Aeschylus Eumenides

Ἀπόλλων

ἔξω , κελεύω , τῶνδε δωμάτων τάχος

χωρεῖτʼ , ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν ,

180

μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν ,

χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον ,

ἀνῇς ὑπʼ ἄλγους μέλανʼ ἀπʼ ἀνθρώπων ἀφρόν ,

ἐμοῦσα θρόμβους οὓς ἀφείλκυσας φόνου .

οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι πρέπει ·

185

ἀλλʼ οὗ καρανιστῆρες ὀφθαλμωρύχοι

δίκαι σφαγαί τε σπέρματός τʼ ἀποφθορᾷ

παίδων κακοῦται χλοῦνις , ἠδʼ ἀκρωνία ,

λευσμός τε , καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολὺν

ὑπὸ ῥάχιν παγέντες . ἆρʼ ἀκούετε

190

οἵας ἑορτῆς ἔστʼ ἀπόπτυστοι θεοῖς

στέργηθρʼ ἔχουσαι ; πᾶς δʼ ὑφηγεῖται τρόπος

μορφῆς . λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου

οἰκεῖν τοιαύτας εἰκός , οὐ χρηστηρίοις

ἐν τοῖσδε πλησίοισι τρίβεσθαι μύσος .

195

χωρεῖτʼ ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι .

ποίμνης τοιαύτης δʼ οὔτις εὐφιλὴς θεῶν .

Χορός

ἄναξ Ἄπολλον , ἀντάκουσον ἐν μέρει .

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλῃ ,

ἀλλʼ εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν παναίτιος .

200

Ἀπόλλων

πῶς δή ; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου .

Χορός

ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν .

Ἀπόλλων

ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πρᾶξαι . τί μήν ;

Χορός

κἄπειθʼ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ νέου .

Ἀπόλλων

καὶ προστραπέσθαι τούσδʼ ἐπέστελλον δόμους .

205

Χορός

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς ;

Ἀπόλλων

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν .

Χορός

ἀλλʼ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον .

Ἀπόλλων

τίς ἥδε τιμή ; κόμπασον γέρας καλόν .

Χορός

τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν .

210

Ἀπόλλων

τί γὰρ γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ ;

Χορός

οὐκ ἂν γένοιθʼ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος .

Ἀπόλλων

ἦ κάρτʼ ἄτιμα καὶ παρʼ οὐδὲν εἰργάσω

Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα .

Κύπρις δʼ ἄτιμος τῷδʼ ἀπέρριπται λόγῳ ,

215

ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα .

εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος

ὅρκου ʼστὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη .

εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς

τὸ μὴ τίνεσθαι μηδʼ ἐποπτεύειν κότῳ ,

220

οὔ φημʼ Ὀρέστην σʼ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν .

τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σʼ ἐνθυμουμένην ,

τὰ δʼ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν .

δίκας δὲ Παλλὰς τῶνδʼ ἐποπτεύσει θεά .

Χορός

τὸν ἄνδρʼ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ .

225

Ἀπόλλων

σὺ δʼ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλείω τίθου .

Χορός

τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ .

Ἀπόλλων

οὐδʼ ἂν δεχοίμην ὥστʼ ἔχειν τιμὰς σέθεν .

Χορός

μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγῃ .

ἐγὼ δʼ , ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον , δίκας

230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ .

Ἀπόλλων

ἐγὼ δʼ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι ·

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις , εἰ προδῶ σφʼ ἑκών .

Ὀρέστης

ἄνασσʼ Ἀθάνα , Λοξίου κελεύμασιν

235

ἥκω , δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα ,

οὐ προστρόπαιον οὐδʼ ἀφοίβαντον χέρα ,

ἀλλʼ ἀμβλὺς ἤδη προστετριμμένος τε πρὸς

ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν .

ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν ,

240

σῴζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους ,

πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σόν , θεά .

αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμένω τέλος δίκης .

Χορός

εἶεν · τόδʼ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ .

ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς .

245

τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν

πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν .

πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ

σπλάγχνον · χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος ,

ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις ποτήμασιν

250

ἦλθον διώκουσʼ , οὐδὲν ὑστέρα νεώς .

καὶ νῦν ὅδʼ ἐνθάδʼ ἐστί που καταπτακών .

ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾷ .

Χορός

ὅρα ὅρα μάλʼ αὖ ,

λεύσσετε πάντα , μὴ

255

λάθῃ φύγδα βὰς

ὁ ματροφόνος ἀτίτας .

δʼ αὖτέ γʼ οὖν οὖνἀλκὰν ἔχων

βρέτει πλεχθεὶς θεᾶς ἀμβρότου

θέλει γενέσθαι χρεῶν .

260

δʼ οὐ πάρεστιν · αἷμα μητρῷον χαμαὶ

, παπαῖ ,

διερὸν πέδοι χύμενον οἴχεται .

ἀντιδοῦναι δεῖ σʼ ἀπὸ ζῶντος ῥοφεῖν

ἐκ μελέων πέλανον · ἀπὸ δὲ σοῦ

265

βοσκὰν πώματος δυσπότου ·

ζῶντά σʼ ἰσχνάνασʼ ἀπάξομαι κάτω ,

ʼ ὡς τίνῃς ματροφόνου δύας .

δὲ κεἴ τις ἄλλος ἤλιτεν βροτῶν

θεὸν ἢ ξένον

270

ἀσεβῶν ἀσεβῶνἢ τοκέας φίλους ,

ἕκαστον τῆς δίκης ἐπάξια .

γὰρ Ἅιδης ἐστὶν εὔθυνος βροτῶν

χθονός ,

δὲ πάντʼ ἐπωπᾷ φρενί .

275

Ὀρέστης

διδαχθεὶς ἐν κακοῖς ἐπίσταμαι

καθαρμούς , καὶ λέγειν ὅπου δίκη

θʼ ὁμοίως · ἐν δὲ τῷδε πράγματι

ἐτάχθην πρὸς σοφοῦ διδασκάλου .

γὰρ αἷμα καὶ μαραίνεται χερός ,

280

μίασμα δʼ ἔκπλυτον πέλει ·

γὰρ ὂν πρὸς ἑστίᾳ θεοῦ

καθαρμοῖς ἠλάθη χοιροκτόνοις .

δέ μοι γένοιτʼ ἂν ἐξ ἀρχῆς λόγος ,

προσῆλθον ἀβλαβεῖ ξυνουσίᾳ .

285

καθαιρεῖ πάντα γηράσκων ὁμοῦ .

νῦν ἀφʼ ἁγνοῦ στόματος εὐφήμως καλῶ

ἄνασσαν τῆσδʼ Ἀθηναίαν ἐμοὶ

ἀρωγόν · κτήσεται δʼ ἄνευ δορὸς

τε καὶ γῆν καὶ τὸν Ἀργεῖον λεὼν

290

δικαίως ἐς τὸ πᾶν τε σύμμαχον .

εἴτε χώρας ἐν τόποις Λιβυστικοῖς ,

ἀμφὶ χεῦμα γενεθλίου πόρου ,

ὀρθὸν ἢ κατηρεφῆ πόδα ,

ἀρήγουσʼ , εἴτε Φλεγραίαν πλάκα

295

ταγοῦχος ὡς ἀνὴρ ἐπισκοπεῖ ,

δὲ καὶ πρόσωθεν ὢν θεός —

γένοιτο τῶνδʼ ἐμοὶ λυτήριος .