Aeschylus Agamemnon

Χορός

τάχʼ εἰσόμεσθα λαμπάδων φαεσφόρων

φρυκτωριῶν τε καὶ πυρὸς παραλλαγάς ,

490

εἴτʼ οὖν ἀληθεῖς εἶτʼ ὀνειράτων δίκην

τερπνὸν τόδʼ ἐλθὸν φῶς ἐφήλωσεν φρένας .

κήρυκʼ ἀπʼ ἀκτῆς τόνδʼ ὁρῶ κατάσκιον

κλάδοις ἐλαίας · μαρτυρεῖ δέ μοι κάσις

πηλοῦ ξύνουρος διψία κόνις τάδε ,

495

ὡς οὔτʼ ἄναυδος οὔτε σοι δαίων φλόγα

ὕλης ὀρείας σημανεῖ καπνῷ πυρός ,

ἀλλʼ ἢ τὸ χαίρειν μᾶλλον ἐκβάξει λέγων —

τὸν ἀντίον δὲ τοῖσδʼ ἀποστέργω λόγον ·

εὖ γὰρ πρὸς εὖ φανεῖσι προσθήκη πέλοι . —

500

ὅστις τάδʼ ἄλλως τῇδʼ ἐπεύχεται πόλει ,

αὐτὸς φρενῶν καρποῖτο τὴν ἁμαρτίαν .

Κῆρυξ

ἰὼ πατρῷον οὖδας Ἀργείας χθονός ,

δεκάτου σε φέγγει τῷδʼ ἀφικόμην ἔτους ,

πολλῶν ῥαγεισῶν ἐλπίδων μιᾶς τυχών .

505

οὐ γάρ ποτʼ ηὔχουν τῇδʼ ἐν Ἀργείᾳ χθονὶ

θανὼν μεθέξειν φιλτάτου τάφου μέρος .

νῦν χαῖρε μὲν χθών , χαῖρε δʼ ἡλίου φάος ,

ὕπατός τε χώρας Ζεύς , ὁ Πύθιός τʼ ἄναξ ,

τόξοις ἰάπτων μηκέτʼ εἰς ἡμᾶς βέλη ·

510

ἅλις παρὰ Σκάμανδρον ἦσθʼ ἀνάρσιος ·

νῦν δʼ αὖτε σωτὴρ ἴσθι καὶ παιώνιος ,

ἄναξ Ἄπολλον . τούς τʼ ἀγωνίους θεοὺς

πάντας προσαυδῶ , τόν τʼ ἐμὸν τιμάορον

Ἑρμῆν , φίλον κήρυκα , κηρύκων σέβας ,

515

ἥρως τε τοὺς πέμψαντας , εὐμενεῖς πάλιν

στρατὸν δέχεσθαι τὸν λελειμμένον δορός .

ἰὼ μέλαθρα βασιλέων , φίλαι στέγαι ,

σεμνοί τε θᾶκοι , δαίμονές τʼ ἀντήλιοι ,

εἴ που πάλαι , φαιδροῖσι τοισίδʼ ὄμμασι

520

δέξασθε κόσμῳ βασιλέα πολλῷ χρόνῳ .

ἥκει γὰρ ὑμῖν φῶς ἐν εὐφρόνῃ φέρων

καὶ τοῖσδʼ ἅπασι κοινὸν Ἀγαμέμνων ἄναξ .

ἀλλʼ εὖ νιν ἀσπάσασθε , καὶ γὰρ οὖν πρέπει

Τροίαν κατασκάψαντα τοῦ δικηφόρου

525

Διὸς μακέλλῃ , τῇ κατείργασται πέδον .

βωμοὶ δʼ ἄιστοι καὶ θεῶν ἱδρύματα ,

καὶ σπέρμα πάσης ἐξαπόλλυται χθονός .

τοιόνδε Τροίᾳ περιβαλὼν ζευκτήριον

ἄναξ Ἀτρείδης πρέσβυς εὐδαίμων ἀνὴρ

530

ἥκει , τίεσθαι δʼ ἀξιώτατος βροτῶν

τῶν νῦν · Πάρις γὰρ οὔτε συντελὴς πόλις

ἐξεύχεται τὸ δρᾶμα τοῦ πάθους πλέον .

ὀφλὼν γὰρ ἁρπαγῆς τε καὶ κλοπῆς δίκην

τοῦ ῥυσίου θʼ ἥμαρτε καὶ πανώλεθρον

535

αὐτόχθονον πατρῷον ἔθρισεν δόμον .

διπλᾶ δʼ ἔτεισαν Πριαμίδαι θἀμάρτια .

Χορός

κῆρυξ Ἀχαιῶν χαῖρε τῶν ἀπὸ στρατοῦ .

Κῆρυξ

χαίρω γε · τεθνάναι δʼ οὐκέτʼ ἀντερῶ θεοῖς .

Χορός

ἔρως πατρῴας τῆσδε γῆς σʼ ἐγύμνασεν ;

540

Κῆρυξ

ὥστʼ ἐνδακρύειν γʼ ὄμμασιν χαρᾶς ὕπο .

Χορός

τερπνῆς ἄρʼ ἦτε τῆσδʼ ἐπήβολοι νόσου .

Κῆρυξ

πῶς δή ; διδαχθεὶς τοῦδε δεσπόσω λόγου .

Χορός

τῶν ἀντερώντων ἱμέρῳ πεπληγμένοι .

Κῆρυξ

ποθεῖν ποθοῦντα τήνδε γῆν στρατὸν λέγεις ;

545

Χορός

ὡς πόλλʼ ἀμαυρᾶς ἐκ φρενός μʼ ἀναστένειν

Κῆρυξ

πόθεν τὸ δύσφρον τοῦτʼ ἐπῆν θυμῷ στύγος ;

Χορός

πάλαι τὸ σιγᾶν φάρμακον βλάβης ἔχω .

Κῆρυξ

καὶ πῶς ; ἀπόντων κοιράνων ἔτρεις τινάς ;

Χορός

ὡς νῦν , τὸ σὸν δή , καὶ θανεῖν πολλὴ χάρις .

550

Κῆρυξ

εὖ γὰρ πέπρακται . ταῦτα δʼ ἐν πολλῷ χρόνῳ

τὰ μέν τις ἂν λέξειεν εὐπετῶς ἔχειν ,

τὰ δʼ αὖτε κἀπίμομφα . τίς δὲ πλὴν θεῶν

ἅπαντʼ ἀπήμων τὸν διʼ αἰῶνος χρόνον ;

μόχθους γὰρ εἰ λέγοιμι καὶ δυσαυλίας ,

555

σπαρνὰς παρήξεις καὶ κακοστρώτους , τί δʼ οὐ

στένοντες , οὐ λαχόντες ἤματος μέρος ;

τὰ δʼ αὖτε χέρσῳ καὶ προσῆν πλέον στύγος ·

εὐναὶ γὰρ ἦσαν δηΐων πρὸς τείχεσιν ·

ἐξ οὐρανοῦ δὲ κἀπὸ γῆς λειμώνιαι

560

δρόσοι κατεψάκαζον , ἔμπεδον σίνος

ἐσθημάτων , τιθέντες ἔνθηρον τρίχα .

χειμῶνα δʼ εἰ λέγοι τις οἰωνοκτόνον ,

οἷον παρεῖχʼ ἄφερτον Ἰδαία χιών ,

ἢ θάλπος , εὖτε πόντος ἐν μεσημβριναῖς

565

κοίταις ἀκύμων νηνέμοις εὕδοι πεσών

τί ταῦτα πενθεῖν δεῖ ; παροίχεται πόνος ·

παροίχεται δέ , τοῖσι μὲν τεθνηκόσιν

τὸ μήποτʼ αὖθις μηδʼ ἀναστῆναι μέλειν .

τί τοὺς ἀναλωθέντας ἐν ψήφῳ λέγειν ,

570

τὸν ζῶντα δʼ ἀλγεῖν χρὴ τύχης παλιγκότου ;

καὶ πολλὰ χαίρειν ξυμφορὰς καταξιῶ .

ἡμῖν δὲ τοῖς λοιποῖσιν Ἀργείων στρατοῦ

νικᾷ τὸ κέρδος , πῆμα δʼ οὐκ ἀντιρρέπει ·

ὡς κομπάσαι τῷδʼ εἰκὸς ἡλίου φάει

575

ὑπὲρ θαλάσσης καὶ χθονὸς ποτωμένοις ·

Τροίαν ἑλόντες δή ποτʼ Ἀργείων στόλος

θεοῖς λάφυρα ταῦτα τοῖς καθʼ Ἑλλάδα

δόμοις ἐπασσάλευσαν ἀρχαῖον γάνος .

τοιαῦτα χρὴ κλύοντας εὐλογεῖν πόλιν

580

καὶ τοὺς στρατηγούς · καὶ χάρις τιμήσεται

Διὸς τόδʼ ἐκπράξασα . πάντʼ ἔχεις λόγον .

Χορός

νικώμενος λόγοισιν οὐκ ἀναίνομαι ·

ἀεὶ γὰρ ἥβη τοῖς γέρουσιν εὖ μαθεῖν .

δόμοις δὲ ταῦτα καὶ Κλυταιμήστρᾳ μέλειν

585

εἰκὸς μάλιστα , σὺν δὲ πλουτίζειν ἐμέ .

Κλυταιμήστρα

ἀνωλόλυξα μὲν πάλαι χαρᾶς ὕπο ,

ὅτʼ ἦλθʼ ὁ πρῶτος νύχιος ἄγγελος πυρός ,

φράζων ἅλωσιν Ἰλίου τʼ ἀνάστασιν .

καί τίς μʼ ἐνίπτων εἶπε , φρυκτωρῶν δία

590

πεισθεῖσα Τροίαν νῦν πεπορθῆσθαι δοκεῖς ;

ἦ κάρτα πρὸς γυναικὸς αἴρεσθαι κέαρ .

λόγοις τοιούτοις πλαγκτὸς οὖσʼ ἐφαινόμην .

ὅμως δʼ ἔθυον , καὶ γυναικείῳ νόμῳ

ὀλολυγμὸν ἄλλος ἄλλοθεν κατὰ πτόλιν

595

ἔλασκον εὐφημοῦντες ἐν θεῶν ἕδραις

θυηφάγον κοιμῶντες εὐώδη φλόγα .

καὶ νῦν τὰ μάσσω μὲν τί δεῖ σέ μοι λέγειν ;

ἄνακτος αὐτοῦ πάντα πεύσομαι λόγον .

ὅπως δʼ ἄριστα τὸν ἐμὸν αἰδοῖον πόσιν

600

σπεύσω πάλιν μολόντα δέξασθαι · —τί γὰρ

γυναικὶ τούτου φέγγος ἥδιον δρακεῖν ,

ἀπὸ στρατείας ἀνδρὶ σώσαντος θεοῦ

πύλας ἀνοῖξαι ; —ταῦτʼ ἀπάγγειλον πόσει ·

ἥκειν ὅπως τάχιστʼ ἐράσμιον πόλει ·

605

γυναῖκα πιστὴν δʼ ἐν δόμοις εὕροι μολὼν

οἵαν περ οὖν ἔλειπε , δωμάτων κύνα

ἐσθλὴν ἐκείνῳ , πολεμίαν τοῖς δύσφροσιν ,

καὶ τἄλλʼ ὁμοίαν πάντα , σημαντήριον

οὐδὲν διαφθείρασαν ἐν μήκει χρόνου .

610

οὐδʼ οἶδα τέρψιν οὐδʼ ἐπίψογον φάτιν

ἄλλου πρὸς ἀνδρὸς μᾶλλον ἢ χαλκοῦ βαφάς .

Κῆρυξ

τοιόσδʼ ὁ κόμπος τῆς ἀληθείας γέμων

οὐκ αἰσχρὸς ὡς γυναικὶ γενναίᾳ λακεῖν .

Χορός

αὕτη μὲν οὕτως εἶπε μανθάνοντί σοι

615

τοροῖσιν ἑρμηνεῦσιν εὐπρεπῶς λόγον .

σὺ δʼ εἰπέ , κῆρυξ , Μενέλεων δὲ πεύθομαι .

εἰ νόστιμός τε καὶ σεσωσμένος πάλιν

ἥκει σὺν ὑμῖν , τῆσδε γῆς φίλον κράτος .

Κῆρυξ

οὐκ ἔσθʼ ὅπως λέξαιμι τὰ ψευδῆ καλὰ

620

ἐς τὸν πολὺν φίλοισι καρποῦσθαι χρόνον .

Χορός

πῶς δῆτʼ ἂν εἰπὼν κεδνὰ τἀληθῆ τύχοις ;

σχισθέντα δʼ οὐκ εὔκρυπτα γίγνεται τάδε .

Κῆρυξ

ἁνὴρ ἄφαντος ἐξ Ἀχαιικοῦ στρατοῦ ,

αὐτός τε καὶ τὸ πλοῖον . οὐ ψευδῆ λέγω .

625

Χορός

πότερον ἀναχθεὶς ἐμφανῶς ἐξ Ἰλίου ,

ἢ χεῖμα , κοινὸν ἄχθος , ἥρπασε στρατοῦ ;

Κῆρυξ

ἔκυρσας ὥστε τοξότης ἄκρος σκοποῦ ·

μακρὸν δὲ πῆμα συντόμως ἐφημίσω .

Χορός

πότερα γὰρ αὐτοῦ ζῶντος ἢ τεθνηκότος

630

φάτις πρὸς ἄλλων ναυτίλων ἐκλῄζετο ;

Κῆρυξ

οὐκ οἶδεν οὐδεὶς ὥστʼ ἀπαγγεῖλαι τορῶς ,

πλὴν τοῦ τρέφοντος Ἡλίου χθονὸς φύσιν .

Χορός

πῶς γὰρ λέγεις χειμῶνα ναυτικῷ στρατῷ

ἐλθεῖν τελευτῆσαί τε δαιμόνων κότῳ ;

635

Κῆρυξ

εὔφημον ἦμαρ οὐ πρέπει κακαγγέλῳ

γλώσσῃ μιαίνειν · χωρὶς ἡ τιμὴ θεῶν .

ὅταν δʼ ἀπευκτὰ πήματʼ ἄγγελος πόλει

στυγνῷ προσώπῳ πτωσίμου στρατοῦ φέρῃ ,

πόλει μὲν ἕλκος ἓν τὸ δήμιον τυχεῖν ,

640

πολλοὺς δὲ πολλῶν ἐξαγισθέντας δόμων

ἄνδρας διπλῇ μάστιγι , τὴν Ἄρης φιλεῖ ,

δίλογχον ἄτην , φοινίαν ξυνωρίδα ·

τοιῶνδε μέντοι πημάτων σεσαγμένον

πρέπει λέγειν παιᾶνα τόνδʼ Ἐρινύων .

645

σωτηρίων δὲ πραγμάτων εὐάγγελον

ἥκοντα πρὸς χαίρουσαν εὐεστοῖ πόλιν ,

πῶς κεδνὰ τοῖς κακοῖσι συμμείξω , λέγων

χειμῶν ʼ Ἀχαιοῖς οὐκ ἀμήνιτον θεῶν ;

ξυνώμοσαν γάρ , ὄντες ἔχθιστοι τὸ πρίν ,

650

πῦρ καὶ θάλασσα , καὶ τὰ πίστʼ ἐδειξάτην

φθείροντε τὸν δύστηνον Ἀργείων στρατόν .

ἐν νυκτὶ δυσκύμαντα δʼ ὠρώρει κακά .

ναῦς γὰρ πρὸς ἀλλήλαισι Θρῄκιαι πνοαὶ

ἤρεικον · αἱ δὲ κεροτυπούμεναι βίᾳ

655

χειμῶνι τυφῶ σὺν ζάλῃ τʼ ὀμβροκτύπῳ

ᾤχοντʼ ἄφαντοι ποιμένος κακοῦ στρόβῳ .

ἐπεὶ δʼ ἀνῆλθε λαμπρὸν ἡλίου φάος ,

ὁρῶμεν ἀνθοῦν πέλαγος Αἰγαῖον νεκροῖς

ἀνδρῶν Ἀχαιῶν ναυτικοῖς τʼ ἐρειπίοις .

660

ἡμᾶς γε μὲν δὴ ναῦν τʼ ἀκήρατον σκάφος

ἤτοι τις ἐξέκλεψεν ἢ ʼξῃτήσατο

θεός τις , οὐκ ἄνθρωπος , οἴακος θιγών .

τύχη δὲ σωτὴρ ναῦν θέλουσʼ ἐφέζετο ,

ὡς μήτʼ ἐν ὅρμῳ κύματος ζάλην ἔχειν

665

μήτʼ ἐξοκεῖλαι πρὸς κραταίλεων χθόνα .

ἔπειτα δʼ Ἅιδην πόντιον πεφευγότες ,

λευκὸν κατʼ ἦμαρ , οὐ πεποιθότες τύχῃ ,

ἐβουκολοῦμεν φροντίσιν νέον πάθος ,

στρατοῦ καμόντος καὶ κακῶς σποδουμένου .

670

καὶ νῦν ἐκείνων εἴ τίς ἐστιν ἐμπνέων ,

λέγουσιν ἡμᾶς ὡς ὀλωλότας , τί μή ;

ἡμεῖς τʼ ἐκείνους ταὔτʼ ἔχειν δοξάζομεν .

γένοιτο δʼ ὡς ἄριστα . Μενέλεων γὰρ οὖν

πρῶτόν τε καὶ μάλιστα προσδόκα μολεῖν .

675

εἰ γοῦν τις ἀκτὶς ἡλίου νιν ἱστορεῖ

καὶ ζῶντα καὶ βλέποντα , μηχαναῖς Διός ,

οὔπω θέλοντος ἐξαναλῶσαι γένος ,

ἐλπίς τις αὐτὸν πρὸς δόμους ἥξειν πάλιν .

τοσαῦτʼ ἀκούσας ἴσθι τἀληθῆ κλύων .

680