Euripides Orestes

Χορός

ἀλλὰ μὴν καὶ τόνδε λεύσσω Μενέλεων δόμων πέλας

ὀξύπουν , ᾐσθημένον που τὴν τύχην ἣ νῦν πάρα .

1550

οὐκέτʼ ἂν φθάνοιτε κλῇθρα συμπεραίνοντες μοχλοῖς ,

ὦ κατὰ στέγας Ἀτρεῖδαι . δεινὸν εὐτυχῶν ἀνὴρ

πρὸς κακῶς πράσσοντας , ὡς σὺ νῦν , Ὀρέστα , δυστυχεῖς .

Μενέλαος

ἥκω κλύων τὰ δεινὰ καὶ δραστήρια

δισσοῖν λεόντοιν · οὐ γὰρ ἄνδρʼ αὐτὼ καλῶ .

1555

ἤκουσα γὰρ δὴ τὴν ἐμὴν ξυνάορον

ὡς οὐ τέθνηκεν , ἀλλʼ ἄφαντος οἴχεται —

κενὴν ἀκούσας βάξιν , ἣν φόβῳ σφαλεὶς

ἤγγειλέ μοί τις . ἀλλὰ τοῦ μητροκτόνου

τεχνάσματʼ ἐστὶ ταῦτα καὶ πολὺς γέλως .

1560

ἀνοιγέτω τις δῶμα · προσπόλοις λέγω

ὠθεῖν πύλας τάσδʼ , ὡς ἂν ἀλλὰ παῖδʼ ἐμὴν

ῥυσώμεθʼ ἀνδρῶν ἐκ χερῶν μιαιφόνων ,

καὶ τὴν τάλαιναν ἀθλίαν δάμαρτʼ ἐμὴν

λάβωμεν , ᾗ δεῖ ξυνθανεῖν ἐμῇ χερὶ

1565

τοὺς διολέσαντας τὴν ἐμὴν ξυνάορον .

Ὀρέστης

οὗτος σύ , κλῄθρων τῶνδε μὴ ψαύσῃς χερί ·

Μενέλαον εἶπον , ὃς πεπύργωσαι θράσει ·

ἢ τῷδε θριγκῷ κρᾶτα συνθραύσω σέθεν ,

ῥήξας παλαιὰ γεῖσα , τεκτόνων πόνον .

1570

μοχλοῖς δʼ ἄραρε κλῇθρα , σῆς βοηδρόμου

σπουδῆς ἅ σʼ εἴρξει , μὴ δόμων ἔσω περᾶν .

Μενέλαος

ἔα , τί χρῆμα ; λαμπάδων ὁρῶ σέλας ,

δόμων δʼ ἐπʼ ἄκρων τούσδε πυργηρουμένους ,

ξίφος δʼ ἐμῆς θυγατρὸς ἐπίφρουρον δέρῃ .

1575

Ὀρέστης

πότερον ἐρωτᾶν ἢ κλύειν ἐμοῦ θέλεις ;

Μενέλαος

οὐδέτερʼ · ἀνάγκη δʼ , ὡς ἔοικε , σου κλύειν .

Ὀρέστης

μέλλω κτενεῖν σου θυγατέρʼ , εἰ βούλῃ μαθεῖν .

Μενέλαος

Ἑλένην φονεύσας ἐπὶ φόνῳ πράσσεις φόνον ;

Ὀρέστης

εἰ γὰρ κατέσχον μὴ θεῶν κλεφθεὶς ὕπο .

1580

Μενέλαος

ἀρνῇ κατακτὰς κἀφʼ ὕβρει λέγεις τάδε ;

Ὀρέστης

λυπράν γε τὴν ἄρνησιν · εἰ γὰρ ὤφελον —

Μενέλαος

τί χρῆμα δρᾶσαι ; παρακαλεῖς γὰρ ἐς φόβον .

Ὀρέστης

τὴν Ἑλλάδος μιάστορʼ εἰς Ἅιδου βαλεῖν .

Μενέλαος

ἀπόδος δάμαρτος νέκυν , ὅπως χώσω τάφῳ .

1585

Ὀρέστης

θεοὺς ἀπαίτει . παῖδα δὲ κτενῶ σέθεν .

Μενέλαος

ὁ μητροφόντης ἐπὶ φόνῳ πράσσει φόνον ;

Ὀρέστης

ὁ πατρὸς ἀμύντωρ , ὃν σὺ προύδωκας θανεῖν .

Μενέλαος

οὐκ ἤρκεσέν σοι τὸ παρὸν αἷμα μητέρος ;

Ὀρέστης

οὐκ ἂν κάμοιμι τὰς κακὰς κτείνων ἀεί .

1590

Μενέλαος

ἦ καὶ σύ , Πυλάδη , τοῦδε κοινωνεῖς φόνου ;

Ὀρέστης

φησὶν σιωπῶν · ἀρκέσω δʼ ἐγὼ λέγων .

Μενέλαος

ἀλλʼ οὔτι χαίρων , ἤν γε μὴ φύγῃς πτεροῖς .

Ὀρέστης

οὐ φευξόμεσθα · πυρὶ δʼ ἀνάψομεν δόμους .

Μενέλαος

ἦ γὰρ πατρῷον δῶμα πορθήσεις τόδε ;

1595

Ὀρέστης

ὡς μή γʼ ἔχῃς σύ , τήνδʼ ἐπισφάξας πυρί .

Μενέλαος

κτεῖνʼ · ὡς κτανών γε τῶνδέ μοι δώσεις δίκην .

Ὀρέστης

ἔσται τάδε .

Μενέλαος

ἆ ἆ , μηδαμῶς δράσῃς τάδε .

Ὀρέστης

σίγα νυν , ἀνέχου δʼ ἐνδίκως πράσσων κακῶς .

Μενέλαος

ἦ γὰρ δίκαιον ζῆν σε ;

1600

Ὀρέστης

καὶ κρατεῖν γε γῆς .

Μενέλαος

ποίας ;

Ὀρέστης

ἐν Ἄργει τῷδε τῷ Πελασγικῷ .

Μενέλαος

εὖ γοῦν θίγοις ἂν χερνίβων —

Ὀρέστης

τί δὴ γὰρ οὔ ;

Μενέλαος

καὶ σφάγια πρὸ δορὸς καταβάλοις .

Ὀρέστης

σὺ δʼ ἂν καλῶς ;

Μενέλαος

ἁγνὸς γάρ εἰμι χεῖρας .

Ὀρέστης

ἀλλʼ οὐ τὰς φρένας .

Μενέλαος

τίς δʼ ἂν προσείποι σέ ;

1605

Ὀρέστης

ὅστις ἐστὶ φιλοπάτωρ .

Μενέλαος

ὅστις δὲ τιμᾷ μητέρα ;

Ὀρέστης

εὐδαίμων ἔφυ .

Μενέλαος

οὔκουν σύ γε .

Ὀρέστης

οὐ γὰρ ἁνδάνουσιν αἱ κακαί .

Μενέλαος

ἄπαιρε θυγατρὸς φάσγανον .

Ὀρέστης

ψευδὴς ἔφυς .

Μενέλαος

ἀλλὰ κτενεῖς μου θυγατέρα ;

Ὀρέστης

οὐ ψευδὴς ἔτʼ εἶ .

Μενέλαος

οἴμοι , τί δράσω ;

1610

Ὀρέστης

πεῖθʼ ἐς Ἀργείους μολὼν —

Μενέλαος

πειθὼ τίνα ;

Ὀρέστης

ἡμᾶς μὴ θανεῖν · αἰτοῦ πόλιν .

Μενέλαος

ἢ παῖδά μου φονεύσετε ;

Ὀρέστης

ὧδʼ ἔχει τάδε .

Μενέλαος

ὦ τλῆμον Ἑλένη —

Ὀρέστης

τἀμὰ δʼ οὐχὶ τλήμονα ;

Μενέλαος

σὲ σφάγιον ἐκόμισʼ ἐκ Φρυγῶν —

Ὀρέστης

εἰ γὰρ τόδʼ ἦν .

Μενέλαος

πόνους πονήσας μυρίους .

1615

Ὀρέστης

πλήν γʼ εἰς ἐμέ .

Μενέλαος

πέπονθα δεινά .

Ὀρέστης

τότε γὰρ ἦσθʼ ἀνωφελής .

Μενέλαος

ἔχεις με .

Ὀρέστης

σαυτὸν σύ γʼ ἔλαβες κακὸς γεγώς .

ἀλλʼ εἶʼ , ὕφαπτε δώματʼ , Ἠλέκτρα , τάδε ·

σύ τʼ , ὦ φίλων μοι τῶν ἐμῶν σαφέστατε ,

Πυλάδη , κάταιθε γεῖσα τειχέων τάδε .

1620

Μενέλαος

ὦ γαῖα Δαναῶν ἱππίου τʼ Ἄργους κτίται ,

οὐκ εἶʼ ἐνόπλῳ ποδὶ βοηδρομήσετε ;

πᾶσαν γὰρ ὑμῶν ὅδε βιάζεται πόλιν

ζῆν , αἷμα μητρὸς μυσαρὸν ἐξειργασμένος .

Ἀπόλλων

Μενέλαε , παῦσαι λῆμʼ ἔχων τεθηγμένον ·

1625

Φοῖβός σʼ ὁ Λητοῦς παῖς ὅδʼ ἐγγὺς ὢν καλῶ ·

σύ θʼ ὃς ξιφήρης τῇδʼ ἐφεδρεύεις κόρῃ ,

Ὀρέσθʼ , ἵνʼ εἰδῇς οὓς φέρων ἥκω λόγους .

Ἑλένην μὲν ἣν σὺ διολέσαι πρόθυμος ὢν

ἥμαρτες , ὀργὴν Μενέλεῳ ποιούμενος ,

1630

ἥδʼ ἐστίν , ἣν ὁρᾶτʼ ἐν αἰθέρος πτυχαῖς ,

σεσῳσμένη τε κοὐ θανοῦσα πρὸς σέθεν .

ἐγώ νιν ἐξέσῳσα κἀπὸ φασγάνου

τοῦ σοῦ κελευσθεὶς ἥρπασʼ ἐκ Διὸς πατρός .

Ζηνὸς γὰρ οὖσαν ζῆν νιν ἄφθιτον χρεών ,

1635

Κάστορί τε Πολυδεύκει τʼ ἐν αἰθέρος πτυχαῖς

σύνθακος ἔσται , ναυτίλοις σωτήριος .

ἄλλην δὲ νύμφην ἐς δόμους κτῆσαι λαβών ,

ἐπεὶ θεοὶ τῷ τῆσδε καλλιστεύματι

Ἕλληνας εἰς ἓν καὶ Φρύγας συνήγαγον ,

1640

θανάτους τʼ ἔθηκαν , ὡς ἀπαντλοῖεν χθονὸς

ὕβρισμα θνητῶν ἀφθόνου πληρώματος .

τὰ μὲν καθʼ Ἑλένην ὧδʼ ἔχει · σὲ δʼ αὖ χρεών ,

Ὀρέστα , γαίας τῆσδʼ ὑπερβαλόνθʼ ὅρους

Παρράσιον οἰκεῖν δάπεδον ἐνιαυτοῦ κύκλον .

1645

κεκλήσεται δὲ σῆς φυγῆς ἐπώνυμον

Ἀζᾶσιν Ἀρκάσιν τʼ Ὀρέστειον καλεῖν .

ἐνθένδε δʼ ἐλθὼν τὴν Ἀθηναίων πόλιν

δίκην ὑπόσχες αἵματος μητροκτόνου

Εὐμενίσι τρισσαῖς · θεοὶ δέ σοι δίκης βραβῆς

1650

πάγοισιν ἐν Ἀρείοισιν εὐσεβεστάτην

ψῆφον διοίσουσʼ , ἔνθα νικῆσαί σε χρή .

ἐφʼ ἧς δʼ ἔχεις , Ὀρέστα , φάσγανον δέρῃ ,

γῆμαι πέπρωταί σʼ Ἑρμιόνην · ὃς δʼ οἴεται

Νεοπτόλεμος γαμεῖν νιν , οὐ γαμεῖ ποτε .

1655

θανεῖν γὰρ αὐτῷ μοῖρα Δελφικῷ ξίφει ,

δίκας Ἀχιλλέως πατρὸς ἐξαιτοῦντά με .

Πυλάδῃ δʼ ἀδελφῆς λέκτρον , ὥς ποτʼ ᾔνεσας ,

δός · ὁ δʼ ἐπιών νιν βίοτος εὐδαίμων μένει .

Ἄργους δʼ Ὀρέστην , Μενέλεως , ἔα κρατεῖν ,

1660

ἐλθὼν δʼ ἄνασσε Σπαρτιάτιδος χθονός ,

φερνὰς ἔχων δάμαρτος , ἥ σε μυρίοις

πόνοις διδοῦσα δεῦρʼ ἀεὶ διήνυσεν .

τὰ πρὸς πόλιν δὲ τῷδʼ ἐγὼ θήσω καλῶς ,

ὅς νιν φονεῦσαι μητέρʼ ἐξηνάγκασα .

1665

Ὀρέστης

ὦ Λοξία μαντεῖε , σῶν θεσπισμάτων .

οὐ ψευδόμαντις ἦσθʼ ἄρʼ , ἀλλʼ ἐτήτυμος .

καίτοι μʼ ἐσῄει δεῖμα , μή τινος κλύων

ἀλαστόρων δόξαιμι σὴν κλύειν ὄπα .

ἀλλʼ εὖ τελεῖται , πείσομαι δὲ σοῖς λόγοις .

1670

ἰδού , μεθίημʼ Ἑρμιόνην ἀπὸ σφαγῆς ,

καὶ λέκτρʼ ἐπῄνεσʼ , ἡνίκʼ ἂν διδῷ πατήρ .

Μενέλαος

ὦ Ζηνὸς Ἑλένη χαῖρε παῖ · ζηλῶ δέ σε

θεῶν κατοικήσασαν ὄλβιον δόμον .

Ὀρέστα , σοὶ δὲ παῖδʼ ἐγὼ κατεγγυῶ ,

1675

Φοίβου λέγοντος · εὐγενὴς δʼ ἀπʼ εὐγενοῦς

γήμας ὄναιο καὶ σὺ χὡ διδοὺς ἐγώ .

Ἀπόλλων

χωρεῖτέ νυν ἕκαστος οἷ προστάσσομεν ,

νείκας τε διαλύεσθε .

Μενέλαος

πείθεσθαι χρεών .

Ὀρέστης

κἀγὼ τοιοῦτος · σπένδομαι δὲ συμφοραῖς ,

1680

Μενέλαε , καὶ σοῖς , Λοξία , θεσπίσμασιν .

Ἀπόλλων

ἴτε νυν καθʼ ὁδόν , τὴν καλλίστην

θεῶν Εἰρήνην τιμῶντες · ἐγὼ δʼ

Ἑλένην Δίοις μελάθροις πελάσω ,

λαμπρῶν ἄστρων πόλον ἐξανύσας ,

1685

ἔνθα παρʼ Ἥρᾳ τῇ θʼ Ἡρακλέους

Ἥβῃ πάρεδρος θεὸς ἀνθρώποις

ἔσται σπονδαῖς ἔντιμος ἀεί ,

σὺν Τυνδαρίδαις , τοῖς Διὸς υἱοῖς ,

ναύταις μεδέουσα θαλάσσης .

1690

Χορός

ὦ μέγα σεμνὴ Νίκη , τὸν ἐμὸν

βίοτον κατέχοις

καὶ μὴ λήγοις στεφανοῦσα .