Euripides Medea

Τροφός

Εἴθ’ ὤφελ’ Ἀργοῦς μὴ διαπτάσθαι σκάφος

1

Κόλχων ἐς αἶαν κυανέας Συμπληγάδας ,

μηδ’ ἐν νάπαισι Πηλίου πεσεῖν ποτε

τμηθεῖσα πεύκη , μηδ’ ἐρετμῶσαι χέρας

ἀνδρῶν ἀρίστων , οἳ τὸ πάγχρυσον δέρας

5

Πελίᾳ μετῆλθον . οὐ γὰρ ἂν δέσποιν’ ἐμὴ

Μήδεια πύργους γῆς ἔπλευσ’ Ἰωλκίας

ἔρωτι θυμὸν ἐκπλαγεῖσ’ Ἰάσονος ·

οὐδ’ ἂν κτανεῖν πείσασα Πελιάδας κόρας

πατέρα κατῴκει τήνδε γῆν Κορινθίαν

10

ξὺν ἀνδρὶ καὶ τέκνοισιν , ἁνδάνουσα μὲν

φυγῇ πολιτῶν ὧν ἀφίκετο χθόνα ,

αὐτή τε πάντα ξυμφέρουσ’ Ἰάσονι ·

ἥπερ μεγίστη γίγνεται σωτηρία ,

ὅταν γυνὴ πρὸς ἄνδρα μὴ διχοστατῇ .

15

νῦν δ’ ἐχθρὰ πάντα , καὶ νοσεῖ τὰ φίλτατα .

προδοὺς γὰρ αὑτοῦ τέκνα δεσπότιν τ’ ἐμὴν

γάμοις Ἰάσων βασιλικοῖς εὐνάζεται ,

γήμας Κρέοντος παῖδ’ , ὃς αἰσύμνᾷ χθονός ·

Μήδεια δ’ ἡ δύστηνος ἠτιμασμένη

20

βοᾷ μὲν ὅρκους , ἀνακαλεῖ δὲ δεξιάς ,

πίστιν μεγίστην , καὶ θεοὺς μαρτύρεται

οἵας ἀμοιβῆς ἐξ Ἰάσονος κυρεῖ .

κεῖται δ’ ἄσιτος , σῶμ’ ὑφεῖσ’ ἀλγηδόσι ,

τὸν πάντα συντήκουσα δακρύοις χρόνον ,

25

ἐπεὶ πρὸς ἀνδρὸς ᾔσθετ’ ἠδικημένη ,

οὔτ’ ὄμμ’ ἐπαίρουσ’ οὔτ’ ἀπαλλάσσουσα γῆς

πρόσωπον · ὡς δὲ πέτρος ἢ θαλάσσιος

κλύδων ἀκούει νουθετουμένη φίλων ·

ἢν μή ποτε στρέψασα πάλλευκον δέρην

30

αὐτὴ πρὸς αὑτὴν πατέρ’ ἀποιμώξῃ φίλον

καὶ γαῖαν οἴκους θ’ , οὓς προδοῦσ’ ἀφίκετο

μετ’ ἀνδρὸς ὅς σφε νῦν ἀτιμάσας ἔχει .

ἔγνωκε δ’ ἡ τάλαινα συμφορᾶς ὕπο

οἷον πατρῴας μὴ ἀπολείπεσθαι χθονός .

35

στυγεῖ δὲ παῖδας οὐδ’ ὁρῶσ’ εὐφραίνεται .

δέδοικα δ’ αὐτὴν μή τι βουλεύσῃ νέον ·

βαρεῖα γὰρ φρήν , οὐδ’ ἀνέξεται κακῶς

πάσχουσ’ · ἐγᾦδα τήνδε , δειμαίνω τέ νιν

μὴ θηκτὸν ὤσῃ φάσγανον δι’ ἥπατος ,

40

σιγῇ δόμους εἰσβᾶσ’ , ἵν’ ἔστρωται λέχος ,

ἢ καὶ τύραννον τόν τε γήμαντα κτάνῃ ,

κἄπειτα μείζω συμφορὰν λάβῃ τινά .

δεινὴ γάρ · οὔτοι ῥᾳδίως γε συμβαλὼν

ἔχθραν τις αὐτῇ καλλίνικον οἴσεται .

45

ἀλλ’ οἵδε παῖδες ἐκ τρόχων πεπαυμένοι

στείχουσι , μητρὸς οὐδὲν ἐννοούμενοι

κακῶν · νέα γὰρ φροντὶς οὐκ ἀλγεῖν φιλεῖ .

Παιδαγωγός

παλαιὸν οἴκων κτῆμα δεσποίνης ἐμῆς ,

τί πρὸς πύλαισι τήνδ’ ἄγουσ’ ἐρημίαν

50

ἕστηκας , αὐτὴ θρεομένη σαυτῇ κακά ;

πῶς σοῦ μόνη Μήδεια λείπεσθαι θέλει ;

Τροφός

τέκνων ὀπαδὲ πρέσβυ τῶν Ἰάσονος ,

χρηστοῖσι δούλοις ξυμφορὰ τὰ δεσποτῶν

κακῶς πίτνοντα , καὶ φρενῶν ἀνθάπτεται .

55

ἐγὼ γὰρ ἐς τοῦτ’ ἐκβέβηκ’ ἀλγηδόνος ,

ὥσθ’ ἵμερός μ’ ὑπῆλθε γῇ τε κοὐρανῷ

λέξαι μολούσῃ δεῦρο δεσποίνης τύχας .

Παιδαγωγός

οὔπω γὰρ ἡ τάλαινα παύεται γόων ;

Τροφός

ζηλῶ σ’ · ἐν ἀρχῇ πῆμα κοὐδέπω μεσοῖ .

60

Παιδαγωγός

ὦ μῶρος —εἰ χρὴ δεσπότας εἰπεῖν τόδε ·

ὡς οὐδὲν οἶδε τῶν νεωτέρων κακῶν .

Τροφός

τί δ’ ἔστιν , ὦ γεραιέ ; μὴ φθόνει φράσαι .

Παιδαγωγός

οὐδέν · μετέγνων καὶ τὰ πρόσθ’ εἰρημένα .

Τροφός

μή , πρὸς γενείου , κρύπτε σύνδουλον σέθεν ·

65

σιγὴν γάρ , εἰ χρή , τῶνδε θήσομαι πέρι .

Παιδαγωγός

ἤκουσά του λέγοντος , οὐ δοκῶν κλύειν ,

πεσσοὺς προσελθών , ἔνθα δὴ παλαίτατοι

θάσσουσι , σεμνὸν ἀμφὶ Πειρήνης ὕδωρ ,

ὡς τούσδε παῖδας γῆς ἐλᾶν Κορινθίας

70

σὺν μητρὶ μέλλοι τῆσδε κοίρανος χθονὸς

Κρέων . ὁ μέντοι μῦθος εἰ σαφὴς ὅδε

οὐκ οἶδα · βουλοίμην δ’ ἂν οὐκ εἶναι τόδε .

Τροφός

καὶ ταῦτ’ Ἰάσων παῖδας ἐξανέξεται

πάσχοντας , εἰ καὶ μητρὶ διαφορὰν ἔχει ;

75

Παιδαγωγός

παλαιὰ καινῶν λείπεται κηδευμάτων ,

κοὐκ ἔστ’ ἐκεῖνος τοῖσδε δώμασιν φίλος .

Τροφός

ἀπωλόμεσθ’ ἄρ’ , εἰ κακὸν προσοίσομεν

νέον παλαιῷ , πρὶν τόδ’ ἐξηντληκέναι .

Παιδαγωγός

ἀτὰρ σύ γ’ —οὐ γὰρ καιρὸς εἰδέναι τόδε

80

δέσποιναν —ἡσύχαζε καὶ σίγα λόγον .

Τροφός

ὦ τέκν’ , ἀκούεθ’ οἷος εἰς ὑμᾶς πατήρ ;

ὄλοιτο μὲν μή · δεσπότης γάρ ἐστ’ ἐμός ·

ἀτὰρ κακός γ’ ὢν ἐς φίλους ἁλίσκεται .

Παιδαγωγός

τίς δ’ οὐχὶ θνητῶν ; ἄρτι γιγνώσκεις τόδε ,

85

ὡς πᾶς τις αὑτὸν τοῦ πέλας μᾶλλον φιλεῖ ,

οἳ μὲν δικαίως , οἳ δὲ καὶ κέρδους χάριν ,

εἰ τούσδε γ’ εὐνῆς οὕνεκ’ οὐ στέργει πατήρ .

Τροφός

ἴτ’ —εὖ γὰρ ἔσται —δωμάτων ἔσω , τέκνα .

σὺ δ’ ὡς μάλιστα τούσδ’ ἐρημώσας ἔχε

90

καὶ μὴ πέλαζε μητρὶ δυσθυμουμένῃ .

ἤδη γὰρ εἶδον ὄμμα νιν ταυρουμένην

τοῖσδ’ , ὥς τι δρασείουσαν · οὐδὲ παύσεται

χόλου , σάφ’ οἶδα , πρὶν κατασκῆψαί τινα . . .

ἐχθρούς γε μέντοι , μὴ φίλους , δράσειέ τι .

95