Sophocles Ajax

Ἀθήνα

ἀεὶ μέν , ὦ παῖ Λαρτίου , δέδορκά σε

1

πεῖράν τινʼ ἐχθρῶν ἁρπάσαι θηρώμενον ·

καὶ νῦν ἐπὶ σκηναῖς σε ναυτικαῖς ὁρῶ

Αἴαντος , ἔνθα τάξιν ἐσχάτην ἔχει ,

πάλαι κυνηγετοῦντα καὶ μετρούμενον

5

ἴχνη τὰ κείνου νεοχάραχθʼ , ὅπως ἴδῃς

εἴτʼ ἔνδον εἴτʼ οὐκ ἔνδον . εὖ δέ σʼ ἐκφέρει

κυνὸς Λακαίνης ὥς τις εὔρινος βάσις .

ἔνδον γὰρ ἁνὴρ ἄρτι τυγχάνει , κάρα

στάζων ἱδρῶτι καὶ χέρας ξιφοκτόνους .

10

καί σʼ οὐδὲν εἴσω τῆσδε παπταίνειν πύλης

ἔτʼ ἔργον ἐστίν , ἐννέπειν δʼ ὅτου χάριν

σπουδὴν ἔθου τήνδʼ , ὡς παρʼ εἰδυίας μάθῃς .

Ὀδυσσεύς

ὦ φθέγμʼ Ἀθάνας , φιλτάτης ἐμοὶ θεῶν ,

ὡς εὐμαθές σου , κἂν ἄποπτος ᾖς ὅμως ,

15

φώνημʼ ἀκούω καὶ ξυναρπάζω φρενὶ

χαλκοστόμου κώδωνος ὡς Τυρσηνικῆς .

καὶ νῦν ἐπέγνως εὖ μʼ ἐπʼ ἀνδρὶ δυσμενεῖ

βάσιν κυκλοῦντʼ , Αἴαντι τῷ σακεσφόρῳ ·

κεῖνον γάρ , οὐδένʼ ἄλλον , ἰχνεύω πάλαι .

20

νυκτὸς γὰρ ἡμᾶς τῆσδε πρᾶγος ἄσκοπον

ἔχει περάνας , εἴπερ εἴργασται τάδε ·

ἴσμεν γὰρ οὐδὲν τρανές , ἀλλʼ ἀλώμεθα ·

κἀγὼ ʼθελοντὴς τῷδʼ ὑπεζύγην πόνῳ .

ἐφθαρμένας γὰρ ἀρτίως εὑρίσκομεν

25

λείας ἁπάσας καὶ κατηναρισμένας

ἐκ χειρὸς αὐτοῖς ποιμνίων ἐπιστάταις .

τήνδʼ οὖν ἐκείνῳ πᾶς τις αἰτίαν νέμει .

καί μοί τις ὀπτὴρ αὐτὸν εἰσιδὼν μόνον

πηδῶντα πεδία σὺν νεορράντῳ ξίφει

30

φράζει τε κἀδήλωσεν · εὐθέως δʼ ἐγὼ

κατʼ ἴχνος ᾄσσω , καὶ τὰ μὲν σημαίνομαι ,

τὰ δʼ ἐκπέπληγμαι κοὐκ ἔχω μαθεῖν ὅτου .

καιρὸν δʼ ἐφήκεις · πάντα γὰρ τά τʼ οὖν πάρος

τά τʼ εἰσέπειτα σῇ κυβερνῶμαι χερί .

35

Ἀθήνα

ἔγνων , Ὀδυσσεῦ , καὶ πάλαι φύλαξ ἔβην

τῇ σῇ πρόθυμος εἰς ὁδὸν κυναγίᾳ .

Ὀδυσσεύς

ἦ καί , φίλη δέσποινα , πρὸς καιρὸν πονῶ ;

Ἀθήνα

ὡς ἔστιν ἀνδρὸς τοῦδε τἄργα ταῦτά σοι .

Ὀδυσσεύς

καὶ πρὸς τί δυσλόγιστον ὧδʼ ᾖξεν χέρα ;

40

Ἀθήνα

χόλῳ βαρυνθεὶς τῶν Ἀχιλλείων ὅπλων .

Ὀδυσσεύς

τί δῆτα ποίμναις τήνδʼ ἐπεμπίπτει βάσιν ;

Ἀθήνα

δοκῶν ἐν ὑμῖν χεῖρα χραίνεσθαι φόνῳ .

Ὀδυσσεύς

ἦ καὶ τὸ βούλευμʼ ὡς ἐπʼ Ἀργείοις τόδʼ ἦν ;

Ἀθήνα

κἂν ἐξεπράξατʼ , εἰ κατημέλησʼ ἐγώ .

45

Ὀδυσσεύς

ποίαισι τόλμαις ταῖσδε καὶ φρενῶν θράσει ;

Ἀθήνα

νύκτωρ ἐφʼ ὑμᾶς δόλιος ὁρμᾶται μόνος .

Ὀδυσσεύς

ἦ καὶ παρέστη κἀπὶ τέρμʼ ἀφίκετο ;

Ἀθήνα

καὶ δὴ ʼπὶ δισσαῖς ἦν στρατηγίσιν πύλαις .

Ὀδυσσεύς

καὶ πῶς ἐπέσχε χεῖρα μαιμῶσαν φόνου ;

50

Ἀθήνα

ἐγώ σφʼ ἀπείργω , δυσφόρους ἐπʼ ὄμμασι

γνώμας βαλοῦσα τῆς ἀνηκέστου χαρᾶς ,

καὶ πρός τε ποίμνας ἐκτρέπω σύμμικτά τε

λείας ἄδαστα βουκόλων φρουρήματα ·

ἔνθʼ εἰσπεσὼν ἔκειρε πολύκερων φόνον

55

κύκλῳ ῥαχίζων · κἀδόκει μὲν ἔσθʼ ὅτε

δισσοὺς Ἀτρείδας αὐτόχειρ κτείνειν ἔχων ,

ὅτʼ ἄλλοτʼ ἄλλον ἐμπίτνων στρατηλατῶν .

ἐγὼ δὲ φοιτῶντʼ ἄνδρα μανιάσιν νόσοις

ὤτρυνον , εἰσέβαλλον εἰς ἕρκη κακά .

60

κἄπειτʼ ἐπειδὴ τοῦδʼ ἐλώφησεν πόνου ,

τοὺς ζῶντας αὖ δεσμοῖσι συνδήσας βοῶν

ποίμνας τε πάσας εἰς δόμους κομίζεται ,

ὡς ἄνδρας , οὐχ ὡς εὔκερων ἄγραν ἔχων ,

καὶ νῦν κατʼ οἴκους συνδέτους αἰκίζεται .

65

δείξω δὲ καὶ σοὶ τήνδε περιφανῆ νόσον ,

ὡς πᾶσιν Ἀργείοισιν εἰσιδὼν θροῇς .

θαρσῶν δὲ μίμνε μηδὲ συμφορὰν δέχου

τὸν ἄνδρʼ · ἐγὼ γὰρ ὀμμάτων ἀποστρόφους

αὐγὰς ἀπείρξω σὴν πρόσοψιν εἰσιδεῖν .

70

οὗτος , σὲ τὸν τὰς αἰχμαλωτίδας χέρας

δεσμοῖς ἀπευθύνοντα προσμολεῖν καλῶ ·

Αἴαντα φωνῶ · στεῖχε δωμάτων πάρος .

Ὀδυσσεύς

τί δρᾷς , Ἀθάνα ; μηδαμῶς σφʼ ἔξω κάλει .

Ἀθήνα

οὐ σῖγʼ ἀνέξει μηδὲ δειλίαν ἀρεῖ ;

75

Ὀδυσσεύς

μὴ πρὸς θεῶν , ἀλλʼ ἔνδον ἀρκείτω μένων .

Ἀθήνα

τί μὴ γένηται ; πρόσθεν οὐκ ἀνὴρ ὅδʼ ἦν ;

Ὀδυσσεύς

ἐχθρός γε τῷδε τἀνδρὶ καὶ τανῦν ἔτι .

Ἀθήνα

οὔκουν γέλως ἥδιστος εἰς ἐχθροὺς γελᾶν ;

Ὀδυσσεύς

ἐμοὶ μὲν ἀρκεῖ τοῦτον ἐν δόμοις μένειν .

80

Ἀθήνα

μεμηνότʼ ἄνδρα περιφανῶς ὀκνεῖς ἰδεῖν ;

Ὀδυσσεύς

φρονοῦντα γάρ νιν οὐκ ἂν ἐξέστην ὄκνῳ .

Ἀθήνα

ἀλλʼ οὐδὲ νῦν σε μὴ παρόντʼ ἴδῃ πέλας .

Ὀδυσσεύς

πῶς , εἴπερ ὀφθαλμοῖς γε τοῖς αὐτοῖς ὁρᾷ ;

Ἀθήνα

ἐγὼ σκοτώσω βλέφαρα καὶ δεδορκότα .

85

Ὀδυσσεύς

γένοιτο μέντἂν πᾶν θεοῦ τεχνωμένου .

Ἀθήνα

σίγα νυν ἑστὼς καὶ μένʼ ὡς κυρεῖς ἔχων .

Ὀδυσσεύς

μένοιμʼ ἄν · ἤθελον δʼ ἂν ἐκτὸς ὢν τυχεῖν .

Ἀθήνα

ὦ οὗτος , Αἴας , δεύτερόν σε προσκαλῶ .

τί βαιὸν οὕτως ἐντρέπει τῆς συμμάχου ;

90

Αἴας

ὦ χαῖρʼ Ἀθάνα , χαῖρε Διογενὲς τέκνον ,

ὡς εὖ παρέστης · καί σε παγχρύσοις ἐγὼ

στέψω λαφύροις τῆσδε τῆς ἄγρας χάριν .

Ἀθήνα

καλῶς ἔλεξας · ἀλλʼ ἐκεῖνό μοι φράσον ,

ἔβαψας ἔγχος εὖ πρὸς Ἀργείων στρατῷ ;

95

Αἴας

κόμπος πάρεστι κοὐκ ἀπαρνοῦμαι τὸ μή .

Ἀθήνα

ἦ καὶ πρὸς Ἀτρείδαισιν ᾔχμασας χέρα ;

Αἴας

ὥστʼ οὔποτʼ Αἴανθʼ οἵδʼ ἀτιμάσουσʼ ἔτι .

Ἀθήνα

τεθνᾶσιν ἄνδρες , ὡς τὸ σὸν ξυνῆκʼ ἐγώ .

Αἴας

θανόντες ἤδη τἄμʼ ἀφαιρείσθων ὅπλα .

100

Ἀθήνα

εἶεν , τί γὰρ δὴ παῖς ὁ τοῦ Λαερτίου ,

ποῦ σοι τύχης ἕστηκεν ; ἢ πέφευγέ σε ;

Αἴας

ἦ τοὐπίτριπτον κίναδος ἐξήρου μʼ ὅπου ;

Ἀθήνα

ἔγωγʼ · Ὀδυσσέα τὸν σὸν ἐνστάτην λέγω .

Αἴας

ἥδιστος , ὦ δέσποινα , δεσμώτης ἔσω

105

θακεῖ · θανεῖν γὰρ αὐτὸν οὔ τί πω θέλω .

Ἀθήνα

πρὶν ἂν τί δράσῃς ἢ τί κερδάνῃς πλέον ;

Αἴας

πρὶν ἂν δεθεὶς πρὸς κίονʼ ἑρκείου στέγης .

Ἀθήνα

τί δῆτα τὸν δύστηνον ἐργάσει κακόν ;

Αἴας

μάστιγι πρῶτον νῶτα φοινιχθεὶς θάνῃ .

110

Ἀθήνα

μὴ δῆτα τὸν δύστηνον ὧδέ γʼ αἰκίσῃ .

Αἴας

χαίρειν , Ἀθάνα , τἄλλʼ ἐγώ σʼ ἐφίεμαι ·

κεῖνος δὲ τίσει τήνδε κοὐκ ἄλλην δίκην .

Ἀθήνα

σὺ δʼ οὖν , ἐπειδὴ τέρψις ἥδε σοι τὸ δρᾶν ,

χρῶ χειρί , φείδου μηδὲν ὧνπερ ἐννοεῖς .

115

Αἴας

χωρῶ πρὸς ἔργον · σοὶ δὲ τοῦτʼ ἐφίεμαι ,

τοιάνδʼ ἀεί μοι σύμμαχον παρεστάναι .

Ἀθήνα

ὁρᾷς , Ὀδυσσεῦ , τὴν θεῶν ἰσχὺν ὅση ;

τούτου τίς ἄν σοι τἀνδρὸς ἢ προνούστερος

ἢ δρᾶν ἀμείνων ηὑρέθη τὰ καίρια ;

120

Ὀδυσσεύς

ἐγὼ μὲν οὐδένʼ οἶδʼ · ἐποικτίρω δέ νιν

δύστηνον ἔμπας , καίπερ ὄντα δυσμενῆ ,

ὁθούνεκʼ ἄτῃ συγκατέζευκται κακῇ ,

οὐδὲν τὸ τούτου μᾶλλον ἢ τοὐμὸν σκοπῶν ·

ὁρῶ γὰρ ἡμᾶς οὐδὲν ὄντας ἄλλο πλὴν

125

εἴδωλʼ ὅσοιπερ ζῶμεν ἢ κούφην σκιάν .

Ἀθήνα

τοιαῦτα τοίνυν εἰσορῶν ὑπέρκοπον

μηδέν ποτʼ εἴπῃς αὐτὸς εἰς θεοὺς ἔπος ,

μηδʼ ὄγκον ἄρῃ μηδένʼ , εἴ τινος πλέον

ἢ χειρὶ βρίθεις ἢ μακροῦ πλούτου βάθει .

130

ὡς ἡμέρα κλίνει τε κἀνάγει πάλιν

ἅπαντα τἀνθρώπεια · τοὺς δὲ σώφρονας

θεοὶ φιλοῦσι καὶ στυγοῦσι τοὺς κακούς .