Sophocles Oedipus Tyrannus

Οἰδίπους

εἰ χρή τι κἀμὲ μὴ συναλλάξαντά πω,

1110

πρέσβεις, σταθμᾶσθαι, τὸν βοτῆρʼ ὁρᾶν δοκῶ,

ὅνπερ πάλαι ζητοῦμεν· ἔν τε γὰρ μακρῷ

γήρᾳ ξυνᾴδει τῷδε τἀνδρὶ σύμμετρος,

ἄλλως τε τοὺς ἄγοντας ὥσπερ οἰκέτας

ἔγνωκʼ ἐμαυτοῦ· τῇ δʼ ἐπιστήμῃ σύ μου

1115

προύχοις τάχʼ ἄν που, τὸν βοτῆρʼ ἰδὼν πάρος.

Χορός

ἔγνωκα γάρ, σάφʼ ἴσθι· Λαΐου γὰρ ἦν

εἴπερ τις ἄλλος πιστὸς ὡς νομεὺς ἀνήρ.

Οἰδίπους

σὲ πρῶτʼ ἐρωτῶ, τὸν Κορίνθιον ξένον, ἦ τόνδε φράζεις;

Ἄγγελος

τοῦτον, ὅνπερ εἰσορᾷς.

1120

Οἰδίπους

οὗτος σύ, πρέσβυ, δεῦρό μοι φώνει βλέπων

ὅσʼ ἄν σʼ ἐρωτῶ. Λαΐου ποτʼ ἦσθα σύ;

Θεράπων

ἦ δοῦλος οὐκ ὠνητός, ἀλλʼ οἴκοι τραφείς.

Οἰδίπους

ἔργον μεριμνῶν ποῖον ἢ βίον τινά;

Θεράπων

ποίμναις τὰ πλεῖστα τοῦ βίου συνειπόμην.

1125

Οἰδίπους

χώροις μάλιστα πρὸς τίσι ξύναυλος ὤν;

Θεράπων

ἦν μὲν Κιθαιρών, ἦν δὲ πρόσχωρος τόπος.

Οἰδίπους

τὸν ἄνδρα τόνδʼ οὖν οἶσθα τῇδέ που μαθών;

Θεράπων

τί χρῆμα δρῶντα; ποῖον ἄνδρα καὶ λέγεις;

Οἰδίπους

τόνδʼ ὃς πάρεστιν· ἢ ξυναλλάξας τί πω;

1130

Θεράπων

οὐχ ὥστε γʼ εἰπεῖν ἐν τάχει μνήμης ἄπο.

Ἄγγελος

κοὐδέν γε θαῦμα, δέσποτʼ· ἀλλʼ ἐγὼ σαφῶς

ἀγνῶτʼ ἀναμνήσω νιν. εὖ γὰρ οἶδʼ ὅτι

κάτοιδεν, ἦμος τῷ Κιθαιρῶνος τόπῳ,

ὁ μὲν διπλοῖσι ποιμνίοις, ἐγὼ δʼ ἑνί,

1135

ἐπλησίαζον τῷδε τἀνδρὶ τρεῖς ὅλους

ἐξ ἦρος εἰς ἀρκτοῦρον ἑκμήνους χρόνους·

χειμῶνα δʼ ἤδη τἀμά τʼ εἰς ἔπαυλʼ ἐγὼ

ἤλαυνον οὗτός τʼ εἰς τὰ Λαΐου σταθμά.

λέγω τι τούτων ἢ οὐ λέγω πεπραγμένον;

1140

Θεράπων

λέγεις ἀληθῆ, καίπερ ἐκ μακροῦ χρόνου.

Ἄγγελος

φέρʼ εἰπὲ νῦν, τότʼ οἶσθα παῖδά μοί τινα

δούς, ὡς ἐμαυτῷ θρέμμα θρεψαίμην ἐγώ;

Θεράπων

τί δʼ ἔστι; πρὸς τί τοῦτο τοὔπος ἱστορεῖς;

Ἄγγελος

ὅδʼ ἐστίν, ὦ τᾶν, κεῖνος ὃς τότʼ ἦν νέος.

1145

Θεράπων

οὐκ εἰς ὄλεθρον; οὐ σιωπήσας ἔσει;

Οἰδίπους

ἆ, μὴ κόλαζε, πρέσβυ, τόνδʼ, ἐπεὶ τὰ σὰ

δεῖται κολαστοῦ μᾶλλον ἢ τὰ τοῦδʼ ἔπη.

Θεράπων

τί δʼ, ὦ φέριστε δεσποτῶν, ἁμαρτάνω;

Οἰδίπους

οὐκ ἐννέπων τὸν παῖδʼ ὃν οὗτος ἱστορεῖ.

1150

Θεράπων

λέγει γὰρ εἰδὼς οὐδέν, ἀλλʼ ἄλλως πονεῖ.

Οἰδίπους

σὺ πρὸς χάριν μὲν οὐκ ἐρεῖς, κλαίων δʼ ἐρεῖς.

Θεράπων

μὴ δῆτα, πρὸς θεῶν, τὸν γέροντά μʼ αἰκίσῃ.

Οἰδίπους

οὐχ ὡς τάχος τις τοῦδʼ ἀποστρέψει χέρας;

Θεράπων

δύστηνος, ἀντὶ τοῦ; τί προσχρῄζων μαθεῖν;

1155

Οἰδίπους

τὸν παῖδʼ ἔδωκας τῷδʼ ὃν οὗτος ἱστορεῖ;

Θεράπων

ἔδωκʼ· ὀλέσθαι δʼ ὤφελον τῇδʼ ἡμέρᾳ.

Οἰδίπους

ἀλλʼ εἰς τόδʼ ἥξεις μὴ λέγων γε τοὔνδικον.

Θεράπων

πολλῷ γε μᾶλλον, ἢν φράσω, διόλλυμαι.

Οἰδίπους

ἁνὴρ ὅδʼ, ὡς ἔοικεν, ἐς τριβὰς ἐλᾷ.

1160

Θεράπων

οὐ δῆτʼ ἔγωγʼ, ἀλλʼ εἶπον, ὡς δοίην, πάλαι.

Οἰδίπους

πόθεν λαβών; οἰκεῖον ἢ ʼξ ἄλλου τινός;

Θεράπων

ἐμὸν μὲν οὐκ ἔγωγʼ, ἐδεξάμην δέ του.

Οἰδίπους

τίνος πολιτῶν τῶνδε κἀκ ποίας στέγης;

Θεράπων

μὴ πρὸς θεῶν, μή, δέσποθʼ, ἱστόρει πλέον.

1165

Οἰδίπους

ὄλωλας, εἴ σε ταῦτʼ ἐρήσομαι πάλιν.

Θεράπων

τῶν Λαΐου τοίνυν τις ἦν γεννημάτων.

Οἰδίπους

ἦ δοῦλος ἢ κείνου τις ἐγγενὴς γεγώς;

Θεράπων

οἴμοι, πρὸς αὐτῷ γʼ εἰμὶ τῷ δεινῷ λέγειν.

Οἰδίπους

κἄγωγʼ ἀκούειν· ἀλλʼ ὅμως ἀκουστέον.

1170

Θεράπων

κείνου γέ τοι δὴ παῖς ἐκλῄζεθʼ· ἡ δʼ ἔσω

κάλλιστʼ ἂν εἴποι σὴ γυνὴ τάδʼ ὡς ἔχει.

Οἰδίπους

ἦ γὰρ δίδωσιν ἥδε σοι;

Θεράπων

μάλιστʼ, ἄναξ.

Οἰδίπους

ὡς πρὸς τί χρείας;

Θεράπων

ὡς ἀναλώσαιμί νιν.

Οἰδίπους

τεκοῦσα τλήμων;

1175

Θεράπων

θεσφάτων γʼ ὄκνῳ κακῶν.

Οἰδίπους

ποίων;

Θεράπων

κτενεῖν νιν τοὺς τεκόντας ἦν λόγος.

Οἰδίπους

πῶς δῆτʼ ἀφῆκας τῷ γέροντι τῷδε σύ;

Θεράπων

κατοικτίσας, ὦ δέσποθʼ, ὡς ἄλλην χθόνα

δοκῶν ἀποίσειν, αὐτὸς ἔνθεν ἦν· ὁ δὲ

κάκʼ εἰς μέγιστʼ ἔσωσεν. εἰ γὰρ οὗτος εἶ

1180

ὅν φησιν οὗτος, ἴσθι δύσποτμος γεγώς.

Οἰδίπους

ἰοὺ ἰού· τὰ πάντʼ ἂν ἐξήκοι σαφῆ.

ὦ φῶς, τελευταῖόν σε προσβλέψαιμι νῦν,

ὅστις πέφασμαι φύς τʼ ἀφʼ ὧν οὐ χρῆν, ξὺν οἷς τʼ

οὐ χρῆν ὁμιλῶν, οὕς τέ μʼ οὐκ ἔδει κτανών.

1185