Euripides Hecuba

Ἑκάβη

ὦ τέκνον τέκνον ταλαίνας ματρός ,

τίνι μόρῳ θνῄσκεις ,

695

τίνι πότμῳ κεῖσαι ;

πρὸς τίνος ἀνθρώπων ;

Θεράπαινα

οὐκ οἶδʼ · ἐπʼ ἀκταῖς νιν κυρῶ θαλασσίαις

Ἑκάβη

ἔκβλητον , ἢ πέσημα φοινίου δορός ,

ἐν ψαμάθῳ λευρᾷ ;

700

Θεράπαινα

πόντου νιν ἐξήνεγκε πελάγιος κλύδων .

Ἑκάβη

ὤμοι , αἰαῖ , ἔμαθον ἔνυπνον ὀμμάτων

ἐμῶν ὄψιν · οὔ με παρέβα

φάσμα μελανόπτερον , τὰν ἐσεῖδον ἀμφὶ σέ ,

705

ὦ τέκνον , οὐκέτʼ ὄντα Διὸς ἐν φάει .

Χορός

τίς γάρ νιν ἔκτεινʼ ; οἶσθʼ ὀνειρόφρων φράσαι ;

Ἑκάβη

ἐμὸς ἐμὸς ξένος , Θρῄκιος ἱππότας ,

710

ἵνʼ ὁ γέρων πατὴρ ἔθετό νιν κρύψας .

Χορός

οἴμοι , τί λέξεις ; χρυσὸν ὡς ἔχοι κτανών ;

Ἑκάβη

ἄρρητʼ ἀνωνόμαστα , θαυμάτων πέρα ,

οὐχ ὅσιʼ οὐδʼ ἀνεκτά . ποῦ δίκα ξένων ;

715

ὦ κατάρατʼ ἀνδρῶν , ὡς διεμοιράσω

χρόα , σιδαρέῳ τεμὼν φασγάνῳ

μέλεα τοῦδε παιδὸς οὐδʼ ᾤκτισας .

720

Χορός

ὦ τλῆμον , ὥς σε πολυπονωτάτην βροτῶν

δαίμων ἔθηκεν ὅστις ἐστί σοι βαρύς .

ἀλλʼ εἰσορῶ γὰρ τοῦδε δεσπότου δέμας

Ἀγαμέμνονος , τοὐνθένδε σιγῶμεν , φίλαι .

725

Ἀγαμέμνων

Ἑκάβη , τί μέλλεις παῖδα σὴν κρύπτειν τάφῳ

ἐλθοῦσʼ , ἐφʼ οἷσπερ Ταλθύβιος ἤγγειλέ μοι

μὴ θιγγάνειν σῆς μηδένʼ Ἀργείων κόρης ;

ἡμεῖς μὲν οὖν εἰῶμεν οὐδʼ ἐψαύομεν ·

σὺ δὲ σχολάζεις , ὥστε θαυμάζειν ἐμέ .

730

ἥκω δʼ ἀποστελῶν σε · τἀκεῖθεν γὰρ εὖ

πεπραγμένʼ ἐστίν — εἴ τι τῶνδʼ ἐστὶν καλῶς .

ἔα · τίνʼ ἄνδρα τόνδʼ ἐπὶ σκηναῖς ὁρῶ

θανόντα Τρώων ; οὐ γὰρ Ἀργεῖον πέπλοι

δέμας περιπτύσσοντες ἀγγέλλουσί μοι .

735

Ἑκάβη

δύστηνʼ , ἐμαυτὴν γὰρ λέγω λέγουσα σέ ,

Ἑκάβη , τί δράσω ; πότερα προσπέσω γόνυ

Ἀγαμέμνονος τοῦδʼ ἢ φέρω σιγῇ κακά ;

Ἀγαμέμνων

τί μοι προσώπῳ νῶτον ἐγκλίνασα σὸν

δύρῃ , τὸ πραχθὲν δʼ οὐ λέγεις ; — τίς ἔσθʼ ὅδε ;

740

Ἑκάβη

ἀλλʼ , εἴ με δούλην πολεμίαν θʼ ἡγούμενος

γονάτων ἀπώσαιτʼ , ἄλγος ἂν προσθείμεθʼ ἄν .

Ἀγαμέμνων

οὔτοι πέφυκα μάντις , ὥστε μὴ κλύων

ἐξιστορῆσαι σῶν ὁδὸν βουλευμάτων .

Ἑκάβη

ἆρʼ ἐκλογίζομαί γε πρὸς τὸ δυσμενὲς

745

μᾶλλον φρένας τοῦδʼ , ὄντος οὐχὶ δυσμενοῦς ;

Ἀγαμέμνων

εἴ τοί με βούλῃ τῶνδε μηδὲν εἰδέναι ,

ἐς ταὐτὸν ἥκεις · καὶ γὰρ οὐδʼ ἐγὼ κλύειν .

Ἑκάβη

οὐκ ἂν δυναίμην τοῦδε τιμωρεῖν ἄτερ

τέκνοισι τοῖς ἐμοῖσι . τί στρέφω τάδε ;

750

τολμᾶν ἀνάγκη , κἂν τύχω κἂν μὴ τύχω . —

Ἀγάμεμνον , ἱκετεύω σε τῶνδε γουνάτων

καὶ σοῦ γενείου δεξιᾶς τʼ εὐδαίμονος

Ἀγαμέμνων

τί χρῆμα μαστεύουσα ; μῶν ἐλεύθερον

αἰῶνα θέσθαι ; ῥᾴδιον γάρ ἐστί σοι .

755

Ἑκάβη

οὐ δῆτα · τοὺς κακοὺς δὲ τιμωρουμένη

αἰῶνα τὸν σύμπαντα δουλεύειν θέλω .

Ἀγαμέμνων

καὶ δὴ τίνʼ ἡμᾶς εἰς ἐπάρκεσιν καλεῖς ;

Ἑκάβη

οὐδέν τι τούτων ὧν σὺ δοξάζεις , ἄναξ . —

ὁρᾷς νεκρὸν τόνδʼ , οὗ καταστάζω δάκρυ ;

760

Ἀγαμέμνων

ὁρῶ · τὸ μέντοι μέλλον οὐκ ἔχω μαθεῖν .

Ἑκάβη

τοῦτόν ποτʼ ἔτεκον κἄφερον ζώνης ὕπο .

Ἀγαμέμνων

ἔστιν δὲ τίς σῶν οὗτος , ὦ τλῆμον , τέκνων ;

Ἑκάβη

οὐ τῶν θανόντων Πριαμιδῶν ὑπʼ Ἰλίῳ .

Ἀγαμέμνων

ἦ γάρ τινʼ ἄλλον ἔτεκες ἢ κείνους , γύναι ;

765

Ἑκάβη

ἀνόνητά γʼ , ὡς ἔοικε , τόνδʼ ὃν εἰσορᾷς .

Ἀγαμέμνων

ποῦ δʼ ὢν ἐτύγχανʼ , ἡνίκʼ ὤλλυτο πτόλις ;

Ἑκάβη

πατήρ νιν ἐξέπεμψεν ὀρρωδῶν θανεῖν .

Ἀγαμέμνων

ποῖ τῶν τότʼ ὄντων χωρίσας τέκνων μόνον ;

Ἑκάβη

ἐς τήνδε χώραν , οὗπερ ηὑρέθη θανών .

770

Ἀγαμέμνων

πρὸς ἄνδρʼ ὃς ἄρχει τῆσδε Πολυμήστωρ χθονός ;

Ἑκάβη

ἐνταῦθʼ ἐπέμφθη πικροτάτου χρυσοῦ φύλαξ .

Ἀγαμέμνων

θνῄσκει δὲ πρὸς τοῦ καὶ τίνος πότμου τυχών ;

Ἑκάβη

τίνος γʼ ὑπʼ ἄλλου ; Θρῄξ νιν ὤλεσε ξένος .

Ἀγαμέμνων

ὦ τλῆμον · ἦ που χρυσὸν ἠράσθη λαβεῖν ;

775

Ἑκάβη

τοιαῦτʼ , ἐπειδὴ συμφορὰν ἔγνω Φρυγῶν .

Ἀγαμέμνων

ηὗρες δὲ ποῦ νιν ; ἢ τίς ἤνεγκεν νεκρόν ;

Ἑκάβη

ἥδʼ , ἐντυχοῦσα ποντίας ἀκτῆς ἔπι .

Ἀγαμέμνων

τοῦτον ματεύουσʼ ἢ πονοῦσʼ ἄλλον πόνον ;

Ἑκάβη

λούτρʼ ᾤχετʼ οἴσουσʼ ἐξ ἁλὸς Πολυξένῃ .

780

Ἀγαμέμνων

κτανών νιν , ὡς ἔοικεν , ἐκβάλλει ξένος .

Ἑκάβη

θαλασσόπλαγκτόν γʼ , ὧδε διατεμὼν χρόα .

Ἀγαμέμνων

ὦ σχετλία σὺ τῶν ἀμετρήτων πόνων .

Ἑκάβη

ὄλωλα κοὐδὲν λοιπόν , Ἀγάμεμνον , κακῶν .

Ἀγαμέμνων

φεῦ φεῦ · τίς οὕτω δυστυχὴς ἔφυ γυνή ;

785

Ἑκάβη

οὐκ ἔστιν , εἰ μὴ τὴν Τύχην αὐτὴν λέγοις .

ἀλλʼ ὧνπερ οὕνεκʼ ἀμφὶ σὸν πίπτω γόνυ

ἄκουσον . εἰ μὲν ὅσιά σοι παθεῖν δοκῶ ,

στέργοιμʼ ἄν · εἰ δὲ τοὔμπαλιν , σύ μοι γενοῦ

τιμωρὸς ἀνδρός , ἀνοσιωτάτου ξένου ,

790

ὃς οὔτε τοὺς γῆς νέρθεν οὔτε τοὺς ἄνω

δείσας δέδρακεν ἔργον ἀνοσιώτατον ,

κοινῆς τραπέζης πολλάκις τυχὼν ἐμοί ,

ξενίας τʼ ἀριθμῷ πρῶτʼ ἔχων ἐμῶν φίλων ,

τυχὼν δʼ ὅσων δεῖ — . καὶ λαβὼν προμηθίαν

795

ἔκτεινε · τύμβου δʼ , εἰ κτανεῖν ἐβούλετο ,

οὐκ ἠξίωσεν , ἀλλʼ ἀφῆκε πόντιον .

ἡμεῖς μὲν οὖν δοῦλοί τε κἀσθενεῖς ἴσως ·

ἀλλʼ οἱ θεοὶ σθένουσι χὡ κείνων κρατῶν

Νόμος · νόμῳ γὰρ τοὺς θεοὺς ἡγούμεθα

800

καὶ ζῶμεν ἄδικα καὶ δίκαιʼ ὡρισμένοι ·

ὃς ἐς σʼ ἀνελθὼν εἰ διαφθαρήσεται ,

καὶ μὴ δίκην δώσουσιν οἵτινες ξένους

κτείνουσιν ἢ θεῶν ἱερὰ τολμῶσιν φέρειν ,

οὐκ ἔστιν οὐδὲν τῶν ἐν ἀνθρώποις ἴσον .

805

ταῦτʼ οὖν ἐν αἰσχρῷ θέμενος αἰδέσθητί με ·

οἴκτιρον ἡμᾶς , ὡς γραφεύς τʼ ἀποσταθεὶς

ἰδοῦ με κἀνάθρησον οἷʼ ἔχω κακά .

τύραννος ἦ ποτʼ , ἀλλὰ νῦν δούλη σέθεν ,

εὔπαις ποτʼ οὖσα , νῦν δὲ γραῦς ἄπαις θʼ ἅμα ,

810

ἄπολις ἔρημος , ἀθλιωτάτη βροτῶν

οἴμοι τάλαινα , ποῖ μʼ ὑπεξάγεις πόδα ;

ἔοικα πράξειν οὐδέν · ὦ τάλαινʼ ἐγώ .

τί δῆτα θνητοὶ τἄλλα μὲν μαθήματα

μοχθοῦμεν ὡς χρὴ πάντα καὶ ματεύομεν ,

815

Πειθὼ δὲ τὴν τύραννον ἀνθρώποις μόνην

οὐδέν τι μᾶλλον ἐς τέλος σπουδάζομεν

μισθοὺς διδόντες μανθάνειν , ἵνʼ ἦν ποτε

πείθειν ἅ τις βούλοιτο τυγχάνειν θʼ ἅμα ;

πῶς οὖν ἔτʼ ἄν τις ἐλπίσαι πράξειν καλῶς ;

820

οἱ μὲν γὰρ ὄντες παῖδες οὐκέτʼ εἰσί μοι ,

αὕτη δʼ ἐπʼ αἰσχροῖς αἰχμάλωτος . οἴχομαι ·

καπνὸν δὲ πόλεως τόνδʼ ὑπερθρῴσκονθʼ ὁρῶ .

καὶ μήν — ἴσως μὲν τοῦ λόγου κενὸν τόδε ,

Κύπριν προβάλλειν · ἀλλʼ ὅμως εἰρήσεται ·

825

πρὸς σοῖσι πλευροῖς παῖς ἐμὴ κοιμίζεται

ἡ φοιβάς , ἣν καλοῦσι Κασάνδραν Φρύγες .

ποῦ τὰς φίλας δῆτʼ εὐφρόνας δείξεις , ἄναξ ,

ἢ τῶν ἐν εὐνῇ φιλτάτων ἀσπασμάτων

χάριν τίνʼ ἕξει παῖς ἐμή , κείνης δʼ ἐγώ ;

830

ἐκ τοῦ σκότου τε τῶν τε νυκτερησίων

φίλτρων μεγίστη γίγνεται βροτοῖς χάρις .

ἄκουε δή νυν · τὸν θανόντα τόνδʼ ὁρᾷς ;

τοῦτον καλῶς δρῶν ὄντα κηδεστὴν σέθεν

δράσεις . ἑνός μοι μῦθος ἐνδεὴς ἔτι .

835

εἴ μοι γένοιτο φθόγγος ἐν βραχίοσι

καὶ χερσὶ καὶ κόμαισι καὶ ποδῶν βάσει

ἢ Δαιδάλου τέχναισιν ἢ θεῶν τινος ,

ὡς πάνθʼ ὁμαρτῇ σῶν ἔχοιντο γουνάτων

κλαίοντʼ , ἐπισκήπτοντα παντοίους λόγους .

840

ὦ δέσποτʼ , ὦ μέγιστον Ἕλλησιν φάος ,

πιθοῦ , παράσχες χεῖρα τῇ πρεσβύτιδι

τιμωρόν , εἰ καὶ μηδέν ἐστιν , ἀλλʼ ὅμως .

ἐσθλοῦ γὰρ ἀνδρὸς τῇ δίκῃ θʼ ὑπηρετεῖν

καὶ τοὺς κακοὺς δρᾶν πανταχοῦ κακῶς ἀεί .

845

Χορός

δεινόν γε , θνητοῖς ὡς ἅπαντα συμπίτνει ,

καὶ τὰς ἀνάγκας οἱ νόμοι διώρισαν ,

φίλους τιθέντες τούς γε πολεμιωτάτους

ἐχθρούς τε τοὺς πρὶν εὐμενεῖς ποιούμενοι .

Ἀγαμέμνων

ἐγὼ σὲ καὶ σὸν παῖδα καὶ τύχας σέθεν ,

850

Ἑκάβη , διʼ οἴκτου χεῖρά θʼ ἱκεσίαν ἔχω ,

καὶ βούλομαι θεῶν θʼ οὕνεκʼ ἀνόσιον ξένον

καὶ τοῦ δικαίου τήνδε σοι δοῦναι δίκην ,

εἴ πως φανείη γʼ ὥστε σοί τʼ ἔχειν καλῶς ,

στρατῷ τε μὴ δόξαιμι Κασάνδρας χάριν

855

Θρῄκης ἄνακτι τόνδε βουλεῦσαι φόνον .

ἔστιν γὰρ ᾗ ταραγμὸς ἐμπέπτωκέ μοι ·

— Τὸν ἄνδρα τοῦτον φίλιον ἡγεῖται στρατός ,

τὸν κατθανόντα δʼ ἐχθρόν · εἰ δὲ σοὶ φίλος

ὅδʼ ἐστί , χωρὶς τοῦτο κοὐ κοινὸν στρατῷ . —

860

πρὸς ταῦτα φρόντιζʼ · ὡς θέλοντα μέν μʼ ἔχεις

σοὶ ξυμπονῆσαι καὶ ταχὺν προσαρκέσαι ,

βραδὺν δʼ , Ἀχαιοῖς εἰ διαβληθήσομαι .

Ἑκάβη

φεῦ .

οὐκ ἔστι θνητῶν ὅστις ἔστʼ ἐλεύθερος ·

ἢ χρημάτων γὰρ δοῦλός ἐστιν ἢ τύχης ,

865

ἢ πλῆθος αὐτὸν πόλεος ἢ νόμων γραφαὶ

εἴργουσι χρῆσθαι μὴ κατὰ γνώμην τρόποις .

ἐπεὶ δὲ ταρβεῖς τῷ τʼ ὄχλῳ πλέον νέμεις ,

ἐγώ σε θήσω τοῦδʼ ἐλεύθερον φόβου .

σύνισθι μὲν γάρ , ἤν τι βουλεύσω κακὸν

870

τῷ τόνδʼ ἀποκτείναντι , συνδράσῃς δὲ μή .

ἢν δʼ ἐξ Ἀχαιῶν θόρυβος ἢ ʼπικουρία

πάσχοντος ἀνδρὸς Θρῃκὸς οἷα πείσεται

φανῇ τις , εἶργε μὴ δοκῶν ἐμὴν χάριν .

τὰ δʼ ἄλλα — θάρσει — πάντʼ ἐγὼ θήσω καλῶς .

875

Ἀγαμέμνων

πῶς οὖν ; τί δράσεις ; πότερα φάσγανον χερὶ

λαβοῦσα γραίᾳ φῶτα βάρβαρον κτενεῖς ,

ἢ φαρμάκοισιν ἢ ʼπικουρίᾳ τινί ;

τίς σοι ξυνέσται χείρ ; πόθεν κτήσῃ φίλους ;

Ἑκάβη

στέγαι κεκεύθασʼ αἵδε Τρῳάδων ὄχλον .

880

Ἀγαμέμνων

τὰς αἰχμαλώτους εἶπας , Ἑλλήνων ἄγραν ;

Ἑκάβη

σὺν ταῖσδε τὸν ἐμὸν φονέα τιμωρήσομαι .

Ἀγαμέμνων

καὶ πῶς γυναιξὶν ἀρσένων ἔσται κράτος ;

Ἑκάβη

δεινὸν τὸ πλῆθος σὺν δόλῳ τε δύσμαχον .

Ἀγαμέμνων

δεινόν · τὸ μέντοι θῆλυ μέμφομαι γένος .

885

Ἑκάβη

τί δʼ ; οὐ γυναῖκες εἷλον Αἰγύπτου τέκνα

καὶ Λῆμνον ἄρδην ἀρσένων ἐξῴκισαν ;

ἀλλʼ ὣς γενέσθω · τόνδε μὲν μέθες λόγον ,

πέμψον δέ μοι τήνδʼ ἀσφαλῶς διὰ στρατοῦ

γυναῖκα . — καὶ σὺ Θρῃκὶ πλαθεῖσα ξένῳ

890

λέξον · Καλεῖ σʼ ἄνασσα δή ποτʼ Ἰλίου

Ἑκάβη , σὸν οὐκ ἔλασσον ἢ κείνης χρέος ,

καὶ παῖδας · ὡς δεῖ καὶ τέκνʼ εἰδέναι λόγους

τοὺς ἐξ ἐκείνης . — τὸν δὲ τῆς νεοσφαγοῦς

Πολυξένης ἐπίσχες , Ἀγάμεμνον , τάφον ,

895

ὡς τώδʼ ἀδελφὼ πλησίον μιᾷ φλογί ,

δισσὴ μέριμνα μητρί , κρυφθῆτον χθονί .

Ἀγαμέμνων

ἔσται τάδʼ οὕτω · καὶ γὰρ εἰ μὲν ἦν στρατῷ

πλοῦς , οὐκ ἂν εἶχον τήνδε σοι δοῦναι χάριν ·

νῦν δʼ , οὐ γὰρ ἵησʼ οὐρίους πνοὰς θεός ,

900

μένειν ἀνάγκη πλοῦν ὁρῶντʼ ἐς ἥσυχον .

γένοιτο δʼ εὖ πως · πᾶσι γὰρ κοινὸν τόδε ,

ἰδίᾳ θʼ ἑκάστῳ καὶ πόλει , τὸν μὲν κακὸν

κακόν τι πάσχειν , τὸν δὲ χρηστὸν εὐτυχεῖν .