Sophocles Antigone

Κρέων

ἄνδρες , τὰ μὲν δὴ πόλεος ἀσφαλῶς θεοὶ

πολλῷ σάλῳ σείσαντες ὤρθωσαν πάλιν .

ὑμᾶς δʼ ἐγὼ πομποῖσιν ἐκ πάντων δίχα

ἔστειλʼ ἱκέσθαι τοῦτο μὲν τὰ Λαΐου

165

σέβοντας εἰδὼς εὖ θρόνων ἀεὶ κράτη ,

τοῦτʼ αὖθις , ἡνίκʼ Οἰδίπους ὤρθου πόλιν ,

κἀπεὶ διώλετʼ , ἀμφὶ τοὺς κείνων ἔτι

παῖδας μένοντας ἐμπέδοις φρονήμασιν .

ὅτʼ οὖν ἐκεῖνοι πρὸς διπλῆς μοίρας μίαν

170

καθʼ ἡμέραν ὤλοντο παίσαντές τε καὶ

πληγέντες αὐτόχειρι σὺν μιάσματι ,

ἐγὼ κράτη δὴ πάντα καὶ θρόνους ἔχω

γένους κατʼ ἀγχιστεῖα τῶν ὀλωλότων .

ἀμήχανον δὲ παντὸς ἀνδρὸς ἐκμαθεῖν

175

ψυχήν τε καὶ φρόνημα καὶ γνώμην , πρὶν ἂν

ἀρχαῖς τε καὶ νόμοισιν ἐντριβὴς φανῇ .

ἐμοὶ γὰρ ὅστις πᾶσαν εὐθύνων πόλιν

μὴ τῶν ἀρίστων ἅπτεται βουλευμάτων ,

ἀλλʼ ἐκ φόβου του γλῶσσαν ἐγκλῄσας ἔχει ,

180

κάκιστος εἶναι νῦν τε καὶ πάλαι δοκεῖ ·

καὶ μεῖζον ὅστις ἀντὶ τῆς αὑτοῦ πάτρας

φίλον νομίζει , τοῦτον οὐδαμοῦ λέγω .

ἐγὼ γάρ , ἴστω Ζεὺς ὁ πάνθʼ ὁρῶν ἀεί ,

οὔτʼ ἂν σιωπήσαιμι τὴν ἄτην ὁρῶν

185

στείχουσαν ἀστοῖς ἀντὶ τῆς σωτηρίας ,

οὔτʼ ἂν φίλον ποτʼ ἄνδρα δυσμενῆ χθονὸς

θείμην ἐμαυτῷ , τοῦτο γιγνώσκων ὅτι

ἥδʼ ἐστὶν ἡ σῴζουσα καὶ ταύτης ἔπι

πλέοντες ὀρθῆς τοὺς φίλους ποιούμεθα .

190

τοιοῖσδʼ ἐγὼ νόμοισι τήνδʼ αὔξω πόλιν ,

καὶ νῦν ἀδελφὰ τῶνδε κηρύξας ἔχω

ἀστοῖσι παίδων τῶν ἀπʼ Οἰδίπου πέρι ·

Ἐτεοκλέα μέν , ὃς πόλεως ὑπερμαχῶν

ὄλωλε τῆσδε , πάντʼ ἀριστεύσας δόρει ,

195

τάφῳ τε κρύψαι καὶ τὰ πάντʼ ἀφαγνίσαι

ἃ τοῖς ἀρίστοις ἔρχεται κάτω νεκροῖς .

τὸν δʼ αὖ ξύναιμον τοῦδε , Πολυνείκη λέγω ,

ὃς γῆν πατρῴαν καὶ θεοὺς τοὺς ἐγγενεῖς

φυγὰς κατελθὼν ἠθέλησε μὲν πυρὶ

200

πρῆσαι κατʼ ἄκρας , ἠθέλησε δʼ αἵματος

κοινοῦ πάσασθαι , τοὺς δὲ δουλώσας ἄγειν ,

τοῦτον πόλει τῇδʼ ἐκκεκήρυκται τάφῳ

μήτε κτερίζειν μήτε κωκῦσαί τινα ,

ἐᾶν δʼ ἄθαπτον καὶ πρὸς οἰωνῶν δέμας

205

καὶ πρὸς κυνῶν ἐδεστὸν αἰκισθέν τʼ ἰδεῖν .

τοιόνδʼ ἐμὸν φρόνημα , κοὔποτʼ ἔκ γʼ ἐμοῦ

τιμὴν προέξουσʼ οἱ κακοὶ τῶν ἐνδίκων ·

ἀλλʼ ὅστις εὔνους τῇδε τῇ πόλει , θανὼν

καὶ ζῶν ὁμοίως ἐξ ἐμοῦ τιμήσεται .

210

Χορός

σοὶ ταῦτʼ ἀρέσκει , παῖ Μενοικέως Κρέον ,

τὸν τῇδε δύσνουν κἀς τὸν εὐμενῆ πόλει ·

νόμῳ δὲ χρῆσθαι παντί που πάρεστί σοι

καὶ τῶν θανόντων χὠπόσοι ζῶμεν πέρι .

Κρέων

ὡς ἂν σκοποὶ νῦν εἶτε τῶν εἰρημένων .

215

Χορός

νεωτέρῳ τῳ τοῦτο βαστάζειν πρόθες .

Κρέων

ἀλλʼ εἴσʼ ἕτοιμοι τοῦ νεκροῦ γʼ ἐπίσκοποι .

Χορός

τί δῆτʼ ἂν ἄλλο τοῦτʼ ἐπεντέλλοις ἔτι ;

Κρέων

τὸ μὴ ʼπιχωρεῖν τοῖς ἀπιστοῦσιν τάδε .

Χορός

οὔκ ἔστιν οὕτω μῶρος ὃς θανεῖν ἐρᾷ .

220

Κρέων

καὶ μὴν ὁ μισθός γʼ , οὗτος · ἀλλʼ ὑπʼ ἐλπίδων

ἄνδρας τὸ κέρδος πολλάκις διώλεσεν .

Φύλαξ

ἄναξ , ἐρῶ μὲν οὐχ ὅπως τάχους ὕπο

δύσπνους ἱκάνω κοῦφον ἐξάρας πόδα .

πολλὰς γὰρ ἔσχον φροντίδων ἐπιστάσεις ,

225

ὁδοῖς κυκλῶν ἐμαυτὸν εἰς ἀναστροφήν ·

ψυχὴ γὰρ ηὔδα πολλά μοι μυθουμένη ·

τάλας , τί χωρεῖς οἷ μολὼν δώσεις δίκην ;

τλήμων , μενεῖς αὖ ; κεἰ τάδʼ εἴσεται Κρέων

ἄλλου παρʼ ἀνδρός ; πῶς σὺ δῆτʼ οὐκ ἀλγύνει ;

230

τοιαῦθʼ ἑλίσσων ἤνυτον σχολῇ βραδύς .

χοὔτως ὁδὸς βραχεῖα γίγνεται μακρά .

τέλος γε μέντοι δεῦρʼ ἐνίκησεν μολεῖν

σοί . κεἰ τὸ μηδὲν ἐξερῶ , φράσω δʼ ὅμως ·

τῆς ἐλπίδος γὰρ ἔρχομαι δεδραγμένος ,

235

τὸ μὴ παθεῖν ἂν ἄλλο πλὴν τὸ μόρσιμον .

Κρέων

τί δʼ ἐστὶν ἀνθʼ οὗ τήνδʼ ἔχεις ἀθυμίαν ;

Φύλαξ

φράσαι θέλω σοι πρῶτα τἀμαυτοῦ · τὸ γὰρ

πρᾶγμʼ οὔτʼ ἔδρασʼ οὔτʼ εἶδον ὅστις ἦν ὁ δρῶν ,

οὐδʼ ἂν δικαίως ἐς κακὸν πέσοιμί τι .

240

Κρέων

εὖ γε στοχάζει κἀποφάργνυσαι κύκλῳ

τὸ πρᾶγμα · δηλοῖς δʼ ὥς τι σημανῶν νέον .

Φύλαξ

τὰ δεινὰ γάρ τοι προστίθησʼ ὄκνον πολύν .

Κρέων

οὔκουν ἐρεῖς ποτʼ , εἶτʼ ἀπαλλαχθεὶς ἄπει ;

Φύλαξ

καὶ δὴ λέγω σοι . τὸν νεκρόν τις ἀρτίως

245

θάψας βέβηκε κἀπὶ χρωτὶ διψίαν

κόνιν παλύνας κἀφαγιστεύσας ἃ χρή ·

Κρέων

τί φής ; τίς ἀνδρῶν ἦν ὁ τολμήσας τάδε ;

Φύλαξ

οὐκ οἶδʼ · ἐκεῖ γὰρ οὔτε του γενῇδος ἦν

πλῆγμʼ , οὐ δικέλλης ἐκβολή . στύφλος δὲ γῆ

250

καὶ χέρσος , ἀρρὼξ οὐδʼ ἐπημαξευμένη

τροχοῖσιν , ἀλλʼ ἄσημος οὑργάτης τις ἦν .

ὅπως δʼ ὁ πρῶτος ἡμὶν ἡμεροσκόπος

δείκνυσι , πᾶσι θαῦμα δυσχερὲς παρῆν .

ὁ μὲν γὰρ ἠφάνιστο , τυμβήρης μὲν οὔ ,

255

λεπτὴ δʼ , ἄγος φεύγοντος ὥς , ἐπῆν κόνις ·

σημεῖα δʼ οὔτε θηρὸς οὔτε του κυνῶν

ἐλθόντος , οὐ σπάσαντος ἐξεφαίνετο .

λόγοι δʼ ἐν ἀλλήλοισιν ἐρρόθουν κακοί ,

φύλαξ ἐλέγχων φύλακα , κἂν ἐγίγνετο

260

πληγὴ τελευτῶσʼ , οὐδʼ ὁ κωλύσων παρῆν .

εἷς γάρ τις ἦν ἕκαστος οὑξειργασμένος ,

κοὐδεὶς ἐναργής , ἀλλʼ ἔφευγε μὴ εἰδέναι .

ἦμεν δʼ ἕτοιμοι καὶ μύδρους αἴρειν χεροῖν

καὶ πῦρ διέρπειν καὶ θεοὺς ὁρκωμοτεῖν ,

265

τὸ μήτε δρᾶσαι μήτε τῳ ξυνειδέναι

τὸ πρᾶγμα βουλεύσαντι μηδʼ εἰργασμένῳ .

τέλος δʼ ὅτʼ οὐδὲν ἦν ἐρευνῶσιν πλέον ,

λέγει τις εἷς , ὃ πάντας ἐς πέδον κάρα

νεῦσαι φόβῳ προὔτρεψεν · οὐ γὰρ εἴχομεν

270

οὔτʼ ἀντιφωνεῖν οὔθʼ ὅπως δρῶντες καλῶς

πράξαιμεν . ἦν δʼ ὁ μῦθος ὡς ἀνοιστέον

σοὶ τοὔργον εἴη τοῦτο κοὐχὶ κρυπτέον .

καὶ ταῦτʼ ἐνίκα , κἀμὲ τὸν δυσδαίμονα

πάλος καθαιρεῖ τοῦτο τἀγαθὸν λαβεῖν .

275

πάρειμι δʼ ἄκων οὐχ ἑκοῦσιν , οἶδʼ ὅτι ·

στέργει γὰρ οὐδεὶς ἄγγελον κακῶν ἐπῶν .

Χορός

ἄναξ , ἐμοί τοί , μή τι καὶ θεήλατον

τοὔργον τόδʼ , ἡ ξύννοια βουλεύει πάλαι

Κρέων

παῦσαι , πρὶν ὀργῆς καὶ ʼμὲ μεστῶσαι λέγων ,

280

μὴ ʼφευρεθῇς ἄνους τε καὶ γέρων ἅμα .

λέγεις γὰρ οὐκ ἀνεκτὰ δαίμονας λέγων

πρόνοιαν ἴσχειν τοῦδε τοῦ νεκροῦ πέρι .

πότερον ὑπερτιμῶντες ὡς εὐεργέτην

ἔκρυπτον αὐτόν , ὅστις ἀμφικίονας

285

ναοὺς πυρώσων ἦλθε κἀναθήματα

καὶ γῆν ἐκείνων καὶ νόμους διασκεδῶν ;

ἢ τοὺς κακοὺς τιμῶντας εἰσορᾷς θεούς ;

οὔκ ἔστιν . ἀλλὰ ταῦτα καὶ πάλαι πόλεως

ἄνδρες μόλις φέροντες ἐρρόθουν ἐμοί ,

290

κρυφῇ κάρα σείοντες , οὐδʼ ὑπὸ ζυγῷ

λόφον δικαίως εἶχον , ὡς στέργειν ἐμέ .

ἐκ τῶνδε τούτους ἐξεπίσταμαι καλῶς

παρηγμένους μισθοῖσιν εἰργάσθαι τάδε .

οὐδὲν γὰρ ἀνθρώποισιν οἷον ἄργυρος

295

κακὸν νόμισμʼ ἔβλαστε . τοῦτο καὶ πόλεις

πορθεῖ , τόδʼ ἄνδρας ἐξανίστησιν δόμων ·

τόδʼ ἐκδιδάσκει καὶ παραλλάσσει φρένας

χρηστὰς πρὸς αἰσχρὰ πράγμαθʼ ἵστασθαι βροτῶν ·

πανουργίας δʼ ἔδειξεν ἀνθρώποις ἔχειν

300

καὶ παντὸς ἔργου δυσσέβειαν εἰδέναι .

ὅσοι δὲ μισθαρνοῦντες ἤνυσαν τάδε ,

χρόνῳ ποτʼ ἐξέπραξαν ὡς δοῦναι δίκην .

ἀλλʼ εἴπερ ἴσχει Ζεὺς ἔτʼ ἐξ ἐμοῦ σέβας ,

εὖ τοῦτʼ ἐπίστασʼ , ὅρκιος δέ σοι λέγω ·

305

εἰ μὴ τὸν αὐτόχειρα τοῦδε τοῦ τάφου

εὑρόντες ἐκφανεῖτʼ ἐς ὀφθαλμοὺς ἐμούς ,

οὐχ ὑμὶν Ἅιδης μοῦνος ἀρκέσει , πρὶν ἂν

ζῶντες κρεμαστοὶ τήνδε δηλώσηθʼ ὕβριν ,

ἵνʼ εἰδότες τὸ κέρδος ἔνθεν οἰστέον

310

τὸ λοιπὸν ἁρπάζητε , καὶ μάθηθʼ ὅτι

οὐκ ἐξ ἅπαντος δεῖ τὸ κερδαίνειν φιλεῖν .

ἐκ τῶν γὰρ αἰσχρῶν λημμάτων τοὺς πλείονας

ἀτωμένους ἴδοις ἂν ἢ σεσωσμένους .

Φύλαξ

εἰπεῖν τι δώσεις ἢ στραφεὶς οὕτως ἴω ;

315

Κρέων

οὐκ οἶσθα καὶ νῦν ὡς ἀνιαρῶς λέγεις ;

Φύλαξ

ἐν τοῖσιν ὠσὶν ἢ ʼπὶ τῇ ψυχῇ δάκνει ;

Κρέων

τί δὲ ῥυθμίζεις τὴν ἐμὴν λύπην ὅπου ;

Φύλαξ

ὁ δρῶν σʼ ἀνιᾷ τὰς φρένας , τὰ δʼ ὦτʼ ἐγώ .

Κρέων

οἴμʼ ὡς λάλημα δῆλον ἐκπεφυκὸς εἶ .

320

Φύλαξ

οὔκουν τό γʼ ἔργον τοῦτο ποιήσας ποτέ .

Κρέων

καὶ ταῦτʼ ἐπʼ ἀργύρῳ γε τὴν ψυχὴν προδούς .

Φύλαξ

φεῦ ·

ἦ δεινὸν ᾧ δοκῇ γε καὶ ψευδῆ δοκεῖν .

Κρέων

κόμψευέ νυν τὴν δόξαν · εἰ δὲ ταῦτα μὴ

φανεῖτέ μοι τοὺς δρῶντας , ἐξερεῖθʼ ὅτι

325

τὰ δειλὰ κέρδη πημονὰς ἐργάζεται .

Φύλαξ

ἀλλʼ εὑρεθείη μὲν μάλιστʼ · ἐὰν δέ τοι

ληφθῇ τε καὶ μή , τοῦτο γὰρ τύχη κρινεῖ ,

οὐκ ἔσθʼ ὅπως ὄψει σὺ δεῦρʼ ἐλθόντα με ·

καὶ νῦν γὰρ ἐκτὸς ἐλπίδος γνώμης τʼ ἐμῆς

330

σωθεὶς ὀφείλω τοῖς θεοῖς πολλὴν χάριν .