Euripides Suppliants

Ἄγγελος

γυναῖκες , ἥκω πόλλʼ ἔχων λέγειν φίλα ,

αὐτός τε σωθείς · ᾑρέθην γὰρ ἐν μάχῃ ,

635

ἣν οἱ θανόντων ἑπτὰ δεσποτῶν λόχοι

ἠγωνίσαντο ῥεῦμα Διρκαῖον πάρα ·

νίκην τε Θησέως ἀγγελῶν . λόγου δέ σε

μακροῦ ἀποπαύσω · Καπανέως γὰρ ἦ λάτρις ,

ὃν Ζεὺς κεραυνῷ πυρπόλῳ καταιθαλοῖ .

640

Χορός

ὦ φίλτατʼ , εὖ μὲν νόστον ἀγγέλλεις σέθεν

τήν τʼ ἀμφὶ Θησέως βάξιν · εἰ δὲ καὶ στρατὸς

σῶς ἐστʼ Ἀθηνῶν , πάντʼ ἂν ἀγγέλλοις φίλα .

Ἄγγελος

σῶς , καὶ πέπραγεν ὡς Ἄδραστος ὤφελεν

πρᾶξαι ξὺν Ἀργείοισιν , οὓς ἀπʼ Ἰνάχου

645

στείλας ἐπεστράτευσε Καδμείων πόλιν .

Χορός

πῶς γὰρ τροπαῖα Ζηνὸς Αἰγέως τόκος

ἔστησεν οἵ τε συμμετασχόντες δορός ;

λέξον · παρὼν γὰρ οὐ παρόντας εὐφρανεῖς .

Ἄγγελος

λαμπρὰ μὲν ἀκτὶς ἡλίου , κανὼν σαφής ,

650

ἔβαλλε γαῖαν · ἀμφὶ δʼ Ἠλέκτρας πύλας

ἔστην θεατὴς πύργον εὐαγῆ λαβών .

ὁρῶ δὲ φῦλα τρία τριῶν στρατευμάτων ·

τευχεσφόρον μὲν λαὸν ἐκτείνοντʼ ἄνω

Ἰσμήνιον πρὸς ὄχθον , ὡς μὲν ἦν λόγος ,

655

αὐτόν τʼ ἄνακτα , παῖδα κλεινὸν Αἰγέως ,

καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ , δεξιὸν τεταγμένους

κέρας , παλαιᾶς Κεκροπίας τʼ οἰκήτορας ,

ἴσους ἀριθμόν · ἁρμάτων δʼ ὀχήματα

αὐτόν τε Πάραλον ἐστολισμένον δορὶ

κρήνην παρʼ αὐτὴν Ἄρεος · ἱππότην δʼ ὄχλον

660

πρὸς κρασπέδοισι στρατοπέδου τεταγμένον .

Κάδμου δὲ λαὸς ἧστο πρόσθε τειχέων ,

νεκροὺς ὄπισθεν θέμενος , ὧν ἔκειτʼ ἀγών ,

665

ἔνερθε σεμνῶν μνημάτων Ἀμφίονος .

ἱππεῦσι δʼ ἱππῆς ἦσαν ἀνθωπλισμένοι

τετραόροισί τʼ ἀντίʼ ἅρμαθʼ ἅρμασιν .

κῆρυξ δὲ Θησέως εἶπεν ἐς πάντας τάδε ·

Σιγᾶτε , λαοί · σῖγα , Καδμείων στίχες ,

ἀκούσαθʼ · ἡμεῖς ἥκομεν νεκροὺς μέτα ,

670

θάψαι θέλοντες , τὸν Πανελλήνων νόμον

σῴζοντες , οὐδὲν δεόμενοι τεῖναι φόνον .

κοὐδὲν Κρέων τοῖσδʼ ἀντεκήρυξεν λόγοις ,

ἀλλʼ ἧστʼ ἐφʼ ὅπλοις σῖγα . ποιμένες δʼ ὄχων

τετραόρων κατῆρχον ἐντεῦθεν μάχης ·

675

πέραν δὲ διελάσαντες ἀλλήλων ὄχους ,

παραιβάτας ἔστησαν ἐς τάξιν δορός .

χοἳ μὲν σιδήρῳ διεμάχονθʼ , οἳ δʼ ἔστρεφον

πώλους ἐς ἀλκὴν αὖθις ἐς παραιβάτας .

ἰδὼν δὲ Φόρβας , ὃς μοναμπύκων ἄναξ

680

ἦν τοῖς Ἐρεχθείδαισιν , ἁρμάτων ὄχλον ,

οἵ τʼ αὖ τὸ Κάδμου διεφύλασσον ἱππικόν ,

συνῆψαν ἀλκὴν κἀκράτουν ἡσσῶντό τε .

λεύσσων δὲ ταῦτα κοὐ κλύων — ἐκεῖ γὰρ ἦ

ἔνθʼ ἅρματʼ ἠγωνίζεθʼ οἵ τʼ ἐπεμβάται —

685

τἀκεῖ παρόντα πολλὰ πήματʼ , οὐκ ἔχω

τί πρῶτον εἴπω , πότερα τὴν ἐς οὐρανὸν

κόνιν προσαντέλλουσαν , ὡς πολλὴ παρῆν ,

ἢ τοὺς ἄνω τε καὶ κάτω φορουμένους

ἱμᾶσιν , αἵματός τε φοινίου ῥοάς ,

690

τῶν μὲν πιτνόντων , τῶν δὲ θραυσθέντων δίφρων

ἐς κρᾶτα πρὸς γῆν ἐκκυβιστώντων βίᾳ

πρὸς ἁρμάτων τʼ ἀγαῖσι λειπόντων βίον ;

νικῶντα δʼ ἵπποις ὡς ὑπείδετο στρατὸν

Κρέων τὸν ἐνθένδʼ , ἰτέαν λαβὼν χερὶ

695

χωρεῖ , πρὶν ἐλθεῖν ξυμμάχοις δυσθυμίαν .

καὶ συμπατάξαντες μέσον πάντα στρατὸν

ἔκτεινον ἐκτείνοντο , καὶ παρηγγύων

700

κελευσμὸν ἀλλήλοισι σὺν πολλῇ βοῇ ·

Θεῖνʼ · ἀντέρειδε τοῖς Ἐρεχθείδαις δόρυ .

καὶ μὴν τὰ Θησέως γʼ οὐκ ὄκνῳ διεφθάρη ,

ἀλλʼ ἵετʼ εὐθὺς λάμπρʼ ἀναρπάσας ὅπλα ·

λόχος δʼ ὀδόντων ὄφεος ἐξηνδρωμένος

δεινὸς παλαιστὴς ἦν · ἔκλινε γὰρ κέρας

τὸ λαιὸν ἡμῶν · δεξιοῦ δʼ ἡσσώμενον

705

φεύγει τὸ κείνων · ἦν δʼ ἀγὼν ἰσόρροπος .

κἀν τῷδε τὸν στρατηγὸν αἰνέσαι παρῆν ·

οὐ γὰρ τὸ νικῶν τοῦτʼ ἐκέρδαινεν μόνον ,

ἀλλʼ ᾤχετʼ ἐς τὸ κάμνον οἰκείου στρατοῦ .

ἔρρηξε δʼ αὐδήν , ὥσθʼ ὑπηχῆσαι χθόνα ·

710

Ὦ παῖδες , εἰ μὴ σχήσετε στερρὸν δόρυ

σπαρτῶν τόδʼ ἀνδρῶν , οἴχεται τὰ Παλλάδος .

θάρσος δʼ ἐνῶρσε παντὶ Κραναϊδῶν στρατῷ .

αὐτός θʼ ὅπλισμα τοὐπιδαύριον λαβὼν

δεινῆς κορύνης διαφέρων ἐσφενδόνα

715

ὁμοῦ τραχήλους κἀπικείμενον κάρα ,

κυνέας θερίζων κἀποκαυλίζων ξύλῳ .

μόλις δέ πως ἔτρεψαν ἐς φυγὴν πόδα .

ἐγὼ δʼ ἀνηλάλαξα κἀνωρχησάμην

κἄκρουσα χεῖρας . οἳ δʼ ἔτεινον ἐς πύλας .

720

βοὴ δὲ καὶ κωκυτὸς ἦν ἀνὰ πτόλιν

νέων γερόντων , ἱερά τʼ ἐξεπίμπλασαν

φόβῳ . παρὸν δὲ τειχέων ἔσω μολεῖν ,

Θησεὺς ἐπέσχεν · οὐ γὰρ ὡς πέρσων πόλιν

μολεῖν ἔφασκεν , ἀλλʼ ἀπαιτήσων νεκρούς .

725

τοιόνδε τὸν στρατηγὸν αἱρεῖσθαι χρεών ,

ὃς ἔν τε τοῖς δεινοῖσίν ἐστιν ἄλκιμος

μισεῖ θʼ ὑβριστὴν λαόν , ὃς πράσσων καλῶς

ἐς ἄκρα βῆναι κλιμάκων ἐνήλατα

ζητῶν ἀπώλεσʼ ὄλβον ᾧ χρῆσθαι παρῆν .

730

Χορός

νῦν τήνδʼ ἄελπτον ἡμέραν ἰδοῦσʼ ἐγὼ

θεοὺς νομίζω , καὶ δοκῶ τῆς συμφορᾶς

ἔχειν ἔλασσον , τῶνδε τεισάντων δίκην .

Ἄδραστος

ὦ Ζεῦ , τί δῆτα τοὺς ταλαιπώρους βροτοὺς

φρονεῖν λέγουσι ; σοῦ γὰρ ἐξηρτήμεθα

735

δρῶμέν τε τοιαῦθʼ ἃν σὺ τυγχάνῃς θέλων .

ἡμῖν γὰρ ἦν τό τʼ Ἄργος οὐχ ὑποστατόν ,

αὐτοί τε πολλοὶ καὶ νέοι βραχίοσιν ·

Ἐτεοκλέους τε σύμβασιν ποιουμένου ,

μέτρια θέλοντος , οὐκ ἐχρῄζομεν λαβεῖν ,

740

κἄπειτʼ ἀπωλόμεσθα . ὁ δʼ αὖ τότʼ εὐτυχής ,

λαβὼν πένης ὣς ἀρτίπλουτα χρήματα ,

ὕβριζʼ , ὑβρίζων τʼ αὖθις ἀνταπώλετο

Κάδμου κακόφρων λαός . ὦ καιροῦ πέρα

τὸ τόξον ἐντείνοντες · ὦ κενοὶ βροτῶν ,

745

καὶ πρὸς δίκης γε πολλὰ πάσχοντες κακά ,

φίλοις μὲν οὐ πείθεσθε , τοῖς δὲ πράγμασιν ·

πόλεις τʼ , ἔχουσαι διὰ λόγου κάμψαι κακά ,

φόνῳ καθαιρεῖσθʼ , οὐ λόγῳ , τὰ πράγματα .

ἀτὰρ τί ταῦτα ; κεῖνο βούλομαι μαθεῖν ,

750

πῶς ἐξεσώθης · εἶτα τἄλλʼ ἐρήσομαι .

Ἄγγελος

ἐπεὶ ταραγμὸς πόλιν ἐκίνησεν δορί ,

πύλας διῆλθον , ᾗπερ εἰσῄει στρατός .

Ἄδραστος

ὧν δʼ οὕνεχʼ ἁγὼν ἦν , νεκροὺς κομίζετε ;

Ἄγγελος

ὅσοι γε κλεινοῖς ἕπτʼ ἐφέστασαν δόμοις .

755

Ἄδραστος

πῶς φῄς ; ὁ δʼ ἄλλος ποῦ κεκμηκότων ὄχλος ;

Ἄγγελος

τάφῳ δέδονται πρὸς Κιθαιρῶνος πτυχαῖς .

Ἄδραστος

τοὐκεῖθεν ἢ τοὐνθένδε ; τίς δʼ ἔθαψέ νιν ;

Ἄγγελος

Θησεύς , σκιώδης ἔνθʼ Ἐλευθερὶς πέτρα .

Ἄδραστος

οὓς δʼ οὐκ ἔθαψε ποῦ νεκροὺς ἥκεις λιπών ;

760

Ἄγγελος

ἐγγύς · πέλας γὰρ πᾶν ὅ τι σπουδάζεται .

Ἄδραστος

ἦ που πικρῶς νιν θέραπες ἦγον ἐκ φόνου ;

Ἄγγελος

οὐδεὶς ἐπέστη τῷδε δοῦλος ὢν πόνῳ .

Ἄδραστος

Ἄγγελος

φαίης ἄν , εἰ παρῆσθʼ ὅτʼ ἠγάπα νεκρούς .

Ἄδραστος

ἔνιψεν αὐτὸς τῶν ταλαιπώρων σφαγάς ;

765

Ἄγγελος

κἄστρωσέ γʼ εὐνὰς κἀκάλυψε σώματα .

Ἄδραστος

δεινὸν μὲν ἦν βάσταγμα κᾀσχύνην ἔχον .

Ἄγγελος

τί δʼ αἰσχρὸν ἀνθρώποισι τἀλλήλων κακά ;

Ἄδραστος

οἴμοι · πόσῳ σφιν συνθανεῖν ἂν ἤθελον .

Ἄγγελος

ἄκραντʼ ὀδύρῃ ταῖσδέ τʼ ἐξάγεις δάκρυ .

770

Ἄδραστος

δοκῶ μέν , αὐταί γʼ εἰσὶν αἱ διδάσκαλοι .

ἀλλʼ εἶἑν · αἴρω χεῖρʼ ἀπαντήσας νεκροῖς

Ἅιδου τε μολπὰς ἐκχέω δακρυρρόους ,

φίλους προσαυδῶν , ὧν λελειμμένος τάλας

ἔρημα κλαίω · τοῦτο γὰρ μόνον βροτοῖς

775

οὐκ ἔστι τἀνάλωμʼ ἀναλωθὲν λαβεῖν ,

ψυχὴν βροτείαν · χρημάτων δʼ εἰσὶν πόροι .