Aeschylus Agamemnon

Χορός

ἄγε δή , βασιλεῦ , Τροίας πτολίπορθʼ ,

Ἀτρέως γένεθλον ,

πῶς σε προσείπω ; πῶς σε σεβίζω

785

μήθʼ ὑπεράρας μήθʼ ὑποκάμψας

καιρὸν χάριτος ;

πολλοὶ δὲ βροτῶν τὸ δοκεῖν εἶναι

προτίουσι δίκην παραβάντες .

τῷ δυσπραγοῦντι δʼ ἐπιστενάχειν

790

πᾶς τις ἕτοιμος · δῆγμα δὲ λύπης

οὐδὲν ἐφʼ ἧπαρ προσικνεῖται ·

καὶ ξυγχαίρουσιν ὁμοιοπρεπεῖς

ἀγέλαστα πρόσωπα βιαζόμενοι .

ὅστις δʼ ἀγαθὸς προβατογνώμων ,

795

οὐκ ἔστι λαθεῖν ὄμματα φωτός ,

τὰ δοκοῦντʼ εὔφρονος ἐκ διανοίας

ὑδαρεῖ σαίνειν φιλότητι .

σὺ δέ μοι τότε μὲν στέλλων στρατιὰν

Ἑλένης ἕνεκʼ , οὐ γάρ σʼ ἐπικεύσω ,

800

κάρτʼ ἀπομούσως ἦσθα γεγραμμένος ,

οὐδʼ εὖ πραπίδων οἴακα νέμων

θράσος ἐκ θυσιῶν

ἀνδράσι θνῄσκουσι κομίζων .

νῦν δʼ οὐκ ἀπʼ ἄκρας φρενὸς οὐδʼ ἀφίλως

805

εὔφρων πόνος εὖ τελέσασιν .

γνώσῃ δὲ χρόνῳ διαπευθόμενος

τόν τε δικαίως καὶ τὸν ἀκαίρως πόλιν οἰκουροῦντα πολιτῶν .

Ἀγαμέμνων

πρῶτον μὲν Ἄργος καὶ θεοὺς ἐγχωρίους

810

δίκη προσειπεῖν , τοὺς ἐμοὶ μεταιτίους

νόστου δικαίων θʼ ὧν ἐπραξάμην πόλιν

Πριάμου · δίκας γὰρ οὐκ ἀπὸ γλώσσης θεοὶ

κλύοντες ἀνδροθνῆτας Ἰλίου φθορὰς

ἐς αἱματηρὸν τεῦχος οὐ διχορρόπως

815

ψήφους ἔθεντο · τῷ δʼ ἐναντίῳ κύτει

ἐλπὶς προσῄει χειρὸς οὐ πληρουμένῳ .

καπνῷ δʼ ἁλοῦσα νῦν ἔτʼ εὔσημος πόλις .

ἄτης θύελλαι ζῶσι · συνθνῄσκουσα δὲ

σποδὸς προπέμπει πίονας πλούτου πνοάς .

820

τούτων θεοῖσι χρὴ πολύμνηστον χάριν

τίνειν , ἐπείπερ καὶ πάγας ὑπερκότους

ἐφραξάμεσθα καὶ γυναικὸς οὕνεκα

πόλιν διημάθυνεν Ἀργεῖον δάκος ,

ἵππου νεοσσός , ἀσπιδηφόρος λεώς ,

825

πήδημʼ ὀρούσας ἀμφὶ Πλειάδων δύσιν ·

ὑπερθορὼν δὲ πύργον ὠμηστὴς λέων

ἄδην ἔλειξεν αἵματος τυραννικοῦ .

θεοῖς μὲν ἐξέτεινα φροίμιον τόδε ·

τὰ δʼ ἐς τὸ σὸν φρόνημα , μέμνημαι κλύων ,

830

καὶ φημὶ ταὐτὰ καὶ συνήγορόν μʼ ἔχεις .

παύροις γὰρ ἀνδρῶν ἐστι συγγενὲς τόδε ,

φίλον τὸν εὐτυχοῦντʼ ἄνευ φθόνου σέβειν .

δύσφρων γὰρ ἰὸς καρδίαν προσήμενος

ἄχθος διπλοίζει τῷ πεπαμένῳ νόσον ,

835

τοῖς τʼ αὐτὸς αὑτοῦ πήμασιν βαρύνεται

καὶ τὸν θυραῖον ὄλβον εἰσορῶν στένει .

εἰδὼς λέγοιμʼ ἄν , εὖ γὰρ ἐξεπίσταμαι

ὁμιλίας κάτοπτρον , εἴδωλον σκιᾶς

δοκοῦντας εἶναι κάρτα πρευμενεῖς ἐμοί .

840

μόνος δʼ Ὀδυσσεύς , ὅσπερ οὐχ ἑκὼν ἔπλει ,

ζευχθεὶς ἕτοιμος ἦν ἐμοὶ σειραφόρος ·

εἴτʼ οὖν θανόντος εἴτε καὶ ζῶντος πέρι λέγω .

τὰ δʼ ἄλλα πρὸς πόλιν τε καὶ θεοὺς

κοινοὺς ἀγῶνας θέντες ἐν πανηγύρει

845

βουλευσόμεσθα . καὶ τὸ μὲν καλῶς ἔχον

ὅπως χρονίζον εὖ μενεῖ βουλευτέον ·

ὅτῳ δὲ καὶ δεῖ φαρμάκων παιωνίων ,

ἤτοι κέαντες ἢ τεμόντες εὐφρόνως

πειρασόμεσθα πῆμʼ ἀποστρέψαι νόσου .

850

νῦν δʼ ἐς μέλαθρα καὶ δόμους ἐφεστίους

ἐλθὼν θεοῖσι πρῶτα δεξιώσομαι ,

οἵπερ πρόσω πέμψαντες ἤγαγον πάλιν .

νίκη δʼ ἐπείπερ ἕσπετʼ , ἐμπέδως μένοι .

Κλυταιμήστρα

ἄνδρες πολῖται , πρέσβος Ἀργείων τόδε ,

855

οὐκ αἰσχυνοῦμαι τοὺς φιλάνορας τρόπους

λέξαι πρὸς ὑμᾶς · ἐν χρόνῳ δʼ ἀποφθίνει

τὸ τάρβος ἀνθρώποισιν . οὐκ ἄλλων πάρα

μαθοῦσʼ , ἐμαυτῆς δύσφορον λέξω βίον

τοσόνδʼ ὅσον περ οὗτος ἦν ὑπʼ Ἰλίῳ .

860

τὸ μὲν γυναῖκα πρῶτον ἄρσενος δίχα

ἧσθαι δόμοις ἔρημον ἔκπαγλον κακόν ,

πολλὰς κλύουσαν κληδόνας παλιγκότους ·

καὶ τὸν μὲν ἥκειν , τὸν δʼ ἐπεσφέρειν κακοῦ

κάκιον ἄλλο πῆμα , λάσκοντας δόμοις .

865

καὶ τραυμάτων μὲν εἰ τόσων ἐτύγχανεν

ἀνὴρ ὅδʼ , ὡς πρὸς οἶκον ὠχετεύετο

φάτις , τέτρηται δικτύου πλέον λέγειν .

εἰ δʼ ἦν τεθνηκώς , ὡς ἐπλήθυον λόγοι ,

τρισώματός τἂν Γηρυὼν ὁ δεύτερος

870

πολλὴν ἄνωθεν , τὴν κάτω γὰρ οὐ λέγω ,

χθονὸς τρίμοιρον χλαῖναν ἐξηύχει λαβεῖν ,

ἅπαξ ἑκάστῳ κατθανὼν μορφώματι .

τοιῶνδʼ ἕκατι κληδόνων παλιγκότων

πολλὰς ἄνωθεν ἀρτάνας ἐμῆς δέρης

875

ἔλυσαν ἄλλοι πρὸς βίαν λελημμένης .

ἐκ τῶνδέ τοι παῖς ἐνθάδʼ οὐ παραστατεῖ ,

ἐμῶν τε καὶ σῶν κύριος πιστωμάτων ,

ὡς χρῆν , Ὀρέστης · μηδὲ θαυμάσῃς τόδε .

τρέφει γὰρ αὐτὸν εὐμενὴς δορύξενος

880

Στρόφιος ὁ Φωκεύς , ἀμφίλεκτα πήματα

ἐμοὶ προφωνῶν , τόν θʼ ὑπʼ Ἰλίῳ σέθεν

κίνδυνον , εἴ τε δημόθρους ἀναρχία

βουλὴν καταρρίψειεν , ὥστε σύγγονον

βροτοῖσι τὸν πεσόντα λακτίσαι πλέον .

885

τοιάδε μέντοι σκῆψις οὐ δόλον φέρει .

Κλυταιμήστρα

ἔμοιγε μὲν δὴ κλαυμάτων ἐπίσσυτοι

πηγαὶ κατεσβήκασιν , οὐδʼ ἔνι σταγών .

ἐν ὀψικοίτοις δʼ ὄμμασιν βλάβας ἔχω

τὰς ἀμφί σοι κλαίουσα λαμπτηρουχίας

890

ἀτημελήτους αἰέν . ἐν δʼ ὀνείρασιν

λεπταῖς ὑπαὶ κώνωπος ἐξηγειρόμην

ῥιπαῖσι θωύσσοντος , ἀμφί σοι πάθη

ὁρῶσα πλείω τοῦ ξυνεύδοντος χρόνου .

νῦν ταῦτα πάντα τλᾶσʼ ἀπενθήτῳ φρενὶ

895

λέγοιμʼ ἂν ἄνδρα τόνδε τῶν σταθμῶν κύνα ,

σωτῆρα ναὸς πρότονον , ὑψηλῆς στέγης

στῦλον ποδήρη , μονογενὲς τέκνον πατρί ,

καὶ γῆν φανεῖσαν ναυτίλοις παρʼ ἐλπίδα ,

κάλλιστον ἦμαρ εἰσιδεῖν ἐκ χείματος ,

900

ὁδοιπόρῳ διψῶντι πηγαῖον ῥέος ·

τερπνὸν δὲ τἀναγκαῖον ἐκφυγεῖν ἅπαν .

τοιοῖσδέ τοί νιν ἀξιῶ προσφθέγμασιν .

φθόνος δʼ ἀπέστω · πολλὰ γὰρ τὰ πρὶν κακὰ

ἠνειχόμεσθα . νῦν δέ μοι , φίλον κάρα ,

905

ἔκβαινʼ ἀπήνης τῆσδε , μὴ χαμαὶ τιθεὶς

τὸν σὸν πόδʼ , ὦναξ , Ἰλίου πορθήτορα .

δμῳαί , τί μέλλεθʼ , αἷς ἐπέσταλται τέλος

πέδον κελεύθου στρωννύναι πετάσμασιν ;

εὐθὺς γενέσθω πορφυρόστρωτος πόρος

910

ἐς δῶμʼ ἄελπτον ὡς ἂν ἡγῆται δίκη .

τὰ δʼ ἄλλα φροντὶς οὐχ ὕπνῳ νικωμένη

θήσει δικαίως σὺν θεοῖς εἱμαρμένα .

Ἀγαμέμνων

Λήδας γένεθλον , δωμάτων ἐμῶν φύλαξ ,

ἀπουσίᾳ μὲν εἶπας εἰκότως ἐμῇ ·

915

μακρὰν γὰρ ἐξέτεινας · ἀλλʼ ἐναισίμως

αἰνεῖν , παρʼ ἄλλων χρὴ τόδʼ ἔρχεσθαι γέρας ·

καὶ τἄλλα μὴ γυναικὸς ἐν τρόποις ἐμὲ

ἅβρυνε , μηδὲ βαρβάρου φωτὸς δίκην

χαμαιπετὲς βόαμα προσχάνῃς ἐμοί ,

920

μηδʼ εἵμασι στρώσασʼ ἐπίφθονον πόρον

τίθει · θεούς τοι τοῖσδε τιμαλφεῖν χρεών ·

ἐν ποικίλοις δὲ θνητὸν ὄντα κάλλεσιν

βαίνειν ἐμοὶ μὲν οὐδαμῶς ἄνευ φόβου .

λέγω κατʼ ἄνδρα , μὴ θεόν , σέβειν ἐμέ .

925

χωρὶς ποδοψήστρων τε καὶ τῶν ποικίλων

κληδὼν ἀυτεῖ · καὶ τὸ μὴ κακῶς φρονεῖν

θεοῦ μέγιστον δῶρον . ὀλβίσαι δὲ χρὴ

βίον τελευτήσαντʼ ἐν εὐεστοῖ φίλῃ .

εἰ πάντα δʼ ὣς πράσσοιμʼ ἄν , εὐθαρσὴς ἐγώ .

930

Κλυταιμήστρα

καὶ μὴν τόδʼ εἰπὲ μὴ παρὰ γνώμην ἐμοί .

Ἀγαμέμνων

γνώμην μὲν ἴσθι μὴ διαφθεροῦντʼ ἐμέ .

Κλυταιμήστρα

ηὔξω θεοῖς δείσας ἂν ὧδʼ ἔρδειν τάδε .

Ἀγαμέμνων

εἴπερ τις , εἰδώς γʼ εὖ τόδʼ ἐξεῖπον τέλος .

Κλυταιμήστρα

τί δʼ ἂν δοκεῖ σοι Πρίαμος , εἰ τάδʼ ἤνυσεν ;

935

Ἀγαμέμνων

ἐν ποικίλοις ἂν κάρτα μοι βῆναι δοκεῖ .

Κλυταιμήστρα

μή νυν τὸν ἀνθρώπειον αἰδεσθῇς ψόγον .

Ἀγαμέμνων

φήμη γε μέντοι δημόθρους μέγα σθένει .

Κλυταιμήστρα

ὁ δʼ ἀφθόνητός γʼ οὐκ ἐπίζηλος πέλει .

Ἀγαμέμνων

οὔτοι γυναικός ἐστιν ἱμείρειν μάχης .

940

Κλυταιμήστρα

τοῖς δʼ ὀλβίοις γε καὶ τὸ νικᾶσθαι πρέπει .

Ἀγαμέμνων

ἦ καὶ σὺ νίκην τήνδε δήριος τίεις ;

Κλυταιμήστρα

πιθοῦ · κράτος μέντοι πάρες γʼ ἑκὼν ἐμοί .

Ἀγαμέμνων

ἀλλʼ εἰ δοκεῖ σοι ταῦθʼ , ὑπαί τις ἀρβύλας

λύοι τάχος , πρόδουλον ἔμβασιν ποδός .

945

καὶ τοῖσδέ μʼ ἐμβαίνονθʼ ἁλουργέσιν θεῶν

μή τις πρόσωθεν ὄμματος βάλοι φθόνος .

πολλὴ γὰρ αἰδὼς δωματοφθορεῖν ποσὶν

φθείροντα πλοῦτον ἀργυρωνήτους θʼ ὑφάς .

τούτων μὲν οὕτω · τὴν ξένην δὲ πρευμενῶς

950

τήνδʼ ἐσκόμιζε · τὸν κρατοῦντα μαλθακῶς

θεὸς πρόσωθεν εὐμενῶς προσδέρκεται .

ἑκὼν γὰρ οὐδεὶς δουλίῳ χρῆται ζυγῷ .

αὕτη δὲ πολλῶν χρημάτων ἐξαίρετον

ἄνθος , στρατοῦ δώρημʼ , ἐμοὶ ξυνέσπετο .

955

ἐπεὶ δʼ ἀκούειν σοῦ κατέστραμμαι τάδε ,

εἶμʼ ἐς δόμων μέλαθρα πορφύρας πατῶν .

Κλυταιμήστρα

ἔστιν θάλασσα , τίς δέ νιν κατασβέσει ;

τρέφουσα πολλῆς πορφύρας ἰσάργυρον

κηκῖδα παγκαίνιστον , εἱμάτων βαφάς .

960

οἶκος δʼ ὑπάρχει τῶνδε σὺν θεοῖς ἅλις

ἔχειν · πένεσθαι δʼ οὐκ ἐπίσταται δόμος .

πολλῶν πατησμὸν δʼ εἱμάτων ἂν ηὐξάμην ,

δόμοισι προυνεχθέντος ἐν χρηστηρίοις ,

ψυχῆς κόμιστρα τῆσδε μηχανωμένῃ .

965

ῥίζης γὰρ οὔσης φυλλὰς ἵκετʼ ἐς δόμους ,

σκιὰν ὑπερτείνασα σειρίου κυνός .

καὶ σοῦ μολόντος δωματῖτιν ἑστίαν ,

θάλπος μὲν ἐν χειμῶνι σημαίνεις μολόν ·

ὅταν δὲ τεύχῃ Ζεὺς ἀπʼ ὄμφακος πικρᾶς

970

οἶνον , τότʼ ἤδη ψῦχος ἐν δόμοις πέλει ,

ἀνδρὸς τελείου δῶμʼ ἐπιστρωφωμένου .

Ζεῦ , Ζεῦ τέλειε , τὰς ἐμὰς εὐχὰς τέλει ·

μέλοι δέ τοι σοὶ τῶν περ ἂν μέλλῃς τελεῖν .