Euripides Andromache

Πηλεύς

οἴμοι · τόδ’ ἤδη δεινόν . οὐχ ὅσον τάχος

χωρήσεταί τις Πυθικὴν πρὸς ἑστίαν

καὶ τἀνθάδ’ ὄντα τοῖς ἐκεῖ λέξει φίλοις ,

πρὶν παῖδ’ Ἀχιλλέως κατθανεῖν ἐχθρῶν ὕπο ;

Ἄγγελος

ὤμοι μοι ·

1070

οἵας ὁ τλήμων ἀγγελῶν ἥκω τύχας

σοί τ’ , ὦ γεραιέ , καὶ φίλοισι δεσπότου .

Πηλεύς

αἰαῖ · πρόμαντις θυμὸς ὥς τι προσδοκᾷ .

Ἄγγελος

οὐκ ἔστι σοι παῖς παιδός , ὡς μάθῃς , γέρον

Πηλεῦ · τοιάσδε φασγάνων πληγὰς ἔχει

Δελφῶν ὑπ’ ἀνδρῶν καὶ Μυκηναίου ξένου .

1075

Χορός

ἆ ἆ , τί δράσεις , ὦ γεραιέ ; μὴ πέσῃς ·

ἔπαιρε σαυτόν .

Πηλεύς

οὐδέν εἰμ’ · ἀπωλόμην .

φρούδη μὲν αὐδή , φροῦδα δ’ ἄρθρα μου κάτω .

Ἄγγελος

ἄκουσον , εἰ καὶ σοῖς φίλοις ἀμυναθεῖν

χρῄζεις , τὸ πραχθέν , σὸν κατορθώσας δέμας .

1080

Πηλεύς

ὦ μοῖρα , γήρως ἐσχάτοις πρὸς τέρμασιν

οἵα με τὸν δύστηνον ἀμφιβᾶσ’ ἔχεις .

πῶς δ’ οἴχεταί μοι παῖς μόνου παιδὸς μόνος ;

σήμαιν’ · ἀκοῦσαι δ’ οὐκ ἀκούσθ’ ὅμως θέλω .

Ἄγγελος

ἐπεὶ τὸ κλεινὸν ἤλθομεν Φοίβου πέδον ,

1085

τρεῖς μὲν φαεννὰς ἡλίου διεξόδους

θέᾳ διδόντες ὄμματ’ ἐξεπίμπλαμεν .

καὶ τοῦθ’ ὕποπτον ἦν ἄρ’ · εἰς δὲ συστάσεις

κύκλους τ’ ἐχώρει λαὸς οἰκήτωρ θεοῦ .

Ἀγαμέμνονος δὲ παῖς διαστείχων πόλιν

1090

ἐς οὖς ἑκάστῳ δυσμενεῖς ηὔδα λόγους ·

Ὁρᾶτε τοῦτον , ὃς διαστείχει θεοῦ

χρυσοῦ γέμοντα γύαλα , θησαυροὺς βροτῶν ,

τὸ δεύτερον παρόντ’ ἐφ’ οἷσι καὶ πάρος

δεῦρ’ ἦλθε , Φοίβου ναὸν ἐκπέρσαι θέλων ;

1095

κἀκ τοῦδ’ ἐχώρει ῥόθιον ἐν πόλει κακόν ·

ἀρχαί τε , πληροῦντές τε βουλευτήρια ,

ἰδίᾳ θ’ ὅσοι θεοῦ χρημάτων ἐφέστασαν ,

φρουρὰν ἐτάξαντ’ ἐν περιστύλοις δόμοις .

ἡμεῖς δὲ μῆλα , φυλλάδος Παρνασίας

1100

παιδεύματ’ , οὐδὲν τῶνδέ πω πεπυσμένοι ,

λαβόντες ᾖμεν ἐσχάραις τ’ ἐφέσταμεν

σὺν προξένοισι μάντεσίν τε Πυθικοῖς .

καί τις τόδ’ εἶπεν · Ὦ νεανία , τί σοι

θεῷ κατευξώμεσθα ; τίνος ἥκεις χάριν ;

1105

ὃ δ’ εἶπε · Φοίβῳ τῆς πάροιθ’ ἁμαρτίας

δίκας παρασχεῖν βουλόμεσθ’ · ᾔτησα γὰρ

πατρός ποτ’ αὐτὸν αἵματος δοῦναι δίκην .

κἀνταῦθ’ Ὀρέστου μῦθος ἰσχύων μέγα

ἐφαίνεθ’ , ὡς ψεύδοιτο δεσπότης ἐμός ,

1110

ἥκων ἐπ’ αἰσχροῖς . ἔρχεται δ’ ἀνακτόρων

κρηπῖδος ἐντός , ὡς πάρος χρηστηρίων

εὔξαιτο Φοίβῳ · τυγχάνει δ’ ἐν ἐμπύροις ·

τῷ δὲ ξιφήρης ἆρ’ ὑφειστήκει λόχος

δάφνῃ σκιασθείς · ὧν Κλυταιμήστρας τόκος

1115

εἷς ἦν ἁπάντων τῶνδε μηχανορράφος .

χὣ μὲν κατ’ ὄμμα στὰς προσεύχεται θεῷ ·

οἳ δ’ ὀξυθήκτοις φασγάνοις ὡπλισμένοι

κεντοῦσ’ ἀτευχῆ παῖδ’ Ἀχιλλέως λάθρᾳ .

χωρεῖ δὲ πρύμναν · οὐ γὰρ εἰς καιρὸν τυπεὶς

1120

ἐτύγχαν’ · ἐξέλκει δὲ καὶ παραστάδος

κρεμαστὰ τεύχη πασσάλων καθαρπάσας

ἔστη ’πὶ βωμοῦ γοργὸς ὁπλίτης ἰδεῖν ,

βοᾷ δὲ Δελφῶν παῖδας ἱστορῶν τάδε ·

Τίνος μ’ ἕκατι κτείνετ’ εὐσεβεῖς ὁδοὺς

1125

ἥκοντα ; ποίας ὄλλυμαι πρὸς αἰτίας ; —

τῶν δ’ οὐδὲν οὐδεὶς μυρίων ὄντων πέλας

ἐφθέγξατ’ , ἀλλ’ ἔβαλλον ἐκ χερῶν πέτροις .

πυκνῇ δὲ νιφάδι πάντοθεν σποδούμενος

προὔτεινε τεύχη κἀφυλάσσετ’ ἐμβολὰς

1130

ἐκεῖσε κἀκεῖσ’ ἀσπίδ’ ἐκτείνων χερί .

ἀλλ’ οὐδὲν ἦνεν · ἀλλὰ πόλλ’ ὁμοῦ βέλη ,

οἰστοί , μεσάγκυλ’ ἔκλυτοί τ’ ἀμφώβολοι ,

σφαγῆς ἐχώρουν βουπόροι ποδῶν πάρος .

δεινὰς δ’ ἂν εἶδες πυρρίχας φρουρουμένου

1135

βέλεμνα παιδός . ὡς δέ νιν περισταδὸν

κύκλῳ κατεῖχον οὐ διδόντες ἀμπνοάς ,

βωμοῦ κενώσας δεξίμηλον ἐσχάραν ,

τὸ Τρωικὸν πήδημα πηδήσας ποδοῖν

χωρεῖ πρὸς αὐτούς · οἳ δ’ ὅπως πελειάδες

1140

ἱέρακ’ ἰδοῦσαι πρὸς φυγὴν ἐνώτισαν .

πολλοὶ δ’ ἔπιπτον μιγάδες ἔκ τε τραυμάτων

αὐτοί θ’ ὑπ’ αὐτῶν στενοπόρους κατ’ ἐξόδους ,

κραυγὴ δ’ ἐν εὐφήμοισι δύσφημος δόμοις

πέτραισιν ἀντέκλαγξ’ · ἐν εὐδίᾳ δέ πως

1145

ἔστη φαεννοῖς δεσπότης στίλβων ὅπλοις ·

πρὶν δή τις ἀδύτων ἐκ μέσων ἐφθέγξατο

δεινόν τι καὶ φρικῶδες , ὦρσε δὲ στρατὸν

στρέψας πρὸς ἀλκήν . ἔνθ’ Ἀχιλλέως πίτνει

παῖς ὀξυθήκτῳ πλευρὰ φασγάνῳ τυπεὶς

1150

Δελφοῦ πρὸς ἀνδρός , ὅσπερ αὐτὸν ὤλεσε ,

πολλῶν μετ’ ἄλλων · ὡς δὲ πρὸς γαῖαν πίτνει ,

τίς οὐ σίδηρον προσφέρει , τίς οὐ πέτρον ,

βάλλων ἀράσσων ; πᾶν δ’ ἀνήλωται δέμας

τὸ καλλίμορφον τραυμάτων ὑπ’ ἀγρίων .

1155

νεκρὸν δὲ δή νιν κείμενον βωμοῦ πέλας

ἐξέβαλον ἐκτὸς θυοδόκων ἀνακτόρων .

ἡμεῖς δ’ ἀναρπάσαντες ὡς τάχος χεροῖν

κομίζομέν νιν σοὶ κατοιμῶξαι γόοις

κλαῦσαί τε , πρέσβυ , γῆς τε κοσμῆσαι τάφῳ .

1160

τοιαῦθ’ ὁ τοῖς ἄλλοισι θεσπίζων ἄναξ ,

ὁ τῶν δικαίων πᾶσιν ἀνθρώποις κριτής ,

δίκας διδόντα παῖδ’ ἔδρασ’ Ἀχιλλέως .

ἐμνημόνευσε δ’ , ὥσπερ ἄνθρωπος κακός ,

παλαιὰ νείκη · πῶς ἂν οὖν εἴη σοφός ;

1165