Euripides Cyclops

Ὀδυσσεύς

ὦ Ζεῦ , τί λέξω , δείν’ ἰδὼν ἄντρων ἔσω

375

κοὐ πιστά , μύθοις εἰκότ’ , οὐδ’ ἔργοις βροτῶν ;

Χορός

τί δ’ ἔστ’ , Ὀδυσσεῦ ; μῶν τεθοίναται σέθεν

φίλους ἑταίρους ἀνοσιώτατος Κύκλωψ ;

Ὀδυσσεύς

δισσούς γ’ ἀθρήσας κἀπιβαστάσας χεροῖν ,

οἳ σαρκὸς εἶχον εὐτραφέστατον πάχος .

380

Χορός

πῶς , ὦ ταλαίπωρ’ , ἦτε πάσχοντες τάδε ;

Ὀδυσσεύς

ἐπεὶ πετραίαν τήνδ’ ἐσήλθομεν χθόνα ,

ἀνέκαυσε μὲν πῦρ πρῶτον , ὑψηλῆς δρυὸς

κορμοὺς πλατείας ἐσχάρας βαλὼν ἔπι ,

τρισσῶν ἁμαξῶν ὡς ἀγώγιμον βάρος .

385

ἔπειτα φύλλων ἐλατίνων χαμαιπετῆ

ἔστρωσεν εὐνὴν πλησίον πυρὸς φλογί .

κρατῆρα δ’ ἐξέπλησεν ὡς δεκάμφορον ,

μόσχους ἀμέλξας , λευκὸν ἐσχέας γάλα .

σκύφος τε κισσοῦ παρέθετ’ εἰς εὖρος τριῶν

390

πήχεων , βάθος δὲ τεσσάρων ἐφαίνετο .

καὶ χάλκεον λέβητ’ ἐπέζεσεν πυρί ,

ὀβελούς τ’ , ἄκρους μὲν ἐγκεκαυμένους πυρί ,

ξεστοὺς δὲ δρεπάνῳ τἄλλα , παλιούρου κλάδων ,

Αἰτναῖά τε σφαγεῖα πελέκεων γνάθοις .

395

ὡς δ’ ἦν ἕτοιμα πάντα τῷ θεοστυγεῖ

Ἅιδου μαγείρῳ , φῶτε συμμάρψας δύο

ἔσφαζ’ ἑταίρων τῶν ἐμῶν , ῥυθμῷ θ’ ἐνὶ

τὸν μὲν λέβητος ἐς κύτος χαλκήλατον ,

τὸν δ’ αὖ , τένοντος ἁρπάσας ἄκρου ποδός ,

400

παίων πρὸς ὀξὺν στόνυχα πετραίου λίθου ,

ἐγκέφαλον ἐξέρρανε , καὶ καθαρπάσας

λάβρῳ μαχαίρᾳ σάρκας ἐξώπτα πυρί

τὰ δ’ ἐς λέβητ’ ἐφῆκεν ἕψεσθαι μέλη

ἐγὼ δ’ ὁ τλήμων δάκρυ’ ἀπ’ ὀφθαλμῶν χέων

405

ἐχριμπτόμην Κύκλωπι κἀδιακόνουν ·

ἅλλοι δ’ ὅπως ὄρνιθες ἐν μυχοῖς πέτρας

πτήξαντες εἶχον , αἷμα δ’ οὐκ ἐνῆν χροΐ .

ἐπεὶ δ’ ἑταίρων τῶν ἐμῶν πλησθεὶς βορᾶς

ἀνέπεσε , φάρυγος αἰθέρ’ ἐξιεὶς βαρύν ,

410

ἐσῆλθέ μοί τι θεῖον · ἐμπλήσας σκύφος

Μάρωνος αὐτῷ τοῦδε προσφέρω πιεῖν ,

λέγων τάδ’ · Ὦ τοῦ ποντίου θεοῦ Κύκλωψ ,

σκέψαι τόδ’ οἷον Ἑλλὰς ἀμπέλων ἄπο

θεῖον κομίζει πῶμα , Διονύσου γάνος .

415

ὃ δ’ ἔκπλεως ὢν τῆς ἀναισχύντου βορᾶς

ἐδέξατ’ ἔσπασέν τ’ ἄμυστιν ἑλκύσας

κἀπῄνεσ’ ἄρας χεῖρα · Φίλτατε ξένων ,

καλὸν τὸ πῶμα δαιτὶ πρὸς καλῇ δίδως .

ἡσθέντα δ’ αὐτὸν ὡς ἐπῃσθόμην ἐγώ ,

420

ἄλλην ἔδωκα κύλικα , γιγνώσκων ὅτι

τρώσει νιν οἷνος καὶ δίκην δώσει τάχα .

καὶ δὴ πρὸς ᾠδὰς εἷρπ’ . ἐγὼ δ’ ἐπεγχέων

ἄλλην ἐπ’ ἄλλῃ σπλάγχν’ ἐθέρμαινον ποτῷ .

ᾄδεῖ δὲ παρὰ κλαίουσι συνναύταις ἐμοῖς

425

ἄμουσ’ , ἐπηχεῖ δ’ ἄντρον . ἐξελθὼν δ’ ἐγὼ

σιγῇ . σὲ σῶσαι κἄμ’ , ἐὰν βούλῃ , θέλω .

ἀλλ’ εἴπατ’ εἴτε χρῄζετ’ εἴτ’ οὐ χρῄζετε

φεύγειν ἄμεικτον ἄνδρα καὶ τὰ Βακχίου

ναίειν μέλαθρα Δαναΐδων νυμφῶν μέτα .

430

ὁ μὲν γὰρ ἔνδον σὸς πατὴρ τάδ’ ᾔνεσεν .

ἀλλ’ ἀσθενὴς γὰρ κἀποκερδαίνων ποτοῦ ,

ὥσπερ πρὸς ἰξῷ τῇ κύλικι λελημμένος

πτέρυγας ἀλύει · σὺ δέ—νεανίας γὰρ εἶ—

σώθητι μετ’ ἐμοῦ καὶ τὸν ἀρχαῖον φίλον

435

Διόνυσον ἀνάλαβ’ , οὐ Κύκλωπι προσφερῆ .

Χορός

ὦ φίλτατ’ , εἰ γὰρ τήνδ’ ἴδοιμεν ἡμέραν ,

Κύκλωπος ἐκφυγόντες ἀνόσιον κάρα .

ὡς διὰ μακροῦ γε τὸν σίφωνα τὸν φίλον

χηρεύομεν . —τὸν δ’ οὐκ ἔχομεν κατ’ αὗ φαγεῖν .

440

Ὀδυσσεύς

ἄκουε δή νυν ἣν ἔχω τιμωρίαν

θηρὸς πανούργου σῆς τε δουλείας φυγήν .

Χορός

λέγ’ , ὡς Ἀσιάδος οὐκ ἂν ἥδιον ψόφον

κιθάρας κλύοιμεν ἢ Κύκλωπ’ ὀλωλότα .

Ὀδυσσεύς

ἐπὶ κῶμον ἕρπειν πρὸς κασιγνήτους θέλει

445

Κύκλωπας ἡσθεὶς τῷδε Βακχίου ποτῷ .