Sophocles Oedipus Tyrannus

Κρέων

ἄνδρες πολῖται , δείνʼ ἔπη πεπυσμένος

κατηγορεῖν μου τὸν τύραννον Οἰδίπουν ,

πάρειμʼ ἀτλητῶν . εἰ γὰρ ἐν ταῖς ξυμφοραῖς

515

ταῖς νῦν νομίζει πρός γʼ ἐμοῦ πεπονθέναι

λόγοισιν εἴτʼ ἔργοισιν εἰς βλάβην φέρον ,

οὔτοι βίου μοι τοῦ μακραίωνος πόθος ,

φέροντι τήνδε βάξιν . οὐ γὰρ εἰς ἁπλοῦν

ἡ ζημία μοι τοῦ λόγου τούτου φέρει ,

520

ἀλλʼ ἐς μέγιστον , εἰ κακὸς μὲν ἐν πόλει ,

κακὸς δὲ πρὸς σοῦ καὶ φίλων κεκλήσομαι .

Χορός

ἀλλʼ ἦλθε μὲν δὴ τοῦτο τοὔνειδος τάχʼ ἂν

ὀργῇ βιασθὲν μᾶλλον ἢ γνώμῃ φρενῶν .

Κρέων

τοὔπος δʼ ἐφάνθη , ταῖς ἐμαῖς γνώμαις ὅτι

525

πεισθεὶς ὁ μάντις τοὺς λόγους ψευδεῖς λέγοι ;

Χορός

ηὐδᾶτο μὲν τάδʼ , οἶδα δʼ οὐ γνώμῃ τίνι .

Κρέων

ἐξ ὀμμάτων δʼ ὀρθῶν τε κἀξ ὀρθῆς φρενὸς

κατηγορεῖτο τοὐπίκλημα τοῦτό μου ;

Χορός

οὐκ οἶδʼ · ἃ γὰρ δρῶσʼ , οἱ κρατοῦντες οὐχ ὁρῶ .

530

αὐτὸς δʼ ὅδʼ ἤδη δωμάτων ἔξω περᾷ .

Οἰδίπους

οὗτος σύ , πῶς δεῦρʼ ἦλθες ; ἦ τοσόνδʼ ἔχεις

τόλμης πρόσωπον ὥστε τὰς ἐμὰς στέγας

ἵκου , φονεὺς ὢν τοῦδε τἀνδρὸς ἐμφανῶς

λῃστής τʼ ἐναργὴς τῆς ἐμῆς τυραννίδος ;

535

φέρʼ εἰπὲ πρὸς θεῶν , δειλίαν ἢ μωρίαν

ἰδών τιν ʼ ἔν μοι ταῦτʼ ἐβουλεύσω ποεῖν ;

ἢ τοὔργον ὡς οὐ γνωριοῖμί σου τόδε

δόλῳ προσέρπον ἢ οὐκ ἀλεξοίμην μαθών ;

ἆρʼ οὐχὶ μῶρόν ἐστι τοὐγχείρημά σου ,

540

ἄνευ τε πλήθους καὶ φίλων τυραννίδα

θηρᾶν , ὃ πλήθει χρήμασίν θʼ ἁλίσκεται ;

Κρέων

οἶσθʼ ὡς πόησον ; ἀντὶ τῶν εἰρημένων

ἴσʼ ἀντάκουσον , κᾆτα κρῖνʼ αὐτὸς μαθών .

Οἰδίπους

λέγειν σὺ δεινός , μανθάνειν δʼ ἐγὼ κακὸς

545

σοῦ · δυσμενῆ γὰρ καὶ βαρύν σʼ ηὕρηκʼ ἐμοί .

Κρέων

τοῦτʼ αὐτὸ νῦν μου πρῶτʼ ἄκουσον ὡς ἐρῶ .

Οἰδίπους

τοῦτʼ αὐτὸ μή μοι φράζʼ , ὅπως οὐκ εἶ κακός .

Κρέων

εἴ τοι νομίζεις κτῆμα τὴν αὐθαδίαν

εἶναί τι τοῦ νοῦ χωρίς , οὐκ ὀρθῶς φρονεῖς .

550

Οἰδίπους

εἴ τοι νομίζεις ἄνδρα συγγενῆ κακῶς

δρῶν οὐχ ὑφέξειν τὴν δίκην , οὐκ εὖ φρονεῖς .

Κρέων

ξύμφημί σοι ταῦτʼ ἔνδικʼ εἰρῆσθαι · τὸ δὲ

πάθημʼ ὁποῖον φὴς παθεῖν , δίδασκέ με .

Οἰδίπους

ἔπειθες ἢ οὐκ ἔπειθες , ὡς χρείη μʼ ἐπὶ

555

τὸν σεμνόμαντιν ἄνδρα πέμψασθαί τινα ;

Κρέων

καὶ νῦν ἔθʼ αὑτός εἰμι τῷ βουλεύματι .

Οἰδίπους

πόσον τινʼ ἤδη δῆθʼ ὁ Λάϊος χρόνον

Κρέων

δέδρακε ποῖον ἔργον ; οὐ γὰρ ἐννοῶ .

Οἰδίπους

ἄφαντος ἔρρει θανασίμῳ χειρώματι ;

560

Κρέων

μακροὶ παλαιοί τʼ ἂν μετρηθεῖεν χρόνοι .

Οἰδίπους

τότʼ οὖν ὁ μάντις οὗτος ἦν ἐν τῇ τέχνῃ ;

Κρέων

σοφός γʼ ὁμοίως κἀξ ἴσου τιμώμενος .

Οἰδίπους

ἐμνήσατʼ οὖν ἐμοῦ τι τῷ τότʼ ἐν χρόνῳ ;

Κρέων

οὔκουν ἐμοῦ γʼ ἑστῶτος οὐδαμοῦ πέλας .

565

Οἰδίπους

ἀλλʼ οὐκ ἔρευναν τοῦ κτανόντος ἔσχετε ;

Κρέων

παρέσχομεν , πῶς δʼ οὐχί ; κοὐκ ἠκούσαμεν .

Οἰδίπους

πῶς οὖν τόθʼ οὗτος ὁ σοφὸς οὐκ ηὔδα τάδε ;

Κρέων

οὐκ οἶδʼ · ἐφʼ οἷς γὰρ μὴ φρονῶ σιγᾶν φιλῶ .

Οἰδίπους

τοσόνδε γʼ οἶσθα καὶ λέγοις ἂν εὖ φρονῶν .

570

Κρέων

ποῖον τόδʼ ; εἰ γὰρ οἶδά γʼ , οὐκ ἀρνήσομαι .

Οἰδίπους

ὁθούνεκʼ , εἰ μὴ σοὶ ξυνῆλθε , τάσδʼ ἐμὰς

οὐκ ἄν ποτʼ εἶπε Λαΐου διαφθοράς .

Κρέων

εἰ μὲν λέγει τάδʼ , αὐτὸς οἶσθʼ · ἐγὼ δὲ σοῦ

μαθεῖν δικαιῶ ταὔθʼ ἅπερ κἀμοῦ σὺ νῦν .

575

Οἰδίπους

ἐκμάνθανʼ · οὐ γὰρ δὴ φονεὺς ἁλώσομαι .

Κρέων

τί δῆτʼ ; ἀδελφὴν τὴν ἐμὴν γήμας ἔχεις ;

Οἰδίπους

ἄρνησις οὐκ ἔνεστιν ὧν ἀνιστορεῖς .

Κρέων

ἄρχεις δʼ ἐκείνῃ ταὐτὰ γῆς ἴσον νέμων ;

Οἰδίπους

ἃν ᾖ θέλουσα πάντʼ ἐμοῦ κομίζεται .

580

Κρέων

οὔκουν ἰσοῦμαι σφῷν ἐγὼ δυοῖν τρίτος ;

Οἰδίπους

ἐνταῦθα γὰρ δὴ καὶ κακὸς φαίνει φίλος .

Κρέων

οὔκ , εἰ διδοίης γʼ ὡς ἐγὼ σαυτῷ λόγον .

σκέψαι δὲ τοῦτο πρῶτον , εἴ τινʼ ἂν δοκεῖς

ἄρχειν ἑλέσθαι ξὺν φόβοισι μᾶλλον ἢ

585

ἄτρεστον εὕδοντʼ , εἰ τά γʼ αὔθʼ ἕξει κράτη .

ἐγὼ μὲν οὖν οὔτʼ αὐτὸς ἱμείρων ἔφυν

τύραννος εἶναι μᾶλλον ἢ τύραννα δρᾶν ,

οὔτʼ ἄλλος ὅστις σωφρονεῖν ἐπίσταται .

νῦν μὲν γὰρ ἐκ σοῦ πάντʼ ἄνευ φόβου φέρω ,

590

εἰ δʼ αὐτὸς ἦρχον , πολλὰ κἂν ἄκων ἔδρων .

πῶς δῆτʼ ἐμοὶ τυραννὶς ἡδίων ἔχειν

ἀρχῆς ἀλύπου καὶ δυναστείας ἔφυ ;

οὔπω τοσοῦτον ἠπατημένος κυρῶ

ὥστʼ ἄλλα χρῄζειν ἢ τὰ σὺν κέρδει καλά .

595

νῦν πᾶσι χαίρω , νῦν με πᾶς ἀσπάζεται ,

νῦν οἱ σέθεν χρῄζοντες ἐκκαλοῦσί με ·

τὸ γὰρ τυχεῖν αὐτοῖσι πᾶν ἐνταῦθʼ ἔνι .

πῶς δῆτʼ ἐγὼ κεῖνʼ ἂν λάβοιμʼ ἀφεὶς τάδε ;

οὐκ ἂν γένοιτο νοῦς κακὸς καλῶς φρονῶν .

600

ἀλλʼ οὔτʼ ἐραστὴς τῆσδε τῆς γνώμης ἔφυν

οὔτʼ ἂν μετʼ ἄλλου δρῶντος ἂν τλαίην ποτέ .

καὶ τῶνδʼ ἔλεγχον τοῦτο μὲν Πυθώδʼ ἰὼν

πεύθου τὰ χρησθέντʼ εἰ σαφῶς ἤγγειλά σοι ·

τοῦτʼ ἄλλʼ , ἐάν με τῷ τερασκόπῳ λάβῃς

605

κοινῇ τι βουλεύσαντα , μή μʼ ἁπλῇ κτάνῃς

ψήφῳ , διπλῇ δέ , τῇ τʼ ἐμῇ καὶ σῇ , λαβών ·

γνώμῃ δʼ ἀδήλῳ μή με χωρὶς αἰτιῶ .

οὐ γὰρ δίκαιον οὔτε τοὺς κακοὺς μάτην

χρηστοὺς νομίζειν οὔτε τοὺς χρηστοὺς κακούς .

610

φίλον γὰρ ἐσθλὸν ἐκβαλεῖν ἴσον λέγω

καὶ τὸν παρʼ αὑτῷ βίοτον , ὃν πλεῖστον , φιλεῖ .

ἀλλʼ ἐν χρόνῳ γνώσει τάδʼ ἀσφαλῶς , ἐπεὶ

χρόνος δίκαιον ἄνδρα δείκνυσιν μόνος ·

κακὸν δὲ κἂν ἐν ἡμέρᾳ γνοίης μιᾷ .

615

Χορός

καλῶς ἔλεξεν εὐλαβουμένῳ πεσεῖν ,

ἄναξ · φρονεῖν γὰρ οἱ ταχεῖς οὐκ ἀσφαλεῖς .

Οἰδίπους

ὅταν ταχύς τις οὑπιβουλεύων λάθρᾳ

χωρῇ , ταχὺν δεῖ κἀμὲ βουλεύειν πάλιν ·

εἰ δʼ ἡσυχάζων προσμενῶ , τὰ τοῦδε μὲν

620

πεπραγμένʼ ἔσται , τἀμὰ δʼ ἡμαρτημένα .

Κρέων

τί δῆτα χρῄζεις ; ἦ με γῆς ἔξω βαλεῖν ;

Οἰδίπους

ἥκιστα · θνῄσκειν , οὐ φυγεῖν σε βούλομαι .

ὡς ἂν προδείξῃς οἷόν ἐστι τὸ φθονεῖν .

Κρέων

ὡς οὐχ ὑπείξων οὐδὲ πιστεύσων λέγεις ;

625

Οἰδίπους

Κρέων

οὐ γὰρ φρονοῦντά σʼ εὖ βλέπω .

Οἰδίπους

τὸ γοῦν ἐμόν .

Κρέων

ἀλλʼ ἐξ ἴσου δεῖ κἀμόν .

Οἰδίπους

ἀλλʼ ἔφυς κακός .

Κρέων

εἰ δὲ ξυνίης μηδέν ;

Οἰδίπους

ἀρκτέον γʼ ὅμως .

Κρέων

οὔτοι κακῶς γʼ ἄρχοντος .

Οἰδίπους

ὦ πόλις πόλις .

Κρέων

κἀμοὶ πόλεως μέτεστιν , οὐχί σοι μόνῳ .

630

Χορός

παύσασθʼ , ἄνακτες · καιρίαν δʼ ὑμῖν ὁρῶ

τήνδʼ ἐκ δόμων στείχουσαν Ἰοκάστην , μεθʼ ἧς

τὸ νῦν παρεστὸς νεῖκος εὖ θέσθαι χρεών .

Ἰοκάστη

τί τὴν ἄβουλον , ὦ ταλαίπωροι , στάσιν

γλώσσης ἐπήρασθʼ οὐδʼ ἐπαισχύνεσθε γῆς

635

οὕτω νοσούσης ἴδια κινοῦντες κακά ;

οὐκ εἶ σύ τʼ οἴκους σύ τε , Κρέων , κατὰ στέγας ,

καὶ μὴ τὸ μηδὲν ἄλγος εἰς μέγʼ οἴσετε ;

Κρέων

ὅμαιμε , δεινά μʼ Οἰδίπους ὁ σὸς πόσις

δρᾶσαι δικαιοῖ δυοῖν ἀποκρίνας κακοῖν

640

ἢ γῆς ἀπῶσαι πατρίδος ἢ κτεῖναι λαβών .

Οἰδίπους

ξύμφημι · δρῶντα γάρ νιν , ὦ γύναι , κακῶς

εἴληφα τοὐμὸν σῶμα σὺν τέχνῃ κακῇ .

Κρέων

μή νυν ὀναίμην , ἀλλʼ ἀραῖος , εἴ σέ τι

δέδρακʼ , ὀλοίμην , ὧν ἐπαιτιᾷ με δρᾶν .

645

Ἰοκάστη

ὦ πρὸς θεῶν πίστευσον , Οἰδίπους , τάδε ,

μάλιστα μὲν τόνδʼ ὅρκον αἰδεσθεὶς θεῶν ,

ἔπειτα κἀμὲ τούσδε θʼ οἳ πάρεισί σοι .