Euripides Medea

Μήδεια

Κορίνθιαι γυναῖκες , ἐξῆλθον δόμων ,

μή μοί τι μέμφησθ’ · οἶδα γὰρ πολλοὺς βροτῶν

215

σεμνοὺς γεγῶτας , τοὺς μὲν ὀμμάτων ἄπο ,

τοὺς δ’ ἐν θυραίοις · οἱ δ’ ἀφ’ ἡσύχου ποδὸς

δύσκλειαν ἐκτήσαντο καὶ ῥᾳθυμίαν .

δίκη γὰρ οὐκ ἔνεστ’ ἐν ὀφθαλμοῖς βροτῶν ,

ὅστις πρὶν ἀνδρὸς σπλάγχνον ἐκμαθεῖν σαφῶς

220

στυγεῖ δεδορκώς , οὐδὲν ἠδικημένος . . . .

χρὴ δὲ ξένον μὲν κάρτα προσχωρεῖν πόλει . . .

οὐδ’ ἀστὸν ᾔνεσ’ ὅστις αὐθάδης γεγὼς

πικρὸς πολίταις ἐστὶν ἀμαθίας ὕπο .

ἐμοὶ δ’ ἄελπτον πρᾶγμα προσπεσὸν τόδε

225

ψυχὴν διέφθαρκ’ · οἴχομαι δὲ καὶ βίου

χάριν μεθεῖσα κατθανεῖν χρῄζω , φίλαι .

ἐν ᾧ γὰρ ἦν μοι πάντα γιγνώσκειν καλῶς ,

κάκιστος ἀνδρῶν ἐκβέβηχ’ οὑμὸς πόσις .

πάντων δ’ ὅσ’ ἔστ’ ἔμψυχα καὶ γνώμην ἔχει

230

γυναῖκές ἐσμεν ἀθλιώτατον φυτόν ·

ἃς πρῶτα μὲν δεῖ χρημάτων ὑπερβολῇ

πόσιν πρίασθαι , δεσπότην τε σώματος

λαβεῖν · κακοῦ γὰρ τοῦτ’ ἔτ’ ἄλγιον κακόν .

κἀν τῷδ’ ἀγὼν μέγιστος , ἢ κακὸν λαβεῖν

235

ἢ χρηστόν . οὐ γὰρ εὐκλεεῖς ἀπαλλαγαὶ

γυναιξίν , οὐδ’ οἷόν τ’ ἀνήνασθαι πόσιν .

ἐς καινὰ δ’ ἤθη καὶ νόμους ἀφιγμένην

δεῖ μάντιν εἶναι , μὴ μαθοῦσαν οἴκοθεν ,

ὅτῳ μάλιστα χρήσεται ξυνευνέτῃ .

240

κἂν μὲν τάδ’ ἡμῖν ἐκπονουμέναισιν εὖ

πόσις ξυνοικῇ μὴ βίᾳ φέρων ζυγόν ,

ζηλωτὸς αἰών · εἰ δὲ μή , θανεῖν χρεών .

ἀνὴρ δ’ , ὅταν τοῖς ἔνδον ἄχθηται ξυνών ,

ἔξω μολὼν ἔπαυσε καρδίαν ἄσης ·

245

ἢ πρὸς φίλον τιν’ ἢ πρὸς ἥλικα τραπείς ·

ἡμῖν δ’ ἀνάγκη πρὸς μίαν ψυχὴν βλέπειν .

λέγουσι δ’ ἡμᾶς ὡς ἀκίνδυνον βίον

ζῶμεν κατ’ οἴκους , οἳ δὲ μάρνανται δορί ·

κακῶς φρονοῦντες · ὡς τρὶς ἂν παρ’ ἀσπίδα

250

στῆναι θέλοιμ’ ἂν μᾶλλον ἢ τεκεῖν ἅπαξ .

ἀλλ’ οὐ γὰρ αὑτὸς πρὸς σὲ κἄμ’ ἥκει λόγος ·

σοὶ μὲν πόλις θ’ ἥδ’ ἐστὶ καὶ πατρὸς δόμοι

βίου τ’ ὄνησις καὶ φίλων συνουσία ,

ἐγὼ δ’ ἔρημος ἄπολις οὖσ’ ὑβρίζομαι

255

πρὸς ἀνδρός , ἐκ γῆς βαρβάρου λελῃσμένη ,

οὐ μητέρ’ , οὐκ ἀδελφόν , οὐχὶ συγγενῆ

μεθορμίσασθαι τῆσδ’ ἔχουσα συμφορᾶς .

τοσοῦτον οὖν σου τυγχάνειν βουλήσομαι ,

ἤν μοι πόρος τις μηχανή τ’ ἐξευρεθῇ

260

πόσιν δίκην τῶνδ’ ἀντιτείσασθαι κακῶν ,

τὸν δόντα τ’ αὐτῷ θυγατέρ’ ἥ τ’ ἐγήματο

σιγᾶν . γυνὴ γὰρ τἄλλα μὲν φόβου πλέα

κακή τ’ ἐς ἀλκὴν καὶ σίδηρον εἰσορᾶν ·

ὅταν δ’ ἐς εὐνὴν ἠδικημένη κυρῇ ,

265

οὐκ ἔστιν ἄλλη φρὴν μιαιφονωτέρα .

Χορός

δράσω τάδ’ · ἐνδίκως γὰρ ἐκτείσῃ πόσιν ,

Μήδεια . πενθεῖν δ’ οὔ σε θαυμάζω τύχας .

ὁρῶ δὲ καὶ Κρέοντα , τῆσδ’ ἄνακτα γῆς ,

στείχοντα , καινῶν ἄγγελον βουλευμάτων .

270

Κρέων

σὲ τὴν σκυθρωπὸν καὶ πόσει θυμουμένην ,

Μήδειαν , εἶπον τῆσδε γῆς ἔξω περᾶν

φυγάδα , λαβοῦσαν δισσὰ σὺν σαυτῇ τέκνα ·

καὶ μή τι μέλλειν · ὡς ἐγὼ βραβεὺς λόγου

τοῦδ’ εἰμί , κοὐκ ἄπειμι πρὸς δόμους πάλιν ,

275

πρὶν ἄν σε γαίας τερμόνων ἔξω βάλω .

Μήδεια

αἰαῖ · πανώλης ἡ τάλαιν’ ἀπόλλυμαι .

ἐχθροὶ γὰρ ἐξιᾶσι πάντα δὴ κάλων ,

κοὐκ ἔστιν ἄτης εὐπρόσοιστος ἔκβασις .

ἐρήσομαι δὲ καὶ κακῶς πάσχουσ’ ὅμως ·

280

τίνος μ’ ἕκατι γῆς ἀποστέλλεις , Κρέον ;

Κρέων

δέδοικά σ’ —οὐδὲν δεῖ παραμπίσχειν λόγους —

μή μοί τι δράσῃς παῖδ’ ἀνήκεστον κακόν .

συμβάλλεται δὲ πολλὰ τοῦδε δείματος ·

σοφὴ πέφυκας καὶ κακῶν πολλῶν ἴδρις ,

285

λυπῇ δὲ λέκτρων ἀνδρὸς ἐστερημένη .

κλύω δ’ ἀπειλεῖν σ’ , ὡς ἀπαγγέλλουσί μοι ,

τὸν δόντα καὶ γήμαντα καὶ γαμουμένην

δράσειν τι . ταῦτ’ οὖν πρὶν παθεῖν φυλάξομαι .

κρεῖσσον δέ μοι νῦν πρός σ’ ἀπεχθέσθαι , γύναι ,

290

ἢ μαλθακισθένθ’ ὕστερον μέγα στένειν .

Μήδεια

φεῦ φεῦ .

οὐ νῦν με πρῶτον , ἀλλὰ πολλάκις , Κρέον ,

ἔβλαψε δόξα μεγάλα τ’ εἴργασται κακά .

χρὴ δ’ οὔποθ’ ὅστις ἀρτίφρων πέφυκ’ ἀνὴρ

παῖδας περισσῶς ἐκδιδάσκεσθαι σοφούς ·

295

χωρὶς γὰρ ἄλλης ἧς ἔχουσιν ἀργίας

φθόνον πρὸς ἀστῶν ἀλφάνουσι δυσμενῆ .

σκαιοῖσι μὲν γὰρ καινὰ προσφέρων σοφὰ

δόξεις ἀχρεῖος κοὐ σοφὸς πεφυκέναι ·

τῶν δ’ αὖ δοκούντων εἰδέναι τι ποικίλον

300

κρείσσων νομισθεὶς ἐν πόλει λυπρὸς φανῇ .

ἐγὼ δὲ καὐτὴ τῆσδε κοινωνῶ τύχης .

σοφὴ γὰρ οὖσα , τοῖς μέν εἰμ’ ἐπίφθονος ,

τοῖς δ’ ἡσυχαία , τοῖς δὲ θατέρου τρόπου ,

τοῖς δ’ αὖ προσάντης · εἰμὶ δ’ οὐκ ἄγαν σοφή .

305

σὺ δ’ οὖν φοβῇ με · μὴ τί πλημμελὲς πάθῃς ;

οὐχ ὧδ’ ἔχει μοι —μὴ τρέσῃς ἡμᾶς , Κρέον—

ὥστ’ ἐς τυράννους ἄνδρας ἐξαμαρτάνειν .

σὺ γὰρ τί μ’ ἠδίκηκας ; ἐξέδου κόρην

ὅτῳ σε θυμὸς ἦγεν . ἀλλ’ ἐμὸν πόσιν

310

μισῶ · σὺ δ’ , οἶμαι , σωφρονῶν ἔδρας τάδε .

καὶ νῦν τὸ μὲν σὸν οὐ φθονῶ καλῶς ἔχειν ·

νυμφεύετ’ , εὖ πράσσοιτε · τήνδε δὲ χθόνα

ἐᾶτέ μ’ οἰκεῖν . καὶ γὰρ ἠδικημένοι

σιγησόμεσθα , κρεισσόνων νικώμενοι .

315

Κρέων

λέγεις ἀκοῦσαι μαλθάκ’ , ἀλλ’ ἔσω φρενῶν

ὀρρωδία μοι μή τι βουλεύσῃς κακόν ,

τόσῳ δέ γ’ ἧσσον ἢ πάρος πέποιθά σοι ·

γυνὴ γὰρ ὀξύθυμος , ὡς δ’ αὔτως ἀνήρ ,

ῥᾴων φυλάσσειν ἢ σιωπηλὸς σοφός .

320

ἀλλ’ ἔξιθ’ ὡς τάχιστα , μὴ λόγους λέγε ·

ὡς ταῦτ’ ἄραρε , κοὐκ ἔχεις τέχνην ὅπως

μενεῖς παρ’ ἡμῖν οὖσα δυσμενὴς ἐμοί .

Μήδεια

μή , πρός σε γονάτων τῆς τε νεογάμου κόρης .

Κρέων

λόγους ἀναλοῖς · οὐ γὰρ ἂν πείσαις ποτέ .

325

Μήδεια

ἀλλ’ ἐξελᾷς με κοὐδὲν αἰδέσῃ λιτάς ;

Κρέων

φιλῶ γὰρ οὐ σὲ μᾶλλον ἢ δόμους ἐμούς .

Μήδεια

ὦ πατρίς , ὥς σου κάρτα νῦν μνείαν ἔχω .

Κρέων

πλὴν γὰρ τέκνων ἔμοιγε φίλτατον πολύ .

Μήδεια

φεῦ φεῦ , βροτοῖς ἔρωτες ὡς κακὸν μέγα .

330

Κρέων

ὅπως ἄν , οἶμαι , καὶ παραστῶσιν τύχαι .

Μήδεια

Ζεῦ , μὴ λάθοι σε τῶνδ’ ὃς αἴτιος κακῶν .

Κρέων

ἕρπ’ , ὦ ματαία , καί μ’ ἀπάλλαξον πόνων .

Μήδεια

πονοῦμεν ἡμεῖς κοὐ πόνων κεχρήμεθα .