Euripides Hippolytus

Χορός

τίνα θροεῖς αὐδάν ; τίνα βοᾷς λόγον ;

ἔνεπε , τίς φοβεῖ σε φήμα , γύναι ,

φρένας ἐπίσσυτος ;

Φαίδρα

ἀπωλόμεσθα . ταῖσδ’ ἐπιστᾶσαι πύλαις

575

ἀκούσαθ’ οἷος κέλαδος ἐν δόμοις πίτνει .

Χορός

σὺ παρὰ κλῇθρα , σοὶ μέλει πομπίμα

φάτις δωμάτων .

ἔνεπε δ’ ἔνεπέ μοι , τί ποτ’ ἔβα κακόν ;

Φαίδρα

ὁ τῆς φιλίππου παῖς Ἀμαζόνος βοᾷ

Ἱππόλυτος , αὐδῶν δεινὰ πρόσπολον κακά .

Χορός

ἀχὰν μὲν κλύω , σαφὲς δ’ οὐκ ἔχω ·

585

γεγωνεῖ δ’ ὅπᾳ

διὰ πύλας ἔμολεν ἔμολε σοὶ βοά .

Φαίδρα

καὶ μὴν σαφῶς γε τὴν κακῶν προμνήστριαν ,

τὴν δεσπότου προδοῦσαν ἐξαυδᾷ λέχος .

590

Χορός

ὤμοι ἐγὼ κακῶν · προδέδοσαι , φίλα .

τί σοι μήσομαι ;

τὰ κρυπτὰ γὰρ πέφηνε , διὰ δ’ ὄλλυσαι —

Φαίδρα

αἰαῖ , ἒ ἔ .

Χορός

πρόδοτος ἐκ φίλων .

595

Φαίδρα

ἀπώλεσέν μ’ εἰποῦσα συμφορὰς ἐμάς ,

φίλως , καλῶς δ’ οὐ τήνδ’ ἰωμένη νόσον .

Χορός

πῶς οὖν ; τί δράσεις , ὦ παθοῦσ’ ἀμήχανα ;

Φαίδρα

οὐκ οἶδα πλὴν ἕν · κατθανεῖν ὅσον τάχος ,

τῶν νῦν παρόντων πημάτων ἄκος μόνον .

600

Ἱππόλυτος

ὦ γαῖα μῆτερ ἡλίου τ’ ἀναπτυχαί ,

οἵων λόγων ἄρρητον εἰσήκουσ’ ὄπα .

Τροφός

σίγησον , ὦ παῖ , πρίν τιν’ αἰσθέσθαι βοῆς .

Ἱππόλυτος

οὐκ ἔστ’ ἀκούσας δείν’ ὅπως σιγήσομαι .

Τροφός

ναὶ πρός σε τῆς σῆς δεξιᾶς εὐωλένου .

605

Ἱππόλυτος

οὐ μὴ προσοίσεις χεῖρα μηδ’ ἅψῃ πέπλων .

Τροφός

ὦ πρός σε γονάτων , μηδαμῶς μ’ ἐξεργάσῃ .

Ἱππόλυτος

τί δ’ , εἴπερ , ὡς φῄς , μηδὲν εἴρηκας κακόν ;

Τροφός

ὁ μῦθος , ὦ παῖ , κοινὸς οὐδαμῶς ὅδε .

Ἱππόλυτος

τά τοι κάλ’ ἐν πολλοῖσι κάλλιον λέγειν .

610

Τροφός

ὦ τέκνον , ὅρκους μηδαμῶς ἀτιμάσῃς .

Ἱππόλυτος

ἡ γλῶσσ’ ὀμώμοχ’ , ἡ δὲ φρὴν ἀνώμοτος .

Τροφός

ὦ παῖ , τί δράσεις ; σοὺς φίλους διεργάσῃ ;

Ἱππόλυτος

ἀπέπτυσ’ · οὐδεὶς ἄδικός ἐστί μοι φίλος .

Τροφός

σύγγνωθ’ · ἁμαρτεῖν εἰκὸς ἀνθρώπους , τέκνον .

615

Ἱππόλυτος

ὦ Ζεῦ , τί δὴ κίβδηλον ἀνθρώποις κακὸν

γυναῖκας ἐς φῶς ἡλίου κατῴκισας ;

εἰ γὰρ βρότειον ἤθελες σπεῖραι γένος ,

οὐκ ἐκ γυναικῶν χρῆν παρασχέσθαι τόδε ,

ἀλλ’ ἀντιθέντας σοῖσιν ἐν ναοῖς βροτοὺς

620

ἢ χρυσὸν ἢ σίδηρον ἢ χαλκοῦ βάρος

παίδων πρίασθαι σπέρμα , τοῦ τιμήματος

τῆς ἀξίας ἕκαστον , ἐν δὲ δώμασιν

ναίειν ἐλευθέροισι θηλειῶν ἄτερ .

νῦν δ’ ἐς δόμους μὲν πρῶτον ἄξεσθαι κακὸν

625

μέλλοντες ὄλβον δωμάτων ἐκπίνομεν .

τούτῳ δὲ δῆλον ὡς γυνὴ κακὸν μέγα ·

προσθεὶς γὰρ ὁ σπείρας τε καὶ θρέψας πατὴρ

φερνὰς ἀπῴκισ’ , ὡς ἀπαλλαχθῇ κακοῦ .

ὁ δ’ αὖ λαβὼν ἀτηρὸν ἐς δόμους φυτὸν

630

γέγηθε κόσμον προστιθεὶς ἀγάλματι

καλὸν κακίστῳ καὶ πέπλοισιν ἐκπονεῖ

δύστηνος , ὄλβον δωμάτων ὑπεξελών .

ἔχει δ’ ἀνάγκην , ὥστε κηδεύσας καλοῖς

γαμβροῖσι χαίρων σῴζεται πικρὸν λέχος ,

635

ἢ χρηστὰ λέκτρα , πενθεροὺς δ’ ἀνωφελεῖς

λαβὼν πιέζει τἀγαθῷ τὸ δυστυχές .

ῥᾷστον δ’ ὅτῳ τὸ μηδέν , ἀλλ’ ἀνωφελὴς

εὐηθίᾳ κατ’ οἶκον ἵδρυται γυνή .

σοφὴν δὲ μισῶ · μὴ γὰρ ἔν γ’ ἐμοῖς δόμοις

640

εἴη φρονοῦσα πλείον ’ ἢ γυναῖκα χρή .

τὸ γὰρ κακοῦργον μᾶλλον ἐντίκτει Κύπρις

ἐν ταῖς σοφαῖσιν · ἡ δ’ ἀμήχανος γυνὴ

γνώμῃ βραχείᾳ μωρίαν ἀφῃρέθη .

χρῆν δ’ ἐς γυναῖκα πρόσπολον μὲν οὐ περᾶν ,

645

ἄφθογγα δ’ αὐταῖς συγκατοικίζειν δάκη

θηρῶν , ἵν’ εἶχον μήτε προσφωνεῖν τινα

μήτ’ ἐξ ἐκείνων φθέγμα δέξασθαι πάλιν .

νῦν δ’ αἳ μὲν ἔνδον δρῶσιν αἱ κακαὶ κακὰ

βουλεύματ’ , ἔξω δ’ ἐκφέρουσι πρόσπολοι .

650

ὡς καὶ σύ γ’ ἡμῖν πατρός , ὦ κακὸν κάρα ,

λέκτρων ἀθίκτων ἦλθες ἐς συναλλαγάς ·

ἁγὼ ῥυτοῖς νασμοῖσιν ἐξομόρξομαι ,

ἐς ὦτα κλύζων . πῶς ἂν οὖν εἴην κακός ,

ὃς οὐδ’ ἀκούσας τοιάδ’ ἁγνεύειν δοκῶ ;

655

εὖ δ’ ἴσθι , τοὐμόν σ’ εὐσεβὲς σῴζει , γύναι ·

εἰ μὴ γὰρ ὅρκοις θεῶν ἄφαρκτος ᾑρέθην ,

οὐκ ἄν ποτ’ ἔσχον μὴ οὐ τάδ’ ἐξειπεῖν πατρί .

νῦν δ’ ἐκ δόμων μέν , ἔστ’ ἂν ἔκδημος χθονὸς

Θησεύς , ἄπειμι · σῖγα δ’ ἕξομεν στόμα .

660

θεάσομαι δὲ σὺν πατρὸς μολὼν ποδὶ

πῶς νιν προσόψῃ καὶ σὺ καὶ δέσποινα σή ·

τῆς σῆς δὲ τόλμης εἴσομαι γεγευμένος .

ὄλοισθε . μισῶν δ’ οὔποτ’ ἐμπλησθήσομαι

γυναῖκας , οὐδ’ εἴ φησί τίς μ’ ἀεὶ λέγειν ·

665

ἀεὶ γὰρ οὖν πώς εἰσι κἀκεῖναι κακαί .

ἤ νύν τις αὐτὰς σωφρονεῖν διδαξάτω ,

ἢ κἄμ’ ἐάτω ταῖσδ’ ἐπεμβαίνειν ἀεί .

Φαίδρα

τάλανες ὦ κακοτυχεῖς

γυναικῶν πότμοι .

τίνα νῦν ἢ τέχναν ἔχομεν ἢ τίνας

670

σφαλεῖσαι κάθαμμα λύειν λόγους ;

ἐτύχομεν δίκας · ἰὼ γᾶ καὶ φῶς .

πᾷ ποτ’ ἐξαλύξω τύχας ;

πῶς δὲ πῆμα κρύψω , φίλαι ;

τίς ἂν θεῶν ἀρωγὸς ἢ τίς ἂν βροτῶν

675

πάρεδρος ἢ ξυνεργὸς ἀδίκων ἔργων

φανείη ; τὸ γὰρ παρ’ ἡμῖν πάθος

πέραν δυσεκπέρατον ἔρχεται βίου .

κακοτυχεστάτα γυναικῶν ἐγώ .

Χορός

φεῦ φεῦ · πέπρακται , κοὐ κατώρθωνται τέχναι ,

680

δέσποινα , τῆς σῆς προσπόλου , κακῶς δ’ ἔχει .

Φαίδρα

ὦ παγκακίστη καὶ φίλων διαφθορεῦ ,

οἷ’ εἰργάσω με . Ζεύς σε γεννήτωρ ἐμὸς

πρόρριζον ἐκτρίψειεν οὐτάσας πυρί .

οὐκ εἶπον — οὐ σῆς προυνοησάμην φρενός ; —

685

σιγᾶν ἐφ’ οἷσι νῦν ἐγὼ κακύνομαι ;

σὺ δ’ οὐκ ἀνέσχου · τοιγὰρ οὐκέτ’ εὐκλεεῖς

θανούμεθ’ . ἀλλὰ δεῖ με δὴ καινῶν λόγων .

οὗτος γὰρ ὀργῇ συντεθηγμένος φρένας

ἐρεῖ καθ’ ἡμῶν πατρὶ σὰς ἁμαρτίας ,

690

ἐρεῖ δὲ Πιτθεῖ τῷ γέροντι συμφοράς ,

πλήσει τε πᾶσαν γαῖαν αἰσχίστων λόγων .

ὄλοιο καὶ σὺ χὥστις ἄκοντας φίλους

πρόθυμός ἐστι μὴ καλῶς εὐεργετεῖν .

Τροφός

δέσποιν’ , ἔχεις μὲν τἀμὰ μέμψασθαι κακά ·

695

τὸ γὰρ δάκνον σου τὴν διάγνωσιν κρατεῖ ·

ἔχω δὲ κἀγὼ πρὸς τάδ’ , εἰ δέξῃ , λέγειν .

ἔθρεψά σ’ εὔνους τ’ εἰμί · τῆς νόσου δέ σοι

ζητοῦσα φάρμαχ’ ηὗρον οὐχ ἁβουλόμην .

εἰ δ’ εὖ γ’ ἔπραξα , κάρτ’ ἂν ἐν σοφοῖσιν ἦ ·

700

πρὸς τὰς τύχας γὰρ τὰς φρένας κεκτήμεθα .

Φαίδρα

ἦ γὰρ δίκαια ταῦτα κἀξαρκοῦντά μοι ,

τρώσασαν ἡμᾶς εἶτα συγχωρεῖν λόγοις ;

Τροφός

μακρηγοροῦμεν · οὐκ ἐσωφρόνουν ἐγώ .

ἀλλ’ ἔστι κἀκ τῶνδ’ ὥστε σωθῆναι , τέκνον .

705

Φαίδρα

παῦσαι λέγουσα · καὶ τὰ πρὶν γὰρ οὐ καλῶς

παρῄνεσάς μοι κἀπεχείρησας κακά .

ἀλλ’ ἐκποδὼν ἄπελθε καὶ σαυτῆς πέρι

φρόντιζ’ · ἐγὼ γὰρ τἀμὰ θήσομαι καλῶς .

ὑμεῖς δέ , παῖδες εὐγενεῖς Τροζήνιαι ,

710

τοσόνδε μοι παράσχετ’ ἐξαιτουμένῃ ,

σιγῇ καλύπτειν ἁνθάδ’ εἰσηκούσατε .

Χορός

ὄμνυμι σεμνὴν Ἄρτεμιν , Διὸς κόρην ,

μηδὲν κακῶν σῶν ἐς φάος δείξειν ποτέ .

Φαίδρα

καλῶς ἔλεξας · ἓν δὲ προτρέπουσ’ ἐγὼ

715

εὕρημα δῆτα τῆσδε συμφορᾶς ἔχω ,

ὥστ’ εὐκλεᾶ μὲν παισὶ προσθεῖναι βίον ,

αὐτή τ’ ὀνάσθαι πρὸς τὰ νῦν πεπτωκότα .

οὐ γάρ ποτ’ αἰσχυνῶ γε Κρησίους δόμους ,

οὐδ’ ἐς πρόσωπον Θησέως ἀφίξομαι

720

αἰσχροῖς ἐπ’ ἔργοις οὕνεκα ψυχῆς μιᾶς .

Χορός

μέλλεις δὲ δὴ τί δρᾶν ἀνήκεστον κακόν ;

Φαίδρα

θανεῖν · ὅπως δέ , τοῦτ’ ἐγὼ βουλεύσομαι .

Χορός

εὔφημος ἴσθι .

Φαίδρα

καὶ σύ γ’ εὖ με νουθέτει .

ἐγὼ δὲ Κύπριν , ἥπερ ἐξόλλυσί με ,

725

ψυχῆς ἀπαλλαχθεῖσα τῇδ’ ἐν ἡμέρᾳ

τέρψω · πικροῦ δ’ ἔρωτος ἡσσηθήσομαι .

ἀτὰρ κακόν γε χἁτέρῳ γενήσομαι

θανοῦσ’ , ἵν’ εἰδῇ μὴ ’πὶ τοῖς ἐμοῖς κακοῖς

ὑψηλὸς εἶναι · τῆς νόσου δὲ τῆσδέ μοι

730

κοινῇ μετασχὼν σωφρονεῖν μαθήσεται .