐκ ἠβούλετο ;

τί δῆτα μαντευόμεθα ; τοῖς θεοῖσι χρὴ

θύοντας αἰτεῖν ἀγαθά , μαντείας δʼ ἐᾶν ·

βίου γὰρ ἄλλως δέλεαρ ηὑρέθη τόδε ,

755

κοὐδεὶς ἐπλούτησʼ ἐμπύροισιν ἀργὸς ὤν ·

γνώμη δʼ ἀρίστη μάντις ἥ τʼ εὐβουλία .

Χορός

ἐς ταὐτὸ κἀμοὶ δόξα μαντειῶν πέρι

χωρεῖ γέροντι · τοὺς θεοὺς ἔχων τις ἂν

φίλους ἀρίστην μαντικὴν ἔχοι δόμοις .

760

Ἑλένη

εἶἑν · τὰ μὲν δὴ δεῦρʼ ἀεὶ καλῶς ἔχει .

ὅπως δʼ ἐσώθης , ὦ τάλας , Τροίας ἄπο ,

κέρδος μὲν οὐδὲν εἰδέναι , πόθος δέ τις

τὰ τῶν φίλων φίλοισιν αἰσθέσθαι κακά .

Μενελέως

ἦ πόλλʼ ἀνήρου μʼ ἑνὶ λόγῳ μιᾷ θʼ ὁδῷ .

765

τί σοι λέγοιμʼ ἂν τὰς ἐν Αἰγαίῳ φθορὰς

τὰ Ναυπλίου τʼ Εὐβοικὰ πυρπολήματα

Κρήτην τε Λιβύης θʼ ἃς ἐπεστράφην πόλεις ,

σκοπιάς τε Περσέως ; οὐ γὰρ ἐμπλήσαιμί σʼ ἂν

μύθων , λέγων τʼ ἄν σοι κάκʼ ἀλγοίην ἔτι ,

770

πάσχων τʼ ἔκαμνον · δὶς δὲ λυπηθεῖμεν ἄν .

Ἑλένη

κάλλιον εἶπας ἤ σʼ ἀνηρόμην ἐγώ .

ἓν δʼ εἰπὲ πάντα παραλιπών , πόσον χρόνον

πόντου ʼπὶ νώτοις ἅλιον ἐφθείρου πλάνον ;

Μενελέως

ἐν ναυσὶν ὢν πρὸς τοῖσιν ἐν Τροίᾳ δέκα

775

ἔτεσι διῆλθον ἑπτὰ περιδρομὰς ἐτῶν .

Ἑλένη

φεῦ φεῦ · μακρόν γʼ ἔλεξας , ὦ τάλας , χρόνον

σωθεὶς δʼ ἐκεῖθεν ἐνθάδʼ ἦλθες ἐς σφαγάς .

Μενελέως

πῶς φῄς ; τί λέξεις ; ὥς μʼ ἀπώλεσας , γύναι .

Ἑλένη

φεῦγʼ ὡς τάχιστα τῆσδʼ ἀπαλλαχθεὶς χθονός .

780

θανῇ πρὸς ἀνδρὸς οὗ τάδʼ ἐστὶ δώματα .

Μενελέως

τί χρῆμα δράσας ἄξιον τῆς συμφορᾶς ;

Ἑλένη

ἥκεις ἄελπτος ἐμποδὼν ἐμοῖς γάμοις .

Μενελέως

ἦ γὰρ γαμεῖν τις τἄμʼ ἐβουλήθη λέχη ;

Ἑλένη

ὕβριν θʼ ὑβρίζειν εἰς ἔμʼ , ἣν ἔτλην ἐγώ .

785

Μενελέως

ἰδίᾳ σθένων τις ἢ τυραννεύων χθονός ;

Ἑλένη

ὃς γῆς ἀνάσσει τῆσδε Πρωτέως γόνος .

Μενελέως

τόδʼ ἔστʼ ἐκεῖν ʼ αἴνιγμʼ ὃ προσπόλου κλύω .

Ἑλένη

ποίοις ἐπιστὰς βαρβάροις πυλώμασιν ;

Μενελέως

τοῖσδʼ , ἔνθεν ὥσπερ πτωχὸς ἐξηλαυνόμην .

790

Ἑλένη

οὔ που προσῄτεις βίοτον ; ὦ τάλαινʼ ἐγώ .

Μενελέως

τοὔργον μὲν ἦν τοῦτʼ , ὄνομα δʼ οὐκ εἶχεν τόδε .

Ἑλένη

πάντʼ οἶσθʼ ἄρʼ , ὡς ἔοικας , ἀμφʼ ἐμῶν γάμων .

Μενελέως

οἶδʼ · εἰ δὲ λέκτρα διέφυγες τάδʼ οὐκ ἔχω .

Ἑλένη

ἄθικτον εὐνὴν ἴσθι σοι σεσῳσμένην .

795

Μενελέως

τίς τοῦδε πειθώ ; φίλα γάρ , εἰ σαφῆ λέγεις .

Ἑλένη

ὁρᾷς τάφου τοῦδʼ ἀθλίους ἕδρας ἐμάς ;

Μενελέως

ὁρῶ ταλαίνας στιβάδας , ὧν τί σοὶ μέτα ;

Ἑλένη

ἐνταῦθα λέκτρων ἱκετεύομεν φυγάς .

Μενελέως

βωμοῦ σπανίζουσʼ ἢ νόμοισι βαρβάροις ;

800

Ἑλένη

ἐρρύεθʼ ἡμᾶς τοῦτʼ ἴσον ναοῖς θεῶν .

Μενελέως

οὐδʼ ἄρα πρὸς οἴκους ναυστολεῖν σʼ ἔξεστί μοι ;

Ἑλένη

ξίφος μένει σε μᾶλλον ἢ τοὐμὸν λέχος .

Μενελέως

οὕτως ἂν εἴην ἀθλιώτατος βροτῶν .

Ἑλένη

μή νυν καταιδοῦ , φεῦγε δʼ ἐκ τῆσδε χθονός .

805

Μενελέως

λιπών σε ; Τροίαν ἐξέπερσα σὴν χάριν .

Ἑλένη

κρεῖσσον γὰρ ἤ σε τἄμʼ ἀποκτεῖναι λέχη .

Μενελέως

ἄνανδρά γʼ εἶπας Ἰλίου τʼ οὐκ ἄξια .

Ἑλένη

οὐκ ἂν κτάνοις τύραννον , ὃ σπεύδεις ἴσως .

Μενελέως

οὕτω σιδήρῳ τρωτὸν οὐκ ἔχει δέμας ;

810

Ἑλένη

εἴσῃ . τὸ τολμᾶν δʼ ἀδύνατʼ ἀνδρὸς οὐ σοφοῦ .

Μενελέως

σιγῇ παράσχω δῆτʼ ἐμὰς δῆσαι χέρας ;

Ἑλένη

ἐς ἄπορον ἥκεις · δεῖ δὲ μηχανῆς τινος .

Μενελέως

δρῶντας γὰρ ἢ μὴ δρῶντας ἥδιον θανεῖν .

Ἑλένη

μίʼ ἔστιν ἐλπίς , ᾗ μόνῃ σωθεῖμεν ἄν .

815

Μενελέως

ὠνητὸς ἢ τολμητὸς ἢ λόγων ὕπο ;

Ἑλένη

εἰ μὴ τύραννός σʼ ἐκπύθοιτʼ ἀφιγμένον .

Μενελέως

ἐρεῖ δὲ τίς μʼ ; οὐ γνώσεταί γʼ ὅς εἰμʼ ἐγώ .

Ἑλένη

ἔστʼ ἔνδον αὐτῷ ξύμμαχος θεοῖς ἴση .

Μενελέως

φήμη τις οἴκων ἐν μυχοῖς ἱδρυμένη ;

820

Ἑλένη

οὔκ , ἀλλʼ ἀδελφή · Θεονόην καλοῦσί νιν .

Μενελέως

χρηστήριον μὲν τοὔνομʼ · ὅ τι δὲ δρᾷ φράσον .

Ἑλένη

πάντʼ οἶδʼ , ἐρεῖ τε συγγόνῳ παρόντα σε .

Μενελέως

θνῄσκοιμεν ἄν · λαθεῖν γὰρ οὐχ οἷόν τέ μοι .

Ἑλένη

ἴσως ἂν ἀναπείσαιμεν ἱκετεύοντέ νιν —

825

Μενελέως

τί χρῆμα δρᾶσαι ; τίνʼ ὑπάγεις μʼ ἐς ἐλπίδα ;

Ἑλένη

παρόντα γαίᾳ μὴ φράσαι σε συγγόνῳ .

Μενελέως

πείσαντε δʼ ἐκ γῆς διορίσαιμεν ἂν πόδα ;

Ἑλένη

κοινῇ γʼ ἐκείνῃ ῥᾳδίως , λάθρᾳ δʼ ἂν οὔ .

Μενελέως

σὸν ἔργον , ὡς γυναικὶ πρόσφορον γυνή .

830

Ἑλένη

ὡς οὐκ ἄχρωστα γόνατʼ ἐμῶν ἕξει χερῶν .

Μενελέως

φέρʼ , ἢν δὲ δὴ νῷν μὴ ἀποδέξηται λόγους ;

Ἑλένη

θανῇ · γαμοῦμαι δʼ ἡ τάλαινʼ ἐγὼ βίᾳ .

Μενελέως

προδότις ἂν εἴης · τὴν βίαν σκήψασʼ ἔχεις .

Ἑλένη

ἀλλʼ ἁγνὸν ὅρκον σὸν κάρα κατώμοσα

835

Μενελέως

τί φῄς ; θανεῖσθαι ; κοὔποτʼ ἀλλάξεις λέχη ;

Ἑλένη

ταὐτῷ ξίφει γε · κείσομαι δὲ σοῦ πέλας .

Μενελέως

ἐπὶ τοῖσδε τοίνυν δεξιᾶς ἐμῆς θίγε .

Ἑλένη

ψαύω , θανόντος σοῦ τόδʼ ἐκλείψειν φάος .

Μενελέως

κἀγὼ στερηθεὶς σοῦ τελευτήσειν βίον .

840

Ἑλένη

πῶς οὖν θανούμεθʼ ὥστε καὶ δόξαν λαβεῖν ;

Μενελέως

τύμβου ʼπὶ νώτῳ σὲ κτανὼν ἐμὲ κτενῶ .

πρῶτον δʼ ἀγῶνα μέγαν ἀγωνιούμεθα

λέκτρων ὑπὲρ σῶν . ὁ δὲ θέλων ἴτω πέλας ·

τὸ Τρωικὸν γὰρ οὐ καταισχυνῶ κλέος

845

οὐδʼ Ἑλλάδʼ ἐλθὼν λήψομαι πολὺν ψόγον ,

ὅστις Θέτιν μὲν ἐστέρησʼ Ἀχιλλέως ,

Τελαμωνίου δʼ Αἴαντος εἰσεῖδον σφαγάς ,

τὸν Νηλέως τʼ ἄπαιδα · διὰ δὲ τὴν ἐμὴν

οὐκ ἀξιώσω κατθανεῖν δάμαρτʼ ἐγώ ;

850

μάλιστά γε · εἰ γάρ εἰσιν οἱ θεοὶ σοφοί ,

εὔψυχον ἄνδρα πολεμίων θανόνθʼ ὕπο

κούφῃ καταμπίσχουσιν ἐν τύμβῳ χθονί ,

κακοὺς δʼ ἐφʼ ἕρμα στερεὸν ἐκβάλλουσι γῆς .

Χορός

ὦ θεοί , γενέσθω δή ποτʼ εὐτυχὲς γένος

855

τὸ Ταντάλειον καὶ μεταστήτω κακῶν .

Ἑλένη

οἲ ἐγὼ τάλαινα · τῆς τύχης γὰρ ὧδʼ ἔχω .

Μενέλαε , διαπεπράγμεθʼ · ἐκβαίνει δόμων

ἡ θεσπιῳδὸς Θεονόη · κτυπεῖ δόμος

κλῄθρων λυθέντων . φεῦγʼ · ἀτὰρ τί φευκτέον ;

860

ἀποῦσα γάρ σε καὶ παροῦσʼ ἀφιγμένον

δεῦρʼ οἶδεν · ὦ δύστηνος , ὡς ἀπωλόμην .

Τροίας δὲ σωθεὶς κἀπὸ βαρβάρου χθονὸς

ἐς βάρβαρʼ ἐλθὼν φάσγαν ʼ αὖθις ἐμπεσῇ .

Θεονόη

ἡγοῦ σύ μοι φέρουσα λαμπτήρων σέλας

865

θείου δε σεμνὸν θεσμὸν αἰθέρος μυχούς ,

ὡς πνεῦμα καθαρὸν οὐρανοῦ δεξώμεθα ·

σὺ δʼ αὖ κέλευθον εἴ τις ἔβλαψεν ποδὶ

στείβων ἀνοσίῳ , δὸς καθαρσίῳ φλογί ,

κροῦσον δὲ πεύκην , ἵνα διεξέλθω , πυρός .

870

νόμον δὲ τὸν ἐμὸν θεοῖσιν ἀποδοῦσαι πάρος

ἐφέστιον φλόγʼ ἐς δόμους κομίζετε .

Ἑλένη , τί τἀμὰ — πῶς ἔχει — θεσπίσματα ;

ἥκει πόσις σοι Μενέλεως ὅδʼ ἐμφανής ,

νεῶν στερηθεὶς τοῦ τε σοῦ μιμήματος .

875

ὦ τλῆμον , οἵους διαφυγὼν ἦλθες πόνους ,

οὐδʼ οἶσθα νόστον οἴκαδʼ εἴτʼ αὐτοῦ μενεῖς ·

ἔρις γὰρ ἐν θεοῖς σύλλογός τε σοῦ πέρι

ἔσται πάρεδρος Ζηνὶ τῷδʼ ἐν ἤματι .

Ἥρα μέν , ἥ σοι δυσμενὴς πάροιθεν ἦν ,

880

νῦν ἐστιν εὔνους κἀς πάτραν σῷσαι θέλει

ξὺν τῇδʼ , ἵνʼ Ἑλλὰς τοὺς Ἀλεξάνδρου γάμους ,

δώρημα Κύπριδος , ψευδονυμφεύτους μάθῃ ·

Κύπρις δὲ νόστον σὸν διαφθεῖραι θέλει ,

ὡς μὴ ʼξελεγχθῇ μηδὲ πριαμένη φανῇ

885

τὸ κάλλος , Ἑλένης οὕνεκʼ , ἀνονήτοις γάμοις .

τέλος δʼ ἐφʼ ἡμῖν , εἴθʼ , ἃ βούλεται Κύπρις ,

λέξασʼ ἀδελφῷ σʼ ἐνθάδʼ ὄντα διολέσω ,

εἴτʼ αὖ μεθʼ Ἥρας στᾶσα σὸν σώσω βίον ,

κρύψασʼ ὁμαίμονʼ , ὅς με προστάσσει τάδε

890

εἰπεῖν , ὅταν γῆν τήνδε νοστήσας τύχῃς

τίς εἶσʼ ἀδελφῷ τόνδε σημανῶν ἐμῷ

παρόνθʼ , ὅπως ἂν τοὐμὸν ἀσφαλῶς ἔχῃ ;

Ἑλένη

ὦ παρθένʼ , ἱκέτις ἀμφὶ σὸν πίτνω γόνυ

καὶ προσκαθίζω θᾶκον οὐκ εὐδαίμονα

895

ὑπέρ τʼ ἐμαυτῆς τοῦδέ θʼ , ὃν μόλις ποτὲ

λαβοῦσʼ ἐπʼ ἀκμῆς εἰμι κατθανόντʼ ἰδεῖν ·

μή μοι κατείπῃς σῷ κασιγνήτῳ πόσιν

τόνδʼ εἰς ἐμὰς ἥκοντα φιλτάτας χέρας ,

σῷσον δέ , λίσσομαί σε · συγγόνῳ δὲ σῷ

900

τὴν εὐσέβειαν μὴ προδῷς τὴν σήν ποτε ,

χάριτας πονηρὰς κἀδίκους ὠνουμένη .

μισεῖ γὰρ ὁ θεὸς τὴν βίαν , τὰ κτητὰ δὲ

κτᾶσθαι κελεύει πάντας οὐκ ἐς ἁρπαγάς .

ἐατέος δʼ ὁ πλοῦτος ἄδικός τις ὤν .

905

κοινὸς γάρ ἐστιν οὐρανὸς πᾶσιν βροτοῖς

καὶ γαῖʼ , ἐν ᾗ χρὴ δώματʼ ἀναπληρουμένους

τἀλλότρια μὴ σχεῖν μηδʼ ἀφαιρεῖσθαι βίᾳ .

ἡμᾶς δὲ καιρίως μέν , ἀθλίως δʼ ἐμοί ,

Ἑρμῆς ἔδωκε πατρὶ σῷ σῴζειν πόσει

910

τῷδʼ ὃς πάρεστι κἀπολάζυσθαι θέλει .

πῶς οὖν θανὼν ἂν ἀπολάβοι ; κεῖνος δὲ πῶς

τὰ ζῶντα τοῖς θανοῦσιν ἀποδοίη ποτʼ ἄν ;

ἤδη τὰ τοῦ θεοῦ καὶ τὰ τοῦ πατρὸς σκόπει ·

πότερον ὁ δαίμων χὡ θανὼν τὰ τῶν πέλας

915

βούλοιντʼ ἂν ἢ οὐ βούλοιντʼ ἂν ἀποδοῦναι πάλιν ;

δοκῶ μέν . οὔκουν χρή σε συγγόνῳ πλέον

νέμειν ματαίῳ μᾶλλον ἢ χρηστῷ πατρί .

εἰ δʼ οὖσα μάντις καὶ τὰ θεῖʼ ἡγουμένη

τὸ μὲν δίκαιον τοῦ πατρὸς διαφθερεῖς ,

920

τῷ δʼ οὐ δικαίῳ συγγόνῳ σώσεις χάριν ,

αἰσχρὸν τὰ μέν σε θεῖα πάντʼ ἐξειδέναι ,

τά τʼ ὄντα καὶ μέλλοντα , τὰ δὲ δίκαια μή .

τήν τʼ ἀθλίαν ἔμʼ , οἷσιν ἔγκειμαι κακοῖς ,

ῥῦσαι , πάρεργον δοῦσα τοῦτο τῆς τύχης ·

925

Ἑλένην γὰρ οὐδεὶς ὅστις οὐ στυγεῖ βροτῶν ·

ἣ κλῄζομαι καθʼ Ἑλλάδʼ ὡς προδοῦσʼ ἐμὸν

πόσιν Φρυγῶν ᾤκησα πολυχρύσους δόμους .

ἢν δʼ Ἑλλάδʼ ἔλθω κἀπιβῶ Σπάρτης πάλιν ,

κλύοντες εἰσιδόντες ὡς τέχναις θεῶν

930

ὤλοντʼ , ἐγὼ δὲ προδότις οὐκ ἄρʼ ἦ φίλων ,

πάλιν μʼ ἀνάξουσʼ ἐς τὸ σῶφρον αὖθις αὖ ,

ἑδνώσομαί τε θυγατέρʼ , ἣν οὐδεὶς γαμεῖ ,

τὴν δʼ ἐνθάδʼ ἐκλιποῦσʼ ἀλητείαν πικρὰν

ὄντων ἐν οἴκοις χρημάτων ὀνήσομαι .

935

κεἰ μὲν θανὼν ὅδʼ ἐν πυρᾷ κατεσφάγη ,

πρόσω σφʼ ἀπόντα δακρύοις ἂν ἠγάπων ·

νῦν δʼ ὄντα καὶ σωθέντʼ ἀφαιρεθήσομαι ;

μὴ δῆτα , παρθένʼ , ἀλλά σʼ ἱκετεύω τόδε ·

δὸς τὴν χάριν μοι τήνδε καὶ μιμοῦ τρόπους

940

πατρὸς δικαίου · παισὶ γὰρ κλέος τόδε

κάλλιστον , ὅστις ἐκ πατρὸς χρηστοῦ γεγὼς

ἐς ταὐτὸν ἦλθε τοῖς τεκοῦσι τοὺς τρόπους .

Χορός

οἰκτρὸν μὲν οἱ παρόντες ἐν μέσῳ λόγοι ,

οἰκτρὰ δὲ καὶ σύ . τοὺς δὲ Μενέλεω ποθῶ

945

λόγους ἀκοῦσαι τίνας ἐρεῖ ψυχῆς πέρι .

Μενελέως

ἐγὼ σὸν οὔτʼ ἂν προσπεσεῖν τλαίην γόνυ

οὔτʼ ἂν δακρῦσαι βλέφαρα · τὴν Τροίαν γὰρ ἂν

δειλοὶ γενόμενοι πλεῖστον αἰσχύνοιμεν ἄν .

καίτοι λέγουσιν ὡς πρὸς ἀνδρὸς εὐγενοῦς

950

ἐν ξυμφοραῖσι δάκρυʼ ἀπʼ ὀφθαλμῶν βαλεῖν .

ἀλλʼ οὐχὶ τοῦτο τὸ καλόν , εἰ καλὸν τόδε ,

αἱρήσομαι ʼγὼ πρόσθε τῆς εὐψυχίας .

ἀλλʼ , εἰ μὲν ἄνδρα σοι δοκεῖ σῷσαι ξένον

ζητοῦντά γʼ ὀρθῶς ἀπολαβεῖν δάμαρτʼ ἐμήν ,

955

ἀπόδος τε καὶ πρὸς σῷσον · εἰ δὲ μὴ δοκεῖ ,

ἐγὼ μὲν οὐ νῦν πρῶτον ἀλλὰ πολλάκις

ἄθλιος ἂν εἴην , σὺ δὲ γυνὴ κακὴ φανῇ .

ἃ δʼ ἄξιʼ ἡμῶν καὶ δίκαιʼ ἡγούμεθα

καὶ σῆς μάλιστα καρδίας ἀνθάψεται ,

960

λέξω τάδʼ ἀμφὶ μνῆμα σοῦ πατρὸς πόθῳ ·

ὦ γέρον , ὃς οἰκεῖς τόνδε λάινον τάφον ,

ἀπόδος , ἀπαιτῶ τὴν ἐμὴν δάμαρτά σε ,

ἣν Ζεὺς ἔπεμψε δεῦρό σοι σῴζειν ἐμοί .

οἶδʼ οὕνεκʼ ἡμῖν οὔποτʼ ἀποδώσεις θανών ·

965

ἀλλʼ ἥδε πατέρα νέρθεν ἀνακαλούμενον

οὐκ ἀξιώσει τὸν πρὶν εὐκλεέστατον

κακῶς ἀκοῦσαι · κυρία γάρ ἐστι νῦν .

ὦ νέρτερ ʼ Ἅιδη , καὶ σὲ σύμμαχον καλῶ ,

ὃς πόλλʼ ἐδέξω τῆσδʼ ἕκατι σώματα

970

πεσόντα τὠμῷ φασγάνῳ , μισθὸν δʼ ἔχεις ·

ἢ νῦν ἐκείνους ἀπόδος ἐμψύχους πάλιν ,

ἢ τήνδε πατρὸς εὐσεβοῦς ἀνάγκασον

κρείσσω φανεῖσαν τἀμά γʼ ἀποδοῦναι λέχη .

εἰ δʼ ἐμὲ γυναῖκα τὴν ἐμὴν συλήσετε ,

975

ἅ σοι παρέλιπεν ἥδε τῶν λόγων , φράσω .

ὅρκοις κεκλῄμεθʼ , ὡς μάθῃς , ὦ παρθένε ,

πρῶτον μὲν ἐλθεῖν διὰ μάχης σῷ συγγόνῳ

κἀκεῖνον ἢ ʼμὲ δεῖ θανεῖν · ἁπλοῦς λόγος .

ἢν δʼ ἐς μὲν ἀλκὴν μὴ πόδʼ ἀντιθῇ ποδί ,

980

λιμῷ δὲ θηρᾷ τύμβον ἱκετεύοντε νώ ,

κτανεῖν δέδοκται τήνδε μοι κἄπειτʼ ἐμὸν

πρὸς ἧπαρ ὦσαι δίστομον ξίφος τόδε

τύμβου ʼπὶ νώτοις τοῦδʼ , ἵνʼ αἵματος ῥοαὶ

τάφου καταστάζωσι · κεισόμεσθα δὲ

985

νεκρὼ δύʼ ἑξῆς τῷδʼ ἐπὶ ξεστῷ τάφῳ ,

ἀθάνατον ἄλγος σοί , ψόγος δὲ σῷ πατρί .

οὐ γὰρ γαμεῖ τήνδʼ οὔτε σύγγονος σέθεν

οὔτʼ ἄλλος οὐδείς · ἀλλʼ ἐγώ σφʼ ἀπάξομαι ,

εἰ μὴ πρὸς οἴκους δυνάμεθʼ , ἀλλὰ πρὸς νεκρούς .

990

τί ταῦτα ; δακρύοις ἐς τὸ θῆλυ τρεπόμενος

ἐλεινὸς ἦν ἂν μᾶλλον ἢ δραστήριος .

κτεῖνʼ , εἰ δοκεῖ σοι · δυσκλεᾶς γὰρ οὐ κτενεῖς ·

μᾶλλόν γε μέντοι τοῖς ἐμοῖς πείθου λόγοις ,

ἵνʼ ᾖς δικαία καὶ δάμαρτʼ ἐγὼ λάβω .

995

Χορός

ἐν σοὶ βραβεύειν , ὦ νεᾶνι , τοὺς λόγους ·

οὕτω δὲ κρῖνον , ὡς ἅπασιν ἁνδάνῃς .

Θεονόη

ἐγὼ πέφυκά τʼ εὐσεβεῖν καὶ βούλομαι ,

φιλῶ τʼ ἐμαυτήν , καὶ κλέος τοὐμοῦ πατρὸς

οὐκ ἂν μιάναιμʼ , οὐδὲ συγγόνῳ χάριν

1000

δοίην ἂν ἐξ ἧς δυσκλεὴς φανήσομαι .

ἔνεστι δʼ ἱερὸν τῆς δίκης ἐμοὶ μέγα

ἐν τῇ φύσει · καὶ τοῦτο Νηρέως πάρα

ἔχουσα σῴζειν , Μενέλεως , πειράσομαι .

Ἥρᾳ δʼ , ἐπείπερ βούλεταί σʼ εὐεργετεῖν ,

1005

ἐς ταὐτὸν οἴσω ψῆφον · ἡ Κύπρις δʼ ἐμοὶ

ἵλεως μὲν εἴη , ξυμβέβηκε δʼ οὐδαμοῦ ·

πειράσομαι δὲ παρθένος μένειν ἀεί .

ἃ δʼ ἀμφὶ τύμβῳ τῷδʼ ὀνειδίζεις πατρί ,

ἡμῖν ὅδʼ αὑτὸς μῦθος . ἀδικοίημεν ἄν ,

1010

εἰ μὴ ἀποδώσω · καὶ γὰρ ἂν κεῖνος βλέπων

ἀπέδωκεν ἂν σοὶ τήνδʼ ἔχειν , ταύτῃ δὲ σέ .

καὶ γὰρ τίσις τῶνδʼ ἐστὶ τοῖς τε νερτέροις

καὶ τοῖς ἄνωθεν πᾶσιν ἀνθρώποις · ὁ νοῦς

τῶν κατθανόντων ζῇ μὲν οὔ , γνώμην δʼ ἔχει

1015

ἀθάνατον εἰς ἀθάνατον αἰθέρʼ ἐμπεσών .

ὡς οὖν παραινῶ μὴ μακράν , σιγήσομαι

ἅ μου καθικετεύσατʼ , οὐδὲ μωρίᾳ

ξύμβουλος ἔσομαι τῇ κασιγνήτου ποτέ .

εὐεργετῶ γὰρ κεῖνον οὐ δοκοῦσʼ ὅμως ,

1020

ἐκ δυσσεβείας ὅσιον εἰ τίθημί νιν .

αὐτοὶ μὲν οὖν ὁδόν τινʼ ἐξευρίσκετε ,

ἐγὼ δʼ ἀποστᾶσʼ ἐκποδὼν σιγήσομαι .

ἐκ τῶν θεῶν δʼ ἄρχεσθε χἱκετεύετε

τὴν μέν σʼ ἐᾶσαι πατρίδα νοστῆσαι Κύπριν ,

1025

Ἥρας δὲ τὴν ἔννοιαν ἐν ταὐτῷ μένειν

ἣν ἐς σὲ καὶ σὸν πόσιν ἔχει σωτηρίας .

σὺ δʼ , ὦ θανών μοι πάτερ , ὅσον γʼ ἐγὼ σθένω ,

οὔποτε κεκλήσῃ δυσσεβὴς ἀντʼ εὐσεβοῦς .