Euripides Orestes

Ἠλέκτρα

γυναῖκες, ἦ που τῶνδʼ ἀφώρμηται δόμων

τλήμων Ὀρέστης θεομανεῖ λύσσῃ δαμείς;

845

Χορός

ἥκιστα· πρὸς δʼ Ἀργεῖον οἴχεται λεών,

ψυχῆς ἀγῶνα τὸν προκείμενον πέρι

δώσων, ἐν ᾧ ζῆν ἢ θανεῖν ὑμᾶς χρεών.

Ἠλέκτρα

οἴμοι· τί χρῆμʼ ἔδρασε; τίς δʼ ἔπεισέ νιν;

Χορός

Πυλάδης· ἔοικε δʼ οὐ μακρὰν ὅδʼ ἄγγελος

850

λέξειν τὰ κεῖθεν σοῦ κασιγνήτου πέρι.

Ἄγγελος

ὦ τλῆμον, ὦ δύστηνε τοῦ στρατηλάτου

Ἀγαμέμνονος παῖ, πότνιʼ Ἠλέκτρα, λόγους

ἄκουσον οὕς σοι δυστυχεῖς ἥκω φέρων.

Ἠλέκτρα

αἰαῖ, διοιχόμεσθα· δῆλος εἶ λόγῳ.

855

κακῶν γὰρ ἥκεις, ὡς ἔοικεν, ἄγγελος.

Ἄγγελος

ψήφῳ Πελασγῶν σὸν κασίγνητον θανεῖν

καὶ σέ, ὦ τάλαινʼ, ἔδοξε τῇδʼ ἐν ἡμέρᾳ.

Ἠλέκτρα

οἴμοι· προσῆλθεν ἐλπίς, ἣν φοβουμένη

πάλαι τὸ μέλλον ἐξετηκόμην γόοις.

860

ἀτὰρ τίς ἁγών, τίνες ἐν Ἀργείοις λόγοι

καθεῖλον ἡμᾶς κἀπεκύρωσαν θανεῖν;

λέγʼ, ὦ γεραιέ· πότερα λευσίμῳ χερὶ

ἢ διὰ σιδήρου πνεῦμʼ ἀπορρῆξαί με δεῖ,

κοινὰς ἀδελφῷ συμφορὰς κεκτημένην;

865

Ἄγγελος

ἐτύγχανον μὲν ἀγρόθεν πυλῶν ἔσω

βαίνων, πυθέσθαι δεόμενος τά τʼ ἀμφὶ σοῦ

τά τʼ ἀμφʼ Ὀρέστου· σῷ γὰρ εὔνοιαν πατρὶ

ἀεί ποτʼ εἶχον, καί μʼ ἔφερβε σὸς δόμος

πένητα μέν, χρῆσθαι δὲ γενναῖον φίλοις.

870

ὁρῶ δʼ ὄχλον στείχοντα καὶ θάσσοντʼ ἄκραν,

οὗ φασι πρῶτον Δαναὸν Αἰγύπτῳ δίκας

διδόντʼ ἀθροῖσαι λαὸν ἐς κοινὰς ἕδρας.

ἀστῶν δὲ δή τινʼ ἠρόμην ἄθροισμʼ ἰδών·

Τί καινὸν Ἄργει; μῶν τι πολεμίων πάρα

875

ἄγγελμʼ ἀνεπτέρωκε Δαναϊδῶν πόλιν;

ὃ δʼ εἶπʼ· Ὀρέστην κεῖνον οὐχ ὁρᾷς πέλας

στείχοντʼ, ἀγῶνα θανάσιμον δραμούμενον;

ὁρῶ δʼ ἄελπτον φάσμʼ, ὃ μήποτʼ ὤφελον,

Πυλάδην τε καὶ σὸν σύγγονον στείχονθʼ ὁμοῦ,

880

τὸν μὲν κατηφῆ καὶ παρειμένον νόσῳ,

τὸν δʼ ὥστʼ ἀδελφὸν ἴσα φίλῳ λυπούμενον,

νόσημα κηδεύοντα παιδαγωγίᾳ.

ἐπεὶ δὲ πλήρης ἐγένετʼ Ἀργείων ὄχλος,

κῆρυξ ἀναστὰς εἶπε· Τίς χρῄζει λέγειν,

885

πότερον Ὀρέστην κατθανεῖν ἢ μὴ χρεών,

μητροκτονοῦντα; κἀπὶ τῷδʼ ἀνίσταται

Ταλθύβιος, ὃς σῷ πατρὶ συνεπόρθει Φρύγας.

ἔλεξε δʼ, ὑπὸ τοῖς δυναμένοισιν ὢν ἀεί,

διχόμυθα, πατέρα μὲν σὸν ἐκπαγλούμενος,

890

σὸν δʼ οὐκ ἐπαινῶν σύγγονον, καλοὺς κακοὺς

λόγους ἑλίσσων, ὅτι καθισταίη νόμους

ἐς τοὺς τεκόντας οὐ καλούς· τὸ δʼ ὄμμʼ ἀεὶ

φαιδρωπὸν ἐδίδου τοῖσιν Αἰγίσθου φίλοις.

τὸ γὰρ γένος τοιοῦτον· ἐπὶ τὸν εὐτυχῆ

895

πηδῶσʼ ἀεὶ κήρυκες· ὅδε δʼ αὐτοῖς φίλος,

ὃς ἂν δύνηται πόλεος ἔν τʼ ἀρχαῖσιν ᾖ.

ἐπὶ τῷδε δʼ ἠγόρευε Διομήδης ἄναξ.

οὗτος κτανεῖν μὲν οὔτε σὲ οὔτε σύγγονον

εἴα, φυγῇ δὲ ζημιοῦντας εὐσεβεῖν.

900

ἐπερρόθησαν δʼ οἳ μὲν ὡς καλῶς λέγοι,

οἳ δʼ οὐκ ἐπῄνουν. κἀπὶ τῷδʼ ἀνίσταται

ἀνήρ τις ἀθυρόγλωσσος, ἰσχύων θράσει,

Ἀργεῖος οὐκ Ἀργεῖος, ἠναγκασμένος,

θορύβῳ τε πίσυνος κἀμαθεῖ παρρησίᾳ,

905

πιθανὸς ἔτʼ αὐτοὺς περιβαλεῖν κακῷ τινι·

ὅταν γὰρ ἡδύς τις λόγοις φρονῶν κακῶς

πείθῃ τὸ πλῆθος, τῇ πόλει κακὸν μέγα·

ὅσοι δὲ σὺν νῷ χρηστὰ βουλεύουσʼ ἀεί,

κἂν μὴ παραυτίκʼ, αὖθίς εἰσι χρήσιμοι

910

πόλει. θεᾶσθαι δʼ ὧδε χρὴ τὸν προστάτην

ἰδόνθʼ· ὅμοιον γὰρ τὸ χρῆμα γίγνεται

τῷ τοὺς λόγους λέγοντι καὶ τιμωμένῳ.

ὃς εἶπʼ Ὀρέστην καὶ σὲ ἀποκτεῖναι πέτροις

βάλλοντας· ὑπὸ δʼ ἔτεινε Τυνδάρεως λόγους

915

τῷ σφὼ κατακτείνοντι τοιούτους λέγειν.

ἄλλος δʼ ἀναστὰς ἔλεγε τῷδʼ ἐναντία,

μορφῇ μὲν οὐκ εὐωπός, ἀνδρεῖος δʼ ἀνήρ,

ὀλιγάκις ἄστυ κἀγορᾶς χραίνων κύκλον,

αὐτουργός — οἵπερ καὶ μόνοι σῴζουσι γῆν —

920

ξυνετὸς δέ, χωρεῖν ὁμόσε τοῖς λόγοις θέλων,

ἀκέραιος, ἀνεπίπληκτον ἠσκηκὼς βίον·

ὃς εἶπʼ Ὀρέστην παῖδα τὸν Ἀγαμέμνονος

στεφανοῦν, ὃς ἠθέλησε τιμωρεῖν πατρί,

κακὴν γυναῖκα κἄθεον κατακτανών,

925

ἣ κεῖνʼ ἀφῄρει, μήθʼ ὁπλίζεσθαι χέρα

μήτε στρατεύειν ἐκλιπόντα δώματα,

εἰ τἄνδον οἰκουρήμαθʼ οἱ λελειμμένοι

φθείρουσιν, ἀνδρῶν εὔνιδας λωβώμενοι.

καὶ τοῖς γε χρηστοῖς εὖ λέγειν ἐφαίνετο.

930

κοὐδεὶς ἔτʼ εἶπε. σὸς δʼ ἐπῆλθε σύγγονος,

ἔλεξε δʼ· ὦ γῆν Ἰνάχου κεκτημένοι,

πάλαι Πελασγοί, Δαναΐδαι δεύτερον,

ὑμῖν ἀμύνων οὐδὲν ἧσσον ἢ πατρὶ

ἔκτεινα μητέρʼ. εἰ γὰρ ἀρσένων φόνος

935

ἔσται γυναιξὶν ὅσιος, οὐ φθάνοιτʼ ἔτʼ ἂν

θνῄσκοντες, ἢ γυναιξὶ δουλεύειν χρεών·

τοὐναντίον δὲ δράσετʼ ἢ δρᾶσαι χρεών.

νῦν μὲν γὰρ ἡ προδοῦσα λέκτρʼ ἐμοῦ πατρὸς

τέθνηκεν· εἰ δὲ δὴ κατακτενεῖτʼ ἐμέ,

940

ὁ νόμος ἀνεῖται, κοὐ φθάνοι θνῄσκων τις ἄν·

ὡς τῆς γε τόλμης οὐ σπάνις γενήσεται.

ἀλλʼ οὐκ ἔπειθʼ ὅμιλον, εὖ δοκῶν λέγειν.

νικᾷ δʼ ἐκεῖνος ὁ κακὸς ἐν πλήθει λέγων,

ὃς ἠγόρευσε σύγγονον σέ τε κτανεῖν.

945

μόλις δʼ ἔπεισε μὴ πετρουμένους θανεῖν

τλήμων Ὀρέστης· αὐτόχειρι δὲ σφαγῇ

ὑπέσχετʼ ἐν τῇδʼ ἡμέρᾳ λείψειν βίον

σὺν σοί. πορεύει δʼ αὐτὸν ἐκκλήτων ἄπο

Πυλάδης δακρύων· σὺν δʼ ὁμαρτοῦσιν φίλοι

950

κλαίοντες, οἰκτίροντες· ἔρχεται δέ σοι

πικρὸν θέαμα καὶ πρόσοψις ἀθλία.

ἀλλʼ εὐτρέπιζε φάσγανʼ ἢ βρόχον δέρῃ·

ὡς δεῖ λιπεῖν σε φέγγος· ἡ εὐγένεια δὲ

οὐδέν σʼ ἐπωφέλησεν, οὐδʼ ὁ Πύθιος

955

τρίποδα καθίζων Φοῖβος, ἀλλʼ ἀπώλεσεν.

Χορός

ὦ δυστάλαινα παρθένʼ, ὡς ξυνηρεφὲς

πρόσωπον εἰς γῆν σὸν βαλοῦσʼ ἄφθογγος εἶ,

ὡς εἰς στεναγμοὺς καὶ γόους δραμουμένη.