Sophocles Oedipus at Colonnus

Ἀντιγόνη

καὶ μὴν ὅδʼ ἡμῖν, ὡς ἔοικεν, ὁ ξένος

ἀνδρῶν γε μοῦνος, ὦ πάτερ, διʼ ὄμματος

1250

ἀστακτὶ λείβων δάκρυον ὧδʼ ὁδοιπορεῖ.

Οἰδίπους

τίς οὗτος;

Οἰδίπους

ὅνπερ καὶ πάλαι κατείχομεν

γνώμῃ, πάρεστι δεῦρο Πολυνείκης ὅδε.

Πολυνείκης

οἴμοι, τί δράσω; πότερα τἀμαυτοῦ κακὰ

πρόσθεν δακρύσω, παῖδες, ἢ τὰ τοῦδʼ ὁρῶν

1255

πατρὸς γέροντος; ὃς ξένης ἐπὶ χθονὸς

σὺν σφῷν ἐφηύρηκʼ ἐνθάδʼ ἐκβεβλημένον

ἐσθῆτι σὺν τοιᾷδε, τῆς ὁ δυσφιλὴς

γέρων γέροντι συγκατῴκηκεν πίνος

πλευρὰν μαραίνων, κρατὶ δʼ ὀμματοστερεῖ

1260

κόμη διʼ αὔρας ἀκτένιστος ᾄσσεται·

ἀδελφὰ δʼ, ὡς ἔοικε, τούτοισιν φορεῖ

τὰ τῆς ταλαίνης νηδύος θρεπτήρια.

ἁγὼ πανώλης ὄψʼ ἄγαν ἐκμανθάνω·

καὶ μαρτυρῶ κάκιστος ἀνθρώπων τροφαῖς

1265

ταῖς σαῖσιν ἥκειν· τἀμὰ μὴ ʼξ ἄλλων πύθῃ.

ἀλλʼ ἔστι γὰρ καὶ Ζηνὶ σύνθακος θρόνων

Αἰδὼς ἐπʼ ἔργοις πᾶσι, καὶ πρὸς σοί, πάτερ,

παρασταθήτω· τῶν γὰρ ἡμαρτημένων

ἄκη μέν ἐστι, προσφορὰ δʼ οὐκ ἔστʼ ἔτι.

1270

τί σιγᾷς;

φώνησον, ὦ πάτερ, τι· μή μʼ ἀποστραφῇς.

οὐδʼ ἀνταμείβει μʼ οὐδέν, ἀλλʼ ἀτιμάσας

πέμψεις ἄναυδος, οὐδʼ ἃ μηνίεις φράσας;

ὦ σπέρματʼ ἀνδρὸς τοῦδʼ, ἐμαὶ δʼ ὁμαίμονες,

1275

πειράσατʼ ἀλλʼ ὑμεῖς γε κινῆσαι πατρὸς

τὸ δυσπρόσοιστον κἀπροσήγορον στόμα,

ὡς μή μʼ ἄτιμον, τοῦ θεοῦ γε προστάτην,

οὕτως ἀφῇ με μηδὲν ἀντειπὼν ἔπος.

Ἀντιγόνη

λέγʼ, ὦ ταλαίπωρʼ, αὐτὸς ὧν χρείᾳ πάρει·

1280

τὰ πολλὰ γάρ τοι ῥήματʼ ἢ τέρψαντά τι,

ἢ δυσχεράναντʼ ἢ κατοικτίσαντά πως,

παρέσχε φωνὴν τοῖς ἀφωνήτοις τινά.

Πολυνείκης

ἀλλʼ ἐξερῶ· καλῶς γὰρ ἐξηγεῖ σύ μοι·

πρῶτον μὲν αὐτὸν τὸν θεὸν ποιούμενος

1285

ἀρωγόν, ἔνθεν μʼ ὧδʼ ἀνέστησεν μολεῖν

ὁ τῆσδε τῆς γῆς κοίρανος, διδοὺς ἐμοὶ

λέξαι τʼ ἀκοῦσαί τʼ ἀσφαλεῖ σὺν ἐξόδῳ.

καὶ ταῦτʼ ἀφʼ ὑμῶν, ὧ ξένοι, βουλήσομαι

καὶ ταῖνδʼ ἀδελφαῖν καὶ πατρὸς κυρεῖν ἐμοί.

1290

ἃ δʼ ἦλθον, ἤδη σοι θέλω λέξαι, πάτερ.

γῆς ἐκ πατρῴας ἐξελήλαμαι φυγάς,

τοῖς σοῖς πανάρχοις οὕνεκʼ ἐνθακεῖν θρόνοις

γονῇ πεφυκὼς ἠξίουν γεραίτερος.

ἀνθʼ ὧν μʼ Ἐτεοκλῆς, ὢν φύσει νεώτερος,

1295

γῆς ἐξέωσεν, οὔτε νικήσας λόγῳ

οὔτʼ εἰς ἔλεγχον χειρὸς οὐδʼ ἔργου μολών,

πόλιν δὲ πείσας. ὧν ἐγὼ μάλιστα μὲν

τὴν σὴν ἐρινὺν αἰτίαν εἶναι λέγω.

ἔπειτα κἀπὸ μάντεων ταύτῃ κλύω.

1300

ἐπεὶ γὰρ ἦλθον Ἄργος ἐς τὸ Δωρικόν,

λαβὼν Ἄδραστον πενθερόν, ξυνωμότας

ἔστησʼ ἐμαυτῷ γῆς ὅσοιπερ Ἀπίας

πρῶτοι καλοῦνται καὶ τετίμηνται δόρει,

ὅπως τὸν ἑπτάλογχον ἐς Θήβας στόλον

1305

ξὺν τοῖσδʼ ἀγείρας ἢ θάνοιμι πανδίκως

ἢ τοὺς τάδʼ ἐκπράξαντας ἐκβάλοιμι γῆς.

εἶεν· τί δῆτα νῦν ἀφιγμένος κυρῶ;

σοὶ προστροπαίους, ὦ πάτερ, λιτὰς ἔχων

αὐτός τʼ ἐμαυτοῦ ξυμμάχων τε τῶν ἐμῶν,

1310

οἳ νῦν σὺν ἑπτὰ τάξεσιν σὺν ἑπτά τε

λόγχαις τὸ Θήβης πέδιον ἀμφεστᾶσι πᾶν·

οἷος δορυσσοῦς Ἀμφιάρεως, τὰ πρῶτα μὲν

δόρει κρατύνων, πρῶτα δʼ οἰωνῶν ὁδοῖς·

ὁ δεύτερος δʼ Αἰτωλὸς Οἰνέως τόκος

1315

Τυδεύς. τρίτος δʼ Ἐτέοκλος, Ἀργεῖος γεγώς·

τέταρτον Ἱππομέδοντʼ ἀπέστειλεν πατὴρ

Ταλαός· ὁ πέμπτος δʼ εὔχεται κατασκαφῇ

Καπανεὺς τὸ Θήβης ἄστυ δῃώσειν πυρί·

ἕκτος δὲ Παρθενοπαῖος Ἀρκὰς ὄρνυται,

1320

ἐπώνυμος τῆς πρόσθεν ἀδμήτης χρόνῳ

μητρὸς λοχευθείς, πιστὸς Ἀταλάντης γόνος·

ἐγὼ δὲ σός, κεἰ μὴ σός, ἀλλὰ τοῦ κακοῦ

πότμου φυτευθείς, σός γέ τοι καλούμενος,

ἄγω τὸν Ἄργους ἄφοβον ἐς Θήβας στρατόν.

1325

οἵ σʼ ἀντὶ παίδων τῶνδε καὶ ψυχῆς, πάτερ,

ἱκετεύομεν ξύμπαντες ἐξαιτούμενοι

μῆνιν βαρεῖαν εἰκαθεῖν ὁρμωμένῳ

τῷδʼ ἀνδρὶ τοὐμοῦ πρὸς κασιγνήτου τίσιν,

ὅς μʼ ἐξέωσε κἀπεσύλησεν πάτρας.

1330

εἰ γάρ τι πιστόν ἐστιν ἐκ χρηστηρίων,

οἷς ἂν σὺ προσθῇ, τοῖσδʼ ἔφασκʼ εἶναι κράτος.

πρὸς νῦν σε κρηνῶν καὶ θεῶν ὁμογνίων

αἰτῶ πιθέσθαι καὶ παρεικαθεῖν, ἐπεὶ

πτωχοὶ μὲν ἡμεῖς καὶ ξένοι, ξένος δὲ σύ.

1335

ἄλλους δὲ θωπεύοντες οἰκοῦμεν σύ τε

κἀγώ, τὸν αὐτὸν δαίμονʼ ἐξειληχότες.

ὁ δʼ ἐν δόμοις τύραννος, ὦ τάλας ἐγώ,

κοινῇ καθʼ ἡμῶν ἐγγελῶν ἁβρύνεται·

ὅν, εἰ σὺ τἠμῇ ξυμπαραστήσει φρενί,

1340

βραχεῖ σὺν ὄγκῳ καὶ χρόνῳ διασκεδῶ.

ὥστʼ ἐν δόμοισι τοῖσι σοῖς στήσω σʼ ἄγων.

στήσω δʼ ἐμαυτόν, κεῖνον ἐκβαλὼν βίᾳ.

καὶ ταῦτα σοῦ μὲν ξυνθέλοντος ἔστι μοι

κομπεῖν, ἄνευ σοῦ δʼ οὐδὲ σωθῆναι σθένω.

1345

Χορός

τὸν ἄνδρα τοῦ πέμψαντος οὕνεκʼ, Οἰδίπους

εἰπὼν ὁποῖα ξύμφορʼ ἔκπεμψαι πάλιν.

Οἰδίπους

ἀλλʼ εἰ μέν, ἄνδρες, τῆσδε δημοῦχοι χθονός

μὴ ʼτύγχανʼ αὐτὸν δεῦρο προσπέμψας ἐμοὶ

Θησεύς, δικαιῶν ὥστʼ ἐμοῦ κλύειν λόγους,

1350

οὔ τἄν ποτʼ ὀμφῆς τῆς ἐμῆς ἐπῄσθετο·

νῦν δʼ ἀξιωθεὶς εἶσι κἀκούσας γʼ ἐμοῦ

τοιαῦθʼ ἃ τὸν τοῦδʼ οὔ ποτʼ εὐφρανεῖ βίον·

ὅς γʼ, ὦ κάκιστε, σκῆπτρα καὶ θρόνους ἔχων,

ἃ νῦν ὁ σὸς ξύναιμος ἐν Θήβαις ἔχει,

1355

τὸν αὐτὸς αὑτοῦ πατέρα τόνδʼ ἀπήλασας

κἄθηκας ἄπολιν καὶ στολὰς ταύτας φορεῖν,

ἃς νῦν δακρύεις εἰσορῶν, ὅτʼ ἐν πόνῳ

ταὐτῷ βεβηκὼς τυγχάνεις κακῶν ἐμοί.

οὐ κλαυστὰ δʼ ἐστίν, ἀλλʼ ἐμοὶ μὲν οἰστέα

1360

τάδʼ, ἕωσπερ ἂν ζῶ, σοῦ φονέως μεμνημένος·

σὺ γάρ με μόχθῳ τῷδʼ ἔθηκας ἔντροφον,

σύ μʼ ἐξέωσας, ἐκ σέθεν δʼ ἀλώμενος

ἄλλους ἐπαιτῶ τὸν καθʼ ἡμέραν βίον.

εἰ δʼ ἐξέφυσα τάσδε μὴ ʼμαυτῷ τροφοὺς

1365

τὰς παῖδας, ἦ τἂν οὐκ ἂν ἦ, τὸ σὸν μέρος·

νῦν δʼ αἵδε μʼ ἐκσῴζουσιν, αἵδʼ ἐμαὶ τροφοί,

αἵδʼ ἄνδρες, οὐ γυναῖκες, εἰς τὸ συμπονεῖν·

ὑμεῖς δʼ ἀπʼ ἄλλου κοὐκ ἐμοῦ πεφύκατον.

τοιγάρ σʼ ὁ δαίμων εἰσορᾷ μὲν οὔ τί πω

1370

ὡς αὐτίκʼ, εἴπερ οἵδε κινοῦνται λόχοι

πρὸς ἄστυ Θήβης. οὐ γὰρ ἔσθʼ ὅπως πόλιν

κείνην ἐρείψεις, ἀλλὰ πρόσθεν αἵματι

πεσεῖ μιανθεὶς χὼ σύναιμος ἐξ ἴσου.

τοιάσδʼ ἀρὰς σφῷν πρόσθε τʼ ἐξανῆκʼ ἐγὼ

1375

νῦν τʼ ἀνακαλοῦμαι ξυμμάχους ἐλθεῖν ἐμοί,

ἵνʼ ἀξιῶτον τοὺς φυτεύσαντας σέβειν

καὶ μὴ ʼξατιμάζητον, εἰ τυφλοῦ πατρὸς

τοιώδʼ ἐφύτην· αἵδε γὰρ τάδʼ οὐκ ἔδρων.

τοιγὰρ τὸ σὸν θάκημα καὶ τοὺς σοὺς θρόνους

1380

κρατοῦσιν, εἴπερ ἐστὶν ἡ παλαίφατος

Δίκη ξύνεδρος Ζηνὸς ἀρχαίοις νόμοις.

σὺ δʼ ἔρρʼ ἀπόπτυστός τε κἀπάτωρ ἐμοῦ,

κακῶν κάκιστε, τάσδε συλλαβὼν ἀράς,

ἅς σοι καλοῦμαι, μήτε γῆς ἐμφυλίου

1385

δόρει κρατῆσαι μήτε νοστῆσαί ποτε

τὸ κοῖλον Ἄργος, ἀλλὰ συγγενεῖ χερὶ

θανεῖν κτανεῖν θʼ ὑφʼ οὗπερ ἐξελήλασαι.

τοιαῦτʼ ἀρῶμαι καὶ καλῶ τὸ Ταρτάρου

στυγνὸν πατρῷον ἔρεβος, ὥς σʼ ἀποικίσῃ,

1390

καλῶ δὲ τάσδε δαίμονας, καλῶ δʼ Ἄρη

τὸν σφῷν τὸ δεινὸν μῖσος ἐμβεβληκότα.

καὶ ταῦτʼ ἀκούσας στεῖχε, κἀξάγγελλʼ ἰὼν

καὶ πᾶσι Καδμείοισι τοῖς σαυτοῦ θʼ ἅμα

πιστοῖσι συμμάχοισιν, οὕνεκʼ Οἰδίπους

1395

τοιαῦτʼ ἔνειμε παισὶ τοῖς αὑτοῦ γέρα.

Χορός

Πολύνεικες, οὔτε ταῖς παρελθούσαις ὁδοῖς

ξυνήδομαί σοι, νῦν τʼ ἴθʼ ὡς τάχος πάλιν.

Πολυνείκης

οἴμοι κελεύθου τῆς τʼ ἐμῆς δυσπραξίας,

οἴμοι δʼ ἑταίρων· οἷον ἆρʼ ὁδοῦ τέλος

1400

Ἄργους ἀφωρμήθημεν, ὦ τάλας ἐγώ,

τοιοῦτον οἷον οὐδὲ φωνῆσαί τινι

ἔξεσθʼ ἑταίρων, οὐδʼ ἀποστρέψαι πάλιν,

ἀλλʼ ὄντʼ ἄναυδον τῇδε συγκῦρσαι τύχῃ.

ὦ τοῦδʼ ὅμαιμοι παῖδες, ἀλλʼ ὑμεῖς, ἐπεὶ

1405

τὰ σκληρὰ πατρὸς κλύετε ταῦτʼ ἀρωμένου,

μή τοί με πρὸς θεῶν σφώ γʼ, ἐὰν αἱ τοῦδʼ ἀραὶ

πατρὸς τελῶνται καί τις ὑμῖν ἐς δόμους

νόστος γένηται, μή μʼ ἀτιμάσητέ γε,

ἀλλʼ ἐν τάφοισι θέσθε κἀν κτερίσμασιν.

1410

καὶ σφῷν ὁ νῦν ἔπαινος, ὃν κομίζετον

τοῦδʼ, ἀνδρὸς οἷς πονεῖτον, οὐκ ἐλάσσονα

ἔτʼ ἄλλον οἴσει τῆς ἐμῆς ὑπουργίας.

Ἀντιγόνη

Πολύνεικες, ἱκετεύω σε πεισθῆναί τί μοι.

Πολυνείκης

ὦ φιλτάτη, τὸ ποῖον, Ἀντιγόνη; λέγε.

1415

Ἀντιγόνη

στρέψαι στράτευμʼ ἐς Ἄργος ὡς τάχιστά γε,

καὶ μὴ σέ τʼ αὐτὸν καὶ πόλιν διεργάσῃ.

Πολυνείκης

ἀλλʼ οὐχ οἷόν τε· πῶς γὰρ αὖθις ἂν πάλιν

στράτευμʼ ἄγοιμι ταὐτόν. εἰσάπαξ τρέσας;

Ἀντιγόνη

τί δʼ αὖθις, ὦ παῖ, δεῖ σε θυμοῦσθαι; τί σοι

1420

πάτραν κατασκάψαντι κέρδος ἔρχεται;

Πολυνείκης

αἰσχρὸν τὸ φεύγειν καὶ τὸ πρεσβεύοντʼ ἐμὲ

οὕτω γελᾶσθαι τοῦ κασιγνήτου πάρα.

Ἀντιγόνη

ὁρᾷς τὰ τοῦδʼ οὖν ὡς ἐς ὀρθὸν ἐκφέρει

μαντεύμαθʼ, ὃς σφῷν θάνατον ἐξ ἀμφοῖν θροεῖ;

1425

Πολυνείκης

χρῄζει γάρ· ἡμῖν δʼ οὐχὶ συγχωρητέα.

Ἀντιγόνη

οἴμοι τάλαινα· τίς δὲ τολμήσει κλύων

τὰ τοῦδʼ ἕπεσθαι τἀνδρός, οἷʼ ἐθέσπισεν;

Πολυνείκης

οὐκ ἀγγελοῦμεν φλαῦρʼ· ἐπεὶ στρατηλάτου

χρηστοῦ τὰ κρείσσω μηδὲ τἀνδεᾶ λέγειν.

1430

Ἀντιγόνη

οὕτως ἄρʼ, ὦ παῖ, ταῦτά σοι δεδογμένα;

Πολυνείκης

καὶ μή μʼ ἐπίσχῃς γʼ· ἀλλʼ ἐμοὶ μὲν ἥδʼ ὁδὸς

ἔσται μέλουσα δύσποτμός τε καὶ κακὴ

πρὸς τοῦδε πατρὸς τῶν τε τοῦδʼ ἐρινύων·

σφῷν δʼ εὖ διδοίη Ζεύς, τάδʼ εἰ θανόντι μοι

1435

τελεῖτʼ, ἐπεὶ οὔ μοι ζῶντί γʼ αὖθις ἕξετον.

μέθεσθε δʼ ἤδη χαίρετόν τʼ· οὐ γάρ μʼ ἔτι

βλέποντʼ ἐσόψεσθʼ αὖθις.

Ἀντιγόνη

ὦ τάλαινʼ ἐγώ.

Πολυνείκης

μή τοί μʼ ὀδύρου.

Ἀντιγόνη

καὶ τίς ἄν σʼ ὁρμώμενον

εἰς προὖπτον Ἅιδην οὐ καταστένοι, κάσι;

1440

Πολυνείκης

εἰ χρή, θανοῦμαι.

Ἀντιγόνη

μὴ σύ γʼ, ἀλλʼ ἐμοὶ πιθοῦ.

Πολυνείκης

μὴ πεῖθʼ ἃ μὴ δεῖ.

Ἀντιγόνη

δυστάλαινά τἄρʼ ἐγώ, εἴ σου στερηθῶ.

Πολυνείκης

ταῦτα δʼ ἐν τῷ δαίμονι

καὶ τῇδε φῦναι χἀτέρᾳ. σφὼ δʼ οὖν ἐγὼ

θεοῖς ἀρῶμαι μή ποτʼ ἀντῆσαι κακῶν·

1445

ἀνάξιαι γὰρ πᾶσίν ἐστε δυστυχεῖν.