Euripides Orestes

Ἠλέκτρα

γυναῖκες , ἦ που τῶνδʼ ἀφώρμηται δόμων

τλήμων Ὀρέστης θεομανεῖ λύσσῃ δαμείς ;

845

Χορός

ἥκιστα · πρὸς δʼ Ἀργεῖον οἴχεται λεών ,

ψυχῆς ἀγῶνα τὸν προκείμενον πέρι

δώσων , ἐν ᾧ ζῆν ἢ θανεῖν ὑμᾶς χρεών .

Ἠλέκτρα

οἴμοι · τί χρῆμʼ ἔδρασε ; τίς δʼ ἔπεισέ νιν ;

Χορός

Πυλάδης · ἔοικε δʼ οὐ μακρὰν ὅδʼ ἄγγελος

850

λέξειν τὰ κεῖθεν σοῦ κασιγνήτου πέρι .

Ἄγγελος

ὦ τλῆμον , ὦ δύστηνε τοῦ στρατηλάτου

Ἀγαμέμνονος παῖ , πότνιʼ Ἠλέκτρα , λόγους

ἄκουσον οὕς σοι δυστυχεῖς ἥκω φέρων .

Ἠλέκτρα

αἰαῖ , διοιχόμεσθα · δῆλος εἶ λόγῳ .

855

κακῶν γὰρ ἥκεις , ὡς ἔοικεν , ἄγγελος .

Ἄγγελος

ψήφῳ Πελασγῶν σὸν κασίγνητον θανεῖν

καὶ σέ , ὦ τάλαινʼ , ἔδοξε τῇδʼ ἐν ἡμέρᾳ .

Ἠλέκτρα

οἴμοι · προσῆλθεν ἐλπίς , ἣν φοβουμένη

πάλαι τὸ μέλλον ἐξετηκόμην γόοις .

860

ἀτὰρ τίς ἁγών , τίνες ἐν Ἀργείοις λόγοι

καθεῖλον ἡμᾶς κἀπεκύρωσαν θανεῖν ;

λέγʼ , ὦ γεραιέ · πότερα λευσίμῳ χερὶ

ἢ διὰ σιδήρου πνεῦμʼ ἀπορρῆξαί με δεῖ ,

κοινὰς ἀδελφῷ συμφορὰς κεκτημένην ;

865

Ἄγγελος

ἐτύγχανον μὲν ἀγρόθεν πυλῶν ἔσω

βαίνων , πυθέσθαι δεόμενος τά τʼ ἀμφὶ σοῦ

τά τʼ ἀμφʼ Ὀρέστου · σῷ γὰρ εὔνοιαν πατρὶ

ἀεί ποτʼ εἶχον , καί μʼ ἔφερβε σὸς δόμος

πένητα μέν , χρῆσθαι δὲ γενναῖον φίλοις .

870

ὁρῶ δʼ ὄχλον στείχοντα καὶ θάσσοντʼ ἄκραν ,

οὗ φασι πρῶτον Δαναὸν Αἰγύπτῳ δίκας

διδόντʼ ἀθροῖσαι λαὸν ἐς κοινὰς ἕδρας .

ἀστῶν δὲ δή τινʼ ἠρόμην ἄθροισμʼ ἰδών ·

Τί καινὸν Ἄργει ; μῶν τι πολεμίων πάρα

875

ἄγγελμʼ ἀνεπτέρωκε Δαναϊδῶν πόλιν ;

ὃ δʼ εἶπʼ · Ὀρέστην κεῖνον οὐχ ὁρᾷς πέλας

στείχοντʼ , ἀγῶνα θανάσιμον δραμούμενον ;

ὁρῶ δʼ ἄελπτον φάσμʼ , ὃ μήποτʼ ὤφελον ,

Πυλάδην τε καὶ σὸν σύγγονον στείχονθʼ ὁμοῦ ,

880

τὸν μὲν κατηφῆ καὶ παρειμένον νόσῳ ,

τὸν δʼ ὥστʼ ἀδελφὸν ἴσα φίλῳ λυπούμενον ,

νόσημα κηδεύοντα παιδαγωγίᾳ .

ἐπεὶ δὲ πλήρης ἐγένετʼ Ἀργείων ὄχλος ,

κῆρυξ ἀναστὰς εἶπε · Τίς χρῄζει λέγειν ,

885

πότερον Ὀρέστην κατθανεῖν ἢ μὴ χρεών ,

μητροκτονοῦντα ; κἀπὶ τῷδʼ ἀνίσταται

Ταλθύβιος , ὃς σῷ πατρὶ συνεπόρθει Φρύγας .

ἔλεξε δʼ , ὑπὸ τοῖς δυναμένοισιν ὢν ἀεί ,

διχόμυθα , πατέρα μὲν σὸν ἐκπαγλούμενος ,

890

σὸν δʼ οὐκ ἐπαινῶν σύγγονον , καλοὺς κακοὺς

λόγους ἑλίσσων , ὅτι καθισταίη νόμους

ἐς τοὺς τεκόντας οὐ καλούς · τὸ δʼ ὄμμʼ ἀεὶ

φαιδρωπὸν ἐδίδου τοῖσιν Αἰγίσθου φίλοις .

τὸ γὰρ γένος τοιοῦτον · ἐπὶ τὸν εὐτυχῆ

895

πηδῶσʼ ἀεὶ κήρυκες · ὅδε δʼ αὐτοῖς φίλος ,

ὃς ἂν δύνηται πόλεος ἔν τʼ ἀρχαῖσιν ᾖ .

ἐπὶ τῷδε δʼ ἠγόρευε Διομήδης ἄναξ .

οὗτος κτανεῖν μὲν οὔτε σὲ οὔτε σύγγονον

εἴα , φυγῇ δὲ ζημιοῦντας εὐσεβεῖν .

900

ἐπερρόθησαν δʼ οἳ μὲν ὡς καλῶς λέγοι ,

οἳ δʼ οὐκ ἐπῄνουν . κἀπὶ τῷδʼ ἀνίσταται

ἀνήρ τις ἀθυρόγλωσσος , ἰσχύων θράσει ,

Ἀργεῖος οὐκ Ἀργεῖος , ἠναγκασμένος ,

θορύβῳ τε πίσυνος κἀμαθεῖ παρρησίᾳ ,

905

πιθανὸς ἔτʼ αὐτοὺς περιβαλεῖν κακῷ τινι ·

ὅταν γὰρ ἡδύς τις λόγοις φρονῶν κακῶς

πείθῃ τὸ πλῆθος , τῇ πόλει κακὸν μέγα ·

ὅσοι δὲ σὺν νῷ χρηστὰ βουλεύουσʼ ἀεί ,

κἂν μὴ παραυτίκʼ , αὖθίς εἰσι χρήσιμοι

910

πόλει . θεᾶσθαι δʼ ὧδε χρὴ τὸν προστάτην

ἰδόνθʼ · ὅμοιον γὰρ τὸ χρῆμα γίγνεται

τῷ τοὺς λόγους λέγοντι καὶ τιμωμένῳ .

ὃς εἶπʼ Ὀρέστην καὶ σὲ ἀποκτεῖναι πέτροις

βάλλοντας · ὑπὸ δʼ ἔτεινε Τυνδάρεως λόγους

915

τῷ σφὼ κατακτείνοντι τοιούτους λέγειν .

ἄλλος δʼ ἀναστὰς ἔλεγε τῷδʼ ἐναντία ,

μορφῇ μὲν οὐκ εὐωπός , ἀνδρεῖος δʼ ἀνήρ ,

ὀλιγάκις ἄστυ κἀγορᾶς χραίνων κύκλον ,

αὐτουργός — οἵπερ καὶ μόνοι σῴζουσι γῆν —

920

ξυνετὸς δέ , χωρεῖν ὁμόσε τοῖς λόγοις θέλων ,

ἀκέραιος , ἀνεπίπληκτον ἠσκηκὼς βίον ·

ὃς εἶπʼ Ὀρέστην παῖδα τὸν Ἀγαμέμνονος

στεφανοῦν , ὃς ἠθέλησε τιμωρεῖν πατρί ,

κακὴν γυναῖκα κἄθεον κατακτανών ,

925

ἣ κεῖνʼ ἀφῄρει , μήθʼ ὁπλίζεσθαι χέρα

μήτε στρατεύειν ἐκλιπόντα δώματα ,

εἰ τἄνδον οἰκουρήμαθʼ οἱ λελειμμένοι

φθείρουσιν , ἀνδρῶν εὔνιδας λωβώμενοι .

καὶ τοῖς γε χρηστοῖς εὖ λέγειν ἐφαίνετο .

930

κοὐδεὶς ἔτʼ εἶπε . σὸς δʼ ἐπῆλθε σύγγονος ,

ἔλεξε δʼ · ὦ γῆν Ἰνάχου κεκτημένοι ,

πάλαι Πελασγοί , Δαναΐδαι δεύτερον ,

ὑμῖν ἀμύνων οὐδὲν ἧσσον ἢ πατρὶ

ἔκτεινα μητέρʼ . εἰ γὰρ ἀρσένων φόνος

935

ἔσται γυναιξὶν ὅσιος , οὐ φθάνοιτʼ ἔτʼ ἂν

θνῄσκοντες , ἢ γυναιξὶ δουλεύειν χρεών ·

τοὐναντίον δὲ δράσετʼ ἢ δρᾶσαι χρεών .

νῦν μὲν γὰρ ἡ προδοῦσα λέκτρʼ ἐμοῦ πατρὸς

τέθνηκεν · εἰ δὲ δὴ κατακτενεῖτʼ ἐμέ ,

940

ὁ νόμος ἀνεῖται , κοὐ φθάνοι θνῄσκων τις ἄν ·

ὡς τῆς γε τόλμης οὐ σπάνις γενήσεται .

ἀλλʼ οὐκ ἔπειθʼ ὅμιλον , εὖ δοκῶν λέγειν .

νικᾷ δʼ ἐκεῖνος ὁ κακὸς ἐν πλήθει λέγων ,

ὃς ἠγόρευσε σύγγονον σέ τε κτανεῖν .

945

μόλις δʼ ἔπεισε μὴ πετρουμένους θανεῖν

τλήμων Ὀρέστης · αὐτόχειρι δὲ σφαγῇ

ὑπέσχετʼ ἐν τῇδʼ ἡμέρᾳ λείψειν βίον

σὺν σοί . πορεύει δʼ αὐτὸν ἐκκλήτων ἄπο

Πυλάδης δακρύων · σὺν δʼ ὁμαρτοῦσιν φίλοι

950

κλαίοντες , οἰκτίροντες · ἔρχεται δέ σοι

πικρὸν θέαμα καὶ πρόσοψις ἀθλία .

ἀλλʼ εὐτρέπιζε φάσγαν ʼ ἢ βρόχον δέρῃ ·

ὡς δεῖ λιπεῖν σε φέγγος · ἡ εὐγένεια δὲ

οὐδέν σʼ ἐπωφέλησεν , οὐδʼ ὁ Πύθιος

955

τρίποδα καθίζων Φοῖβος , ἀλλʼ ἀπώλεσεν .

Χορός

ὦ δυστάλαινα παρθένʼ , ὡς ξυνηρεφὲς

πρόσωπον εἰς γῆν σὸν βαλοῦσʼ ἄφθογγος εἶ ,

ὡς εἰς στεναγμοὺς καὶ γόους δραμουμένη .