Sophocles Antigone

Κρέων

τάχʼ εἰσόμεσθα μάντεων ὑπέρτερον .

ὦ παῖ , τελείαν ψῆφον ἆρα μὴ κλύων

τῆς μελλονύμφου πατρὶ λυσσαίνων πάρει ;

ἢ σοὶ μὲν ἡμεῖς πανταχῇ , δρῶντες φίλοι ;

Αἵμων

πάτερ , σός εἰμι , καὶ σύ μοι γνώμας ἔχων

635

χρηστὰς ἀπορθοῖς , αἷς ἔγωγʼ ἐφέψομαι .

ἐμοὶ γὰρ οὐδεὶς ἀξιώσεται γάμος

μείζων φέρεσθαι σοῦ καλῶς ἡγουμένου .

Κρέων

οὕτω γάρ , ὦ παῖ , χρὴ διὰ στέρνων ἔχειν ,

γνώμης πατρῴας πάντʼ ὄπισθεν ἑστάναι .

640

τούτου γὰρ οὕνεκʼ ἄνδρες εὔχονται γονὰς

κατηκόους φύσαντες ἐν δόμοις ἔχειν ,

ὡς καὶ τὸν ἐχθρὸν ἀνταμύνωνται κακοῖς

καὶ τὸν φίλον τιμῶσιν ἐξ ἴσου πατρί .

ὅστις δʼ ἀνωφέλητα φιτύει τέκνα ,

645

τί τόνδʼ ἂν εἴποις ἄλλο πλὴν αὑτῷ πόνους

φῦσαι , πολὺν δὲ τοῖσιν ἐχθροῖσιν γέλων ;

μή νύν ποτʼ , ὦ παῖ , τὰς φρένας ὑφʼ ἡδονῆς

γυναικὸς οὕνεκʼ ἐκβάλῃς , εἰδὼς ὅτι

ψυχρὸν παραγκάλισμα τοῦτο γίγνεται ,

650

γυνὴ κακὴ ξύνευνος ἐν δόμοις . τί γὰρ

γένοιτʼ ἂν ἕλκος μεῖζον ἢ φίλος κακός ;

ἀλλὰ πτύσας ὡσεί τε δυσμενῆ μέθες

τὴν παῖδʼ ἐν Ἅιδου τήνδε νυμφεύειν τινί .

ἐπεὶ γὰρ αὐτὴν εἷλον ἐμφανῶς ἐγὼ

655

πόλεως ἀπιστήσασαν ἐκ πάσης μόνην ,

ψευδῆ γʼ ἐμαυτὸν οὐ καταστήσω πόλει ,

ἀλλὰ κτενῶ . πρὸς ταῦτʼ ἐφυμνείτω Δία

ξύναιμον . εἰ γὰρ δὴ τά γʼ ἐγγενῆ φύσει

ἄκοσμα θρέψω , κάρτα τοὺς ἔξω γένους

660

ἐν τοῖς γὰρ οἰκείοισιν ὅστις ἔστʼ ἀνὴρ

χρηστός , φανεῖται κἀν πόλει δίκαιος ὤν .

ὅστις δʼ ὑπερβὰς ἢ νόμους βιάζεται

ἢ τοὐπιτάσσειν τοῖς κρατύνουσιν νοεῖ ,

οὐκ ἔστʼ ἐπαίνου τοῦτον ἐξ ἐμοῦ τυχεῖν .

665

ἀλλʼ ὃν πόλις στήσειε τοῦδε χρὴ κλύειν

καὶ σμικρὰ καὶ δίκαια καὶ τἀναντία .

καὶ τοῦτον ἂν τὸν ἄνδρα θαρσοίην ἐγὼ

καλῶς μὲν ἄρχειν , εὖ δʼ ἂν ἄρχεσθαι θέλειν ,

δορός τʼ ἂν ἐν χειμῶνι προστεταγμένον

670

μένειν δίκαιον κἀγαθὸν παραστάτην .

ἀναρχίας δὲ μεῖζον οὐκ ἔστιν κακόν .

αὕτη πόλεις ὄλλυσιν , ἥδʼ ἀναστάτους

οἴκους τίθησιν , ἥδε συμμάχου δορὸς

τροπὰς καταρρήγνυσι · τῶν δʼ ὀρθουμένων

675

σῴζει τὰ πολλὰ σώμαθʼ ἡ πειθαρχία .

οὕτως ἀμυντέʼ ἐστὶ τοῖς κοσμουμένοις ,

κοὔτοι γυναικὸς οὐδαμῶς ἡσσητέα .

κρεῖσσον γάρ , εἴπερ δεῖ , πρὸς ἀνδρὸς ἐκπεσεῖν ,

κοὐκ ἂν γυναικῶν ἥσσονες καλοίμεθʼ ἄν .

680

Χορός

ἡμῖν μέν , εἰ μὴ τῷ χρόνῳ κεκλέμμεθα ,

λέγειν φρονούντως ὧν λέγεις δοκεῖς πέρι .

Αἵμων

πάτερ , θεοὶ φύουσιν ἀνθρώποις φρένας ,

πάντων ὅσʼ ἐστὶ κτημάτων ὑπέρτατον .

ἐγὼ δʼ ὅπως σὺ μὴ λέγεις ὀρθῶς τάδε ,

685

οὔτʼ ἂν δυναίμην μήτʼ ἐπισταίμην λέγειν .

γένοιτο μέντἂν χἀτέρῳ καλῶς ἔχον .

σοῦ δʼ οὖν πέφυκα πάντα προσκοπεῖν ὅσα

λέγει τις ἢ πράσσει τις ἢ ψέγειν ἔχει .

τὸ γὰρ σὸν ὄμμα δεινὸν ἀνδρὶ δημότῃ

690

λόγοις τοιούτοις , οἷς σὺ μὴ τέρψει κλύων ·

ἐμοὶ δʼ ἀκούειν ἔσθʼ ὑπὸ σκότου τάδε ,

τὴν παῖδα ταύτην οἷʼ , ὀδύρεται πόλις ,

πασῶν γυναικῶν ὡς ἀναξιωτάτη

κάκιστʼ ἀπʼ ἔργων εὐκλεεστάτων φθίνει .

695

ἥτις τὸν αὑτῆς αὐτάδελφον ἐν φοναῖς

πεπτῶτʼ ἄθαπτον μήθʼ ὑπʼ ὠμηστῶν κυνῶν

εἴασʼ ὀλέσθαι μήθʼ ὑπʼ οἰωνῶν τινος .

οὐχ ἥδε χρυσῆς ἀξία τιμῆς λαχεῖν ;

τοιάδʼ ἐρεμνὴ σῖγʼ ἐπέρχεται φάτις .

700

ἐμοὶ δὲ σοῦ πράσσοντος εὐτυχῶς , πάτερ ,

οὐκ ἔστιν οὐδὲν κτῆμα τιμιώτερον ,

τί γὰρ πατρὸς θάλλοντος εὐκλείας τέκνοις

ἄγαλμα μεῖζον , ἢ τί πρὸς παίδων πατρί ;

μή νυν ἓν ἦθος μοῦνον ἐν σαυτῷ φόρει ,

705

ὡς φὴς σύ , κοὐδὲν ἄλλο , τοῦτʼ ὀρθῶς ἔχειν .

ὅστις γὰρ αὐτὸς ἢ φρονεῖν μόνος δοκεῖ ,

ἢ γλῶσσαν , ἣν οὐκ ἄλλος , ἢ ψυχὴν ἔχειν ,

οὗτοι διαπτυχθέντες ὤφθησαν κενοί .

ἀλλʼ ἄνδρα , κεἴ τις ᾖ σοφός , τὸ μανθάνειν

710

πόλλʼ , αἰσχρὸν οὐδὲν καὶ τὸ μὴ τείνειν ἄγαν .

ὁρᾷς παρὰ ῥείθροισι χειμάρροις ὅσα

δένδρων ὑπείκει , κλῶνας ὡς ἐκσῴζεται ,

τὰ δʼ ἀντιτείνοντʼ αὐτόπρεμνʼ ἀπόλλυται .

αὕτως δὲ ναὸς ὅστις ἐγκρατῆ πόδα

715

τείνας ὑπείκει μηδέν , ὑπτίοις κάτω

στρέψας τὸ λοιπὸν σέλμασιν ναυτίλλεται .

ἀλλʼ εἶκε καὶ θυμῷ μετάστασιν δίδου .

γνώμη γὰρ εἴ τις κἀπʼ ἐμοῦ νεωτέρου

πρόσεστι , φήμʼ ἔγωγε πρεσβεύειν πολὺ

720

φῦναι τὸν ἄνδρα πάντʼ ἐπιστήμης πλέων ·

εἰ δʼ οὖν , φιλεῖ γὰρ τοῦτο μὴ ταύτῃ ῥέπειν ,

καὶ τῶν λεγόντων εὖ καλὸν τὸ μανθάνειν .

Χορός

ἄναξ , σέ τʼ εἰκός , εἴ τι καίριον λέγει ,

μαθεῖν , σέ τʼ αὖ τοῦδʼ · εὖ γὰρ εἴρηται διπλῇ .

725

Κρέων

οἱ τηλικοίδε καὶ διδαξόμεσθα δὴ

φρονεῖν ὑπʼ ἀνδρὸς τηλικοῦδε τὴν φύσιν ;

Αἵμων

μηδὲν τὸ μὴ δίκαιον · εἰ δʼ ἐγὼ νέος ,

οὐ τὸν χρόνον χρὴ μᾶλλον ἢ τἄργα σκοπεῖν .

Κρέων

ἔργον γάρ ἐστι τοὺς ἀκοσμοῦντας σέβειν ;

730

Αἵμων

οὐδʼ ἂν κελεύσαιμʼ , εὐσεβεῖν εἰς τοὺς κακούς .

Κρέων

οὐχ ἥδε γὰρ τοιᾷδʼ ἐπείληπται νόσῳ ;

Αἵμων

οὔ φησι Θήβης τῆσδʼ ὁμόπτολις λεώς .

Κρέων

πόλις γὰρ ἡμῖν ἁμὲ χρὴ τάσσειν ἐρεῖ ;

Αἵμων

ὁρᾷς τόδʼ ὡς εἴρηκας ὡς ἄγαν νέος ;

735

Κρέων

ἄλλῳ γὰρ ἢ ʼμοὶ χρή με τῆσδʼ ἄρχειν χθονός ;

Αἵμων

πόλις γὰρ οὐκ ἔσθʼ ἥτις ἀνδρός ἐσθʼ ἑνός .

Κρέων

οὐ τοῦ κρατοῦντος ἡ πόλις νομίζεται ;

Αἵμων

καλῶς γʼ ἐρήμης ἂν σὺ γῆς ἄρχοις μόνος .

Κρέων

ὅδʼ , ὡς ἔοικε , τῇ γυναικὶ συμμαχεῖ .

740

Αἵμων

εἴπερ γυνὴ σύ . σοῦ γὰρ οὖν προκήδομαι .

Κρέων

ὦ παγκάκιστε , διὰ δίκης ἰὼν πατρί ;

Αἵμων

οὐ γὰρ δίκαιά σʼ ἐξαμαρτάνονθʼ ὁρῶ .

Κρέων

ἁμαρτάνω γὰρ τὰς ἐμὰς ἀρχὰς σέβων ;

Αἵμων

οὐ γὰρ σέβεις , τιμάς γε τὰς θεῶν πατῶν .

745

Κρέων

ὦ μιαρὸν ἦθος καὶ γυναικὸς ὕστερον .

Αἵμων

οὔ τἂν ἕλοις ἥσσω γε τῶν αἰσχρῶν ἐμέ .

Κρέων

ὁ γοῦν λόγος σοι πᾶς ὑπὲρ κείνης ὅδε .

Αἵμων

καὶ σοῦ γε κἀμοῦ , καὶ θεῶν τῶν νερτέρων .

Κρέων

ταύτην ποτʼ οὐκ ἔσθʼ ὡς ἔτι ζῶσαν γαμεῖς .

750

Αἵμων

ἣ δʼ οὖν θανεῖται καὶ θανοῦσʼ ὀλεῖ τινα .

Κρέων

ἦ κἀπαπειλῶν ὧδʼ ἐπεξέρχει θρασύς ;

Αἵμων

τίς δʼ ἔστʼ ἀπειλὴ πρὸς κενὰς γνώμας λέγειν ;

Κρέων

κλαίων φρενώσεις , ὢν φρενῶν αὐτὸς κενός .

Αἵμων

εἰ μὴ πατὴρ ἦσθʼ , εἶπον ἄν σʼ οὐκ εὖ φρονεῖν .

755

Κρέων

γυναικὸς ὢν δούλευμα μὴ κώτιλλέ με .

Αἵμων

βούλει λέγειν τι καὶ λέγων μηδὲν κλύειν ;

Κρέων

ἄληθες ; ἀλλʼ οὐ τόνδʼ Ὄλυμπον , ἴσθʼ ὅτι ,

χαίρων ἐπὶ ψόγοισι δεννάσεις ἐμέ .

ἄγαγε τὸ μῖσος ὡς κατʼ ὄμματʼ αὐτίκα

760

παρόντι θνῄσκῃ πλησία τῷ νυμφίῳ .

Αἵμων

οὐ δῆτʼ ἔμοιγε , τοῦτο μὴ δόξῃς ποτέ ,

οὔθʼ ἥδʼ ὀλεῖται πλησία , σύ τʼ οὐδαμὰ

τοὐμὸν προσόψει κρᾶτʼ ἐν ὀφθαλμοῖς ὁρῶν ,

ὡς τοῖς θέλουσι τῶν φίλων μαίνῃ συνών .

765

Χορός

ἁνήρ , ἄναξ , βέβηκεν ἐξ ὀργῆς ταχύς ·

νοῦς δʼ ἐστὶ τηλικοῦτος ἀλγήσας βαρύς .

Κρέων

δράτω · φρονείτω μεῖζον ἢ κατʼ ἄνδρʼ ἰών ·

τὼ δʼ οὖν κόρα τώδʼ οὐκ ἀπαλλάξει μόρου .

Χορός

ἄμφω γὰρ αὐτὼ καὶ κατακτεῖναι νοεῖς ;

770

Κρέων

οὐ τήν γε μὴ θιγοῦσαν · εὖ γὰρ οὖν λέγεις .

Χορός

μόρῳ δὲ ποίῳ καί σφε βουλεύει κτανεῖν ;

Κρέων

ἄγων ἔρημος ἔνθʼ ἂν ᾖ βροτῶν στίβος

κρύψω πετρώδει ζῶσαν ἐν κατώρυχι ,

φορβῆς τοσοῦτον ὡς ἄγος μόνον προθείς ,

775

ὅπως μίασμα πᾶσʼ ὑπεκφύγῃ πόλις .

κἀκεῖ τὸν Ἅιδην , ὃν μόνον σέβει θεῶν ,

αἰτουμένη που τεύξεται τὸ μὴ θανεῖν ,

ἢ γνώσεται γοῦν ἀλλὰ τηνικαῦθʼ ὅτι

πόνος περισσός ἐστι τἀν Ἅιδου σέβειν .

780