Sophocles Oedipus Tyrannus

Χορός

οὐκ οἶδʼ ὅπως σε φῶ βεβουλεῦσθαι καλῶς ·

κρείσσων γὰρ ἦσθα μηκέτʼ ὢν ἢ ζῶν τυφλός .

Οἰδίπους

ὡς μὲν τάδʼ οὐχ ὧδʼ ἔστʼ ἄριστʼ εἰργασμένα ,

μή μʼ ἐκδίδασκε , μηδὲ συμβούλευʼ ἔτι .

1370

ἐγὼ γὰρ οὐκ οἶδʼ ὄμμασιν ποίοις βλέπων

πατέρα ποτʼ ἂν προσεῖδον εἰς Ἅιδου μολὼν

οὐδʼ αὖ τάλαιναν μητέρʼ , οἷν ἐμοὶ δυοῖν

ἔργʼ ἐστὶ κρείσσον ʼ ἀγχόνης εἰργασμένα .

ἀλλʼ ἡ τέκνων δῆτʼ ὄψις ἦν ἐφίμερος ,

1375

βλαστοῦσʼ ὅπως ἔβλαστε , προσλεύσσειν ἐμοί ;

οὐ δῆτα τοῖς γʼ ἐμοῖσιν ὀφθαλμοῖς ποτε ·

οὐδʼ ἄστυ γʼ οὐδὲ πύργος οὐδὲ δαιμόνων

ἀγάλμαθʼ ἱερά , τῶν ὁ παντλήμων ἐγὼ

κάλλιστʼ ἀνὴρ εἷς ἔν γε ταῖς Θήβαις τραφεὶς

1380

ἀπεστέρησʼ ἐμαυτόν , αὐτὸς ἐννέπων

ὠθεῖν ἅπαντας τὸν ἀσεβῆ , τὸν ἐκ θεῶν

φανέντʼ ἄναγνον καὶ γένους τοῦ Λαΐου .

τοιάνδʼ ἐγὼ κηλῖδα μηνύσας ἐμὴν

ὀρθοῖς ἔμελλον ὄμμασιν τούτους ὁρᾶν ;

1385

ἥκιστά γʼ · ἀλλʼ εἰ τῆς ἀκουούσης ἔτʼ ἦν

πηγῆς διʼ ὤτων φραγμός , οὐκ ἂν ἐσχόμην

τὸ μὴ ἀποκλῇσαι τοὐμὸν ἄθλιον δέμας ,

ἵνʼ ἦ τυφλός τε καὶ κλύων μηδέν · τὸ γὰρ

τὴν φροντίδʼ ἔξω τῶν κακῶν οἰκεῖν γλυκύ .

1390

ἰὼ Κιθαιρών , τί μʼ ἐδέχου ; τί μʼ οὐ λαβὼν

ἔκτεινας εὐθύς , ὡς ἔδειξα μήποτε

ἐμαυτὸν ἀνθρώποισιν ἔνθεν ἦ γεγώς ;

ὦ Πόλυβε καὶ Κόρινθε καὶ τὰ πάτρια

λόγῳ παλαιὰ δώμαθʼ , οἷον ἆρά με

1395

κάλλος κακῶν ὕπουλον ἐξεθρέψατε ·

νῦν γὰρ κακός τʼ ὢν κἀκ κακῶν εὑρίσκομαι .

ὦ τρεῖς κέλευθοι καὶ κεκρυμμένη νάπη

δρυμός τε καὶ στενωπὸς ἐν τριπλαῖς ὁδοῖς ,

αἳ τοὐμὸν αἷμα τῶν ἐμῶν χειρῶν ἄπο

1400

ἐπίετε πατρός , ἆρά μου μέμνησθʼ ἔτι

οἷʼ ἔργα δράσας ὑμὶν εἶτα δεῦρʼ ἰὼν

ὁποῖʼ ἔπρασσον αὖθις ; ᾧ γάμοι γάμοι ,

ἐφύσαθʼ ἡμᾶς , καὶ φυτεύσαντες πάλιν

ἀνεῖτε ταὐτοῦ σπέρμα , κἀπεδείξατε

1405

πατέρας , ἀδελφούς , παῖδας , αἷμʼ ἐμφύλιον ,

νύμφας , γυναῖκας μητέρας τε , χὠπόσα

αἴσχιστʼ ἐν ἀνθρώποισιν ἔργα γίγνεται .

ἀλλʼ οὐ γὰρ αὐδᾶν ἔσθʼ ἃ μηδὲ δρᾶν καλόν ,

ὅπως τάχιστα πρὸς θεῶν ἔξω μέ που

1410

καλύψατʼ ἢ φονεύσατʼ ἢ θαλάσσιον

ἐκρίψατʼ , ἔνθα μήποτʼ εἰσόψεσθʼ ἔτι .

ἴτʼ , ἀξιώσατʼ ἀνδρὸς ἀθλίου θιγεῖν .

πίθεσθε , μὴ δείσητε · τἀμὰ γὰρ κακὰ

οὐδεὶς οἷός τε πλὴν ἐμοῦ φέρειν βροτῶν .

1415

Χορός

ἀλλʼ ὧν ἐπαιτεῖς εἰς δέον πάρεσθʼ ὅδε

Κρέων τὸ πράσσειν καὶ τὸ βουλεύειν , ἐπεὶ

χώρας λέλειπται μοῦνος ἀντὶ σοῦ φύλαξ .

Οἰδίπους

οἴμοι , τί δῆτα λέξομεν πρὸς τόνδʼ ἔπος ;

τίς μοι φανεῖται πίστις ἔνδικος ; τὰ γὰρ

1420

πάρος πρὸς αὐτὸν πάντʼ ἐφεύρημαι κακός .

Κρέων

οὐχ ὡς γελαστής , Οἰδίπους , ἐλήλυθα ,

οὐδʼ ὡς ὀνειδιῶν τι τῶν πάρος κακῶν .

ἀλλʼ εἰ τὰ θνητῶν μὴ καταισχύνεσθʼ ἔτι

γένεθλα , τὴν γοῦν πάντα βόσκουσαν φλόγα

1425

αἰδεῖσθʼ ἄνακτος Ἡλίου , τοιόνδʼ ἄγος

ἀκάλυπτον οὕτω δεικνύναι , τὸ μήτε γῆ

μήτʼ ὄμβρος ἱερὸς μήτε φῶς προσδέξεται .

ἀλλʼ ὡς τάχιστʼ ἐς οἶκον ἐσκομίζετε ·

τοῖς ἐν γένει γὰρ τἀγγενῆ μάλισθʼ ὁρᾶν

1430

μόνοις τʼ ἀκούειν εὐσεβῶς ἔχει κακά .

Οἰδίπους

πρὸς θεῶν , ἐπείπερ ἐλπίδος μʼ ἀπέσπασας ,

ἄριστος ἐλθὼν πρὸς κάκιστον ἄνδρʼ ἐμέ ,

πιθοῦ τί μοι · πρὸς σοῦ γὰρ οὐδʼ ἐμοῦ φράσω .

Κρέων

καὶ τοῦ με χρείας ὧδε λιπαρεῖς τυχεῖν ;

1435

Οἰδίπους

ῥῖψόν με γῆς ἐκ τῆσδʼ ὅσον τάχισθʼ , ὅπου

θνητῶν φανοῦμαι μηδενὸς προσήγορος .

Κρέων

ἔδρασʼ ἂν εὖ τοῦτʼ ἴσθʼ ἄν , εἰ μὴ τοῦ θεοῦ

πρώτιστʼ ἔχρῃζον ἐκμαθεῖν τί πρακτέαν .

Οἰδίπους

ἀλλʼ ἥ γʼ ἐκείνου πᾶσʼ ἐδηλώθη φάτις ,

1440

τὸν πατροφόντην , τὸν ἀσεβῆ μʼ ἀπολλύναι .

Κρέων

οὕτως ἐλέχθη ταῦθʼ · ὅμως δʼ ἵνʼ ἕσταμεν

χρείας , ἄμεινον ἐκμαθεῖν τι δραστέον .

Οἰδίπους

οὕτως ἄρʼ ἀνδρὸς ἀθλίου πεύσεσθʼ ὕπερ ;

Κρέων

καὶ γὰρ σὺ νῦν τἂν τῷ θεῷ πίστιν φέροις .

1445

Οἰδίπους

καὶ σοί γʼ ἐπισκήπτω τε καὶ προστέψομαι ,

τῆς μὲν κατʼ οἴκους αὐτὸς ὃν θέλεις τάφον

θοῦ · καὶ γὰρ ὀρθῶς τῶν γε σῶν τελεῖς ὕπερ ·

ἐμοῦ δὲ μήποτʼ ἀξιωθήτω τόδε

πατρῷον ἄστυ ζῶντος οἰκητοῦ τυχεῖν ,

1450

ἀλλʼ ἔα με ναίειν ὄρεσιν , ἔνθα κλῄζεται

οὑμὸς Κιθαιρὼν οὗτος , ὃν μήτηρ τέ μοι

πατήρ τʼ ἐθέσθην ζῶντε κύριον τάφον ,

ἵνʼ ἐξ ἐκείνων , οἵ μʼ ἀπωλλύτην , θάνω .

καίτοι τοσοῦτόν γʼ οἶδα , μήτε μʼ ἂν νόσον

1455

μήτʼ ἄλλο πέρσαι μηδέν · οὐ γὰρ ἄν ποτε

θνῄσκων ἐσώθην , μὴ ʼπί τῳ δεινῷ κακῷ .

ἀλλʼ ἡ μὲν ἡμῶν μοῖρʼ , ὅποιπερ εἶσʼ , ἴτω ·

παίδων δὲ τῶν μὲν ἀρσένων μή μοι , Κρέων ,

προσθῇ μέριμναν · ἄνδρες εἰσίν , ὥστε μὴ

1460

σπάνιν ποτὲ σχεῖν , ἔνθʼ ἂν ὦσι , τοῦ βίου ·

ταῖν δʼ ἀθλίαιν οἰκτραῖν τε παρθένοιν ἐμαῖν ,

αἷν οὔποθʼ ἡμὴ χωρὶς ἐστάθη βορᾶς

τράπεζʼ ἄνευ τοῦδʼ ἀνδρός , ἀλλʼ ὅσων ἐγὼ

ψαύοιμι , πάντων τῶνδʼ ἀεὶ μετειχέτην ·

1465

αἷν μοι μέλεσθαι · καὶ μάλιστα μὲν χεροῖν

ψαῦσαί μʼ ἔασον κἀποκλαύσασθαι κακά .

ἴθʼ ὦναξ ,

ἴθʼ ὦ γονῇ γενναῖε · χερσί τἂν θιγὼν

δοκοῖμʼ ἔχειν σφᾶς , ὥσπερ ἡνίκʼ ἔβλεπον .

1470

τί φημί ;

οὐ δὴ κλύω που πρὸς θεῶν τοῖν μοι φίλοιν

δακρυρροούντοιν , καί μʼ ἐποικτίρας Κρέων

ἔπεμψέ μοι τὰ φίλτατʼ ἐκγόνοιν ἐμοῖν ;

λέγω τι ;

1475

Κρέων

λέγεις · ἐγὼ γὰρ εἰμʼ ὁ πορσύνας τάδε ,

γνοὺς τὴν παροῦσαν τέρψιν , ἥ σʼ εἶχεν πάλαι .

Οἰδίπους

ἀλλʼ εὐτυχοίης , καί σε τῆσδε τῆς ὁδοῦ

δαίμων ἄμεινον ἢ ʼμὲ φρουρήσας τύχοι .

ὦ τέκνα , ποῦ ποτʼ ἐστέ ; δεῦρʼ ἴτʼ , ἔλθετε

1480

ὡς τὰς ἀδελφὰς τάσδε τὰς ἐμὰς χέρας ,

αἳ τοῦ φυτουργοῦ πατρὸς ὑμὶν ὧδʼ ὁρᾶν

τὰ πρόσθε λαμπρὰ προυξένησαν ὄμματα ·

ὃς ὑμίν , ὦ τέκνʼ , οὔθʼ ὁρῶν οὔθʼ ἱστορῶν

πατὴρ ἐφάνθην ἔνθεν αὐτὸς ἠρόθην .

1485

καὶ σφὼ δακρύω · προσβλέπειν γὰρ οὐ σθένω ·

νοούμενος τὰ λοιπὰ τοῦ πικροῦ βίου ,

οἷον βιῶναι σφὼ πρὸς ἀνθρώπων χρεών .

ποίας γὰρ ἀστῶν ἥξετʼ εἰς ὁμιλίας ,

ποίας δʼ ἑορτάς , ἔνθεν οὐ κεκλαυμέναι

1490

πρὸς οἶκον ἵξεσθʼ ἀντὶ τῆς θεωρίας ;

ἀλλʼ ἡνίκʼ ἂν δὴ πρὸς γάμων ἥκητʼ ἀκμάς ,

τίς οὗτος ἔσται , τίς παραρρίψει , τέκνα ,

τοιαῦτʼ ὀνείδη λαμβάνων , ἃ ταῖς ἐμαῖς

γοναῖσιν ἔσται σφῷν θʼ ὁμοῦ δηλήματα ;

1495

τί γὰρ κακῶν ἄπεστι ; τὸν πατέρα πατὴρ

ὑμῶν ἔπεφνε · τὴν τεκοῦσαν ἤροσεν ,

ὅθεν περ αὐτὸς ἐσπάρη , κἀκ τῶν ἴσων

ἐκτήσαθʼ ὑμᾶς , ὧνπερ αὐτὸς ἐξέφυ .

τοιαῦτʼ ὀνειδιεῖσθε · κᾆτα τίς γαμεῖ ;

1500

οὐκ ἔστιν οὐδείς , ὦ τέκνʼ , ἀλλὰ δηλαδὴ

χέρσους φθαρῆναι κἀγάμους ὑμᾶς χρεών .

ὦ παῖ Μενοικέως , ἀλλʼ ἐπεὶ μόνος πατὴρ

ταύταιν λέλειψαι , νὼ γάρ , ὣ ʼφυτεύσαμεν ,

ὀλώλαμεν δύ ʼ ὄντε , μή σφε περιίδῃς

1505

πτωχὰς ἀνάνδρους ἐκγενεῖς ἀλωμένας ,

μηδʼ ἐξισώσῃς τάσδε τοῖς ἐμοῖς κακοῖς .

ἀλλʼ οἴκτισόν σφας , ὧδε τηλικάσδʼ ὁρῶν

πάντων ἐρήμους , πλὴν ὅσον τὸ σὸν μέρος .

ξύννευσον , ὦ γενναῖε , σῇ ψαύσας χερί .

1510

σφῷν δʼ , ὦ τέκνʼ , εἰ μὲν εἰχέτην ἤδη φρένας ,

πόλλʼ ἂν παρῄνουν · νῦν δὲ τοῦτʼ εὔχεσθέ μοι ,

οὗ καιρὸς ἐᾷ ζῆν , τοῦ βίου δὲ λῴονος

ὑμᾶς κυρῆσαι τοῦ φυτεύσαντος πατρός .

Κρέων

ἅλις ἵνʼ ἐξήκεις δακρύων · ἀλλʼ ἴθι στέγης ἔσω .

1515