Euripides Phoenissae

Ἰοκάστη

ὦ τὴν ἐν ἄστροις οὐρανοῦ τέμνων ὁδὸν

1

καὶ χρυσοκολλήτοισιν ἐμβεβὼς δίφροις

Ἥλιε , θοαῖς ἵπποισιν εἱλίσσων φλόγα ,

ὡς δυστυχῆ Θήβαισι τῇ τόθʼ ἡμέρᾳ

ἀκτῖνʼ ἐφῆκας , Κάδμος ἡνίκʼ ἦλθε γῆν

5

τήνδʼ , ἐκλιπὼν Φοίνισσαν ἐναλίαν χθόνα ·

ὃς παῖδα γήμας Κύπριδος Ἁρμονίαν ποτὲ

Πολύδωρον ἐξέφυσε , τοῦ δὲ Λάβδακον

φῦναι λέγουσιν , ἐκ δὲ τοῦδε Λάιον .

ἐγὼ δὲ παῖς μὲν κλῄζομαι Μενοικέως ,

10

— Κρέων τʼ ἀδελφὸς μητρὸς ἐκ μιᾶς ἔφυ —

καλοῦσι δʼ Ἰοκάστην με · τοῦτο γὰρ πατὴρ

ἔθετο . γαμεῖ δὲ Λάιός μʼ · ἐπεὶ δʼ ἄπαις

ἦν χρόνια λέκτρα τἄμʼ ἔχων ἐν δώμασιν ,

ἐλθὼν ἐρωτᾷ Φοῖβον ἐξαιτεῖ θʼ ἅμα

15

παίδων ἐς οἴκους ἀρσένων κοινωνίαν .

ὃ δʼ εἶπεν · ὦ Θήβαισιν εὐίπποις ἄναξ ,

μὴ σπεῖρε τέκνων ἄλοκα δαιμόνων βίᾳ ·

εἰ γὰρ τεκνώσεις παῖδʼ , ἀποκτενεῖ σʼ ὁ φύς ,

καὶ πᾶς σὸς οἶκος βήσεται διʼ αἵματος .

20

ὃ δʼ ἡδονῇ δοὺς ἔς τε βακχείαν πεσὼν

ἔσπειρεν ἡμῖν παῖδα · καὶ σπείρας , βρέφος

γνοὺς τἀμπλάκημα τοῦ θεοῦ τε τὴν φάτιν ,

λειμῶνʼ ἐς Ἥρας καὶ Κιθαιρῶνος λέπας

δίδωσι βουκόλοισιν ἐκθεῖναι βρέφος ,

25

σφυρῶν σιδηρᾶ κέντρα διαπείρας μέσον ·

ὅθεν νιν Ἑλλὰς ὠνόμαζεν Οἰδίπουν .

Πολύβου δέ νιν λαβόντες ἱπποβουκόλοι

φέρουσʼ ἐς οἴκους ἔς τε δεσποίνης χέρας

ἔθηκαν . ἣ δὲ τὸν ἐμὸν ὠδίνων πόνον

30

μαστοῖς ὑφεῖτο καὶ πόσιν πείθει τεκεῖν .

ἤδη δὲ πυρσαῖς γένυσιν ἐξανδρούμενος

παῖς οὑμὸς ἢ γνοὺς ἤ τινος μαθὼν πάρα

ἔστειχε τοὺς φύσαντας ἐκμαθεῖν θέλων

πρὸς δῶμα Φοίβου , Λάιός θʼ , οὑμὸς πόσις ,

35

τὸν ἐκτεθέντα παῖδα μαστεύων μαθεῖν

εἰ μηκέτʼ εἴη . καὶ ξυνάπτετον πόδα

ἐς ταὐτὸν ἄμφω Φωκίδος σχιστῆς ὁδοῦ .

καί νιν κελεύει Λαΐου τροχηλάτης ·

ὦ ξένε , τυράννοις ἐκποδὼν μεθίστασο .

40

ὃ δʼ εἷρπʼ ἄναυδος , μέγα φρονῶν . πῶλοι δέ νιν

χηλαῖς τένοντας ἐξεφοίνισσον ποδῶν .

ὅθεν — τί τἀκτὸς τῶν κακῶν με δεῖ λέγειν ; —

παῖς πατέρα καίνει καὶ λαβὼν ὀχήματα

Πολύβῳ τροφεῖ δίδωσιν . ὡς δʼ ἐπεζάρει

45

Σφὶγξ ἁρπαγαῖσι πόλιν ἐμός τʼ οὐκ ἦν πόσις ,

Κρέων ἀδελφὸς τἀμὰ κηρύσσει λέχη ,

ὅστις σοφῆς αἴνιγμα παρθένου μάθοι ,

τούτῳ ξυνάψειν λέκτρα . τυγχάνει δέ πως

μούσας ἐμὸς παῖς Οἰδίπους Σφιγγὸς μαθών ·

50

ὅθεν τύραννος τῆσδε γῆς καθίσταται

καὶ σκῆπτρʼ ἔπαθλα τῆσδε λαμβάνει χθονός .

γαμεῖ δὲ τὴν τεκοῦσαν οὐκ εἰδὼς τάλας

οὐδʼ ἡ τεκοῦσα παιδὶ συγκοιμωμένη .

τίκτω δὲ παῖδας παιδὶ δύο μὲν ἄρσενας ,

55

Ἐτεοκλέα κλεινήν τε Πολυνείκους βίαν ,

κόρας τε δισσάς · τὴν μὲν Ἰσμήνην πατὴρ

ὠνόμασε , τὴν δὲ πρόσθεν Ἀντιγόνην ἐγώ .

μαθὼν δὲ τἀμὰ λέκτρα μητρῴων γάμων

ὁ πάντʼ ἀνατλὰς Οἰδίπους παθήματα

60

ἐς ὄμμαθʼ αὑτοῦ δεινὸν ἐμβάλλει φόνον ,

χρυσηλάτοις πόρπαισιν αἱμάξας κόρας .

ἐπεὶ δὲ τέκνων γένυς ἐμῶν σκιάζεται ,

κλῄθροις ἔκρυψαν πατέρʼ , ἵνʼ ἀμνήμων τύχη

γένοιτο πολλῶν δεομένη σοφισμάτων ·

65

ζῶν δʼ ἔστʼ ἐν οἴκοις . πρὸς δὲ τῆς τύχης νοσῶν

ἀρὰς ἀρᾶται παισὶν ἀνοσιωτάτας ,

θηκτῷ σιδήρῳ δῶμα διαλαχεῖν τόδε .

τὼ δʼ ἐς φόβον πεσόντε , μὴ τελεσφόρους

εὐχὰς θεοὶ κραίνωσιν οἰκούντων ὁμοῦ ,

70

ξυμβάντʼ ἔταξαν τὸν νεώτερον πάρος

φεύγειν ἑκόντα τήνδε Πολυνείκη χθόνα ,

Ἐτεοκλέα δὲ σκῆπτρʼ ἔχειν μένοντα γῆς ,

ἐνιαυτὸν ἀλλάσσοντε . ἐπεὶ δʼ ἐπὶ ζυγοῖς

καθέζετʼ ἀρχῆς , οὐ μεθίσταται θρόνων ,

75

φυγάδα δʼ ἀπωθεῖ τῆσδε Πολυνείκη χθονός .

ὃ δʼ Ἄργος ἐλθών , κῆδος Ἀδράστου λαβών ,

πολλὴν ἀθροίσας ἀσπίδʼ Ἀργείων ἄγει ·

ἐπʼ αὐτὰ δʼ ἐλθὼν ἑπτάπυλα τείχη τάδε ,

πατρῷ ʼ ἀπαιτεῖ σκῆπτρα καὶ μέρη χθονός .

80

ἐγὼ δʼ ἔριν λύουσʼ ὑπόσπονδον μολεῖν

ἔπεισα παιδὶ παῖδα πρὶν ψαῦσαι δορός .

ἥξειν δʼ ὁ πεμφθείς φησιν αὐτὸν ἄγγελος .

ἀλλʼ , ὦ φαεννὰς οὐρανοῦ ναίων πτυχὰς

Ζεῦ , σῶσον ἡμᾶς , δὸς δὲ σύμβασιν τέκνοις .

85

χρὴ δʼ , εἰ σοφὸς πέφυκας , οὐκ ἐᾶν βροτὸν

τὸν αὐτὸν αἰεὶ δυστυχῆ καθεστάναι .

Παιδαγωγός

ὦ κλεινὸν οἴκοις Ἀντιγόνη θάλος πατρί ,

ἐπεί σε μήτηρ παρθενῶνας ἐκλιπεῖν

μεθῆκε μελάθρων ἐς διῆρες ἔσχατον

90

στράτευμʼ ἰδεῖν Ἀργεῖον ἱκεσίαισι σαῖς ,

ἐπίσχες , ὡς ἂν προυξερευνήσω στίβον ,

μή τις πολιτῶν ἐν τρίβῳ φαντάζεται ,

κἀμοὶ μὲν ἔλθῃ φαῦλος ὡς δούλῳ ψόγος ,

σοὶ δʼ ὡς ἀνάσσῃ · πάντα δʼ ἐξειδὼς φράσω

95

ἅ τʼ εἶδον εἰσήκουσά τʼ Ἀργείων πάρα ,

σπονδὰς ὅτʼ ἦλθον σῷ κασιγνήτῳ φέρων

ἐνθένδʼ ἐκεῖσε , δεῦρό τʼ αὖ κείνων πάρα .

ἀλλʼ οὔτις ἀστῶν τοῖσδε χρίμπτεται δόμοις ,

κέδρου παλαιὰν κλίμακʼ ἐκπέρα ποδί ·

100

σκόπει δὲ πεδία καὶ παρʼ Ἰσμηνοῦ ῥοὰς

Δίρκης τε νᾶμα πολεμίων στράτευμʼ ὅσον .