Euripides Andromache

Ἀνδρομάχη

Ἀσιάτιδος γῆς σχῆμα, Θηβαία πόλι,

1

ὅθεν ποθ’ ἕδνων σὺν πολυχρύσῳ χλιδῇ

Πριάμου τύραννον ἑστίαν ἀφικόμην

δάμαρ δοθεῖσα παιδοποιὸς Ἕκτορι,

ζηλωτὸς ἔν γε τῷ πρὶν Ἀνδρομάχη χρόνῳ,

5

νῦν δ’, εἴ τις ἄλλη, δυστυχεστάτη γυνή·

ἐμοῦ πέφυκεν ἢ γενήσεταί ποτε

ἥτις πόσιν μὲν Ἕκτορ’ ἐξ Ἀχιλλέως

θανόντ’ ἐσεῖδον, παῖδά θ’ ὃν τίκτω πόσει

ῥιφθέντα πύργων Ἀστυάνακτ’ ἀπ’ ὀρθίων,

10

ἐπεὶ τὸ Τροίας εἷλον Ἕλληνες πέδον·

αὐτὴ δὲ δούλη τῶν ἐλευθερωτάτων

οἴκων νομισθεῖσ’ Ἑλλάδ’ εἰσαφικόμην

τῷ νησιώτῃ Νεοπτολέμῳ δορὸς γέρας

δοθεῖσα λείας Τρωικῆς ἐξαίρετον.

15

Φθίας δὲ τῆσδε καὶ πόλεως Φαρσαλίας

σύγχορτα ναίω πεδί’, ἵν’ ἡ θαλασσία

Πηλεῖ ξυνῴκει χωρὶς ἀνθρώπων Θέτις

φεύγουσ’ ὅμιλον· Θεσσαλὸς δέ νιν λεὼς

Θετίδειον αὐδᾷ θεᾶς χάριν νυμφευμάτων.

20

ἔνθ’ οἶκον ἔσχε τόνδε παῖς Ἀχιλλέως,

Πηλέα δ’ ἀνάσσειν γῆς ἐᾷ Φαρσαλίας,

ζῶντος γέροντος σκῆπτρον οὐ θέλων λαβεῖν.

κἀγὼ δόμοις τοῖσδ’ ἄρσεν’ ἐντίκτω κόρον,

πλαθεῖσ’ Ἀχιλλέως παιδί, δεσπότῃ γ’ ἐμῷ.

25

καὶ πρὶν μὲν ἐν κακοῖσι κειμένην ὅμως

ἐλπίς μ’ ἀεὶ προσῆγε σωθέντος τέκνου

ἀλκήν τιν’ εὑρεῖν κἀπικούρησιν κακῶν·

ἐπεὶ δὲ τὴν Λάκαιναν Ἑρμιόνην γαμεῖ

τοὐμὸν παρώσας δεσπότης δοῦλον λέχος,

30

κακοῖς πρὸς αὐτῆς σχετλίοις ἐλαύνομαι.

λέγει γὰρ ὥς νιν φαρμάκοις κεκρυμμένοις

τίθημ’ ἄπαιδα καὶ πόσει μισουμένην,

αὐτὴ δὲ ναίειν οἶκον ἀντ’ αὐτῆς θέλω

τόνδ’, ἐκβαλοῦσα λέκτρα τἀκείνης βίᾳ·

35

ἁγὼ τὸ πρῶτον οὐχ ἑκοῦσ’ ἐδεξάμην,

νῦν δ’ ἐκλέλοιπα· Ζεὺς τάδ’ εἰδείη μέγας,

ὡς οὐχ ἑκοῦσα τῷδ’ ἐκοινώθην λέχει.

ἀλλ’ οὔ σφε πείθω, βούλεται δέ με κτανεῖν,

πατήρ τε θυγατρὶ Μενέλεως συνδρᾷ τάδε.

40

καὶ νῦν κατ’ οἴκους ἔστ’, ἀπὸ Σπάρτης μολὼν

ἐπ’ αὐτὸ τοῦτο· δειματουμένη δ’ ἐγὼ

δόμων πάροικον Θέτιδος εἰς ἀνάκτορον

θάσσω τόδ’ ἐλθοῦσ’, ἤν με κωλύσῃ θανεῖν.

Πηλεύς τε γάρ νιν ἔκγονοί τε Πηλέως

45

σέβουσιν, ἑρμήνευμα Νηρῇδος γάμων.

ὃς δ’ ἔστι παῖς μοι μόνος, ὑπεκπέμπω λάθρᾳ

ἄλλους ἐς οἴκους, μὴ θάνῃ φοβουμένη.

ὁ γὰρ φυτεύσας αὐτὸν οὔτ’ ἐμοὶ πάρα

προσωφελῆσαι, παιδί τ’ οὐδέν ἐστ’, ἀπὼν

50

Δελφῶν κατ’ αἶαν, ἔνθα Λοξίᾳ δίκην

δίδωσι μανίας, ᾗ ποτ’ εἰς Πυθὼ μολὼν

ᾔτησε Φοῖβον πατρὸς οὗ κτείνει δίκην,

εἴ πως τὰ πρόσθε σφάλματ’ ἐξαιτούμενος

θεὸν παράσχοιτ’ εἰς τὸ λοιπὸν εὐμενῆ.

55

Θεράπαινα

δέσποιν’—ἐγώ τοι τοὔνομ’ οὐ φεύγω τόδε

καλεῖν σ’, ἐπείπερ καὶ κατ’ οἶκον ἠξίουν

τὸν σόν, τὸ Τροίας ἡνίκ’ ᾠκοῦμεν πέδον,

εὔνους δὲ καὶ σοὶ ζῶντί τ’ ἦ τῷ σῷ πόσει,

καὶ νῦν φέρουσά σοι νέους ἥκω λόγους,

60

φόβῳ μέν, εἴ τις δεσποτῶν αἰσθήσεται,

οἴκτῳ δὲ τῷ σῷ· δεινὰ γὰρ βουλεύεται

Μενέλαος εἰς σὲ παῖς θ’, ἅ σοι φυλακτέα.

Ἀνδρομάχη

ὦ φιλτάτη σύνδουλε—σύνδουλος γὰρ εἶ

τῇ πρόσθ’ ἀνάσσῃ τῇδε, νῦν δὲ δυστυχεῖ—

65

τί δρῶσι; ποίας μηχανὰς πλέκουσιν αὖ,

κτεῖναι θέλοντες τὴν παναθλίαν ἐμέ;

θεράπαινα

τὸν παῖδά σου μέλλουσιν, ὦ δύστηνε σύ,

κτείνειν, ὃν ἔξω δωμάτων ὑπεξέθου.

Ἀνδρομάχη

οἴμοι· πέπυσται τὸν ἐμὸν ἔκθετον γόνον;

70

πόθεν ποτ’; ὦ δύστηνος, ὡς ἀπωλόμην.

Θεράπαινα

οὐκ οἶδ’, ἐκείνων δ’ ᾐσθόμην ἐγὼ τάδε·

φροῦδος δ’ ἐπ’ αὐτὸν Μενέλεως δόμων ἄπο.