Sophocles Trachiniae

Δηιάνειρα

λόγος μέν ἐστʼ ἀρχαῖος ἀνθρώπων φανείς ,

1

ὡς οὐκ ἂν αἰῶνʼ ἐκμάθοις βροτῶν , πρὶν ἂν

θάνῃ τις , οὔτʼ εἰ χρηστὸς οὔτʼ εἴ τῳ κακός ·

ἐγὼ δὲ τὸν ἐμόν , καὶ πρὶν εἰς Ἅιδου μολεῖν ,

ἔξοιδʼ ἔχουσα δυστυχῆ τε καὶ βαρύν ,

5

ἥτις πατρὸς μὲν ἐν δόμοισιν Οἰνέως

ναίουσʼ ἔτʼ ἐν Πλευρῶνι νυμφείων ὄκνον

ἄλγιστον ἔσχον , εἴ τις Αἰτωλὶς γυνή .

μνηστὴρ γὰρ ἦν μοι ποταμός , Ἀχελῷον λέγω ,

ὅς μʼ ἐν τρισὶν μορφαῖσιν ἐξῄτει πατρός ,

10

φοιτῶν ἐναργὴς ταῦρος , ἄλλοτʼ αἰόλος

δράκων ἑλικτός , ἄλλοτʼ ἀνδρείῳ κύτει

βούπρῳρος · ἐκ δὲ δασκίου γενειάδος

κρουνοὶ διερραίνοντο κρηναίου ποτοῦ .

τοιόνδʼ ἐγὼ μνηστῆρα προσδεδεγμένη

15

δύστηνος αἰεὶ κατθανεῖν ἐπηυχόμην ,

πρὶν τῆσδε κοίτης ἐμπελασθῆναί ποτε .

χρόνῳ δʼ ἐν ὑστέρῳ μέν , ἀσμένῃ δέ μοι ,

ὁ κλεινὸς ἦλθε Ζηνὸς Ἀλκμήνης τε παῖς ·

ὃς εἰς ἀγῶνα τῷδε συμπεσὼν μάχης

20

ἐκλύεταί με · καὶ τρόπον μὲν ἂν πόνων

οὐκ ἂν διείποιμʼ · οὐ γὰρ οἶδʼ · ἀλλʼ ὅστις ἦν

θακῶν ἀταρβὴς τῆς θέας , ὅδʼ ἂν λέγοι ·

ἐγὼ γὰρ ἥμην ἐκπεπληγμένη φόβῳ

μή μοι τὸ κάλλος ἄλγος ἐξεύροι ποτέ .

25

τέλος δʼ ἔθηκε Ζεὺς ἀγώνιος καλῶς ,

εἰ δὴ καλῶς . λέχος γὰρ Ἡρακλεῖ κριτὸν

ξυστᾶσʼ ἀεί τινʼ ἐκ φόβου φόβον τρέφω ,

κείνου προκηραίνουσα · νὺξ γὰρ εἰσάγει

καὶ νὺξ ἀπωθεῖ διαδεδεγμένη πόνον .

30

κἀφύσαμεν δὴ παῖδας , οὓς κεῖνός ποτε ,

γῄτης ὅπως ἄρουραν ἔκτοπον λαβών ,

σπείρων μόνον προσεῖδε κἀξαμῶν ἅπαξ .

τοιοῦτος αἰὼν εἰς δόμους τε κἀκ δόμων

αἰεὶ τὸν ἄνδρʼ ἔπεμπε λατρεύοντά τῳ .

35

νῦν δʼ ἡνίκʼ ἄθλων τῶνδʼ ὑπερτελὴς ἔφυ ,

ἐνταῦθα δὴ μάλιστα ταρβήσασʼ ἔχω .

ἐξ οὗ γὰρ ἔκτα κεῖνος Ἰφίτου βίαν ,

ἡμεῖς μὲν ἐν Τραχῖνι τῇδʼ ἀνάστατοι

ξένῳ παρʼ ἀνδρὶ ναίομεν , κεῖνος δʼ ὅπου

40

βέβηκεν οὐδεὶς οἶδε · πλὴν ἐμοὶ πικρὰς

ὠδῖνας αὐτοῦ προσβαλὼν ἀποίχεται .

σχεδὸν δʼ ἐπίσταμαί τι πῆμʼ ἔχοντά νιν ·

χρόνον γὰρ οὐχὶ βαιόν , ἀλλʼ ἤδη δέκα

μῆνας πρὸς ἄλλοις πέντʼ ἀκήρυκτος μένει .

45

κἀστίν τι δεινὸν πῆμα · τοιαύτην ἐμοὶ

δέλτον λιπὼν ἔστειχε , τὴν ἐγὼ θαμὰ

θεοῖς ἀρῶμαι πημονῆς ἄτερ λαβεῖν .

Θεράπαινα

δέσποινα Δῃάνειρα , πολλὰ μέν σʼ ἐγὼ

κατεῖδον ἤδη πανδάκρυτʼ ὀδύρματα

50

τὴν Ἡράκλειον ἔξοδον γοωμένην ·

νῦν δʼ , εἰ δίκαιον τοὺς ἐλευθέρους φρενοῦν

γνώμαισι δούλαις , κἀμὲ χρὴ φράσαι τὸ σόν ·

πῶς παισὶ μὲν τοσοῖσδε πληθύεις , ἀτὰρ

ἀνδρὸς κατὰ ζήτησιν οὐ πέμπεις τινά ,

55

μάλιστα δʼ ὅνπερ εἰκὸς Ὕλλον , εἰ πατρὸς

νέμοι τινʼ ὤραν τοῦ καλῶς πράσσειν δοκεῖν ;

ἐγγὺς δʼ ὅδʼ αὐτὸς ἀρτίπους θρῴσκει δόμους ,

ὥστʼ εἴ τί σοι πρὸς καιρὸν ἐννέπειν δοκῶ ,

πάρεστι χρῆσθαι τἀνδρὶ τοῖς τʼ ἐμοῖς λόγοις .

60

Δηιάνειρα

ὦ τέκνον , ὦ παῖ , κἀξ ἀγεννήτων ἄρα

μῦθοι καλῶς πίπτουσιν · ἥδε γὰρ γυνὴ

δούλη μέν , εἴρηκεν δʼ ἐλεύθερον λόγον .

Ὕλλος

ποῖον ; δίδαξον , μῆτερ , εἰ διδακτά μοι .

Δηιάνειρα

σὲ πατρὸς οὕτω δαρὸν ἐξενωμένου

65

τὸ μὴ πυθέσθαι ποῦ ʼστιν , αἰσχύνην φέρειν .

Ὕλλος

ἀλλʼ οἶδα , μύθοις εἴ τι πιστεύειν χρεών .

Δηιάνειρα

καὶ ποῦ κλύεις νιν , τέκνον , ἱδρῦσθαι χθονός ;

Ὕλλος

τὸν μὲν παρελθόντʼ ἄροτον ἐν μήκει χρόνου

Λυδῇ γυναικί φασί νιν λάτριν πονεῖν .

70

Δηιάνειρα

πᾶν τοίνυν , εἰ καὶ τοῦτʼ ἔτλη , κλύοι τις ἄν .

Ὕλλος

ἀλλʼ ἐξαφεῖται τοῦδέ γʼ , ὡς ἐγὼ κλύω .

Δηιάνειρα

ποῦ δῆτα νῦν ζῶν ἢ θανὼν ἀγγέλλεται ;

Ὕλλος

Εὐβοΐδα χώραν φασίν , Εὐρύτου πόλιν ,

ἐπιστρατεύειν αὐτὸν ἢ μέλλειν ἔτι .

75

Δηιάνειρα

ἆρʼ οἶσθα δῆτʼ , ὦ τέκνον , ὡς ἔλειπέ μοι

μαντεῖα πιστὰ τῆσδε τῆς χώρας πέρι ;

Ὕλλος

τὰ ποῖα , μῆτερ ; τὸν λόγον γὰρ ἀγνοῶ .

Δηιάνειρα

ὡς ἢ τελευτὴν τοῦ βίου μέλλει τελεῖν

ἢ τοῦτον ἄρας ἆθλον εἰς τό γʼ ὕστερον

80

τὸν λοιπὸν ἤδη βίοτον εὐαίωνʼ ἔχειν .

ἐν οὖν ῥοπῇ , τοιᾷδε κειμένῳ , τέκνον ,

οὐκ εἶ ξυνέρξων , ἡνίκʼ ἢ σεσώσμεθα

ἢ πίπτομεν σοῦ πατρὸς ἐξολωλότος

κείνου βίον σώσαντος , ἢ οἰχόμεσθʼ ἅμα ;

85

Ὕλλος

ἀλλʼ εἶμι , μῆτερ · εἰ δὲ θεσφάτων ἐγὼ

βάξιν κατῄδη τῶνδε , κἂν πάλαι παρῆ ·

νῦν δʼ ὁ ξυνήθης πότμος οὐκ εἴα πατρὸς

ἡμᾶς προταρβεῖν οὐδὲ δειμαίνειν ἄγαν .

νῦν δʼ ὡς ξυνίημʼ , οὐδὲν ἐλλείψω τὸ μὴ οὐ

90

πᾶσαν πυθέσθαι τῶνδʼ ἀλήθειαν πέρι .

Δηιάνειρα

χώρει νυν , ὦ παῖ · καὶ γὰρ ὑστέρῳ τό γʼ εὖ

πράσσειν , ἐπεὶ πύθοιτο , κέρδος ἐμπολᾷ .