Euripides Andromache

Χορός

ἐπίφθονόν τοι χρῆμα θηλείας φρενὸς

καὶ ξυγγάμοισι δυσμενὲς μάλιστ’ ἀεί .

Ἀνδρομάχη

φεῦ φεῦ ·

κακόν γε θνητοῖς τὸ νέον ἔν τε τῷ νέῳ

τὸ μὴ δίκαιον ὅστις ἀνθρώπων ἔχει .

185

ἐγὼ δὲ ταρβῶ μὴ τὸ δουλεύειν μέ σοι

λόγων ἀπώσῃ πόλλ’ ἔχουσαν ἔνδικα ,

ἢν δ’ αὖ κρατήσω , μὴ ’πὶ τῷδ’ ὄφλω βλάβην ·

οἱ γὰρ πνέοντες μεγάλα τοὺς κρείσσους λόγους

πικρῶς φέρουσι τῶν ἐλασσόνων ὕπο ·

190

ὅμως δ’ ἐμαυτὴν οὐ προδοῦσ’ ἁλώσομαι .

εἴπ’ , ὦ νεᾶνι , τῷ σ’ ἐχεγγύῳ λόγῳ

πεισθεῖσ’ ἀπωθῶ γνησίων νυμφευμάτων ;

ὡς ἡ Λάκαινα τῶν Φρυγῶν μείων πόλις ,

τύχῃ θ’ ὑπερθεῖ , κἄμ’ ἐλευθέραν ὁρᾷς ;

195

ἢ τῷ νέῳ τε καὶ σφριγῶντι σώματι

πόλεως τε μεγέθει καὶ φίλοις ἐπηρμένη

οἶκον κατασχεῖν τὸν σὸν ἀντὶ σοῦ θέλω ;

πότερον ἵν’ αὐτὴ παῖδας ἀντὶ σοῦ τέκω

δούλους ἐμαυτῇ τ’ ἀθλίαν ἐφολκίδα ;

200

ἢ τοὺς ἐμούς τις παῖδας ἐξανέξεται

Φθίας τυράννους ὄντας , ἢν σὺ μὴ τέκῃς ;

φιλοῦσι γάρ μ’ Ἕλληνες Ἕκτορός τ’ ἄπο ;

αὐτή τ’ ἀμαυρὰ κοὐ τύραννος ἦ Φρυγῶν ;

οὐκ ἐξ ἐμῶν σε φαρμάκων στυγεῖ πόσις ,

205

ἀλλ’ εἰ ξυνεῖναι μὴ ’πιτηδεία κυρεῖς .

φίλτρον δὲ καὶ τόδ’ · οὐ τὸ κάλλος , ὦ γύναι ,

ἀλλ’ ἁρεταὶ τέρπουσι τοὺς ξυνευνέτας .

σὺ δ’ ἤν τι κνισθῇς , ἡ Λάκαινα μὲν πόλις

μέγ’ ἐστί , τὴν δὲ Σκῦρον οὐδαμοῦ τίθης ·

210

πλουτεῖς δ’ ἐν οὐ πλουτοῦσι · Μενέλεως δέ σοι

μείζων Ἀχιλλέως . ταῦτά τοί σ’ ἔχθει πόσις .

χρὴ γὰρ γυναῖκα , κἂν κακῷ πόσει δοθῇ ,

στέργειν , ἅμιλλάν τ’ οὐκ ἔχειν φρονήματος .

εἰ δ’ ἀμφὶ Θρῄκην χιόνι τὴν κατάρρυτον

215

τύραννον ἔσχες ἄνδρ’ , ἵν’ ἐν μέρει λέχος

δίδωσι πολλαῖς εἷς ἀνὴρ κοινούμενος ,

ἔκτεινας ἂν τάσδ’ ; εἶτ’ ἀπληστίαν λέχους

πάσαις γυναιξὶ προστιθεῖσ’ ἂν ηὑρέθης .

αἰσχρόν γε · καίτοι χείρον’ ἀρσένων νόσον

220

ταύτην νοσοῦμεν , ἀλλὰ προύστημεν καλῶς .

ὦ φίλταθ’ Ἕκτορ , ἀλλ’ ἐγὼ τὴν σὴν χάριν

σοὶ καὶ ξυνήρων , εἴ τί σε σφάλλοι Κύπρις ,

καὶ μαστὸν ἤδη πολλάκις νόθοισι σοῖς

ἐπέσχον , ἵνα σοι μηδὲν ἐνδοίην πικρόν .

225

καὶ ταῦτα δρῶσα τῇ ἀρετῇ προσηγόμην

πόσιν · σὺ δ’ οὐδὲ ῥανίδ’ ὑπαιθρίας δρόσου

τῷ σῷ προσίζειν ἀνδρὶ δειμαίνουσ’ ἐᾷς .

μὴ τὴν τεκοῦσαν τῇ φιλανδρίᾳ , γύναι ,

ζήτει παρελθεῖν · τῶν κακῶν γὰρ μητέρων

230

φεύγειν τρόπους χρὴ τέκν’ , ὅς οις ἔνεστι νοῦς .

Χορός

δέσποιν’ , ὅσον σοι ῥᾳδίως προσίσταται ,

τοσόνδε πείθου τῇδε συμβῆναι λόγοις .

Ἑρμιόνη

τί σεμνομυθεῖς κεἰς ἀγῶν’ ἔρχῃ λόγων ,

ὡς δὴ σὺ σώφρων , τἀμὰ δ’ οὐχὶ σώφρονα ;

235

Ἀνδρομάχη

οὔκουν ἐφ’ οἷς γε νῦν καθέστηκας λόγοις .

Ἑρμιόνη

ὁ νοῦς ὁ σός μοι μὴ ξυνοικοίη , γύναι .

Ἀνδρομάχη

νέα πέφυκας καὶ λέγεις αἰσχρῶν πέρι .

Ἑρμιόνη

σὺ δ’ οὐ λέγεις γε , δρᾷς δέ μ’ εἰς ὅσον δύνῃ .

Ἀνδρομάχη

οὐκ αὖ σιωπῇ Κύπριδος ἀλγήσεις πέρι ;

240

Ἑρμιόνη

τί δ’ ; οὐ γυναιξὶ ταῦτα πρῶτα πανταχοῦ ;

Ἀνδρομάχη

ναί ,

καλῶς γε χρωμέναισιν · εἰ δὲ μή , οὐ καλά .

Ἑρμιόνη

οὐ βαρβάρων νόμοισιν οἰκοῦμεν πόλιν .

Ἀνδρομάχη

κἀκεῖ τά γ’ αἰσχρὰ κἀνθάδ’ αἰσχύνην ἔχει .

Ἑρμιόνη

σοφὴ σοφὴ σύ · κατθανεῖν δ’ ὅμως σε δεῖ .

245

Ἀνδρομάχη

ὁρᾷς ἄγαλμα Θέτιδος εἰς σ’ ἀποβλέπον ;

Ἑρμιόνη

μισοῦν γε πατρίδα σὴν Ἀχιλλέως φόνῳ .

Ἀνδρομάχη

Ἑλένη νιν ὤλεσ’ , οὐκ ἐγώ , μήτηρ δὲ σή .

Ἑρμιόνη

ἦ καὶ πρόσω γὰρ τῶν ἐμῶν ψαύσεις κακῶν ;

Ἀνδρομάχη

ἰδοὺ σιωπῶ κἀπιλάζυμαι στόμα .

250

Ἑρμιόνη

ἐκεῖνο λέξον , οὗπερ εἵνεκ’ ἐστάλην .

Ἀνδρομάχη

λέγω σ’ ἐγὼ νοῦν οὐκ ἔχειν ὅσον σε δεῖ .

Ἑρμιόνη

λείψεις τόδ’ ἁγνὸν τέμενος ἐναλίας θεοῦ ;

Ἀνδρομάχη

εἰ μὴ θανοῦμαί γ’ · εἰ δὲ μή , οὐ λείψω ποτέ .

Ἑρμιόνη

ὡς τοῦτ’ ἄραρε , κοὐ μενῶ πόσιν μολεῖν .

255

Ἀνδρομάχη

ἀλλ’ οὐδ’ ἐγὼ μὴν πρόσθεν ἐκδώσω μέ σοι .