Sophocles Oedipus Tyrannus

Κρέων

ἄνδρες πολῖται, δείνʼ ἔπη πεπυσμένος

κατηγορεῖν μου τὸν τύραννον Οἰδίπουν,

πάρειμʼ ἀτλητῶν. εἰ γὰρ ἐν ταῖς ξυμφοραῖς

515

ταῖς νῦν νομίζει πρός γʼ ἐμοῦ πεπονθέναι

λόγοισιν εἴτʼ ἔργοισιν εἰς βλάβην φέρον,

οὔτοι βίου μοι τοῦ μακραίωνος πόθος,

φέροντι τήνδε βάξιν. οὐ γὰρ εἰς ἁπλοῦν

ἡ ζημία μοι τοῦ λόγου τούτου φέρει,

520

ἀλλʼ ἐς μέγιστον, εἰ κακὸς μὲν ἐν πόλει,

κακὸς δὲ πρὸς σοῦ καὶ φίλων κεκλήσομαι.

Χορός

ἀλλʼ ἦλθε μὲν δὴ τοῦτο τοὔνειδος τάχʼ ἂν

ὀργῇ βιασθὲν μᾶλλον ἢ γνώμῃ φρενῶν.

Κρέων

τοὔπος δʼ ἐφάνθη, ταῖς ἐμαῖς γνώμαις ὅτι

525

πεισθεὶς ὁ μάντις τοὺς λόγους ψευδεῖς λέγοι;

Χορός

ηὐδᾶτο μὲν τάδʼ, οἶδα δʼ οὐ γνώμῃ τίνι.

Κρέων

ἐξ ὀμμάτων δʼ ὀρθῶν τε κἀξ ὀρθῆς φρενὸς

κατηγορεῖτο τοὐπίκλημα τοῦτό μου;

Χορός

οὐκ οἶδʼ· ἃ γὰρ δρῶσʼ, οἱ κρατοῦντες οὐχ ὁρῶ.

530

αὐτὸς δʼ ὅδʼ ἤδη δωμάτων ἔξω περᾷ.

Οἰδίπους

οὗτος σύ, πῶς δεῦρʼ ἦλθες; ἦ τοσόνδʼ ἔχεις

τόλμης πρόσωπον ὥστε τὰς ἐμὰς στέγας

ἵκου, φονεὺς ὢν τοῦδε τἀνδρὸς ἐμφανῶς

λῃστής τʼ ἐναργὴς τῆς ἐμῆς τυραννίδος;

535

φέρʼ εἰπὲ πρὸς θεῶν, δειλίαν ἢ μωρίαν

ἰδών τινʼ ἔν μοι ταῦτʼ ἐβουλεύσω ποεῖν;

ἢ τοὔργον ὡς οὐ γνωριοῖμί σου τόδε

δόλῳ προσέρπον ἢ οὐκ ἀλεξοίμην μαθών;

ἆρʼ οὐχὶ μῶρόν ἐστι τοὐγχείρημά σου,

540

ἄνευ τε πλήθους καὶ φίλων τυραννίδα

θηρᾶν, ὃ πλήθει χρήμασίν θʼ ἁλίσκεται;

Κρέων

οἶσθʼ ὡς πόησον; ἀντὶ τῶν εἰρημένων

ἴσʼ ἀντάκουσον, κᾆτα κρῖνʼ αὐτὸς μαθών.

Οἰδίπους

λέγειν σὺ δεινός, μανθάνειν δʼ ἐγὼ κακὸς

545

σοῦ· δυσμενῆ γὰρ καὶ βαρύν σʼ ηὕρηκʼ ἐμοί.

Κρέων

τοῦτʼ αὐτὸ νῦν μου πρῶτʼ ἄκουσον ὡς ἐρῶ.

Οἰδίπους

τοῦτʼ αὐτὸ μή μοι φράζʼ, ὅπως οὐκ εἶ κακός.

Κρέων

εἴ τοι νομίζεις κτῆμα τὴν αὐθαδίαν

εἶναί τι τοῦ νοῦ χωρίς, οὐκ ὀρθῶς φρονεῖς.

550

Οἰδίπους

εἴ τοι νομίζεις ἄνδρα συγγενῆ κακῶς

δρῶν οὐχ ὑφέξειν τὴν δίκην, οὐκ εὖ φρονεῖς.

Κρέων

ξύμφημί σοι ταῦτʼ ἔνδικʼ εἰρῆσθαι· τὸ δὲ

πάθημʼ ὁποῖον φὴς παθεῖν, δίδασκέ με.

Οἰδίπους

ἔπειθες ἢ οὐκ ἔπειθες, ὡς χρείη μʼ ἐπὶ

555

τὸν σεμνόμαντιν ἄνδρα πέμψασθαί τινα;

Κρέων

καὶ νῦν ἔθʼ αὑτός εἰμι τῷ βουλεύματι.

Οἰδίπους

πόσον τινʼ ἤδη δῆθʼ ὁ Λάϊος χρόνον

Κρέων

δέδρακε ποῖον ἔργον; οὐ γὰρ ἐννοῶ.

Οἰδίπους

ἄφαντος ἔρρει θανασίμῳ χειρώματι;

560

Κρέων

μακροὶ παλαιοί τʼ ἂν μετρηθεῖεν χρόνοι.

Οἰδίπους

τότʼ οὖν ὁ μάντις οὗτος ἦν ἐν τῇ τέχνῃ;

Κρέων

σοφός γʼ ὁμοίως κἀξ ἴσου τιμώμενος.

Οἰδίπους

ἐμνήσατʼ οὖν ἐμοῦ τι τῷ τότʼ ἐν χρόνῳ;

Κρέων

οὔκουν ἐμοῦ γʼ ἑστῶτος οὐδαμοῦ πέλας.

565

Οἰδίπους

ἀλλʼ οὐκ ἔρευναν τοῦ κτανόντος ἔσχετε;

Κρέων

παρέσχομεν, πῶς δʼ οὐχί; κοὐκ ἠκούσαμεν.

Οἰδίπους

πῶς οὖν τόθʼ οὗτος ὁ σοφὸς οὐκ ηὔδα τάδε;

Κρέων

οὐκ οἶδʼ· ἐφʼ οἷς γὰρ μὴ φρονῶ σιγᾶν φιλῶ.

Οἰδίπους

τοσόνδε γʼ οἶσθα καὶ λέγοις ἂν εὖ φρονῶν.

570

Κρέων

ποῖον τόδʼ; εἰ γὰρ οἶδά γʼ, οὐκ ἀρνήσομαι.

Οἰδίπους

ὁθούνεκʼ, εἰ μὴ σοὶ ξυνῆλθε, τάσδʼ ἐμὰς

οὐκ ἄν ποτʼ εἶπε Λαΐου διαφθοράς.

Κρέων

εἰ μὲν λέγει τάδʼ, αὐτὸς οἶσθʼ· ἐγὼ δὲ σοῦ

μαθεῖν δικαιῶ ταὔθʼ ἅπερ κἀμοῦ σὺ νῦν.

575

Οἰδίπους

ἐκμάνθανʼ· οὐ γὰρ δὴ φονεὺς ἁλώσομαι.

Κρέων

τί δῆτʼ; ἀδελφὴν τὴν ἐμὴν γήμας ἔχεις;

Οἰδίπους

ἄρνησις οὐκ ἔνεστιν ὧν ἀνιστορεῖς.

Κρέων

ἄρχεις δʼ ἐκείνῃ ταὐτὰ γῆς ἴσον νέμων;

Οἰδίπους

ἃν ᾖ θέλουσα πάντʼ ἐμοῦ κομίζεται.

580

Κρέων

οὔκουν ἰσοῦμαι σφῷν ἐγὼ δυοῖν τρίτος;

Οἰδίπους

ἐνταῦθα γὰρ δὴ καὶ κακὸς φαίνει φίλος.

Κρέων

οὔκ, εἰ διδοίης γʼ ὡς ἐγὼ σαυτῷ λόγον.

σκέψαι δὲ τοῦτο πρῶτον, εἴ τινʼ ἂν δοκεῖς

ἄρχειν ἑλέσθαι ξὺν φόβοισι μᾶλλον ἢ

585

ἄτρεστον εὕδοντʼ, εἰ τά γʼ αὔθʼ ἕξει κράτη.

ἐγὼ μὲν οὖν οὔτʼ αὐτὸς ἱμείρων ἔφυν

τύραννος εἶναι μᾶλλον ἢ τύραννα δρᾶν,

οὔτʼ ἄλλος ὅστις σωφρονεῖν ἐπίσταται.

νῦν μὲν γὰρ ἐκ σοῦ πάντʼ ἄνευ φόβου φέρω,

590

εἰ δʼ αὐτὸς ἦρχον, πολλὰ κἂν ἄκων ἔδρων.

πῶς δῆτʼ ἐμοὶ τυραννὶς ἡδίων ἔχειν

ἀρχῆς ἀλύπου καὶ δυναστείας ἔφυ;

οὔπω τοσοῦτον ἠπατημένος κυρῶ

ὥστʼ ἄλλα χρῄζειν ἢ τὰ σὺν κέρδει καλά.

595

νῦν πᾶσι χαίρω, νῦν με πᾶς ἀσπάζεται,

νῦν οἱ σέθεν χρῄζοντες ἐκκαλοῦσί με·

τὸ γὰρ τυχεῖν αὐτοῖσι πᾶν ἐνταῦθʼ ἔνι.

πῶς δῆτʼ ἐγὼ κεῖνʼ ἂν λάβοιμʼ ἀφεὶς τάδε;

οὐκ ἂν γένοιτο νοῦς κακὸς καλῶς φρονῶν.

600

ἀλλʼ οὔτʼ ἐραστὴς τῆσδε τῆς γνώμης ἔφυν

οὔτʼ ἂν μετʼ ἄλλου δρῶντος ἂν τλαίην ποτέ.

καὶ τῶνδʼ ἔλεγχον τοῦτο μὲν Πυθώδʼ ἰὼν

πεύθου τὰ χρησθέντʼ εἰ σαφῶς ἤγγειλά σοι·

τοῦτʼ ἄλλʼ, ἐάν με τῷ τερασκόπῳ λάβῃς

605

κοινῇ τι βουλεύσαντα, μή μʼ ἁπλῇ κτάνῃς

ψήφῳ, διπλῇ δέ, τῇ τʼ ἐμῇ καὶ σῇ, λαβών·

γνώμῃ δʼ ἀδήλῳ μή με χωρὶς αἰτιῶ.

οὐ γὰρ δίκαιον οὔτε τοὺς κακοὺς μάτην

χρηστοὺς νομίζειν οὔτε τοὺς χρηστοὺς κακούς.

610

φίλον γὰρ ἐσθλὸν ἐκβαλεῖν ἴσον λέγω

καὶ τὸν παρʼ αὑτῷ βίοτον, ὃν πλεῖστον, φιλεῖ.

ἀλλʼ ἐν χρόνῳ γνώσει τάδʼ ἀσφαλῶς, ἐπεὶ

χρόνος δίκαιον ἄνδρα δείκνυσιν μόνος·

κακὸν δὲ κἂν ἐν ἡμέρᾳ γνοίης μιᾷ.

615

Χορός

καλῶς ἔλεξεν εὐλαβουμένῳ πεσεῖν,

ἄναξ· φρονεῖν γὰρ οἱ ταχεῖς οὐκ ἀσφαλεῖς.

Οἰδίπους

ὅταν ταχύς τις οὑπιβουλεύων λάθρᾳ

χωρῇ, ταχὺν δεῖ κἀμὲ βουλεύειν πάλιν·

εἰ δʼ ἡσυχάζων προσμενῶ, τὰ τοῦδε μὲν

620

πεπραγμένʼ ἔσται, τἀμὰ δʼ ἡμαρτημένα.

Κρέων

τί δῆτα χρῄζεις; ἦ με γῆς ἔξω βαλεῖν;

Οἰδίπους

ἥκιστα· θνῄσκειν, οὐ φυγεῖν σε βούλομαι.

ὡς ἂν προδείξῃς οἷόν ἐστι τὸ φθονεῖν.

Κρέων

ὡς οὐχ ὑπείξων οὐδὲ πιστεύσων λέγεις;

625

Οἰδίπους

Κρέων

οὐ γὰρ φρονοῦντά σʼ εὖ βλέπω.

Οἰδίπους

τὸ γοῦν ἐμόν.

Κρέων

ἀλλʼ ἐξ ἴσου δεῖ κἀμόν.

Οἰδίπους

ἀλλʼ ἔφυς κακός.

Κρέων

εἰ δὲ ξυνίης μηδέν;

Οἰδίπους

ἀρκτέον γʼ ὅμως.

Κρέων

οὔτοι κακῶς γʼ ἄρχοντος.

Οἰδίπους

ὦ πόλις πόλις.

Κρέων

κἀμοὶ πόλεως μέτεστιν, οὐχί σοι μόνῳ.

630

Χορός

παύσασθʼ, ἄνακτες· καιρίαν δʼ ὑμῖν ὁρῶ

τήνδʼ ἐκ δόμων στείχουσαν Ἰοκάστην, μεθʼ ἧς

τὸ νῦν παρεστὸς νεῖκος εὖ θέσθαι χρεών.

Ἰοκάστη

τί τὴν ἄβουλον, ὦ ταλαίπωροι, στάσιν

γλώσσης ἐπήρασθʼ οὐδʼ ἐπαισχύνεσθε γῆς

635

οὕτω νοσούσης ἴδια κινοῦντες κακά;

οὐκ εἶ σύ τʼ οἴκους σύ τε, Κρέων, κατὰ στέγας,

καὶ μὴ τὸ μηδὲν ἄλγος εἰς μέγʼ οἴσετε;

Κρέων

ὅμαιμε, δεινά μʼ Οἰδίπους ὁ σὸς πόσις

δρᾶσαι δικαιοῖ δυοῖν ἀποκρίνας κακοῖν

640

ἢ γῆς ἀπῶσαι πατρίδος ἢ κτεῖναι λαβών.

Οἰδίπους

ξύμφημι· δρῶντα γάρ νιν, ὦ γύναι, κακῶς

εἴληφα τοὐμὸν σῶμα σὺν τέχνῃ κακῇ.

Κρέων

μή νυν ὀναίμην, ἀλλʼ ἀραῖος, εἴ σέ τι

δέδρακʼ, ὀλοίμην, ὧν ἐπαιτιᾷ με δρᾶν.

645

Ἰοκάστη

ὦ πρὸς θεῶν πίστευσον, Οἰδίπους, τάδε,

μάλιστα μὲν τόνδʼ ὅρκον αἰδεσθεὶς θεῶν,

ἔπειτα κἀμὲ τούσδε θʼ οἳ πάρεισί σοι.