Sophocles Oedipus at Colonnus

Ἀντιγόνη

καὶ μὴν ὅδʼ ἡμῖν , ὡς ἔοικεν , ὁ ξένος

ἀνδρῶν γε μοῦνος , ὦ πάτερ , διʼ ὄμματος

1250

ἀστακτὶ λείβων δάκρυον ὧδʼ ὁδοιπορεῖ .

Οἰδίπους

τίς οὗτος ;

Οἰδίπους

ὅνπερ καὶ πάλαι κατείχομεν

γνώμῃ , πάρεστι δεῦρο Πολυνείκης ὅδε .

Πολυνείκης

οἴμοι , τί δράσω ; πότερα τἀμαυτοῦ κακὰ

πρόσθεν δακρύσω , παῖδες , ἢ τὰ τοῦδʼ ὁρῶν

1255

πατρὸς γέροντος ; ὃς ξένης ἐπὶ χθονὸς

σὺν σφῷν ἐφηύρηκʼ ἐνθάδʼ ἐκβεβλημένον

ἐσθῆτι σὺν τοιᾷδε , τῆς ὁ δυσφιλὴς

γέρων γέροντι συγκατῴκηκεν πίνος

πλευρὰν μαραίνων , κρατὶ δʼ ὀμματοστερεῖ

1260

κόμη διʼ αὔρας ἀκτένιστος ᾄσσεται ·

ἀδελφὰ δʼ , ὡς ἔοικε , τούτοισιν φορεῖ

τὰ τῆς ταλαίνης νηδύος θρεπτήρια .

ἁγὼ πανώλης ὄψʼ ἄγαν ἐκμανθάνω ·

καὶ μαρτυρῶ κάκιστος ἀνθρώπων τροφαῖς

1265

ταῖς σαῖσιν ἥκειν · τἀμὰ μὴ ʼξ ἄλλων πύθῃ .

ἀλλʼ ἔστι γὰρ καὶ Ζηνὶ σύνθακος θρόνων

Αἰδὼς ἐπʼ ἔργοις πᾶσι , καὶ πρὸς σοί , πάτερ ,

παρασταθήτω · τῶν γὰρ ἡμαρτημένων

ἄκη μέν ἐστι , προσφορὰ δʼ οὐκ ἔστʼ ἔτι .

1270

τί σιγᾷς ;

φώνησον , ὦ πάτερ , τι · μή μʼ ἀποστραφῇς .

οὐδʼ ἀνταμείβει μʼ οὐδέν , ἀλλʼ ἀτιμάσας

πέμψεις ἄναυδος , οὐδʼ ἃ μηνίεις φράσας ;

ὦ σπέρματʼ ἀνδρὸς τοῦδʼ , ἐμαὶ δʼ ὁμαίμονες ,

1275

πειράσατʼ ἀλλʼ ὑμεῖς γε κινῆσαι πατρὸς

τὸ δυσπρόσοιστον κἀπροσήγορον στόμα ,

ὡς μή μʼ ἄτιμον , τοῦ θεοῦ γε προστάτην ,

οὕτως ἀφῇ με μηδὲν ἀντειπὼν ἔπος .

Ἀντιγόνη

λέγʼ , ὦ ταλαίπωρʼ , αὐτὸς ὧν χρείᾳ πάρει ·

1280

τὰ πολλὰ γάρ τοι ῥήματʼ ἢ τέρψαντά τι ,

ἢ δυσχεράναντʼ ἢ κατοικτίσαντά πως ,

παρέσχε φωνὴν τοῖς ἀφωνήτοις τινά .

Πολυνείκης

ἀλλʼ ἐξερῶ · καλῶς γὰρ ἐξηγεῖ σύ μοι ·

πρῶτον μὲν αὐτὸν τὸν θεὸν ποιούμενος

1285

ἀρωγόν , ἔνθεν μʼ ὧδʼ ἀνέστησεν μολεῖν

ὁ τῆσδε τῆς γῆς κοίρανος , διδοὺς ἐμοὶ

λέξαι τʼ ἀκοῦσαί τʼ ἀσφαλεῖ σὺν ἐξόδῳ .

καὶ ταῦτʼ ἀφʼ ὑμῶν , ὧ ξένοι , βουλήσομαι

καὶ ταῖνδʼ ἀδελφαῖν καὶ πατρὸς κυρεῖν ἐμοί .

1290

ἃ δʼ ἦλθον , ἤδη σοι θέλω λέξαι , πάτερ .

γῆς ἐκ πατρῴας ἐξελήλαμαι φυγάς ,

τοῖς σοῖς πανάρχοις οὕνεκʼ ἐνθακεῖν θρόνοις

γονῇ πεφυκὼς ἠξίουν γεραίτερος .

ἀνθʼ ὧν μʼ Ἐτεοκλῆς , ὢν φύσει νεώτερος ,

1295

γῆς ἐξέωσεν , οὔτε νικήσας λόγῳ

οὔτʼ εἰς ἔλεγχον χειρὸς οὐδʼ ἔργου μολών ,

πόλιν δὲ πείσας . ὧν ἐγὼ μάλιστα μὲν

τὴν σὴν ἐρινὺν αἰτίαν εἶναι λέγω .

ἔπειτα κἀπὸ μάντεων ταύτῃ κλύω .

1300

ἐπεὶ γὰρ ἦλθον Ἄργος ἐς τὸ Δωρικόν ,

λαβὼν Ἄδραστον πενθερόν , ξυνωμότας

ἔστησʼ ἐμαυτῷ γῆς ὅσοιπερ Ἀπίας

πρῶτοι καλοῦνται καὶ τετίμηνται δόρει ,

ὅπως τὸν ἑπτάλογχον ἐς Θήβας στόλον

1305

ξὺν τοῖσδʼ ἀγείρας ἢ θάνοιμι πανδίκως

ἢ τοὺς τάδʼ ἐκπράξαντας ἐκβάλοιμι γῆς .

εἶεν · τί δῆτα νῦν ἀφιγμένος κυρῶ ;

σοὶ προστροπαίους , ὦ πάτερ , λιτὰς ἔχων

αὐτός τʼ ἐμαυτοῦ ξυμμάχων τε τῶν ἐμῶν ,

1310

οἳ νῦν σὺν ἑπτὰ τάξεσιν σὺν ἑπτά τε

λόγχαις τὸ Θήβης πέδιον ἀμφεστᾶσι πᾶν ·

οἷος δορυσσοῦς Ἀμφιάρεως , τὰ πρῶτα μὲν

δόρει κρατύνων , πρῶτα δʼ οἰωνῶν ὁδοῖς ·

ὁ δεύτερος δʼ Αἰτωλὸς Οἰνέως τόκος

1315

Τυδεύς . τρίτος δʼ Ἐτέοκλος , Ἀργεῖος γεγώς ·

τέταρτον Ἱππομέδοντʼ ἀπέστειλεν πατὴρ

Ταλαός · ὁ πέμπτος δʼ εὔχεται κατασκαφῇ

Καπανεὺς τὸ Θήβης ἄστυ δῃώσειν πυρί ·

ἕκτος δὲ Παρθενοπαῖος Ἀρκὰς ὄρνυται ,

1320

ἐπώνυμος τῆς πρόσθεν ἀδμήτης χρόνῳ

μητρὸς λοχευθείς , πιστὸς Ἀταλάντης γόνος ·

ἐγὼ δὲ σός , κεἰ μὴ σός , ἀλλὰ τοῦ κακοῦ

πότμου φυτευθείς , σός γέ τοι καλούμενος ,

ἄγω τὸν Ἄργους ἄφοβον ἐς Θήβας στρατόν .

1325

οἵ σʼ ἀντὶ παίδων τῶνδε καὶ ψυχῆς , πάτερ ,

ἱκετεύομεν ξύμπαντες ἐξαιτούμενοι

μῆνιν βαρεῖαν εἰκαθεῖν ὁρμωμένῳ

τῷδʼ ἀνδρὶ τοὐμοῦ πρὸς κασιγνήτου τίσιν ,

ὅς μʼ ἐξέωσε κἀπεσύλησεν πάτρας .

1330

εἰ γάρ τι πιστόν ἐστιν ἐκ χρηστηρίων ,

οἷς ἂν σὺ προσθῇ , τοῖσδʼ ἔφασκʼ εἶναι κράτος .

πρὸς νῦν σε κρηνῶν καὶ θεῶν ὁμογνίων

αἰτῶ πιθέσθαι καὶ παρεικαθεῖν , ἐπεὶ

πτωχοὶ μὲν ἡμεῖς καὶ ξένοι , ξένος δὲ σύ .

1335

ἄλλους δὲ θωπεύοντες οἰκοῦμεν σύ τε

κἀγώ , τὸν αὐτὸν δαίμονʼ ἐξειληχότες .

ὁ δʼ ἐν δόμοις τύραννος , ὦ τάλας ἐγώ ,

κοινῇ καθʼ ἡμῶν ἐγγελῶν ἁβρύνεται ·

ὅν , εἰ σὺ τἠμῇ ξυμπαραστήσει φρενί ,

1340

βραχεῖ σὺν ὄγκῳ καὶ χρόνῳ διασκεδῶ .

ὥστʼ ἐν δόμοισι τοῖσι σοῖς στήσω σʼ ἄγων .

στήσω δʼ ἐμαυτόν , κεῖνον ἐκβαλὼν βίᾳ .

καὶ ταῦτα σοῦ μὲν ξυνθέλοντος ἔστι μοι

κομπεῖν , ἄνευ σοῦ δʼ οὐδὲ σωθῆναι σθένω .

1345

Χορός

τὸν ἄνδρα τοῦ πέμψαντος οὕνεκʼ , Οἰδίπους

εἰπὼν ὁποῖα ξύμφορʼ ἔκπεμψαι πάλιν .

Οἰδίπους

ἀλλʼ εἰ μέν , ἄνδρες , τῆσδε δημοῦχοι χθονός

μὴ ʼτύγχαν ʼ αὐτὸν δεῦρο προσπέμψας ἐμοὶ

Θησεύς , δικαιῶν ὥστʼ ἐμοῦ κλύειν λόγους ,

1350

οὔ τἄν ποτʼ ὀμφῆς τῆς ἐμῆς ἐπῄσθετο ·

νῦν δʼ ἀξιωθεὶς εἶσι κἀκούσας γʼ ἐμοῦ

τοιαῦθʼ ἃ τὸν τοῦδʼ οὔ ποτʼ εὐφρανεῖ βίον ·

ὅς γʼ , ὦ κάκιστε , σκῆπτρα καὶ θρόνους ἔχων ,

ἃ νῦν ὁ σὸς ξύναιμος ἐν Θήβαις ἔχει ,

1355

τὸν αὐτὸς αὑτοῦ πατέρα τόνδʼ ἀπήλασας

κἄθηκας ἄπολιν καὶ στολὰς ταύτας φορεῖν ,

ἃς νῦν δακρύεις εἰσορῶν , ὅτʼ ἐν πόνῳ

ταὐτῷ βεβηκὼς τυγχάνεις κακῶν ἐμοί .

οὐ κλαυστὰ δʼ ἐστίν , ἀλλʼ ἐμοὶ μὲν οἰστέα

1360

τάδʼ , ἕωσπερ ἂν ζῶ , σοῦ φονέως μεμνημένος ·

σὺ γάρ με μόχθῳ τῷδʼ ἔθηκας ἔντροφον ,

σύ μʼ ἐξέωσας , ἐκ σέθεν δʼ ἀλώμενος

ἄλλους ἐπαιτῶ τὸν καθʼ ἡμέραν βίον .

εἰ δʼ ἐξέφυσα τάσδε μὴ ʼμαυτῷ τροφοὺς

1365

τὰς παῖδας , ἦ τἂν οὐκ ἂν ἦ , τὸ σὸν μέρος ·

νῦν δʼ αἵδε μʼ ἐκσῴζουσιν , αἵδʼ ἐμαὶ τροφοί ,

αἵδʼ ἄνδρες , οὐ γυναῖκες , εἰς τὸ συμπονεῖν ·

ὑμεῖς δʼ ἀπʼ ἄλλου κοὐκ ἐμοῦ πεφύκατον .

τοιγάρ σʼ ὁ δαίμων εἰσορᾷ μὲν οὔ τί πω

1370

ὡς αὐτίκʼ , εἴπερ οἵδε κινοῦνται λόχοι

πρὸς ἄστυ Θήβης . οὐ γὰρ ἔσθʼ ὅπως πόλιν

κείνην ἐρείψεις , ἀλλὰ πρόσθεν αἵματι

πεσεῖ μιανθεὶς χὼ σύναιμος ἐξ ἴσου .

τοιάσδʼ ἀρὰς σφῷν πρόσθε τʼ ἐξανῆκʼ ἐγὼ

1375

νῦν τʼ ἀνακαλοῦμαι ξυμμάχους ἐλθεῖν ἐμοί ,

ἵνʼ ἀξιῶτον τοὺς φυτεύσαντας σέβειν

καὶ μὴ ʼξατιμάζητον , εἰ τυφλοῦ πατρὸς

τοιώδʼ ἐφύτην · αἵδε γὰρ τάδʼ οὐκ ἔδρων .

τοιγὰρ τὸ σὸν θάκημα καὶ τοὺς σοὺς θρόνους

1380

κρατοῦσιν , εἴπερ ἐστὶν ἡ παλαίφατος

Δίκη ξύνεδρος Ζηνὸς ἀρχαίοις νόμοις .

σὺ δʼ ἔρρʼ ἀπόπτυστός τε κἀπάτωρ ἐμοῦ ,

κακῶν κάκιστε , τάσδε συλλαβὼν ἀράς ,

ἅς σοι καλοῦμαι , μήτε γῆς ἐμφυλίου

1385

δόρει κρατῆσαι μήτε νοστῆσαί ποτε

τὸ κοῖλον Ἄργος , ἀλλὰ συγγενεῖ χερὶ

θανεῖν κτανεῖν θʼ ὑφʼ οὗπερ ἐξελήλασαι .

τοιαῦτʼ ἀρῶμαι καὶ καλῶ τὸ Ταρτάρου

στυγνὸν πατρῷον ἔρεβος , ὥς σʼ ἀποικίσῃ ,

1390

καλῶ δὲ τάσδε δαίμονας , καλῶ δʼ Ἄρη

τὸν σφῷν τὸ δεινὸν μῖσος ἐμβεβληκότα .

καὶ ταῦτʼ ἀκούσας στεῖχε , κἀξάγγελλʼ ἰὼν

καὶ πᾶσι Καδμείοισι τοῖς σαυτοῦ θʼ ἅμα

πιστοῖσι συμμάχοισιν , οὕνεκʼ Οἰδίπους

1395

τοιαῦτʼ ἔνειμε παισὶ τοῖς αὑτοῦ γέρα .

Χορός

Πολύνεικες , οὔτε ταῖς παρελθούσαις ὁδοῖς

ξυνήδομαί σοι , νῦν τʼ ἴθʼ ὡς τάχος πάλιν .

Πολυνείκης

οἴμοι κελεύθου τῆς τʼ ἐμῆς δυσπραξίας ,

οἴμοι δʼ ἑταίρων · οἷον ἆρʼ ὁδοῦ τέλος

1400

Ἄργους ἀφωρμήθημεν , ὦ τάλας ἐγώ ,

τοιοῦτον οἷον οὐδὲ φωνῆσαί τινι

ἔξεσθʼ ἑταίρων , οὐδʼ ἀποστρέψαι πάλιν ,

ἀλλʼ ὄντʼ ἄναυδον τῇδε συγκῦρσαι τύχῃ .

ὦ τοῦδʼ ὅμαιμοι παῖδες , ἀλλʼ ὑμεῖς , ἐπεὶ

1405

τὰ σκληρὰ πατρὸς κλύετε ταῦτʼ ἀρωμένου ,

μή τοί με πρὸς θεῶν σφώ γʼ , ἐὰν αἱ τοῦδʼ ἀραὶ

πατρὸς τελῶνται καί τις ὑμῖν ἐς δόμους

νόστος γένηται , μή μʼ ἀτιμάσητέ γε ,

ἀλλʼ ἐν τάφοισι θέσθε κἀν κτερίσμασιν .

1410

καὶ σφῷν ὁ νῦν ἔπαινος , ὃν κομίζετον

τοῦδʼ , ἀνδρὸς οἷς πονεῖτον , οὐκ ἐλάσσονα

ἔτʼ ἄλλον οἴσει τῆς ἐμῆς ὑπουργίας .

Ἀντιγόνη

Πολύνεικες , ἱκετεύω σε πεισθῆναί τί μοι .

Πολυνείκης

ὦ φιλτάτη , τὸ ποῖον , Ἀντιγόνη ; λέγε .

1415

Ἀντιγόνη

στρέψαι στράτευμʼ ἐς Ἄργος ὡς τάχιστά γε ,

καὶ μὴ σέ τʼ αὐτὸν καὶ πόλιν διεργάσῃ .

Πολυνείκης

ἀλλʼ οὐχ οἷόν τε · πῶς γὰρ αὖθις ἂν πάλιν

στράτευμʼ ἄγοιμι ταὐτόν . εἰσάπαξ τρέσας ;

Ἀντιγόνη

τί δʼ αὖθις , ὦ παῖ , δεῖ σε θυμοῦσθαι ; τί σοι

1420

πάτραν κατασκάψαντι κέρδος ἔρχεται ;

Πολυνείκης

αἰσχρὸν τὸ φεύγειν καὶ τὸ πρεσβεύοντʼ ἐμὲ

οὕτω γελᾶσθαι τοῦ κασιγνήτου πάρα .

Ἀντιγόνη

ὁρᾷς τὰ τοῦδʼ οὖν ὡς ἐς ὀρθὸν ἐκφέρει

μαντεύμαθʼ , ὃς σφῷν θάνατον ἐξ ἀμφοῖν θροεῖ ;

1425

Πολυνείκης

χρῄζει γάρ · ἡμῖν δʼ οὐχὶ συγχωρητέα .

Ἀντιγόνη

οἴμοι τάλαινα · τίς δὲ τολμήσει κλύων

τὰ τοῦδʼ ἕπεσθαι τἀνδρός , οἷʼ ἐθέσπισεν ;

Πολυνείκης

οὐκ ἀγγελοῦμεν φλαῦρʼ · ἐπεὶ στρατηλάτου

χρηστοῦ τὰ κρείσσω μηδὲ τἀνδεᾶ λέγειν .

1430

Ἀντιγόνη

οὕτως ἄρʼ , ὦ παῖ , ταῦτά σοι δεδογμένα ;

Πολυνείκης

καὶ μή μʼ ἐπίσχῃς γʼ · ἀλλʼ ἐμοὶ μὲν ἥδʼ ὁδὸς

ἔσται μέλουσα δύσποτμός τε καὶ κακὴ

πρὸς τοῦδε πατρὸς τῶν τε τοῦδʼ ἐρινύων ·

σφῷν δʼ εὖ διδοίη Ζεύς , τάδʼ εἰ θανόντι μοι

1435

τελεῖτʼ , ἐπεὶ οὔ μοι ζῶντί γʼ αὖθις ἕξετον .

μέθεσθε δʼ ἤδη χαίρετόν τʼ · οὐ γάρ μʼ ἔτι

βλέποντʼ ἐσόψεσθʼ αὖθις .

Ἀντιγόνη

ὦ τάλαινʼ ἐγώ .

Πολυνείκης

μή τοί μʼ ὀδύρου .

Ἀντιγόνη

καὶ τίς ἄν σʼ ὁρμώμενον

εἰς προὖπτον Ἅιδην οὐ καταστένοι , κάσι ;

1440

Πολυνείκης

εἰ χρή , θανοῦμαι .

Ἀντιγόνη

μὴ σύ γʼ , ἀλλʼ ἐμοὶ πιθοῦ .

Πολυνείκης

μὴ πεῖθʼ ἃ μὴ δεῖ .

Ἀντιγόνη

δυστάλαινά τἄρʼ ἐγώ , εἴ σου στερηθῶ .

Πολυνείκης

ταῦτα δʼ ἐν τῷ δαίμονι

καὶ τῇδε φῦναι χἀτέρᾳ . σφὼ δʼ οὖν ἐγὼ

θεοῖς ἀρῶμαι μή ποτʼ ἀντῆσαι κακῶν ·

1445

ἀνάξιαι γὰρ πᾶσίν ἐστε δυστυχεῖν .