Euripides Phoenissae

Ἄγγελος

ὠή , τίς ἐν πύλαισι δωμάτων κυρεῖ ;

ἀνοίγετʼ · ἐκπορεύετʼ Ἰοκάστην δόμων .

ὠὴ μάλʼ αὖθις · διὰ μακροῦ μέν , ἀλλʼ ὅμως

ἔξελθʼ , ἄκουσον , Οἰδίπου κλεινὴ δάμαρ ,

1070

λήξασʼ ὀδυρμῶν πενθίμων τε δακρύων .

Ἰοκάστη

ὦ φίλτατʼ , οὔ που ξυμφορὰν ἥκεις φέρων

Ἐτεοκλέους θανόντος , οὗ παρʼ ἀσπίδα

βέβηκας αἰεὶ πολεμίων εἴργων βέλη ;

τί μοί ποθʼ ἥκεις καινὸν ἀγγελῶν ἔπος ;

1075

τέθνηκεν ἢ ζῇ παῖς ἐμός ; σήμαινέ μοι .

Ἄγγελος

ζῇ , μὴ τρέσῃς τόδʼ , ὥς σʼ ἀπαλλάξω φόβου .

Ἰοκάστη

τί δʼ ; ἑπτάπυργοι πῶς ἔχουσι περιβολαί ;

Ἄγγελος

ἑστᾶσʼ ἄθραυστοι , κοὐκ ἀνήρπασται πόλις .

Ἰοκάστη

ἦλθον δὲ πρὸς κίνδυνον Ἀργείου δορός ;

1080

Ἄγγελος

ἀκμήν γʼ ἐπʼ αὐτήν · ἀλλʼ ὁ Καδμείων Ἄρης

κρείσσων κατέστη τοῦ Μυκηναίου δορός .

Ἰοκάστη

ἓν εἰπὲ πρὸς θεῶν , εἴ τι Πολυνείκους πέρι

οἶσθʼ · ὡς μέλει μοι καὶ τόδʼ , εἰ λεύσσει φάος .

Ἄγγελος

ζῇ σοι ξυνωρὶς ἐς τόδʼ ἡμέρας τέκνων .

1085

Ἰοκάστη

εὐδαιμονοίης . πῶς γὰρ Ἀργείων δόρυ

πυλῶν ἀπεστήσασθε πυργηρούμενοι ;

λέξον , γέροντα τυφλὸν ὡς κατὰ στέγας

ἐλθοῦσα τέρψω , τῆσδε γῆς σεσῳσμένης .

Ἄγγελος

ἐπεὶ Κρέοντος παῖς ὁ γῆς ὑπερθανὼν

1090

πύργων ἐπʼ ἄκρων στὰς μελάνδετον ξίφος

λαιμῶν διῆκε τῇδε γῇ σωτήριον ,

λόχους ἔνειμεν ἑπτὰ καὶ λοχαγέτας

πύλας ἐφʼ ἑπτά , φύλακας Ἀργείου δορός ,

σὸς παῖς , ἐφέδρους δʼ ἱππότας μὲν ἱππόταις

1095

ἔταξʼ , ὁπλίτας δʼ ἀσπιδηφόροις ἔπι ,

ὡς τῷ νοσοῦντι τειχέων εἴη δορὸς

ἀλκὴ διʼ ὀλίγου . περγάμων δʼ ἀπʼ ὀρθίων

λεύκασπιν εἰσορῶμεν Ἀργείων στρατὸν

Τευμησὸν ἐκλιπόντα , καὶ τάφρου πέλας

1100

δρόμῳ ξυνῆψαν ἄστυ Καδμείας χθονός .

παιὰν δὲ καὶ σάλπιγγες ἐκελάδουν ὁμοῦ

ἐκεῖθεν ἔκ τε τειχέων ἡμῶν πάρα .

καὶ πρῶτα μὲν προσῆγε Νηίταις πύλαις

λόχον πυκναῖσιν ἀσπίσιν πεφρικότα

1105

ὁ τῆς κυναγοῦ Παρθενοπαῖος ἔκγονος ,

ἐπίσημʼ ἔχων οἰκεῖον ἐν μέσῳ σάκει ,

ἑκηβόλοις τόξοισιν Ἀταλάντην κάπρον

χειρουμένην Αἰτωλόν . ἐς δὲ Προιτίδας

πύλας ἐχώρει σφάγιʼ ἔχων ἐφʼ ἅρματι

1110

ὁ μάντις Ἀμφιάραος , οὐ σημεῖʼ ἔχων

ὑβρισμένʼ , ἀλλὰ σωφρόνως ἄσημʼ ὅπλα .

Ὠγύγια δʼ ἐς πυλώμαθʼ Ἱππομέδων ἄναξ

ἔστειχʼ ἔχων σημεῖον ἐν μέσῳ σάκει

στικτοῖς Πανόπτην ὄμμασιν δεδορκότα ,

1115

τὰ μὲν σὺν ἄστρων ἐπιτολαῖσιν ὄμματα

βλέποντα , τὰ δὲ κρύπτοντα δυνόντων μέτα ,

ὡς ὕστερον θανόντος εἰσορᾶν παρῆν .

Ὁμολωίσιν δὲ τάξιν εἶχε πρὸς πύλαις

Τυδεύς , λέοντος δέρος ἔχων ἐπʼ ἀσπίδι

1120

χαίτῃ πεφρικός · δεξιᾷ δὲ λαμπάδα

Τιτὰν Προμηθεὺς ἔφερεν ὡς πρήσων πόλιν .

ὁ σὸς δὲ Κρηναίαισι Πολυνείκης πύλαις

Ἄρη προσῆγε · Ποτνιάδες δʼ ἐπʼ ἀσπίδι

ἐπίσημα πῶλοι δρομάδες ἐσκίρτων φόβῳ ,

1125

εὖ πως στρόφιγξιν ἔνδοθεν κυκλούμεναι

πόρπαχʼ ὑπʼ αὐτόν , ὥστε μαίνεσθαι δοκεῖν .

ὁ δʼ οὐκ ἔλασσον Ἄρεος ἐς μάχην φρονῶν

Καπανεὺς προσῆγε λόχον ἐπʼ Ἠλέκτραις πύλαις ·

σιδηρονώτοις δʼ ἀσπίδος τύποις ἐπῆν

1130

γίγας ἐπʼ ὤμοις γηγενὴς ὅλην πόλιν

φέρων μοχλοῖσιν ἐξανασπάσας βάθρων ,

ὑπόνοιαν ἡμῖν οἷα πείσεται πόλις .

ταῖς δʼ ἑβδόμαις Ἄδραστος ἐν πύλαισιν ἦν ,

ἑκατὸν ἐχίδναις ἀσπίδʼ ἐκπληρῶν γραφῇ ,

1135

ὕδρας ἔχων λαιοῖσιν ἐν βραχίοσιν

Ἀργεῖον αὔχημʼ · ἐκ δὲ τειχέων μέσων

δράκοντες ἔφερον τέκνα Καδμείων γνάθοις .

παρῆν δʼ ἑκάστου τῶνδέ μοι θεάματα

ξύνθημα παρφέροντι ποιμέσιν λόχων .

1140

καὶ πρῶτα μὲν τόξοισι καὶ μεσαγκύλοις

ἐμαρνάμεσθα σφενδόναις θʼ ἑκηβόλοις

πετρῶν τʼ ἀραγμοῖς · ὡς δʼ ἐνικῶμεν μάχῃ ,

ἔκλαγξε Τυδεὺς καὶ σὸς ἐξαίφνης γόνος ·

ὦ τέκνα Δαναῶν , πρὶν κατεξάνθαι βολαῖς ,

1145

τί μέλλετʼ ἄρδην πάντες ἐμπίπτειν πύλαις ,

γυμνῆτες ἱππῆς ἁρμάτων τʼ ἐπιστάται ;

ἠχῆς δʼ ὅπως ἤκουσαν , οὔτις ἀργὸς ἦν ·

πολλοὶ δʼ ἔπιπτον κρᾶτας αἱματούμενοι ,

ἡμῶν τʼ ἐς οὖδας εἶδες ἂν πρὸ τειχέων

1150

πυκνοὺς κυβιστητῆρας ἐκπεπνευκότας ·

ξηρὰν δʼ ἔδευον γαῖαν αἵματος ῥοαῖς .

ὁ δʼ Ἀρκάς , οὐκ Ἀργεῖος , Ἀταλάντης γόνος

τυφὼς πύλαισιν ὥς τις ἐμπεσὼν βοᾷ

πῦρ καὶ δικέλλας , ὡς κατασκάψων πόλιν ·

1155

ἀλλʼ ἔσχε μαργῶντʼ αὐτὸν ἐναλίου θεοῦ

Περικλύμενος παῖς λᾶαν ἐμβαλὼν κάρᾳ

ἁμαξοπληθῆ , γεῖσʼ ἐπάλξεων ἄπο ·

ξανθὸν δὲ κρᾶτα διεπάλυνε καὶ ῥαφὰς

ἔρρηξεν ὀστέων , ἄρτι δʼ οἰνωπὸν γένυν

1160

καθῃμάτωσεν · οὐδʼ ἀποίσεται βίον

τῇ καλλιτόξῳ μητρὶ Μαινάλου κόρῃ .

ἐπεὶ δὲ τάσδʼ ἐσεῖδεν εὐτυχεῖς πύλας ,

ἄλλας ἐπῄει παῖς σός , εἱπόμην δʼ ἐγώ .

ὁρῶ δὲ Τυδέα καὶ παρασπιστὰς πυκνοὺς

1165

Αἰτωλίσιν λόγχαισιν εἰς ἄκρον στόμα

πύργων ἀκοντίζοντας , ὥστʼ ἐπάλξεων

λιπεῖν ἐρίπνας φυγάδας · ἀλλά νιν πάλιν

κυναγὸς ὡσεὶ παῖς σὸς ἐξαθροίζεται ,

πύργοις δʼ ἐπέστησʼ αὖθις . ἐς δʼ ἄλλας πύλας

1170

ἠπειγόμεσθα , τοῦτο παύσαντες νοσοῦν .

Καπανεὺς δὲ πῶς εἴποιμʼ ἂν ὡς ἐμαίνετο ;

μακραύχενος γὰρ κλίμακος προσαμβάσεις

ἔχων ἐχώρει , καὶ τοσόνδʼ ἐκόμπασε ,

μηδʼ ἂν τὸ σεμνὸν πῦρ νιν εἰργαθεῖν Διὸς

1175

τὸ μὴ οὐ κατʼ ἄκρων περγάμων ἑλεῖν πόλιν .

καὶ ταῦθʼ ἅμʼ ἠγόρευε καὶ πετρούμενος

ἀνεῖρφʼ ὑπʼ αὐτὴν ἀσπίδʼ εἱλίξας δέμας ,

κλίμακος ἀμείβων ξέστʼ ἐνηλάτων βάθρα .

ἤδη δʼ ὑπερβαίνοντα γεῖσα τειχέων

1180

βάλλει κεραυνῷ Ζεύς νιν · ἐκτύπησε δὲ

χθών , ὥστε δεῖσαι πάντας · ἐκ δὲ κλιμάκων

ἐσφενδονᾶτο χωρὶς ἀλλήλων μέλη ,

κόμαι μὲν εἰς Ὄλυμπον , αἷμα δʼ ἐς χθόνα ,

χεῖρες δὲ καὶ κῶλʼ ὡς κύκλωμʼ Ἰξίονος

1185

εἱλίσσετʼ · ἐς γῆν δʼ ἔμπυρος πίπτει νεκρός .

ὡς δʼ εἶδʼ Ἄδραστος Ζῆνα πολέμιον στρατῷ ,

ἔξω τάφρου καθῖσεν Ἀργείων στρατόν .

οἱ δʼ αὖ παρʼ ἡμῶν δεξιὸν Διὸς τέρας

ἰδόντες ἐξήλαυνον ἁρμάτων ὄχους

1190

ἱππῆς ὁπλῖται , κἀς μέσʼ Ἀργείων ὅπλα

συνῆψαν ἔγχη · πάντα δʼ ἦν ὁμοῦ κακά ·

ἔθνῃσκον ἐξέπιπτον ἀντύγων ἄπο ,

τροχοί τʼ ἐπήδων ἄξονές τʼ ἐπʼ ἄξοσι ,

νεκροὶ δὲ νεκροῖς ἐξεσωρεύονθʼ ὁμοῦ .

1195

πύργων μὲν οὖν γῆς ἔσχομεν κατασκαφὰς

ἐς τὴν παροῦσαν ἡμέραν · εἰ δʼ εὐτυχὴς

ἔσται τὸ λοιπὸν ἥδε γῆ , θεοῖς μέλει ·

καὶ νῦν γὰρ αὐτὴν δαιμόνων ἔσῳσέ τις .

Χορός

καλὸν τὸ νικᾶν · εἰ δʼ ἀμείνονʼ οἱ θεοὶ

1200

γνώμην ἔχουσιν — εὐτυχὴς εἴην ἐγώ .

Ἰοκάστη

καλῶς τὰ τῶν θεῶν καὶ τὰ τῆς τύχης ἔχει ·

παῖδές τε γάρ μοι ζῶσι κἀκπέφευγε γῆ .

Κρέων δʼ ἔοικε τῶν ἐμῶν νυμφευμάτων

τῶν τʼ Οἰδίπου δύστηνος ἀπολαῦσαι κακῶν ,

1205

παιδὸς στερηθείς , τῇ πόλει μὲν εὐτυχῶς ,

ἰδίᾳ δὲ λυπρῶς . ἀλλʼ ἄνελθέ μοι πάλιν ,

τί τἀπὶ τούτοις παῖδʼ ἐμὼ δρασείετον .

Ἄγγελος

ἔα τὰ λοιπά · δεῦρʼ ἀεὶ γὰρ εὐτυχεῖς .

Ἰοκάστη

τοῦτʼ εἰς ὕποπτον εἶπας · οὐκ ἐατέον .

1210

Ἄγγελος

μεῖζον τί χρῄζεις παῖδας ἢ σεσῳσμένους ;

Ἰοκάστη

καὶ τἀπίλοιπά γʼ εἰ καλῶς πράσσω κλύειν .

Ἄγγελος

μέθες μʼ · ἔρημος παῖς ὑπασπιστοῦ σέθεν .

Ἰοκάστη

κακόν τι κεύθεις καὶ στέγεις ὑπὸ σκότῳ .

Ἄγγελος

κοὐκ ἄν γε λέξαιμʼ ἐπʼ ἀγαθοῖσι σοῖς κακά .

1215

Ἰοκάστη

ἢν μή γε φεύγων ἐκφύγῃς πρὸς αἰθέρα .

Ἄγγελος

αἰαῖ · τί μʼ οὐκ εἴασας ἐξ εὐαγγέλου

φήμης ἀπελθεῖν , ἀλλὰ μηνῦσαι κακά ;

τὼ παῖδε τὼ σὼ μέλλετον , τολμήματα

αἴσχιστα , χωρὶς μονομαχεῖν παντὸς στρατοῦ ,

1220

λέξαντες Ἀργείοισι Καδμείοισί τε

ἐς κοινὸν οἷον μήποτʼ ὤφελον λόγον .

Ἐτεοκλέης δʼ ὑπῆρξʼ ἀπʼ ὀρθίου σταθεὶς

πύργου , κελεύσας σῖγα κηρῦξαι στρατῷ ·

ἔλεξε δʼ · ὦ γῆς Ἑλλάδος στρατηλάται

1225

Δαναῶν ἀριστῆς , οἵπερ ἤλθετʼ ἐνθάδε ,

Κάδμου τε λαός , μήτε Πολυνείκους χάριν

ψυχὰς ἀπεμπολᾶτε μήθʼ ἡμῶν ὕπερ .

ἐγὼ γὰρ αὐτὸς τόνδε κίνδυνον μεθεὶς

μόνος συνάψω συγγόνῳ τὠμῷ μάχην ·

1230

κἂν μὲν κτάνω τόνδʼ , οἶκον οἰκήσω μόνος ,

ἡσσώμενος δὲ τῷδε παραδώσω μόνῳ ·

ὑμεῖς δʼ ἀγῶνʼ ἀφέντες , Ἀργεῖοι , χθόνα

νίσεσθε , βίοτον μὴ λιπόντες ἐνθάδε ,

Σπαρτῶν τε λαὸς ἅλις ὅσος κεῖται νεκρός .

1235

τοσαῦτʼ ἔλεξε · σὸς δὲ Πολυνείκης γόνος

ἐκ τάξεων ὤρουσε κἀπῄνει λόγους .

πάντες δʼ ἐπερρόθησαν Ἀργεῖοι τάδε

Κάδμου τε λαὸς ὡς δίκαιʼ ἡγούμενοι .

ἐπὶ τοῖσδε δʼ ἐσπείσαντο , κἀν μεταιχμίοις

1240

ὅρκους συνῆψαν ἐμμενεῖν στρατηλάται .

ἤδη δʼ ἔκρυπτον σῶμα παγχάλκοις ὅπλοις

δισσοὶ γέροντος Οἰδίπου νεανίαι ·

φίλοι δʼ ἐκόσμουν , τῆσδε μὲν πρόμον χθονὸς

Σπαρτῶν ἀριστῆς , τὸν δὲ Δαναϊδῶν ἄκροι .

1245

ἔσταν δὲ λαμπρὼ χρῶμά τʼ οὐκ ἠλλαξάτην

μαργῶντʼ ἐπʼ ἀλλήλοισιν ἱέναι δόρυ .

παρεξιόντες δʼ ἄλλος ἄλλοθεν φίλων

λόγοις ἐθάρσυνόν τε κἀξηύδων τάδε ·

Πολύνεικες , ἐν σοὶ Ζηνὸς ὀρθῶσαι βρέτας

1250

τρόπαιον Ἄργει τʼ εὐκλεᾶ δοῦναι λόγον ·

Ἐτεοκλέα δʼ αὖ · νῦν πόλεως ὑπερμαχεῖς ,

νῦν καλλίνικος γενόμενος σκήπτρων κρατεῖς .

τάδʼ ἠγόρευον παρακαλοῦντες ἐς μάχην .

μάντεις δὲ μῆλʼ ἔσφαζον , ἐμπύρους τʼ ἀκμὰς

1255

ῥήξεις τʼ ἐνώμων ὑγρότητʼ ἐναντίαν

ἄκραν τε λαμπάδʼ , ἣ δυοῖν ὅρους ἔχει ,

νίκης τε σῆμα καὶ τὸ τῶν ἡσσωμένων .

ἀλλʼ , εἴ τινʼ ἀλκὴν ἢ σοφοὺς ἔχεις λόγους

ἢ φίλτρʼ ἐπῳδῶν , στεῖχʼ , ἐρήτυσον τέκνα

1260

δεινῆς ἁμίλλης · ὡς ὁ κίνδυνος μέγας ·

κἄπαθλα δεινὰ δάκρυά σοι γενήσεται

δισσοῖν στερείσῃ τῇδʼ ἐν ἡμέρᾳ τέκνοιν .

Ἰοκάστη

ὦ τέκνον ἔξελθʼ Ἀντιγόνη δόμων πάρος ·

οὐκ ἐν χορείαις οὐδὲ παρθενεύμασι

1265

νῦν σοι προχωρεῖ δαιμόνων κατάστασις ,

ἀλλʼ ἄνδρʼ ἀρίστω καὶ κασιγνήτω σέθεν

ἐς θάνατον ἐκνεύοντε κωλῦσαί σε δεῖ

ξὺν μητρὶ τῇ σῇ μὴ πρὸς ἀλλήλοιν θανεῖν .

Ἀντιγόνη

τίνʼ , ὦ τεκοῦσα μῆτερ , ἔκπληξιν νέαν

1270

φίλοις ἀυτεῖς τῶνδε δωμάτων πάρος ;

Ἰοκάστη

ὦ θύγατερ , ἔρρει σῶν κασιγνήτων βίος .

Ἀντιγόνη

πῶς εἶπας ;

Ἰοκάστη

αἰχμὴν ἐς μίαν καθέστατον .

Ἀντιγόνη

οἲ ʼγώ , τί λέξεις , μῆτερ ;

Ἰοκάστη

οὐ φίλʼ , ἀλλʼ ἕπου .

Ἀντιγόνη

ποῖ , παρθενῶνας ἐκλιποῦσʼ ;

1275

Ἰοκάστη

ἀνὰ στρατόν .

Ἀντιγόνη

αἰδούμεθʼ ὄχλον .

Ἰοκάστη

οὐκ ἐν αἰσχύνῃ τὰ σά .

Ἀντιγόνη

δράσω δὲ δὴ τί ;

Ἰοκάστη

συγγόνων λύσεις ἔριν .

Ἀντιγόνη

τί δρῶσα , μῆτερ ;

Ἰοκάστη

προσπίτνουσʼ ἐμοῦ μέτα .

Ἀντιγόνη

ἡγοῦ σὺ πρὸς μεταίχμιʼ · οὐ μελλητέον .

Ἰοκάστη

ἔπειγʼ ἔπειγε , θύγατερ · ὡς , ἢν μὲν φθάσω

1280

παῖδας πρὸ λόγχης , οὑμὸς ἐν φάει βίος ·

θανοῦσι δʼ αὐτοῖς συνθανοῦσα κείσομαι .