Sophocles Ajax

Τέκμησσα

οἱ δʼ οὖν γελώντων κἀπιχαιρόντων κακοῖς

τοῖς τοῦδʼ · ἴσως τοι , κεἰ βλέποντα μὴ ʼπόθουν ,

θανόντʼ ἂν οἰμώξειαν ἐν χρείᾳ δορός .

οἱ γὰρ κακοὶ γνώμαισι τἀγαθὸν χεροῖν

ἔχοντες οὐκ ἴσασι , πρίν τις ἐκβάλῃ .

965

ἐμοὶ πικρὸς τέθνηκεν ἢ κείνοις γλυκύς ,

αὑτῷ δὲ τερπνός · ὧν γὰρ ἠράσθη τυχεῖν

ἐκτήσαθʼ αὑτῷ , θάνατον ὅνπερ ἤθελεν .

τί δῆτα τοῦδʼ ἐπεγγελῷεν ἂν κάτα ;

θεοῖς τέθνηκεν οὗτος , οὐ κείνοισιν , οὔ .

970

πρὸς ταῦτʼ Ὀδυσσεὺς ἐν κενοῖς ὑβριζέτω .

Αἴας γὰρ αὐτοῖς οὐκέτʼ ἐστίν , ἀλλʼ ἐμοὶ

λιπὼν ἀνίας καὶ γόους διοίχεται .

Τεῦκρος

ἰώ μοί μοι .

Χορός

σίγησον · αὐδὴν γὰρ δοκῶ Τεύκρου κλύειν

975

βοῶντος ἄτης τῆσδʼ ἐπίσκοπον μέλος .

Τεῦκρος

ὦ φίλτατʼ Αἴας , ὦ ξύναιμον ὄμμʼ ἐμοί ,

ἆρʼ ἠμπόληκας , ὥσπερ ἡ φάτις κρατεῖ ;

Χορός

ὄλωλεν ἁνήρ , Τεῦκρε , τοῦτʼ ἐπίστασο .

Τεῦκρος

ὤμοι βαρείας ἆρα τῆς ἐμῆς τύχης .

980

Χορός

ὡς ὧδʼ ἐχόντων

Τεῦκρος

ὦ τάλας ἐγώ , τάλας .

Χορός

πάρα στενάζειν .

Τεῦκρος

ὦ περισπερχὲς πάθος .

Χορός

ἄγαν γε , Τεῦκρε .

Τεῦκρος

φεῦ τάλας · τί γὰρ τέκνον

τὸ τοῦδε , ποῦ μοι γῆς κυρεῖ τῆς Τρῳάδος ;

Χορός

μόνος παρὰ σκηναῖσιν .

985

Τεῦκρος

οὐχ ὅσον τάχος

δῆτʼ αὐτὸν ἄξεις δεῦρο , μή τις ὡς κενῆς

σκύμνον λεαίνης δυσμενῶν ἀναρπάσῃ ;

ἴθʼ , ἐγκόνει , σύγκαμνε · τοῖς θανοῦσί τοι

φιλοῦσι πάντες κειμένοις ἐπεγγελᾶν .

Χορός

καὶ μὴν ἔτι ζῶν , Τεῦκρε , τοῦδέ σοι μέλειν

990

ἐφίεθʼ ἁνὴρ κεῖνος , ὥσπερ οὖν μέλει .

Τεῦκρος

ὦ τῶν ἁπάντων δὴ θεαμάτων ἐμοὶ

ἄλγιστον ὧν προσεῖδον ὀφθαλμοῖς ἐγώ ,

ὁδός θʼ ὁδῶν πασῶν ἀνιάσασα δὴ

μάλιστα τοὐμὸν σπλάγχνον , ἣν δὴ νῦν ἔβην .

995

ὦ φίλτατʼ Αἴας , τὸν σὸν ὡς ἐπῃσθόμην

μόρον διώκων κἀξιχνοσκοπούμενος .

ὀξεῖα γάρ σου βάξις ὡς θεοῦ τινος

διῆλθʼ Ἀχαιοὺς πάντας ὡς οἴχει θανών .

ἁγὼ κλύων δύστηνος ἐκποδὼν μὲν ὢν

1000

ὑπεστέναζον , νῦν δʼ ὁρῶν ἀπόλλυμαι .

οἴμοι .

ἴθʼ , ἐκκάλυψον , ὡς ἴδω τὸ πᾶν κακόν .

ὦ δυσθέατον ὄμμα καὶ τόλμης πικρᾶς ,

ὅσας ἀνίας μοι κατασπείρας φθίνεις .

1005

ποῖ γὰρ μολεῖν μοι δυνατόν , εἰς ποίους βροτούς ,

τοῖς σοῖς ἀρήξαντʼ ἐν πόνοισι μηδαμοῦ ;

ἦ πού με Τελαμών , σὸς πατὴρ ἐμός θʼ ἅμα ,

δέξαιτʼ ἂν εὐπρόσωπος ἵλεώς τʼ ἴσως

χωροῦντʼ ἄνευ σοῦ . πῶς γὰρ οὔχ ; ὅτῳ πάρα

1010

μηδʼ εὐτυχοῦντι μηδὲν ἥδιον γελᾶν .

οὗτος τί κρύψει ; ποῖον οὐχ ἐρεῖ κακὸν

τὸν ἐκ δορὸς γεγῶτα πολεμίου νόθον ,

τὸν δειλίᾳ προδόντα καὶ κακανδρίᾳ

σέ , φίλτατʼ Αἴας , ἢ δόλοισιν , ὡς τὰ σὰ

1015

κράτη θανόντος καὶ δόμους νέμοιμι σούς .

τοιαῦτʼ ἀνὴρ δύσοργος , ἐν γήρᾳ βαρύς ,

ἐρεῖ , πρὸς οὐδὲν εἰς ἔριν θυμούμενος .

τέλος δʼ ἀπωστὸς γῆς ἀπορριφθήσομαι ,

δοῦλος λόγοισιν ἀντʼ ἐλευθέρου φανείς .

1020

τοιαῦτα μὲν κατʼ οἶκον · ἐν Τροίᾳ δέ μοι

πολλοὶ μὲν ἐχθροί , παῦρα δʼ ὠφελήσιμα .

καὶ ταῦτα πάντα σοῦ θανόντος ηὑρόμην .

οἴμοι , τί δράσω ; πῶς σʼ ἀποσπάσω πικροῦ ·

τοῦδʼ αἰόλου κνώδοντος , ὦ τάλας , ὑφʼ οὗ

1025

φονέως ἄρʼ ἐξέπνευσας ; εἶδες ὡς χρόνῳ

ἔμελλέ σʼ Ἕκτωρ καὶ θανὼν ἀποφθίσειν ;

σκέψασθε , πρὸς θεῶν , τὴν τύχην δυοῖν βροτοῖν .

Ἕκτωρ μέν , ᾧ δὴ τοῦδʼ ἐδωρήθη πάρα ,

ζωστῆρι πρισθεὶς ἱππικῶν ἐξ ἀντύγων

1030

ἐκνάπτετʼ αἰέν , ἔστʼ ἀπέψυξεν βίον ·

οὗτος δʼ ἐκείνου τήνδε δωρεὰν ἔχων

πρὸς τοῦδʼ ὄλωλε θανασίμῳ πεσήματι .

ἆρʼ οὐκ Ἐρινὺς τοῦτʼ ἐχάλκευσεν ξίφος

κἀκεῖνον Ἅιδης , δημιουργὸς ἄγριος ;

1035

ἐγὼ μὲν οὖν καὶ ταῦτα καὶ τὰ πάντʼ ἀεὶ

φάσκοιμʼ ἂν ἀνθρώποισι μηχανᾶν θεούς ·

ὅτῳ δὲ μὴ τάδʼ ἐστὶν ἐν γνώμῃ φίλα ,

κεῖνός τʼ ἐκεῖνα στεργέτω κἀγὼ τάδε .

Χορός

μὴ τεῖνε μακράν , ἀλλʼ ὅπως κρύψεις τάφῳ

1040

φράζου τὸν ἄνδρα χὤ τι μυθήσει τάχα .

βλέπω γὰρ ἐχθρὸν φῶτα , καὶ τάχʼ ἂν κακοῖς

γελῶν ἃ δὴ κακοῦργος ἐξίκοιτʼ ἀνήρ .

Τεῦκρος

τίς δʼ ἐστὶν ὅντινʼ ἄνδρα προσλεύσσεις στρατοῦ ;

Χορός

Μενέλαος , ᾧ δὴ τόνδε πλοῦν ἐστείλαμεν .

1045

Τεῦκρος

ὁρῶ · μαθεῖν γὰρ ἐγγὺς ὢν οὐ δυσπετής .

Μενέλαος

οὗτος , σὲ φωνῶ τόνδε τὸν νεκρὸν χεροῖν

μὴ συγκομίζειν , ἀλλʼ ἐᾶν ὅπως ἔχει .

Τεῦκρος

τίνος χάριν τοσόνδʼ ἀνήλωσας λόγον ;

Μενέλαος

δοκοῦντʼ ἐμοί , δοκοῦντα δʼ ὃς κραίνει στρατοῦ .

1050

Τεῦκρος

οὔκουν ἂν εἴποις ἥντινʼ αἰτίαν προθείς ;

Μενέλαος

ὁθούνεκʼ αὐτὸν ἐλπίσαντες οἴκοθεν

ἄγειν Ἀχαιοῖς ξύμμαχόν τε καὶ φίλον ,

ἐξηύρομεν ζητοῦντες ἐχθίω Φρυγῶν ·

ὅστις στρατῷ ξύμπαντι βουλεύσας φόνον

1055

νύκτωρ ἐπεστράτευσεν , ὡς ἕλοι δόρει ·

κεἰ μὴ θεῶν τις τήνδε πεῖραν ἔσβεσεν ,

ἡμεῖς μὲν ἂν τήνδʼ ἣν ὅδʼ εἴληχεν τύχην

θανόντες ἂν προυκείμεθʼ αἰσχίστῳ μόρῳ ,

οὗτος δʼ ἂν ἔζη . νῦν δʼ ἐνήλλαξεν θεὸς

1060

τὴν τοῦδʼ ὕβριν πρὸς μῆλα καὶ ποίμνας πεσεῖν .

ὧν εἵνεκʼ αὐτὸν οὔτις ἔστʼ ἀνὴρ σθένων

τοσοῦτον ὥστε σῶμα τυμβεῦσαι τάφῳ ,

ἀλλʼ ἀμφὶ χλωρὰν ψάμαθον ἐκβεβλημένος

ὄρνισι φορβὴ παραλίοις γενήσεται .

1065

πρὸς ταῦτα μηδὲν δεινὸν ἐξάρῃς μένος .

εἰ γὰρ βλέποντος μὴ ʼδυνήθημεν κρατεῖν ,

πάντως θανόντος γʼ ἄρξομεν , κἂν μὴ θέλῃς ,

χερσὶν παρευθύνοντες · οὐ γὰρ ἔσθʼ ὅπου

λόγων γʼ ἀκοῦσαι ζῶν ποτʼ ἠθέλησʼ ἐμῶν .

1070

καίτοι κακοῦ πρὸς ἀνδρὸς ὄντα δημότην

μηδὲν δικαιοῦν τῶν ἐφεστώτων κλύειν .

οὐ γάρ ποτʼ οὔτʼ ἂν ἐν πόλει νόμοι καλῶς

φέροιντʼ ἄν , ἔνθα μὴ καθεστήκῃ δέος ,

οὔτʼ ἂν στρατός γε σωφρόνως ἄρχοιτʼ ἔτι ,

1075

μηδὲν φόβου πρόβλημα μηδʼ αἰδοῦς ἔχων .

ἀλλʼ ἄνδρα χρή , κἂν σῶμα γεννήσῃ μέγα ,

δοκεῖν πεσεῖν ἂν κἂν ἀπὸ σμικροῦ κακοῦ .

δέος γὰρ ᾧ πρόσεστιν αἰσχύνη θʼ ὁμοῦ ,

σωτηρίαν ἔχοντα τόνδʼ ἐπίστασο ·

1080

ὅπου δʼ ὑβρίζειν δρᾶν θʼ ἃ βούλεται παρῇ ,

ταύτην νόμιζε τὴν πόλιν χρόνῳ ποτὲ

ἐξ οὐρίων δραμοῦσαν εἰς βυθὸν πεσεῖν .

ἀλλʼ ἑστάτω μοι καὶ δέος τι καίριον ,

καὶ μὴ δοκῶμεν δρῶντες ἃν ἡδώμεθα

1085

οὐκ ἀντιτίσειν αὖθις ἂν λυπώμεθα .

ἕρπει παραλλὰξ ταῦτα . πρόσθεν οὗτος ἦν

αἴθων ὑβριστής , νῦν δʼ ἐγὼ μέγʼ αὖ φρονῶ .

καί σοι προφωνῶ τόνδε μὴ θάπτειν , ὅπως

μὴ τόνδε θάπτων αὐτὸς εἰς ταφὰς πέσῃς .

1090

Χορός

Μενέλαε , μὴ γνώμας ὑποστήσας σοφὰς

εἶτʼ αὐτὸς ἐν θανοῦσιν ὑβριστὴς γένῃ .

Τεῦκρος

οὐκ ἄν ποτʼ , ἄνδρες , ἄνδρα θαυμάσαιμʼ ἔτι ,

ὃς μηδὲν ὢν γοναῖσιν εἶθʼ ἁμαρτάνει ,

ὅθʼ οἱ δοκοῦντες εὐγενεῖς πεφυκέναι

1095

τοιαῦθʼ ἁμαρτάνουσιν ἐν λόγοις ἔπη ·

ἄγʼ εἴπʼ ἀπʼ ἀρχῆς αὖθις , ἦ σὺ φὴς ἄγειν

τόνδʼ ἄνδρʼ Ἀχαιοῖς δεῦρο σύμμαχον λαβών ;

οὐκ αὐτὸς ἐξέπλευσεν ὡς αὑτοῦ κρατῶν ;

ποῦ σὺ στρατηγεῖς τοῦδε ; ποῦ δὲ σοὶ λεῶν

1100

ἔξεστʼ ἀνάσσειν ὧν ὅδʼ ἤγαγʼ οἴκοθεν ;

Σπάρτης ἀνάσσων ἦλθες , οὐχ ἡμῶν κρατῶν ·

οὐδʼ ἔσθʼ ὅπου σοὶ τόνδε κοσμῆσαι πλέον

ἀρχῆς ἔκειτο θεσμὸς ἢ καὶ τῷδε σέ .

ὕπαρχος ἄλλων δεῦρʼ ἔπλευσας , οὐχ ὅλων

1105

στρατηγός , ὥστʼ Αἴαντος ἡγεῖσθαί ποτε .

ἀλλʼ ὧνπερ ἄρχεις ἄρχε καὶ τὰ σέμνʼ ἔπη

κόλαζʼ ἐκείνους · τόνδε δʼ , εἴτε μὴ σὺ φὴς

εἴθʼ ἅτερος στρατηγός , εἰς ταφὰς ἐγὼ

θήσω δικαίως , οὐ τὸ σὸν δείσας στόμα .

1110

οὐ γάρ τι τῆς σῆς εἵνεκʼ ἐστρατεύσατο

γυναικός , ὥσπερ οἱ πόνου πολλοῦ πλέῳ ,

ἀλλʼ εἵνεχʼ ὅρκων οἷσιν ἦν ἐνώμοτος ,

σοῦ δʼ οὐδέν · οὐ γὰρ ἠξίου τοὺς μηδένας .

πρὸς ταῦτα πλείους δεῦρο κήρυκας λαβὼν

1115

καὶ τὸν στρατηγὸν ἧκε , τοῦ δὲ σοῦ ψόφου

οὐκ ἂν στραφείην , ἕως ἂν ᾖς οἷός περ εἶ .

Χορός

οὐδʼ αὖ τοιαύτην γλῶσσαν ἐν κακοῖς φιλῶ ·

τὰ σκληρὰ γάρ τοι , κἂν ὑπέρδικʼ ᾖ , δάκνει .

Μενέλαος

ὁ τοξότης ἔοικεν οὐ σμικρὸν φρονεῖν .

1120

Τεῦκρος

οὐ γὰρ βάναυσον τὴν τέχνην ἐκτησάμην .

Μενέλαος

μέγʼ ἄν τι κομπάσειας , ἀσπίδʼ εἰ λάβοις .

Τεῦκρος

κἂν ψιλὸς ἀρκέσαιμι σοί γʼ ὡπλισμένῳ .

Μενέλαος

ἡ γλῶσσά σου τὸν θυμὸν ὡς δεινὸν τρέφει .

Τεῦκρος

ξὺν τῷ δικαίῳ γὰρ μέγʼ ἔξεστιν φρονεῖν .

1125

Μενέλαος

δίκαια γὰρ τόνδʼ εὐτυχεῖν κτείναντά με ;

Τεῦκρος

κτείναντα ; δεινόν γʼ εἶπας , εἰ καὶ ζῇς θανών .

Μενέλαος

θεὸς γὰρ ἐκσῴζει με , τῷδε δʼ οἴχομαι .

Τεῦκρος

μή νυν ἀτίμα θεούς , θεοῖς σεσωσμένος .

Μενέλαος

ἐγὼ γὰρ ἂν ψέξαιμι δαιμόνων νόμους ;

1130

Τεῦκρος

εἰ τοὺς θανόντας οὐκ ἐᾷς θάπτειν παρών .

Μενέλαος

τούς γʼ αὐτὸς αὑτοῦ πολεμίους . οὐ γὰρ καλόν .

Τεῦκρος

ἦ σοὶ γὰρ Αἴας πολέμιος προύστη ποτέ ;

Μενέλαος

μισοῦντʼ ἐμίσει · καὶ σὺ τοῦτʼ ἠπίστασο .

Τεῦκρος

κλέπτης γὰρ αὐτοῦ ψηφοποιὸς ηὑρέθης .

1135

Μενέλαος

ἐν τοῖς δικασταῖς , κοὐκ ἐμοί , τόδʼ ἐσφάλη .

Τεῦκρος

πόλλʼ ἂν κακῶς λάθρᾳ σὺ κλέψειας κακά .

Μενέλαος

τοῦτʼ εἰς ἀνίαν τοὔπος ἔρχεταί τινι .

Τεῦκρος

οὐ μᾶλλον , ὡς ἔοικεν , ἢ λυπήσομεν .

Μενέλαος

ἕν σοι φράσω · τόνδʼ ἐστὶν οὐχὶ θαπτέον .

1140

Τεῦκρος

ἀλλʼ ἀντακούσει τοῦτον ὡς τεθάψεται .

Μενέλαος

ἤδη ποτʼ εἶδον ἄνδρʼ ἐγὼ γλώσσῃ θρασὺν

ναύτας ἐφορμήσαντα χειμῶνος τὸ πλεῖν ,

ᾧ φθέγμʼ ἂν οὐκ ἂν ηὗρες , ἡνίκʼ ἐν κακῷ

χειμῶνος εἴχετʼ , ἀλλʼ ὑφʼ εἵματος κρυφεὶς

1145

πατεῖν παρεῖχε τῷ θέλοντι ναυτίλων .

οὕτω δὲ καὶ σὲ καὶ τὸ σὸν λάβρον στόμα

σμικροῦ νέφους τάχʼ ἄν τις ἐκπνεύσας μέγας

χειμὼν κατασβέσειε τὴν πολλὴν βοήν .

Τεῦκρος

ἐγὼ δέ γʼ ἄνδρʼ ὄπωπα μωρίας πλέων ,

1150

ὃς ἐν κακοῖς ὕβριζε τοῖσι τῶν πέλας .

κᾆτʼ αὐτὸν εἰσιδών τις ἐμφερὴς ἐμοὶ

ὀργήν θʼ ὅμοιος εἶπε τοιοῦτον λόγον ·

ὤνθρωπε , μὴ δρᾶ τοὺς τεθνηκότας κακῶς ·

εἰ γὰρ ποήσεις , ἴσθι πημανούμενος .

1155

τοιαῦτʼ ἄνολβον ἄνδρʼ ἐνουθέτει παρών .

ὁρῶ δέ τοί νιν , κἄστιν , ὡς ἐμοὶ δοκεῖ ,

οὐδείς ποτʼ ἄλλος ἢ σύ . μῶν ᾐνιξάμην ;

Μενέλαος

ἄπειμι · καὶ γὰρ αἰσχρόν , εἰ πύθοιτό τις

λόγοις κολάζειν ᾧ βιάζεσθαι πάρα .

1160

Τεῦκρος

ἄφερπέ νυν · κἀμοὶ γὰρ αἴσχιστον κλύειν

ἀνδρὸς ματαίου φλαῦρʼ ἔπη μυθουμένου .