Euripides Andromache

Ἀνδρομάχη

Ἀσιάτιδος γῆς σχῆμα , Θηβαία πόλι ,

1

ὅθεν ποθ’ ἕδνων σὺν πολυχρύσῳ χλιδῇ

Πριάμου τύραννον ἑστίαν ἀφικόμην

δάμαρ δοθεῖσα παιδοποιὸς Ἕκτορι ,

ζηλωτὸς ἔν γε τῷ πρὶν Ἀνδρομάχη χρόνῳ ,

5

νῦν δ’ , εἴ τις ἄλλη , δυστυχεστάτη γυνή ·

ἐμοῦ πέφυκεν ἢ γενήσεταί ποτε

ἥτις πόσιν μὲν Ἕκτορ’ ἐξ Ἀχιλλέως

θανόντ’ ἐσεῖδον , παῖδά θ’ ὃν τίκτω πόσει

ῥιφθέντα πύργων Ἀστυάνακτ’ ἀπ’ ὀρθίων ,

10

ἐπεὶ τὸ Τροίας εἷλον Ἕλληνες πέδον ·

αὐτὴ δὲ δούλη τῶν ἐλευθερωτάτων

οἴκων νομισθεῖσ’ Ἑλλάδ’ εἰσαφικόμην

τῷ νησιώτῃ Νεοπτολέμῳ δορὸς γέρας

δοθεῖσα λείας Τρωικῆς ἐξαίρετον .

15

Φθίας δὲ τῆσδε καὶ πόλεως Φαρσαλίας

σύγχορτα ναίω πεδί’ , ἵν’ ἡ θαλασσία

Πηλεῖ ξυνῴκει χωρὶς ἀνθρώπων Θέτις

φεύγουσ’ ὅμιλον · Θεσσαλὸς δέ νιν λεὼς

Θετίδειον αὐδᾷ θεᾶς χάριν νυμφευμάτων .

20

ἔνθ’ οἶκον ἔσχε τόνδε παῖς Ἀχιλλέως ,

Πηλέα δ’ ἀνάσσειν γῆς ἐᾷ Φαρσαλίας ,

ζῶντος γέροντος σκῆπτρον οὐ θέλων λαβεῖν .

κἀγὼ δόμοις τοῖσδ’ ἄρσεν ’ ἐντίκτω κόρον ,

πλαθεῖσ’ Ἀχιλλέως παιδί , δεσπότῃ γ’ ἐμῷ .

25

καὶ πρὶν μὲν ἐν κακοῖσι κειμένην ὅμως

ἐλπίς μ’ ἀεὶ προσῆγε σωθέντος τέκνου

ἀλκήν τιν’ εὑρεῖν κἀπικούρησιν κακῶν ·

ἐπεὶ δὲ τὴν Λάκαιναν Ἑρμιόνην γαμεῖ

τοὐμὸν παρώσας δεσπότης δοῦλον λέχος ,

30

κακοῖς πρὸς αὐτῆς σχετλίοις ἐλαύνομαι .

λέγει γὰρ ὥς νιν φαρμάκοις κεκρυμμένοις

τίθημ’ ἄπαιδα καὶ πόσει μισουμένην ,

αὐτὴ δὲ ναίειν οἶκον ἀντ’ αὐτῆς θέλω

τόνδ’ , ἐκβαλοῦσα λέκτρα τἀκείνης βίᾳ ·

35

ἁγὼ τὸ πρῶτον οὐχ ἑκοῦσ’ ἐδεξάμην ,

νῦν δ’ ἐκλέλοιπα · Ζεὺς τάδ’ εἰδείη μέγας ,

ὡς οὐχ ἑκοῦσα τῷδ’ ἐκοινώθην λέχει .

ἀλλ’ οὔ σφε πείθω , βούλεται δέ με κτανεῖν ,

πατήρ τε θυγατρὶ Μενέλεως συνδρᾷ τάδε .

40

καὶ νῦν κατ’ οἴκους ἔστ’ , ἀπὸ Σπάρτης μολὼν

ἐπ’ αὐτὸ τοῦτο · δειματουμένη δ’ ἐγὼ

δόμων πάροικον Θέτιδος εἰς ἀνάκτορον

θάσσω τόδ’ ἐλθοῦσ’ , ἤν με κωλύσῃ θανεῖν .

Πηλεύς τε γάρ νιν ἔκγονοί τε Πηλέως

45

σέβουσιν , ἑρμήνευμα Νηρῇδος γάμων .

ὃς δ’ ἔστι παῖς μοι μόνος , ὑπεκπέμπω λάθρᾳ

ἄλλους ἐς οἴκους , μὴ θάνῃ φοβουμένη .

ὁ γὰρ φυτεύσας αὐτὸν οὔτ’ ἐμοὶ πάρα

προσωφελῆσαι , παιδί τ’ οὐδέν ἐστ’ , ἀπὼν

50

Δελφῶν κατ’ αἶαν , ἔνθα Λοξίᾳ δίκην

δίδωσι μανίας , ᾗ ποτ’ εἰς Πυθὼ μολὼν

ᾔτησε Φοῖβον πατρὸς οὗ κτείνει δίκην ,

εἴ πως τὰ πρόσθε σφάλματ’ ἐξαιτούμενος

θεὸν παράσχοιτ’ εἰς τὸ λοιπὸν εὐμενῆ .

55

Θεράπαινα

δέσποιν ’ —ἐγώ τοι τοὔνομ’ οὐ φεύγω τόδε

καλεῖν σ’ , ἐπείπερ καὶ κατ’ οἶκον ἠξίουν

τὸν σόν , τὸ Τροίας ἡνίκ’ ᾠκοῦμεν πέδον ,

εὔνους δὲ καὶ σοὶ ζῶντί τ’ ἦ τῷ σῷ πόσει ,

καὶ νῦν φέρουσά σοι νέους ἥκω λόγους ,

60

φόβῳ μέν , εἴ τις δεσποτῶν αἰσθήσεται ,

οἴκτῳ δὲ τῷ σῷ · δεινὰ γὰρ βουλεύεται

Μενέλαος εἰς σὲ παῖς θ’ , ἅ σοι φυλακτέα .

Ἀνδρομάχη

ὦ φιλτάτη σύνδουλε —σύνδουλος γὰρ εἶ

τῇ πρόσθ’ ἀνάσσῃ τῇδε , νῦν δὲ δυστυχεῖ—

65

τί δρῶσι ; ποίας μηχανὰς πλέκουσιν αὖ ,

κτεῖναι θέλοντες τὴν παναθλίαν ἐμέ ;

θεράπαινα

τὸν παῖδά σου μέλλουσιν , ὦ δύστηνε σύ ,

κτείνειν , ὃν ἔξω δωμάτων ὑπεξέθου .

Ἀνδρομάχη

οἴμοι · πέπυσται τὸν ἐμὸν ἔκθετον γόνον ;

70

πόθεν ποτ’ ; ὦ δύστηνος , ὡς ἀπωλόμην .

Θεράπαινα

οὐκ οἶδ’ , ἐκείνων δ’ ᾐσθόμην ἐγὼ τάδε ·

φροῦδος δ’ ἐπ’ αὐτὸν Μενέλεως δόμων ἄπο .