Sophocles Ajax

Ἄγγελος

ἄνδρες φίλοι , τὸ πρῶτον ἀγγεῖλαι θέλω ·

Τεῦκρος πάρεστιν ἄρτι Μυσίων ἀπὸ

720

κρημνῶν · μέσον δὲ προσμολὼν στρατήγιον

κυδάζεται τοῖς πᾶσιν Ἀργείοις ὁμοῦ .

στείχοντα γὰρ πρόσωθεν αὐτὸν ἐν κύκλῳ

μαθόντες ἀμφέστησαν , εἶτʼ ὀνείδεσιν

ἤρασσον ἔνθεν κἄνθεν οὔτις ἔσθʼ ὃς οὔ ,

725

τὸν τοῦ μανέντος κἀπιβουλευτοῦ στρατοῦ

ξύναιμον ἀποκαλοῦντες , ὡς οὐκ ἀρκέσοι

τὸ μὴ οὐ πέτροισι πᾶς καταξανθεὶς θανεῖν ·

ὥστʼ εἰς τοσοῦτον ἦλθον ὥστε καὶ χεροῖν

κολεῶν ἐρυστὰ διεπεραιώθη ξίφη .

730

λήγει δʼ ἔρις δραμοῦσα τοῦ προσωτάτω

ἀνδρῶν γερόντων ἐν ξυναλλαγῇ λόγου .

ἀλλʼ ἡμὶν Αἴας ποῦ ʼστιν , ὡς φράσω τάδε ;

τοῖς κυρίοις γὰρ πάντα χρὴ δηλοῦν λόγον .

Χορός

οὐκ ἔνδον , ἀλλὰ φροῦδος ἀρτίως , νέας

735

βουλὰς νέοισιν ἐγκαταζεύξας τρόποις .

Ἄγγελος

ἰοὺ ἰού ·

βραδεῖαν ἡμᾶς ἆρʼ ὁ τήνδε τὴν ὁδὸν

πέμπων ἔπεμψεν ἢ ʼφάνην ἐγὼ βραδύς .

Χορός

τί δʼ ἐστὶ χρείας τῆσδʼ ὑπεσπανισμένον ;

740

Ἄγγελος

τὸν ἄνδρʼ ἀπηύδα Τεῦκρος ἔνδοθεν στέγης

μὴ ʼξω παρήκειν , πρὶν παρὼν αὐτὸς τύχῃ .

Χορός

ἀλλʼ οἴχεταί τοι , πρὸς τὸ κέρδιστον τραπεὶς

γνώμης , θεοῖσιν ὡς καταλλαχθῇ χόλου .

Ἄγγελος

ταῦτʼ ἐστὶ τἄπη μωρίας πολλῆς πλέα ,

745

εἴπερ τι Κάλχας εὖ φρονῶν μαντεύεται .

Χορός

ποῖον ; τί δʼ εἰδὼς τοῦδε πράγματος πάρει ;

Ἄγγελος

τοσοῦτον οἶδα καὶ παρὼν ἐτύγχανον .

ἐκ γὰρ συνέδρου καὶ τυραννικοῦ κύκλου

Κάλχας μεταστὰς οἶος Ἀτρειδῶν δίχα ,

750

εἰς χεῖρα Τεύκρου δεξιὰν φιλοφρόνως

θεὶς εἶπε κἀπέσκηψε , παντοίᾳ τέχνῃ

εἶρξαι κατʼ ἦμαρ τοὐμφανὲς τὸ νῦν τόδε

Αἴανθʼ ὑπὸ σκηναῖσι μηδʼ ἀφέντʼ ἐᾶν ,

εἰ ζῶντʼ ἐκεῖνον εἰσιδεῖν θέλοι ποτέ .

755

ἐλᾷ γὰρ αὐτὸν τῇδε θἠμέρᾳ μόνῃ

δίας Ἀθάνας μῆνις , ὡς ἔφη λέγων .

τὰ γὰρ περισσὰ κἀνόνητα σώματα

πίπτειν βαρείαις πρὸς θεῶν δυσπραξίαις

ἔφασχʼ ὁ μάντις , ὅστις ἀνθρώπου φύσιν

760

βλαστὼν ἔπειτα μὴ κατʼ ἄνθρωπον φρονῇ .

κεῖνος δʼ ἀπʼ οἴκων εὐθὺς ἐξορμώμενος

ἄνους καλῶς λέγοντος ηὑρέθη πατρός .

ὁ μὲν γὰρ αὐτὸν ἐννέπει · τέκνον , δόρει

βούλου κρατεῖν μέν , σὺν θεῷ δʼ ἀεὶ κρατεῖν .

765

ὁ δʼ ὑψικόμπως κἀφρόνως ἠμείψατο ·

πάτερ , θεοῖς μὲν κἂν ὁ μηδὲν ὢν ὁμοῦ

κράτος κατακτήσαιτʼ · ἐγὼ δὲ καὶ δίχα

κείνων πέποιθα τοῦτʼ ἐπισπάσειν κλέος .

τοσόνδʼ ἐκόμπει μῦθον . εἶτα δεύτερον

770

δίας Ἀθάνας , ἡνίκʼ ὀτρύνουσά νιν

ηὐδᾶτʼ ἐπʼ ἐχθροῖς χεῖρα φοινίαν τρέπειν ,

τότʼ ἀντιφωνεῖ δεινὸν ἄρρητόν τʼ ἔπος ·

ἄνασσα , τοῖς ἄλλοισιν Ἀργείων πέλας

ἵστω , καθʼ ἡμᾶς δʼ οὔποτʼ ἐκρήξει μάχη .

775

τοιοῖσδέ τοι λόγοισιν ἀστεργῆ θεᾶς

ἐκτήσατʼ ὀργήν , οὐ κατʼ ἄνθρωπον φρονῶν .

ἀλλʼ εἴπερ ἔστι τῇδε θἠμέρᾳ , τάχʼ ἂν

γενοίμεθʼ αὐτοῦ σὺν θεῷ σωτήριοι .

τοσαῦθʼ ὁ μάντις εἶφʼ · ὁ δʼ εὐθὺς ἐξ ἕδρας

780

πέμπει με σοὶ φέροντα τάσδʼ ἐπιστολὰς

Τεῦκρος φυλάσσειν . εἰ δʼ ἀπεστερήμεθα ,

οὐκ ἔστιν ἁνὴρ κεῖνος , εἰ Κάλχας σοφός .

Χορός

ὦ δαΐα Τέκμησσα , δύσμορον γένος ,

ὅρα μολοῦσα τόνδʼ ὁποῖʼ ἔπη θροεῖ ·

785

ξυρεῖ γὰρ ἐν χρῷ τοῦτο μὴ χαίρειν τινά .

Τέκμησσα

τί μʼ αὖ τάλαιναν , ἀρτίως πεπαυμένην

κακῶν ἀτρύτων , ἐξ ἕδρας ἀνίστατε ;

Χορός

τοῦδʼ εἰσάκουε τἀνδρός , ὡς ἥκει φέρων

Αἴαντος ἡμῖν πρᾶξιν ἣν ἤλγησʼ ἐγώ .

790

Τέκμησσα

οἴμοι , τί φής , ἄνθρωπε ; μῶν ὀλώλαμεν ;

Ἄγγελος

οὐκ οἶδα τὴν σὴν πρᾶξιν , Αἴαντος δʼ ὅτι ,

θυραῖος εἴπερ ἐστίν , οὐ θαρσῶ πέρι .

Τέκμησσα

καὶ μὴν θυραῖος , ὥστε μʼ ὠδίνειν τί φής .

Ἄγγελος

ἐκεῖνον εἴργειν Τεῦκρος ἐξεφίεται

795

σκηνῆς ὕπαυλον μηδʼ ἀφιέναι μόνον .

Τέκμησσα

ποῦ δʼ ἐστὶ Τεῦκρος , κἀπὶ τῷ λέγει τάδε ;

Ἄγγελος

πάρεστʼ ἐκεῖνος ἄρτι · τήνδε δʼ ἔξοδον

ὀλεθρίαν Αἴαντος ἐλπίζει φέρειν .

Τέκμησσα

οἴμοι τάλαινα , τοῦ ποτʼ ἀνθρώπων μαθών ;

800

Ἄγγελος

τοῦ Θεστορείου μάντεως , καθʼ ἡμέραν

τὴν νῦν , ὅτʼ αὐτῷ θάνατον ἢ βίον φέρει .

Τέκμησσα

οἲ ʼγώ , φίλοι , πρόστητʼ ἀναγκαίας τύχης ,

καὶ σπεύσαθʼ , οἱ μὲν Τεῦκρον ἐν τάχει μολεῖν ,

οἱ δʼ ἑσπέρους ἀγκῶνας , οἱ δʼ ἀντηλίους

805

ζητεῖτʼ ἰόντες τἀνδρὸς ἔξοδον κακήν .

ἔγνωκα γὰρ δὴ φωτὸς ἠπατημένη

καὶ τῆς παλαιᾶς χάριτος ἐκβεβλημένη .

οἴμοι , τί δράσω , τέκνον ; οὐχ ἱδρυτέον ·

ἀλλʼ εἶμι κἀγὼ κεῖσʼ ὅποιπερ ἂν σθένω .

810

χωρῶμεν , ἐγκονῶμεν , οὐχ ἕδρας ἀκμὴ

σῴζειν θέλοντας ἄνδρα γʼ ὃς σπεύδῃ θανεῖν .

Χορός

χωρεῖν ἕτοιμος , κοὐ λόγῳ δείξω μόνον ·

τάχος γὰρ ἔργου καὶ ποδῶν ἅμʼ ἕψεται ,

Αἴας

ὁ μὲν σφαγεὺς ἕστηκεν ᾗ τομώτατος

815

γένοιτʼ ἄν , εἴ τῳ καὶ λογίζεσθαι σχολή ·

δῶρον μὲν ἀνδρὸς Ἕκτορος ξένων ἐμοὶ

μάλιστα μισηθέντος ἐχθίστου θʼ ὁρᾶν ·

πέπηγε δʼ ἐν γῇ πολεμίᾳ τῇ Τρῳάδι ,

σιδηροβρῶτι θηγάνῃ νεηκονής ·

820

ἔπηξα δʼ αὐτὸν εὖ περιστείλας ἐγώ ,

εὐνούστατον τῷδʼ ἀνδρὶ διὰ τάχους θανεῖν .

οὕτω μὲν εὐσκευοῦμεν · ἐκ δὲ τῶνδέ μοι

σὺ πρῶτος , ὦ Ζεῦ , καὶ γὰρ εἰκός , ἄρκεσον .

αἰτήσομαι δέ σʼ οὐ μακρὸν γέρας λαχεῖν .

825

πέμψον τινʼ ἡμῖν ἄγγελον , κακὴν φάτιν

Τεύκρῳ φέροντα , πρῶτος ὥς με βαστάσῃ

πεπτῶτα τῷδε περὶ νεορράντῳ ξίφει ,

καὶ μὴ πρὸς ἐχθρῶν του κατοπτευθεὶς πάρος

ῥιφθῶ κυσὶν πρόβλητος οἰωνοῖς θʼ ἕλωρ .

830

τοσαῦτά σʼ , ὦ Ζεῦ , προστρέπω , καλῶ δʼ ἅμα

πομπαῖον Ἑρμῆν χθόνιον εὖ με κοιμίσαι ,

ξὺν ἀσφαδάστῳ καὶ ταχεῖ πηδήματι

πλευρὰν διαρρήξαντα τῷδε φασγάνῳ .

καλῶ δʼ ἀρωγοὺς τὰς ἀεί τε παρθένους

835

ἀεί θʼ ὁρώσας πάντα τἀν βροτοῖς πάθη ,

σεμνὰς Ἐρινῦς τανύποδας , μαθεῖν ἐμὲ

πρὸς τῶν Ἀτρειδῶν ὡς διόλλυμαι τάλας ,

καί σφας κακοὺς κάκιστα καὶ πανωλέθρους

ξυναρπάσειαν , ὥσπερ εἰσορῶσʼ ἐμὲ

840

αὐτοσφαγῆ πίπτοντα , τὼς αὐτοσφαγεῖς

πρὸς τῶν φιλίστων ἐκγόνων ὀλοίατο .

ἴτʼ , ὦ ταχεῖαι ποίνιμοί τʼ Ἐρινύες ,

γεύεσθε , μὴ φείδεσθε πανδήμου στρατοῦ ·

σὺ δʼ , ὦ τὸν αἰπὺν οὐρανὸν διφρηλατῶν

845

Ἥλιε , πατρῴαν τὴν ἐμὴν ὅταν χθόνα

ἴδῃς , ἐπισχὼν χρυσόνωτον ἡνίαν

ἄγγειλον ἄτας τὰς ἐμὰς μόρον τʼ ἐμὸν

γέροντι πατρὶ τῇ τε δυστήνῳ τροφῷ .

ἦ που τάλαινα , τήνδʼ ὅταν κλύῃ φάτιν ,

850

ἥσει μέγαν κωκυτὸν ἐν πάσῃ πόλει .

ἀλλʼ οὐδὲν ἔργον ταῦτα θρηνεῖσθαι μάτην ,

ἀλλʼ ἀρκτέον τὸ πρᾶγμα σὺν τάχει τινί .

ὦ Θάνατε Θάνατε , νῦν μʼ ἐπίσκεψαι μολών .

καίτοι σὲ μὲν κἀκεῖ προσαυδήσω ξυνών .

855

σὲ δʼ , ὦ φαεννῆς ἡμέρας τὸ νῦν σέλας ,

καὶ τὸν διφρευτὴν Ἥλιον προσεννέπω ,

πανύστατον δὴ κοὔποτʼ αὖθις ὕστερον .

ὦ φέγγος , ὦ γῆς ἱερὸν οἰκείας πέδον

Σαλαμῖνος , ὦ πατρῷον ἑστίας βάθρον

860

κλειναί τʼ Ἀθῆναι καὶ τὸ σύντροφον γένος

κρῆναί τε ποταμοί θʼ οἵδε , καὶ τὰ Τρωϊκὰ

πεδία προσαυδῶ , χαίρετʼ , ὦ τροφῆς ἐμοί ·

τοῦθʼ ὑμὶν Αἴας τοὔπος ὕστατον θροεῖ ,

τὰ δʼ ἄλλʼ ἐν Ἅιδου τοῖς κάτω μυθήσομαι .

865