Euripides Cyclops

Ὀδυσσεύς

ὦ Ζεῦ, τί λέξω, δείν’ ἰδὼν ἄντρων ἔσω

375

κοὐ πιστά, μύθοις εἰκότ’, οὐδ’ ἔργοις βροτῶν;

Χορός

τί δ’ ἔστ’, Ὀδυσσεῦ; μῶν τεθοίναται σέθεν

φίλους ἑταίρους ἀνοσιώτατος Κύκλωψ;

Ὀδυσσεύς

δισσούς γ’ ἀθρήσας κἀπιβαστάσας χεροῖν,

οἳ σαρκὸς εἶχον εὐτραφέστατον πάχος.

380

Χορός

πῶς, ὦ ταλαίπωρ’, ἦτε πάσχοντες τάδε;

Ὀδυσσεύς

ἐπεὶ πετραίαν τήνδ’ ἐσήλθομεν χθόνα,

ἀνέκαυσε μὲν πῦρ πρῶτον, ὑψηλῆς δρυὸς

κορμοὺς πλατείας ἐσχάρας βαλὼν ἔπι,

τρισσῶν ἁμαξῶν ὡς ἀγώγιμον βάρος.

385

ἔπειτα φύλλων ἐλατίνων χαμαιπετῆ

ἔστρωσεν εὐνὴν πλησίον πυρὸς φλογί.

κρατῆρα δ’ ἐξέπλησεν ὡς δεκάμφορον,

μόσχους ἀμέλξας, λευκὸν ἐσχέας γάλα.

σκύφος τε κισσοῦ παρέθετ’ εἰς εὖρος τριῶν

390

πήχεων, βάθος δὲ τεσσάρων ἐφαίνετο.

καὶ χάλκεον λέβητ’ ἐπέζεσεν πυρί,

ὀβελούς τ’, ἄκρους μὲν ἐγκεκαυμένους πυρί,

ξεστοὺς δὲ δρεπάνῳ τἄλλα, παλιούρου κλάδων,

Αἰτναῖά τε σφαγεῖα πελέκεων γνάθοις.

395

ὡς δ’ ἦν ἕτοιμα πάντα τῷ θεοστυγεῖ

Ἅιδου μαγείρῳ, φῶτε συμμάρψας δύο

ἔσφαζ’ ἑταίρων τῶν ἐμῶν, ῥυθμῷ θ’ ἐνὶ

τὸν μὲν λέβητος ἐς κύτος χαλκήλατον,

τὸν δ’ αὖ, τένοντος ἁρπάσας ἄκρου ποδός,

400

παίων πρὸς ὀξὺν στόνυχα πετραίου λίθου,

ἐγκέφαλον ἐξέρρανε, καὶ καθαρπάσας

λάβρῳ μαχαίρᾳ σάρκας ἐξώπτα πυρί

τὰ δ’ ἐς λέβητ’ ἐφῆκεν ἕψεσθαι μέλη

ἐγὼ δ’ ὁ τλήμων δάκρυ’ ἀπ’ ὀφθαλμῶν χέων

405

ἐχριμπτόμην Κύκλωπι κἀδιακόνουν·

ἅλλοι δ’ ὅπως ὄρνιθες ἐν μυχοῖς πέτρας

πτήξαντες εἶχον, αἷμα δ’ οὐκ ἐνῆν χροΐ.

ἐπεὶ δ’ ἑταίρων τῶν ἐμῶν πλησθεὶς βορᾶς

ἀνέπεσε, φάρυγος αἰθέρ’ ἐξιεὶς βαρύν,

410

ἐσῆλθέ μοί τι θεῖον· ἐμπλήσας σκύφος

Μάρωνος αὐτῷ τοῦδε προσφέρω πιεῖν,

λέγων τάδ’· Ὦ τοῦ ποντίου θεοῦ Κύκλωψ,

σκέψαι τόδ’ οἷον Ἑλλὰς ἀμπέλων ἄπο

θεῖον κομίζει πῶμα, Διονύσου γάνος.

415

ὃ δ’ ἔκπλεως ὢν τῆς ἀναισχύντου βορᾶς

ἐδέξατ’ ἔσπασέν τ’ ἄμυστιν ἑλκύσας

κἀπῄνεσ’ ἄρας χεῖρα· Φίλτατε ξένων,

καλὸν τὸ πῶμα δαιτὶ πρὸς καλῇ δίδως.

ἡσθέντα δ’ αὐτὸν ὡς ἐπῃσθόμην ἐγώ,

420

ἄλλην ἔδωκα κύλικα, γιγνώσκων ὅτι

τρώσει νιν οἷνος καὶ δίκην δώσει τάχα.

καὶ δὴ πρὸς ᾠδὰς εἷρπ’. ἐγὼ δ’ ἐπεγχέων

ἄλλην ἐπ’ ἄλλῃ σπλάγχν’ ἐθέρμαινον ποτῷ.

ᾄδεῖ δὲ παρὰ κλαίουσι συνναύταις ἐμοῖς

425

ἄμουσ’, ἐπηχεῖ δ’ ἄντρον. ἐξελθὼν δ’ ἐγὼ σιγῇ. σὲ σῶσαι κἄμ’

, ἐὰν βούλῃ, θέλω. ἀλλ’ εἴπατ’ εἴτε

χρῄζετ’ εἴτ’ οὐ χρῄζετε φεύγειν ἄμεικτον

ἄνδρα καὶ τὰ Βακχίου ναίειν μέλαθρα Δαναΐδων

νυμφῶν μέτα. ὁ μὲν γὰρ ἔνδον

430

σὸς πατὴρ τάδ’ ᾔνεσεν. ἀλλ’ ἀσθενὴς γὰρ

κἀποκερδαίνων ποτοῦ, ὥσπερ πρὸς ἰξῷ τῇ

κύλικι λελημμένος πτέρυγας ἀλύει·

σὺ δέ—νεανίας γὰρ εἶ— σώθητι μετ’ ἐμοῦ

καὶ τὸν ἀρχαῖον φίλον Διόνυσον ἀνάλαβ’

435

, οὐ Κύκλωπι προσφερῆ. ὦ φίλτατ’, εἰ γὰρ

Χορός

τήνδ’ ἴδοιμεν ἡμέραν, Κύκλωπος ἐκφυγόντες

ἀνόσιον κάρα. ὡς διὰ μακροῦ γε

τὸν σίφωνα τὸν φίλον χηρεύομεν. —τὸν

δ’ οὐκ ἔχομεν κατ’ αὗ φαγεῖν. ἄκουε δή νυν ἣν

440

Ὀδυσσεύς

ἔχω τιμωρίαν θηρὸς πανούργου

σῆς τε δουλείας φυγήν. λέγ’, ὡς Ἀσιάδος

Χορός

οὐκ ἂν ἥδιον ψόφον κιθάρας κλύοιμεν

ἢ Κύκλωπ’ ὀλωλότα. ἐπὶ κῶμον ἕρπειν

Ὀδυσσεύς

πρὸς κασιγνήτους θέλει Κύκλωπας ἡσθεὶς

445

τῷδε Βακχίου ποτῷ. ξυνῆκ’· ἔρημον ξυλλαβὼν