Euripides Electra

Αὐτουργός

ὦ γῆς παλαιὸν ἄργος , Ἰνάχου ῥοαί ,

1

ὅθεν ποτʼ ἄρας ναυσὶ χιλίαις Ἄρη

ἐς γῆν ἔπλευσε Τρῳάδʼ Ἀγαμέμνων ἄναξ .

κτείνας δὲ τὸν κρατοῦντʼ ἐν Ἰλιάδι χθονὶ

Πρίαμον , ἑλών τε Δαρδάνου κλεινὴν πόλιν ,

5

ἀφίκετʼ ἐς τόδʼ Ἄργος , ὑψηλῶν δʼ ἐπὶ

ναῶν ἔθηκε σκῦλα πλεῖστα βαρβάρων .

κἀκεῖ μὲν εὐτύχησεν · ἐν δὲ δώμασι

θνῄσκει γυναικὸς πρὸς Κλυταιμήστρας δόλῳ

καὶ τοῦ Θυέστου παιδὸς Αἰγίσθου χερί .

10

χὣ μὲν παλαιὰ σκῆπτρα Ταντάλου λιπὼν

ὄλωλεν , Αἴγισθος δὲ βασιλεύει χθονός ,

ἄλοχον ἐκείνου Τυνδαρίδα κόρην ἔχων .

οὓς δʼ ἐν δόμοισιν ἔλιφʼ ὅτʼ ἐς Τροίαν ἔπλει ,

ἄρσενά τʼ Ὀρέστην θῆλύ τʼ Ἠλέκτρας θάλος ,

15

τὸν μὲν πατρὸς γεραιὸς ἐκκλέπτει τροφεὺς

μέλλοντʼ Ὀρέστην χερὸς ὑπʼ Αἰγίσθου θανεῖν

Στροφίῳ τʼ ἔδωκε Φωκέων ἐς γῆν τρέφειν ·

ἣ δʼ ἐν δόμοις ἔμεινεν Ἠλέκτρα πατρός ,

ταύτην ἐπειδὴ θαλερὸς εἶχʼ ἥβης χρόνος ,

20

μνηστῆρες ᾔτουν Ἑλλάδος πρῶτοι χθονός .

δείσας δὲ μή τῳ παῖδʼ ἀριστέων τέκοι

Ἀγαμέμνονος ποινάτορʼ , εἶχεν ἐν δόμοις

Αἴγισθος οὐδʼ ἥρμοζε νυμφίῳ τινί .

ἐπεὶ δὲ καὶ τοῦτʼ ἦν φόβου πολλοῦ πλέων ,

25

μή τῳ λαθραίως τέκνα γενναίῳ τέκοι ,

κτανεῖν σφε βουλεύσαντος , ὠμόφρων ὅμως

μήτηρ νιν ἐξέσῳσεν Αἰγίσθου χερός .

ἐς μὲν γὰρ ἄνδρα σκῆψιν εἶχʼ ὀλωλότα ,

παίδων δʼ ἔδεισε μὴ φθονηθείη φόνῳ .

30

ἐκ τῶνδε δὴ τοιόνδʼ ἐμηχανήσατο

Αἴγισθος · ὃς μὲν γῆς ἀπηλλάχθη φυγὰς

Ἀγαμέμνονος παῖς , χρυσὸν εἶφʼ ὃς ἂν κτάνῃ ,

ἡμῖν δὲ δὴ δίδωσιν Ἠλέκτραν ἔχειν

δάμαρτα , πατέρων μὲν Μυκηναίων ἄπο

35

γεγῶσιν — οὐ δὴ τοῦτό γʼ ἐξελέγχομαι ·

λαμπροὶ γὰρ ἐς γένος γε , χρημάτων δὲ δὴ

πένητες , ἔνθεν ηὑγένειʼ ἀπόλλυται —

ὡς ἀσθενεῖ δοὺς ἀσθενῆ λάβοι φόβον .

εἰ γάρ νιν ἔσχεν ἀξίωμʼ ἔχων ἀνήρ ,

40

εὕδοντʼ ἂν ἐξήγειρε τὸν Ἀγαμέμνονος

φόνον δίκη τʼ ἂν ἦλθεν Αἰγίσθῳ τότε .

ἣν οὔποθʼ ἁνὴρ ὅδε — σύνοιδέ μοι Κύπρις —

ᾔσχυνεν εὐνῇ · παρθένος δʼ ἔτʼ ἐστὶ δή .

αἰσχύνομαι γὰρ ὀλβίων ἀνδρῶν τέκνα

45

λαβὼν ὑβρίζειν , οὐ κατάξιος γεγώς .

στένω δὲ τὸν λόγοισι κηδεύοντʼ ἐμοὶ

ἄθλιον Ὀρέστην , εἴ ποτʼ εἰς Ἄργος μολὼν

γάμους ἀδελφῆς δυστυχεῖς ἐσόψεται .

ὅστις δέ μʼ εἶναί φησι μῶρον , εἰ λαβὼν

50

νέαν ἐς οἴκους παρθένον μὴ θιγγάνω ,

γνώμης πονηροῖς κανόσιν ἀναμετρούμενος

τὸ σῶφρον ἴστω καὐτὸς αὖ τοιοῦτος ὤν .

Ἠλέκτρα

ὦ νὺξ μέλαινα , χρυσέων ἄστρων τροφέ ,

ἐν ᾗ τόδʼ ἄγγος τῷδʼ ἐφεδρεῦον κάρᾳ

55

φέρουσα πηγὰς ποταμίας μετέρχομαι —

οὐ δή τι χρείας ἐς τοσόνδʼ ἀφιγμένη ,

ἀλλʼ ὡς ὕβριν δείξωμεν Αἰγίσθου θεοῖς —

γόους τʼ ἀφίημʼ αἰθέρʼ ἐς μέγαν πατρί .

ἡ γὰρ πανώλης Τυνδαρίς , μήτηρ ἐμή ,

60

ἐξέβαλέ μʼ οἴκων , χάριτα τιθεμένη πόσει ·

τεκοῦσα δʼ ἄλλους παῖδας Αἰγίσθῳ πάρα

πάρεργʼ Ὀρέστην κἀμὲ ποιεῖται δόμων —

Αὐτουργός

τί γὰρ τάδʼ , ὦ δύστηνʼ , ἐμὴν μοχθεῖς χάριν

πόνους ἔχουσα , πρόσθεν εὖ τεθραμμένη ,

65

καὶ ταῦτʼ ἐμοῦ λέγοντος οὐκ ἀφίστασαι ;

Ἠλέκτρα

ἐγώ σʼ ἴσον θεοῖσιν ἡγοῦμαι φίλον ·

ἐν τοῖς ἐμοῖς γὰρ οὐκ ἐνύβρισας κακοῖς .

μεγάλη δὲ θνητοῖς μοῖρα συμφορᾶς κακῆς

ἰατρὸν εὑρεῖν , ὡς ἐγὼ σὲ λαμβάνω .

70

δεῖ δή με κἀκέλευστον εἰς ὅσον σθένω

μόχθου ʼπικουφίζουσαν , ὡς ῥᾷον φέρῃς ,

συνεκκομίζειν σοι πόνους . ἅλις δʼ ἔχεις

τἄξωθεν ἔργα · τἀν δόμοις δʼ ἡμᾶς χρεὼν

ἐξευτρεπίζειν . εἰσιόντι δʼ ἐργάτῃ

75

θύραθεν ἡδὺ τἄνδον εὑρίσκειν καλῶς .

Αὐτουργός

εἴ τοι δοκεῖ σοι , στεῖχε · καὶ γὰρ οὐ πρόσω

πηγαὶ μελάθρων τῶνδʼ . ἐγὼ δʼ ἅμʼ ἡμέρᾳ

βοῦς εἰς ἀρούρας ἐσβαλὼν σπερῶ γύας .

ἀργὸς γὰρ οὐδεὶς θεοὺς ἔχων ἀνὰ στόμα

80

βίον δύναιτʼ ἂν ξυλλέγειν ἄνευ πόνου .

Ὀρέστης

Πυλάδη , σὲ γὰρ δὴ πρῶτον ἀνθρώπων ἐγὼ

πιστὸν νομίζω καὶ φίλον ξένον τʼ ἐμοί ·

μόνος δʼ Ὀρέστην τόνδʼ ἐθαύμαζες φίλων ,

πράσσονθʼ ἃ πράσσω δείνʼ ὑπʼ Αἰγίσθου παθών ,

85

ὅς μου κατέκτα πατέρα — χἡ πανώλεθρος

μήτηρ . ἀφῖγμαι δʼ ἐκ θεοῦ μυστηρίων

Ἀργεῖον οὖδας οὐδενὸς ξυνειδότος ,

φόνον φονεῦσι πατρὸς ἀλλάξων ἐμοῦ .

νυκτὸς δὲ τῆσδε πρὸς τάφον μολὼν πατρὸς

90

δάκρυά τʼ ἔδωκα καὶ κόμης ἀπηρξάμην

πυρᾷ τʼ ἐπέσφαξʼ αἷμα μηλείου φόνου ,

λαθὼν τυράννους οἳ κρατοῦσι τῆσδε γῆς .

καὶ τειχέων μὲν ἐντὸς οὐ βαίνω πόδα ,

δυοῖν δʼ ἅμιλλαν ξυντιθεὶς ἀφικόμην

95

πρὸς τέρμονας γῆς τῆσδʼ , ἵνʼ ἐκβάλω ποδὶ

ἄλλην ἐπʼ αἶαν , εἴ μέ τις γνοίη σκοπῶν ,

ζητῶν τʼ ἀδελφήν · φασὶ γάρ νιν ἐν γάμοις

ζευχθεῖσαν οἰκεῖν οὐδὲ παρθένον μένειν ·

ὡς συγγένωμαι καὶ φόνου ξυνεργάτιν

100

λαβὼν τά γʼ εἴσω τειχέων σαφῶς μάθω .

νῦν οὖν — ἕως γὰρ λευκὸν ὄμμʼ ἀναίρεται —

ἔξω τρίβου τοῦδʼ ἴχνος ἀλλαξώμεθα .

ἢ γάρ τις ἀροτὴρ ἤ τις οἰκέτις γυνὴ

φανήσεται νῷν , ἥντινʼ ἱστορήσομεν

105

εἰ τούσδε ναίει σύγγονος τόπους ἐμή .

ἀλλʼ — εἰσορῶ γὰρ τήνδε προσπόλον τινά ,

πηγαῖον ἄχθος ἐν κεκαρμένῳ κάρᾳ

φέρουσαν — ἑζώμεσθα κἀκπυθώμεθα

δούλης γυναικός , ἤν τι δεξώμεσθʼ ἔπος

110

ἐφʼ οἷσι , Πυλάδη , τήνδʼ ἀφίγμεθα χθόνα .