Homer, The Odyssey, 11

αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἐπὶ νῆα κατήλθομεν ἠδὲ θάλασσαν ,

νῆα μὲν ἂρ πάμπρωτον ἐρύσσαμεν εἰς ἅλα δῖαν ,

ἐν δʼ ἱστὸν τιθέμεσθα καὶ ἱστία νηὶ μελαίνῃ ,

ἐν δὲ τὰ μῆλα λαβόντες ἐβήσαμεν , ἂν δὲ καὶ αὐτοὶ

βαίνομεν ἀχνύμενοι θαλερὸν κατὰ δάκρυ χέοντες .

ἡμῖν δʼ αὖ κατόπισθε νεὸς κυανοπρῴροιο

ἴκμενον οὖρον ἵει πλησίστιον , ἐσθλὸν ἑταῖρον ,

Κίρκη εὐπλόκαμος , δεινὴ θεὸς αὐδήεσσα .

ἡμεῖς δʼ ὅπλα ἕκαστα πονησάμενοι κατὰ νῆα

ἥμεθα · τὴν δʼ ἄνεμός τε κυβερνήτης τʼ ἴθυνε .

τῆς δὲ πανημερίης τέταθʼ ἱστία ποντοπορούσης ·

δύσετό τʼ ἠέλιος σκιόωντό τε πᾶσαι ἀγυιαί .

ἡ δʼ ἐς πείραθʼ ἵκανε βαθυρρόου Ὠκεανοῖο .

ἔνθα δὲ Κιμμερίων ἀνδρῶν δῆμός τε πόλις τε ,

ἠέρι καὶ νεφέλῃ κεκαλυμμένοι · οὐδέ ποτʼ αὐτοὺς

ἠέλιος φαέθων καταδέρκεται ἀκτίνεσσιν ,

οὔθʼ ὁπότʼ ἂν στείχῃσι πρὸς οὐρανὸν ἀστερόεντα ,

οὔθʼ ὅτʼ ἂν ἂψ ἐπὶ γαῖαν ἀπʼ οὐρανόθεν προτράπηται ,

ἀλλʼ ἐπὶ νὺξ ὀλοὴ τέταται δειλοῖσι βροτοῖσι .

νῆα μὲν ἔνθʼ ἐλθόντες ἐκέλσαμεν , ἐκ δὲ τὰ μῆλα

εἱλόμεθʼ · αὐτοὶ δʼ αὖτε παρὰ ῥόον Ὠκεανοῖο

ᾔομεν , ὄφρʼ ἐς χῶρον ἀφικόμεθʼ , ὃν φράσε Κίρκη .

ἔνθʼ ἱερήια μὲν Περιμήδης Εὐρύλοχός τε

ἔσχον · ἐγὼ δʼ ἄορ ὀξὺ ἐρυσσάμενος παρὰ μηροῦ

βόθρον ὄρυξʼ ὅσσον τε πυγούσιον ἔνθα καὶ ἔνθα ,

ἀμφʼ αὐτῷ δὲ χοὴν χεόμην πᾶσιν νεκύεσσι ,

πρῶτα μελικρήτῳ , μετέπειτα δὲ ἡδέι οἴνῳ ,

τὸ τρίτον αὖθʼ ὕδατι · ἐπὶ δʼ ἄλφιτα λευκὰ πάλυνον .

πολλὰ δὲ γουνούμην νεκύων ἀμενηνὰ κάρηνα ,

ἐλθὼν εἰς Ἰθάκην στεῖραν βοῦν , ἥ τις ἀρίστη ,

ῥέξειν ἐν μεγάροισι πυρήν τʼ ἐμπλησέμεν ἐσθλῶν ,

Τειρεσίῃ δʼ ἀπάνευθεν ὄιν ἱερευσέμεν οἴῳ

παμμέλανʼ , ὃς μήλοισι μεταπρέπει ἡμετέροισι .

τοὺς δʼ ἐπεὶ εὐχωλῇσι λιτῇσί τε , ἔθνεα νεκρῶν ,

ἐλλισάμην , τὰ δὲ μῆλα λαβὼν ἀπεδειροτόμησα

ἐς βόθρον , ῥέε δʼ αἷμα κελαινεφές · αἱ δʼ ἀγέροντο

ψυχαὶ ὑπὲξ Ἐρέβευς νεκύων κατατεθνηώτων .

νύμφαι τʼ ἠίθεοί τε πολύτλητοί τε γέροντες

παρθενικαί τʼ ἀταλαὶ νεοπενθέα θυμὸν ἔχουσαι ,

πολλοὶ δʼ οὐτάμενοι χαλκήρεσιν ἐγχείῃσιν ,

ἄνδρες ἀρηίφατοι βεβροτωμένα τεύχεʼ ἔχοντες ·

οἳ πολλοὶ περὶ βόθρον ἐφοίτων ἄλλοθεν ἄλλος

θεσπεσίῃ ἰαχῇ · ἐμὲ δὲ χλωρὸν δέος ᾕρει .

δὴ τότʼ ἔπειθʼ ἑτάροισιν ἐποτρύνας ἐκέλευσα

μῆλα , τὰ δὴ κατέκειτʼ ἐσφαγμένα νηλέι χαλκῷ ,

δείραντας κατακῆαι , ἐπεύξασθαι δὲ θεοῖσιν ,

ἰφθίμῳ τʼ Ἀΐδῃ καὶ ἐπαινῇ Περσεφονείῃ ·

αὐτὸς δὲ ξίφος ὀξὺ ἐρυσσάμενος παρὰ μηροῦ

ἥμην , οὐδʼ εἴων νεκύων ἀμενηνὰ κάρηνα

αἵματος ἆσσον ἴμεν , πρὶν Τειρεσίαο πυθέσθαι .

πρώτη δὲ ψυχὴ Ἐλπήνορος ἦλθεν ἑταίρου ·

οὐ γάρ πω ἐτέθαπτο ὑπὸ χθονὸς εὐρυοδείης ·

σῶμα γὰρ ἐν Κίρκης μεγάρῳ κατελείπομεν ἡμεῖς

ἄκλαυτον καὶ ἄθαπτον , ἐπεὶ πόνος ἄλλος ἔπειγε .

τὸν μὲν ἐγὼ δάκρυσα ἰδὼν ἐλέησά τε θυμῷ ,

καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδων ·

Ἐλπῆνορ , πῶς ἦλθες ὑπὸ ζόφον ἠερόεντα ;

ἔφθης πεζὸς ἰὼν ἢ ἐγὼ σὺν νηὶ μελαίνῃ .

ὣς ἐφάμην , ὁ δέ μʼ οἰμώξας ἠμείβετο μύθῳ ·

διογενὲς Λαερτιάδη , πολυμήχανʼ Ὀδυσσεῦ ,

ἆσέ με δαίμονος αἶσα κακὴ καὶ ἀθέσφατος οἶνος .

Κίρκης δʼ ἐν μεγάρῳ καταλέγμενος οὐκ ἐνόησα

ἄψορρον καταβῆναι ἰὼν ἐς κλίμακα μακρήν ,

ἀλλὰ καταντικρὺ τέγεος πέσον · ἐκ δέ μοι αὐχὴν

ἀστραγάλων ἐάγη , ψυχὴ δʼ Ἄϊδόσδε κατῆλθε .

νῦν δέ σε τῶν ὄπιθεν γουνάζομαι , οὐ παρεόντων ,

πρός τʼ ἀλόχου καὶ πατρός , ὅ σʼ ἔτρεφε τυτθὸν ἐόντα ,

Τηλεμάχου θʼ , ὃν μοῦνον ἐνὶ μεγάροισιν ἔλειπες ·

οἶδα γὰρ ὡς ἐνθένδε κιὼν δόμου ἐξ Ἀίδαο

νῆσον ἐς Αἰαίην σχήσεις ἐυεργέα νῆα ·

ἔνθα σʼ ἔπειτα , ἄναξ , κέλομαι μνήσασθαι ἐμεῖο .

μή μʼ ἄκλαυτον ἄθαπτον ἰὼν ὄπιθεν καταλείπειν

νοσφισθείς , μή τοί τι θεῶν μήνιμα γένωμαι ,

ἀλλά με κακκῆαι σὺν τεύχεσιν , ἅσσα μοι ἔστιν ,

σῆμά τέ μοι χεῦαι πολιῆς ἐπὶ θινὶ θαλάσσης ,

ἀνδρὸς δυστήνοιο καὶ ἐσσομένοισι πυθέσθαι .

ταῦτά τέ μοι τελέσαι πῆξαί τʼ ἐπὶ τύμβῳ ἐρετμόν ,

τῷ καὶ ζωὸς ἔρεσσον ἐὼν μετʼ ἐμοῖς ἑτάροισιν .

ὣς ἔφατʼ , αὐτὰρ ἐγώ μιν ἀμειβόμενος προσέειπον ·

ταῦτά τοι , ὦ δύστηνε , τελευτήσω τε καὶ ἔρξω .

νῶι μὲν ὣς ἐπέεσσιν ἀμειβομένω στυγεροῖσιν

ἥμεθʼ , ἐγὼ μὲν ἄνευθεν ἐφʼ αἵματι φάσγανον ἴσχων ,

εἴδωλον δʼ ἑτέρωθεν ἑταίρου πόλλʼ ἀγόρευεν ·

ἦλθε δʼ ἐπὶ ψυχὴ μητρὸς κατατεθνηυίης ,

Αὐτολύκου θυγάτηρ μεγαλήτορος Ἀντίκλεια ,

τὴν ζωὴν κατέλειπον ἰὼν εἰς Ἴλιον ἱρήν .

τὴν μὲν ἐγὼ δάκρυσα ἰδὼν ἐλέησά τε θυμῷ ·

ἀλλʼ οὐδʼ ὣς εἴων προτέρην , πυκινόν περ ἀχεύων ,

αἵματος ἆσσον ἴμεν , πρὶν Τειρεσίαο πυθέσθαι .

ἦλθε δʼ ἐπὶ ψυχὴ Θηβαίου Τειρεσίαο

χρύσεον σκῆπτρον ἔχων , ἐμὲ δʼ ἔγνω καὶ προσέειπεν ·

διογενὲς Λαερτιάδη , πολυμήχανʼ Ὀδυσσεῦ ,

τίπτʼ αὖτʼ , ὦ δύστηνε , λιπὼν φάος ἠελίοιο

ἤλυθες , ὄφρα ἴδῃ νέκυας καὶ ἀτερπέα χῶρον ;

ἀλλʼ ἀποχάζεο βόθρου , ἄπισχε δὲ φάσγανον ὀξύ ,

αἵματος ὄφρα πίω καί τοι νημερτέα εἴπω .

ὣς φάτʼ , ἐγὼ δʼ ἀναχασσάμενος ξίφος ἀργυρόηλον

κουλεῷ ἐγκατέπηξʼ . ὁ δʼ ἐπεὶ πίεν αἷμα κελαινόν ,

καὶ τότε δή μʼ ἐπέεσσι προσηύδα μάντις ἀμύμων ·

νόστον δίζηαι μελιηδέα , φαίδιμʼ Ὀδυσσεῦ ·

100

τὸν δέ τοι ἀργαλέον θήσει θεός · οὐ γὰρ ὀίω

λήσειν ἐννοσίγαιον , ὅ τοι κότον ἔνθετο θυμῷ

χωόμενος ὅτι οἱ υἱὸν φίλον ἐξαλάωσας .

ἀλλʼ ἔτι μέν κε καὶ ὣς κακά περ πάσχοντες ἵκοισθε ,

αἴ κʼ ἐθέλῃς σὸν θυμὸν ἐρυκακέειν καὶ ἑταίρων ,

105

ὁππότε κε πρῶτον πελάσῃς ἐυεργέα νῆα

Θρινακίῃ νήσῳ , προφυγὼν ἰοειδέα πόντον ,

βοσκομένας δʼ εὕρητε βόας καὶ ἴφια μῆλα

Ἠελίου , ὃς πάντʼ ἐφορᾷ καὶ πάντʼ ἐπακούει .

τὰς εἰ μέν κʼ ἀσινέας ἐάᾳς νόστου τε μέδηαι ,

110

καί κεν ἔτʼ εἰς Ἰθάκην κακά περ πάσχοντες ἵκοισθε ·

εἰ δέ κε σίνηαι , τότε τοι τεκμαίρομʼ ὄλεθρον ,

νηί τε καὶ ἑτάροις . αὐτὸς δʼ εἴ πέρ κεν ἀλύξῃς ,

ὀψὲ κακῶς νεῖαι , ὀλέσας ἄπο πάντας ἑταίρους ,

νηὸς ἐπʼ ἀλλοτρίης · δήεις δʼ ἐν πήματα οἴκῳ ,

115

ἄνδρας ὑπερφιάλους , οἵ τοι βίοτον κατέδουσι

μνώμενοι ἀντιθέην ἄλοχον καὶ ἕδνα διδόντες .

ἀλλʼ ἦ τοι κείνων γε βίας ἀποτίσεαι ἐλθών ·

αὐτὰρ ἐπὴν μνηστῆρας ἐνὶ μεγάροισι τεοῖσι

κτείνῃς ἠὲ δόλῳ ἢ ἀμφαδὸν ὀξέι χαλκῷ ,

120

ἔρχεσθαι δὴ ἔπειτα λαβὼν ἐυῆρες ἐρετμόν ,

εἰς ὅ κε τοὺς ἀφίκηαι οἳ οὐκ ἴσασι θάλασσαν

ἀνέρες , οὐδέ θʼ ἅλεσσι μεμιγμένον εἶδαρ ἔδουσιν ·

οὐδʼ ἄρα τοί γʼ ἴσασι νέας φοινικοπαρῄους

οὐδʼ ἐυήρεʼ ἐρετμά , τά τε πτερὰ νηυσὶ πέλονται .

125

σῆμα δέ τοι ἐρέω μάλʼ ἀριφραδές , οὐδέ σε λήσει ·

ὁππότε κεν δή τοι συμβλήμενος ἄλλος ὁδίτης

φήῃ ἀθηρηλοιγὸν ἔχειν ἀνὰ φαιδίμῳ ὤμῳ ,

καὶ τότε δὴ γαίῃ πήξας ἐυῆρες ἐρετμόν ,

ῥέξας ἱερὰ καλὰ Ποσειδάωνι ἄνακτι ,

130

ἀρνειὸν ταῦρόν τε συῶν τʼ ἐπιβήτορα κάπρον ,

οἴκαδʼ ἀποστείχειν ἔρδειν θʼ ἱερᾶς ἑκατόμβας

ἀθανάτοισι θεοῖσι , τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσι ,

πᾶσι μάλʼ ἑξείης . θάνατος δέ τοι ἐξ ἁλὸς αὐτῷ

ἀβληχρὸς μάλα τοῖος ἐλεύσεται , ὅς κέ σε πέφνῃ

135

γήραι ὕπο λιπαρῷ ἀρημένον · ἀμφὶ δὲ λαοὶ

ὄλβιοι ἔσσονται . τὰ δέ τοι νημερτέα εἴρω .

ὣς ἔφατʼ , αὐτὰρ ἐγώ μιν ἀμειβόμενος προσέειπον ·

Τειρεσίη , τὰ μὲν ἄρ που ἐπέκλωσαν θεοὶ αὐτοί .

ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον ·

140

μητρὸς τήνδʼ ὁρόω ψυχὴν κατατεθνηυίης ·

ἡ δʼ ἀκέουσʼ ἧσται σχεδὸν αἵματος , οὐδʼ ἑὸν υἱὸν

ἔτλη ἐσάντα ἰδεῖν οὐδὲ προτιμυθήσασθαι .

εἰπέ , ἄναξ , πῶς κέν με ἀναγνοίη τὸν ἐόντα ;

ὣς ἐφάμην , ὁ δέ μʼ αὐτίκʼ ἀμειβόμενος προσέειπεν ·

145

ῥηΐδιόν τοι ἔπος ἐρέω καὶ ἐπὶ φρεσὶ θήσω .

ὅν τινα μέν κεν ἐᾷς νεκύων κατατεθνηώτων

αἵματος ἆσσον ἴμεν , ὁ δέ τοι νημερτὲς ἐνίψει ·

ᾧ δέ κʼ ἐπιφθονέῃς , ὁ δέ τοι πάλιν εἶσιν ὀπίσσω .

ὣς φαμένη ψυχὴ μὲν ἔβη δόμον Ἄϊδος εἴσω

150

Τειρεσίαο ἄνακτος , ἐπεὶ κατὰ θέσφατʼ ἔλεξεν ·

αὐτὰρ ἐγὼν αὐτοῦ μένον ἔμπεδον , ὄφρʼ ἐπὶ μήτηρ

ἤλυθε καὶ πίεν αἷμα κελαινεφές · αὐτίκα δʼ ἔγνω ,

καί μʼ ὀλοφυρομένη ἔπεα πτερόεντα προσηύδα ·

τέκνον ἐμόν , πῶς ἦλθες ὑπὸ ζόφον ἠερόεντα

155

ζωὸς ἐών ; χαλεπὸν δὲ τάδε ζωοῖσιν ὁρᾶσθαι .

μέσσῳ γὰρ μεγάλοι ποταμοὶ καὶ δεινὰ ῥέεθρα ,

Ὠκεανὸς μὲν πρῶτα , τὸν οὔ πως ἔστι περῆσαι

πεζὸν ἐόντʼ , ἢν μή τις ἔχῃ ἐυεργέα νῆα .

ἦ νῦν δὴ Τροίηθεν ἀλώμενος ἐνθάδʼ ἱκάνεις

160

νηί τε καὶ ἑτάροισι πολὺν χρόνον ; οὐδέ πω ἦλθες

εἰς Ἰθάκην , οὐδʼ εἶδες ἐνὶ μεγάροισι γυναῖκα ;

ὣς ἔφατʼ , αὐτὰρ ἐγώ μιν ἀμειβόμενος προσέειπον ·

μῆτερ ἐμή , χρειώ με κατήγαγεν εἰς Ἀίδαο

ψυχῇ χρησόμενον Θηβαίου Τειρεσίαο ·

165

οὐ γάρ πω σχεδὸν ἦλθον Ἀχαιΐδος , οὐδέ πω ἁμῆς

γῆς ἐπέβην , ἀλλʼ αἰὲν ἔχων ἀλάλημαι ὀιζύν ,

ἐξ οὗ τὰ πρώτισθʼ ἑπόμην Ἀγαμέμνονι δίῳ

Ἴλιον εἰς ἐύπωλον , ἵνα Τρώεσσι μαχοίμην .

ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον ·

170

τίς νύ σε κὴρ ἐδάμασσε τανηλεγέος θανάτοιο ;

ἦ δολιχὴ νοῦσος , ἦ Ἄρτεμις ἰοχέαιρα

οἷς ἀγανοῖς βελέεσσιν ἐποιχομένη κατέπεφνεν ;

εἰπὲ δέ μοι πατρός τε καὶ υἱέος , ὃν κατέλειπον ,

ἢ ἔτι πὰρ κείνοισιν ἐμὸν γέρας , ἦέ τις ἤδη

175

ἀνδρῶν ἄλλος ἔχει , ἐμὲ δʼ οὐκέτι φασὶ νέεσθαι .

εἰπὲ δέ μοι μνηστῆς ἀλόχου βουλήν τε νόον τε ,

ἠὲ μένει παρὰ παιδὶ καὶ ἔμπεδα πάντα φυλάσσει

ἦ ἤδη μιν ἔγημεν Ἀχαιῶν ὅς τις ἄριστος .

ὣς ἐφάμην , ἡ δʼ αὐτίκʼ ἀμείβετο πότνια μήτηρ ·

180

καὶ λίην κείνη γε μένει τετληότι θυμῷ

σοῖσιν ἐνὶ μεγάροισιν · ὀιζυραὶ δέ οἱ αἰεὶ

φθίνουσιν νύκτες τε καὶ ἤματα δάκρυ χεούσῃ .

σὸν δʼ οὔ πώ τις ἔχει καλὸν γέρας , ἀλλὰ ἕκηλος

Τηλέμαχος τεμένεα νέμεται καὶ δαῖτας ἐίσας

185

δαίνυται , ἃς ἐπέοικε δικασπόλον ἄνδρʼ ἀλεγύνειν ·

πάντες γὰρ καλέουσι . πατὴρ δὲ σὸς αὐτόθι μίμνει

ἀγρῷ , οὐδὲ πόλινδε κατέρχεται . οὐδέ οἱ εὐναὶ

δέμνια καὶ χλαῖναι καὶ ῥήγεα σιγαλόεντα ,

ἀλλʼ ὅ γε χεῖμα μὲν εὕδει ὅθι δμῶες ἐνὶ οἴκῳ ,

190

ἐν κόνι ἄγχι πυρός , κακὰ δὲ χροῒ εἵματα εἷται ·

αὐτὰρ ἐπὴν ἔλθῃσι θέρος τεθαλυῖά τʼ ὀπώρη ,

πάντῃ οἱ κατὰ γουνὸν ἀλωῆς οἰνοπέδοιο

φύλλων κεκλιμένων χθαμαλαὶ βεβλήαται εὐναί .

ἔνθʼ ὅ γε κεῖτʼ ἀχέων , μέγα δὲ φρεσὶ πένθος ἀέξει

195

σὸν νόστον ποθέων , χαλεπὸν δʼ ἐπὶ γῆρας ἱκάνει .

οὕτω γὰρ καὶ ἐγὼν ὀλόμην καὶ πότμον ἐπέσπον ·

οὔτʼ ἐμέ γʼ ἐν μεγάροισιν ἐύσκοπος ἰοχέαιρα

οἷς ἀγανοῖς βελέεσσιν ἐποιχομένη κατέπεφνεν ,

οὔτε τις οὖν μοι νοῦσος ἐπήλυθεν , ἥ τε μάλιστα

200

τηκεδόνι στυγερῇ μελέων ἐξείλετο θυμόν ·

ἀλλά με σός τε πόθος σά τε μήδεα , φαίδιμʼ Ὀδυσσεῦ ,

σή τʼ ἀγανοφροσύνη μελιηδέα θυμὸν ἀπηύρα .

ὣς ἔφατʼ , αὐτὰρ ἐγώ γʼ ἔθελον φρεσὶ μερμηρίξας

μητρὸς ἐμῆς ψυχὴν ἑλέειν κατατεθνηυίης .

205

τρὶς μὲν ἐφωρμήθην , ἑλέειν τέ με θυμὸς ἀνώγει ,

τρὶς δέ μοι ἐκ χειρῶν σκιῇ εἴκελον ἢ καὶ ὀνείρῳ

ἔπτατʼ . ἐμοὶ δʼ ἄχος ὀξὺ γενέσκετο κηρόθι μᾶλλον ,

καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδων ·

μῆτερ ἐμή , τί νύ μʼ οὐ μίμνεις ἑλέειν μεμαῶτα ,

210

ὄφρα καὶ εἰν Ἀίδαο φίλας περὶ χεῖρε βαλόντε

ἀμφοτέρω κρυεροῖο τεταρπώμεσθα γόοιο ;

ἦ τί μοι εἴδωλον τόδʼ ἀγαυὴ Περσεφόνεια

ὤτρυνʼ , ὄφρʼ ἔτι μᾶλλον ὀδυρόμενος στεναχίζω ;

ὣς ἐφάμην , ἡ δʼ αὐτίκʼ ἀμείβετο πότνια μήτηρ ·

215

ὤ μοι , τέκνον ἐμόν , περὶ πάντων κάμμορε φωτῶν ,

οὔ τί σε Περσεφόνεια Διὸς θυγάτηρ ἀπαφίσκει ,

ἀλλʼ αὕτη δίκη ἐστὶ βροτῶν , ὅτε τίς κε θάνῃσιν ·

οὐ γὰρ ἔτι σάρκας τε καὶ ὀστέα ἶνες ἔχουσιν ,

ἀλλὰ τὰ μέν τε πυρὸς κρατερὸν μένος αἰθομένοιο

220

δαμνᾷ , ἐπεί κε πρῶτα λίπῃ λεύκʼ ὀστέα θυμός ,

ψυχὴ δʼ ἠύτʼ ὄνειρος ἀποπταμένη πεπότηται .

ἀλλὰ φόωσδε τάχιστα λιλαίεο · ταῦτα δὲ πάντα

ἴσθʼ , ἵνα καὶ μετόπισθε τεῇ εἴπῃσθα γυναικί .

νῶι μὲν ὣς ἐπέεσσιν ἀμειβόμεθʼ , αἱ δὲ γυναῖκες

225

ἤλυθον , ὤτρυνεν γὰρ ἀγαυὴ Περσεφόνεια ,

ὅσσαι ἀριστήων ἄλοχοι ἔσαν ἠδὲ θύγατρες .

αἱ δʼ ἀμφʼ αἷμα κελαινὸν ἀολλέες ἠγερέθοντο ,

αὐτὰρ ἐγὼ βούλευον ὅπως ἐρέοιμι ἑκάστην .

ἥδε δέ μοι κατὰ θυμὸν ἀρίστη φαίνετο βουλή ·

230

σπασσάμενος τανύηκες ἄορ παχέος παρὰ μηροῦ

οὐκ εἴων πίνειν ἅμα πάσας αἷμα κελαινόν .

αἱ δὲ προμνηστῖναι ἐπήισαν , ἠδὲ ἑκάστη

ὃν γόνον ἐξαγόρευεν · ἐγὼ δʼ ἐρέεινον ἁπάσας .

ἔνθʼ ἦ τοι πρώτην Τυρὼ ἴδον εὐπατέρειαν ,

235

ἣ φάτο Σαλμωνῆος ἀμύμονος ἔκγονος εἶναι ,

φῆ δὲ Κρηθῆος γυνὴ ἔμμεναι Αἰολίδαο ·

ἣ ποταμοῦ ἠράσσατʼ Ἐνιπῆος θείοιο ,

ὃς πολὺ κάλλιστος ποταμῶν ἐπὶ γαῖαν ἵησι ,

καί ῥʼ ἐπʼ Ἐνιπῆος πωλέσκετο καλὰ ῥέεθρα .

240

τῷ δʼ ἄρα εἰσάμενος γαιήοχος ἐννοσίγαιος

ἐν προχοῇς ποταμοῦ παρελέξατο δινήεντος ·

πορφύρεον δʼ ἄρα κῦμα περιστάθη , οὔρεϊ ἶσον ,

κυρτωθέν , κρύψεν δὲ θεὸν θνητήν τε γυναῖκα .

λῦσε δὲ παρθενίην ζώνην , κατὰ δʼ ὕπνον ἔχευεν .

245

αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἐτέλεσσε θεὸς φιλοτήσια ἔργα ,

ἔν τʼ ἄρα οἱ φῦ χειρί , ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζε ·

χαῖρε , γύναι , φιλότητι · περιπλομένου δʼ ἐνιαυτοῦ

τέξεις ἀγλαὰ τέκνα , ἐπεὶ οὐκ ἀποφώλιοι εὐναὶ

ἀθανάτων · σὺ δὲ τοὺς κομέειν ἀτιταλλέμεναί τε .

250

νῦν δʼ ἔρχευ πρὸς δῶμα , καὶ ἴσχεο μηδʼ ὀνομήνῃς ·

αὐτὰρ ἐγώ τοί εἰμι Ποσειδάων ἐνοσίχθων .

ὣς εἰπὼν ὑπὸ πόντον ἐδύσετο κυμαίνοντα .

ἡ δʼ ὑποκυσαμένη Πελίην τέκε καὶ Νηλῆα ,

τὼ κρατερὼ θεράποντε Διὸς μεγάλοιο γενέσθην

255

ἀμφοτέρω · Πελίης μὲν ἐν εὐρυχόρῳ Ἰαωλκῷ

ναῖε πολύρρηνος , ὁ δʼ ἄρʼ ἐν Πύλῳ ἠμαθόεντι .

τοὺς δʼ ἑτέρους Κρηθῆι τέκεν βασίλεια γυναικῶν ,

Αἴσονά τʼ ἠδὲ Φέρητʼ Ἀμυθάονά θʼ ἱππιοχάρμην .

τὴν δὲ μετʼ Ἀντιόπην ἴδον , Ἀσωποῖο θύγατρα ,

260

ἣ δὴ καὶ Διὸς εὔχετʼ ἐν ἀγκοίνῃσιν ἰαῦσαι ,

καί ῥʼ ἔτεκεν δύο παῖδʼ , Ἀμφίονά τε Ζῆθόν τε ,

οἳ πρῶτοι Θήβης ἕδος ἔκτισαν ἑπταπύλοιο ,

πύργωσάν τʼ , ἐπεὶ οὐ μὲν ἀπύργωτόν γʼ ἐδύναντο

ναιέμεν εὐρύχορον Θήβην , κρατερώ περ ἐόντε .

265

τὴν δὲ μετʼ Ἀλκμήνην ἴδον , Ἀμφιτρύωνος ἄκοιτιν ,

ἥ ῥʼ Ἡρακλῆα θρασυμέμνονα θυμολέοντα

γείνατʼ ἐν ἀγκοίνῃσι Διὸς μεγάλοιο μιγεῖσα ·

καὶ Μεγάρην , Κρείοντος ὑπερθύμοιο θύγατρα ,

τὴν ἔχεν Ἀμφιτρύωνος υἱὸς μένος αἰὲν ἀτειρής .

270

μητέρα τʼ Οἰδιπόδαο ἴδον , καλὴν Ἐπικάστην ,

ἣ μέγα ἔργον ἔρεξεν ἀιδρείῃσι νόοιο

γημαμένη ᾧ υἷι · ὁ δʼ ὃν πατέρʼ ἐξεναρίξας

γῆμεν · ἄφαρ δʼ ἀνάπυστα θεοὶ θέσαν ἀνθρώποισιν .

ἀλλʼ ὁ μὲν ἐν Θήβῃ πολυηράτῳ ἄλγεα πάσχων

275

Καδμείων ἤνασσε θεῶν ὀλοὰς διὰ βουλάς ·

ἡ δʼ ἔβη εἰς Ἀίδαο πυλάρταο κρατεροῖο ,

ἁψαμένη βρόχον αἰπὺν ἀφʼ ὑψηλοῖο μελάθρου ,

ᾧ ἄχεϊ σχομένη · τῷ δʼ ἄλγεα κάλλιπʼ ὀπίσσω

πολλὰ μάλʼ , ὅσσα τε μητρὸς Ἐρινύες ἐκτελέουσιν .

280

καὶ Χλῶριν εἶδον περικαλλέα , τήν ποτε Νηλεὺς

γῆμεν ἑὸν διὰ κάλλος , ἐπεὶ πόρε μυρία ἕδνα ,

ὁπλοτάτην κούρην Ἀμφίονος Ἰασίδαο ,

ὅς ποτʼ ἐν Ὀρχομενῷ Μινυείῳ ἶφι ἄνασσεν ·

ἡ δὲ Πύλου βασίλευε , τέκεν δέ οἱ ἀγλαὰ τέκνα ,

285

Νέστορά τε Χρόνιον τε Περικλύμενόν τʼ ἀγέρωχον .

τοῖσι δʼ ἐπʼ ἰφθίμην Πηρὼ τέκε , θαῦμα βροτοῖσι ,

τὴν πάντες μνώοντο περικτίται · οὐδʼ ἄρα Νηλεὺς

τῷ ἐδίδου ὃς μὴ ἕλικας βόας εὐρυμετώπους

ἐκ Φυλάκης ἐλάσειε βίης Ἰφικληείης

290

ἀργαλέας · τὰς δʼ οἶος ὑπέσχετο μάντις ἀμύμων

ἐξελάαν · χαλεπὴ δὲ θεοῦ κατὰ μοῖρα πέδησε ,

δεσμοί τʼ ἀργαλέοι καὶ βουκόλοι ἀγροιῶται .

ἀλλʼ ὅτε δὴ μῆνές τε καὶ ἡμέραι ἐξετελεῦντο

ἂψ περιτελλομένου ἔτεος καὶ ἐπήλυθον ὧραι ,

295

καὶ τότε δή μιν ἔλυσε βίη Ἰφικληείη ,

θέσφατα πάντʼ εἰπόντα · Διὸς δʼ ἐτελείετο βουλή .

καὶ Λήδην εἶδον , τὴν Τυνδαρέου παράκοιτιν ,

ἥ ῥʼ ὑπὸ Τυνδαρέῳ κρατερόφρονε γείνατο παῖδε ,

Κάστορά θʼ ἱππόδαμον καὶ πὺξ ἀγαθὸν Πολυδεύκεα ,

300

τοὺς ἄμφω ζωοὺς κατέχει φυσίζοος αἶα ·

οἳ καὶ νέρθεν γῆς τιμὴν πρὸς Ζηνὸς ἔχοντες

ἄλλοτε μὲν ζώουσʼ ἑτερήμεροι , ἄλλοτε δʼ αὖτε

τεθνᾶσιν · τιμὴν δὲ λελόγχασιν ἶσα θεοῖσι .

τὴν δὲ μετʼ Ἰφιμέδειαν , Ἀλωῆος παράκοιτιν

305

εἴσιδον , ἣ δὴ φάσκε Ποσειδάωνι μιγῆναι ,

καί ῥʼ ἔτεκεν δύο παῖδε , μινυνθαδίω δʼ ἐγενέσθην ,

Ὦτόν τʼ ἀντίθεον τηλεκλειτόν τʼ Ἐφιάλτην ,

οὓς δὴ μηκίστους θρέψε ζείδωρος ἄρουρα

καὶ πολὺ καλλίστους μετά γε κλυτὸν Ὠρίωνα ·

310

ἐννέωροι γὰρ τοί γε καὶ ἐννεαπήχεες ἦσαν

εὖρος , ἀτὰρ μῆκός γε γενέσθην ἐννεόργυιοι .

οἵ ῥα καὶ ἀθανάτοισιν ἀπειλήτην ἐν Ὀλύμπῳ

φυλόπιδα στήσειν πολυάικος πολέμοιο .

Ὄσσαν ἐπʼ Οὐλύμπῳ μέμασαν θέμεν , αὐτὰρ ἐπʼ Ὄσσῃ

315

Πήλιον εἰνοσίφυλλον , ἵνʼ οὐρανὸς ἀμβατὸς εἴη .

καί νύ κεν ἐξετέλεσσαν , εἰ ἥβης μέτρον ἵκοντο ·

ἀλλʼ ὄλεσεν Διὸς υἱός , ὃν ἠύκομος τέκε Λητώ ,

ἀμφοτέρω , πρίν σφωιν ὑπὸ κροτάφοισιν ἰούλους

ἀνθῆσαι πυκάσαι τε γένυς ἐυανθέι λάχνῃ .

320

Φαίδρην τε Πρόκριν τε ἴδον καλήν τʼ Ἀριάδνην ,

κούρην Μίνωος ὀλοόφρονος , ἥν ποτε Θησεὺς

ἐκ Κρήτης ἐς γουνὸν Ἀθηνάων ἱεράων

ἦγε μέν , οὐδʼ ἀπόνητο · πάρος δέ μιν Ἄρτεμις ἔκτα

Δίῃ ἐν ἀμφιρύτῃ Διονύσου μαρτυρίῃσιν .

325

Μαῖράν τε Κλυμένην τε ἴδον στυγερήν τʼ Ἐριφύλην ,

ἣ χρυσὸν φίλου ἀνδρὸς ἐδέξατο τιμήεντα .

πάσας δʼ οὐκ ἂν ἐγὼ μυθήσομαι οὐδʼ ὀνομήνω ,

ὅσσας ἡρώων ἀλόχους ἴδον ἠδὲ θύγατρας ·

πρὶν γάρ κεν καὶ νὺξ φθῖτʼ ἄμβροτος . ἀλλὰ καὶ ὥρη

330

εὕδειν , ἢ ἐπὶ νῆα θοὴν ἐλθόντʼ ἐς ἑταίρους

ἢ αὐτοῦ · πομπὴ δὲ θεοῖς ὑμῖν τε μελήσει .

ὣς ἔφαθʼ , οἱ δʼ ἄρα πάντες ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ ,

κηληθμῷ δʼ ἔσχοντο κατὰ μέγαρα σκιόεντα .

τοῖσιν δʼ Ἀρήτη λευκώλενος ἤρχετο μύθων .

335

Φαίηκες , πῶς ὔμμιν ἀνὴρ ὅδε φαίνεται εἶναι

εἶδός τε μέγεθός τε ἰδὲ φρένας ἔνδον ἐίσας ;

ξεῖνος δʼ αὖτʼ ἐμός ἐστιν , ἕκαστος δʼ ἔμμορε τιμῆς ·

τῷ μὴ ἐπειγόμενοι ἀποπέμπετε , μηδὲ τὰ δῶρα

οὕτω χρηίζοντι κολούετε · πολλὰ γὰρ ὑμῖν

340

κτήματʼ ἐνὶ μεγάροισι θεῶν ἰότητι κέονται .

τοῖσι δὲ καὶ μετέειπε γέρων ἥρως Ἐχένηος ,

ὃς δὴ Φαιήκων ἀνδρῶν προγενέστερος ἦεν ·

ὦ φίλοι , οὐ μὰν ἧμιν ἀπὸ σκοποῦ οὐδʼ ἀπὸ δόξης

μυθεῖται βασίλεια περίφρων · ἀλλὰ πίθεσθε .

345

Ἀλκινόου δʼ ἐκ τοῦδʼ ἔχεται ἔργον τε ἔπος τε .

τὸν δʼ αὖτʼ Ἀλκίνοος ἀπαμείβετο φώνησέν τε ·

τοῦτο μὲν οὕτω δὴ ἔσται ἔπος , αἴ κεν ἐγώ γε

ζωὸς Φαιήκεσσι φιληρέτμοισιν ἀνάσσω ·

ξεῖνος δὲ τλήτω μάλα περ νόστοιο χατίζων

350

ἔμπης οὖν ἐπιμεῖναι ἐς αὔριον , εἰς ὅ κε πᾶσαν

δωτίνην τελέσω · πομπὴ δʼ ἄνδρεσσι μελήσει

πᾶσι , μάλιστα δʼ ἐμοί · τοῦ γὰρ κράτος ἔστʼ ἐνὶ δήμῳ .

τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς ·

Ἀλκίνοε κρεῖον , πάντων ἀριδείκετε λαῶν ,

355

εἴ με καὶ εἰς ἐνιαυτὸν ἀνώγοιτʼ αὐτόθι μίμνειν ,

πομπὴν δʼ ὀτρύνοιτε καὶ ἀγλαὰ δῶρα διδοῖτε ,

καὶ κε τὸ βουλοίμην , καί κεν πολὺ κέρδιον εἴη ,

πλειοτέρῃ σὺν χειρὶ φίλην ἐς πατρίδʼ ἱκέσθαι ·

καί κʼ αἰδοιότερος καὶ φίλτερος ἀνδράσιν εἴην

360

πᾶσιν , ὅσοι μʼ Ἰθάκηνδε ἰδοίατο νοστήσαντα .

τὸν δʼ αὖτʼ Ἀλκίνοος ἀπαμείβετο φώνησέν τε ·

ὦ Ὀδυσεῦ , τὸ μὲν οὔ τί σʼ ἐίσκομεν εἰσορόωντες ,

ἠπεροπῆά τʼ ἔμεν καὶ ἐπίκλοπον , οἷά τε πολλοὺς

βόσκει γαῖα μέλαινα πολυσπερέας ἀνθρώπους ,

365

ψεύδεά τʼ ἀρτύνοντας ὅθεν κέ τις οὐδὲ ἴδοιτο ·

σοὶ δʼ ἔπι μὲν μορφὴ ἐπέων , ἔνι δὲ φρένες ἐσθλαί .

μῦθον δʼ ὡς ὅτʼ ἀοιδὸς ἐπισταμένως κατέλεξας ,

πάντων τʼ Ἀργείων σέο τʼ αὐτοῦ κήδεα λυγρά .

ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον ,

370

εἴ τινας ἀντιθέων ἑτάρων ἴδες , οἵ τοι ἅμʼ αὐτῷ

Ἴλιον εἰς ἅμʼ ἕποντο καὶ αὐτοῦ πότμον ἐπέσπον .

νὺξ δʼ ἥδε μάλα μακρή , ἀθέσφατος · οὐδέ πω ὥρη

εὕδειν ἐν μεγάρῳ , σὺ δέ μοι λέγε θέσκελα ἔργα .

καί κεν ἐς ἠῶ δῖαν ἀνασχοίμην , ὅτε μοι σὺ

375

τλαίης ἐν μεγάρῳ τὰ σὰ κήδεα μυθήσασθαι .

τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς ·

Ἀλκίνοε κρεῖον , πάντων ἀριδείκετε λαῶν ,

ὥρη μὲν πολέων μύθων , ὥρη δὲ καὶ ὕπνου ·

εἰ δʼ ἔτʼ ἀκουέμεναί γε λιλαίεαι , οὐκ ἂν ἐγώ γε

380

τούτων σοι φθονέοιμι καὶ οἰκτρότερʼ ἄλλʼ ἀγορεύειν ,

κήδεʼ ἐμῶν ἑτάρων , οἳ δὴ μετόπισθεν ὄλοντο ,

οἳ Τρώων μὲν ὑπεξέφυγον στονόεσσαν ἀυτήν ,

ἐν νόστῳ δʼ ἀπόλοντο κακῆς ἰότητι γυναικός .

αὐτὰρ ἐπεὶ ψυχὰς μὲν ἀπεσκέδασʼ ἄλλυδις ἄλλῃ

385

ἁγνὴ Περσεφόνεια γυναικῶν θηλυτεράων ,

ἦλθε δʼ ἐπὶ ψυχὴ Ἀγαμέμνονος Ἀτρεΐδαο

ἀχνυμένη · περὶ δʼ ἄλλαι ἀγηγέραθʼ , ὅσσοι ἅμʼ αὐτῷ

οἴκῳ ἐν Αἰγίσθοιο θάνον καὶ πότμον ἐπέσπον .

ἔγνω δʼ αἶψʼ ἔμʼ ἐκεῖνος , ἐπεὶ πίεν αἷμα κελαινόν ·

390

κλαῖε δʼ ὅ γε λιγέως , θαλερὸν κατὰ δάκρυον εἴβων ,

πιτνὰς εἰς ἐμὲ χεῖρας , ὀρέξασθαι μενεαίνων ·

ἀλλʼ οὐ γάρ οἱ ἔτʼ ἦν ἲς ἔμπεδος οὐδέ τι κῖκυς ,

οἵη περ πάρος ἔσκεν ἐνὶ γναμπτοῖσι μέλεσσι .

τὸν μὲν ἐγὼ δάκρυσα ἰδὼν ἐλέησά τε θυμῷ ,

395

καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδων ·

Ἀτρεΐδη κύδιστε , ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγάμεμνον ,

τίς νύ σε κὴρ ἐδάμασσε τανηλεγέος θανάτοιο ;

ἦε σέ γʼ ἐν νήεσσι Ποσειδάων ἐδάμασσεν

ὄρσας ἀργαλέων ἀνέμων ἀμέγαρτον ἀυτμήν ;

400

ἦέ σʼ ἀνάρσιοι ἄνδρες ἐδηλήσαντʼ ἐπὶ χέρσου

βοῦς περιταμνόμενον ἠδʼ οἰῶν πώεα καλά ,

ἠὲ περὶ πτόλιος μαχεούμενον ἠδὲ γυναικῶν ;

ὣς ἐφάμην , ὁ δέ μʼ αὐτίκʼ ἀμειβόμενος προσέειπε ·

διογενὲς Λαερτιάδη , πολυμήχανʼ Ὀδυσσεῦ ,

405

οὔτʼ ἐμέ γʼ ἐν νήεσσι Ποσειδάων ἐδάμασσεν

ὄρσας ἀργαλέων ἀνέμων ἀμέγαρτον ἀυτμήν ,

οὔτε μʼ ἀνάρσιοι ἄνδρες ἐδηλήσαντʼ ἐπὶ χέρσου ,

ἀλλά μοι Αἴγισθος τεύξας θάνατόν τε μόρον τε

ἔκτα σὺν οὐλομένῃ ἀλόχῳ , οἶκόνδε καλέσσας ,

410

δειπνίσσας , ὥς τίς τε κατέκτανε βοῦν ἐπὶ φάτνῃ .

ὣς θάνον οἰκτίστῳ θανάτῳ · περὶ δʼ ἄλλοι ἑταῖροι

νωλεμέως κτείνοντο σύες ὣς ἀργιόδοντες ,

οἵ ῥά τʼ ἐν ἀφνειοῦ ἀνδρὸς μέγα δυναμένοιο

ἢ γάμῳ ἢ ἐράνῳ ἢ εἰλαπίνῃ τεθαλυίῃ .

415

ἤδη μὲν πολέων φόνῳ ἀνδρῶν ἀντεβόλησας ,

μουνὰξ κτεινομένων καὶ ἐνὶ κρατερῇ ὑσμίνῃ ·

ἀλλά κε κεῖνα μάλιστα ἰδὼν ὀλοφύραο θυμῷ ,

ὡς ἀμφὶ κρητῆρα τραπέζας τε πληθούσας

κείμεθʼ ἐνὶ μεγάρῳ , δάπεδον δʼ ἅπαν αἵματι θῦεν .

420

οἰκτροτάτην δʼ ἤκουσα ὄπα Πριάμοιο θυγατρός ,

Κασσάνδρης , τὴν κτεῖνε Κλυταιμνήστρη δολόμητις

ἀμφʼ ἐμοί , αὐτὰρ ἐγὼ ποτὶ γαίῃ χεῖρας ἀείρων

βάλλον ἀποθνήσκων περὶ φασγάνῳ · ἡ δὲ κυνῶπις

νοσφίσατʼ , οὐδέ μοι ἔτλη ἰόντι περ εἰς Ἀίδαο

425

χερσὶ κατʼ ὀφθαλμοὺς ἑλέειν σύν τε στόμʼ ἐρεῖσαι .

ὣς οὐκ αἰνότερον καὶ κύντερον ἄλλο γυναικός ,

ἥ τις δὴ τοιαῦτα μετὰ φρεσὶν ἔργα βάληται ·

οἷον δὴ καὶ κείνη ἐμήσατο ἔργον ἀεικές ,

κουριδίῳ τεύξασα πόσει φόνον . ἦ τοι ἔφην γε

430

ἀσπάσιος παίδεσσιν ἰδὲ δμώεσσιν ἐμοῖσιν

οἴκαδʼ ἐλεύσεσθαι · ἡ δʼ ἔξοχα λυγρὰ ἰδυῖα

οἷ τε κατʼ αἶσχος ἔχευε καὶ ἐσσομένῃσιν ὀπίσσω

θηλυτέρῃσι γυναιξί , καὶ ἥ κʼ ἐυεργὸς ἔῃσιν .

ὣς ἔφατʼ , αὐτὰρ ἐγώ μιν ἀμειβόμενος προσέειπον ·

435

ὢ πόποι , ἦ μάλα δὴ γόνον Ἀτρέος εὐρύοπα Ζεὺς

ἐκπάγλως ἤχθηρε γυναικείας διὰ βουλὰς

ἐξ ἀρχῆς · Ἑλένης μὲν ἀπωλόμεθʼ εἵνεκα πολλοί ,

σοὶ δὲ Κλυταιμνήστρη δόλον ἤρτυε τηλόθʼ ἐόντι .

ὣς ἐφάμην , ὁ δέ μʼ αὐτίκʼ ἀμειβόμενος προσέειπε ·

440

τῷ νῦν μή ποτε καὶ σὺ γυναικί περ ἤπιος εἶναι ·

μή οἱ μῦθον ἅπαντα πιφαυσκέμεν , ὅν κʼ ἐὺ εἰδῇς ,

ἀλλὰ τὸ μὲν φάσθαι , τὸ δὲ καὶ κεκρυμμένον εἶναι .

ἀλλʼ οὐ σοί γʼ , Ὀδυσεῦ , φόνος ἔσσεται ἔκ γε γυναικός ·

λίην γὰρ πινυτή τε καὶ εὖ φρεσὶ μήδεα οἶδε

445

κούρη Ἰκαρίοιο , περίφρων Πηνελόπεια .

ἦ μέν μιν νύμφην γε νέην κατελείπομεν ἡμεῖς

ἐρχόμενοι πόλεμόνδε · πάϊς δέ οἱ ἦν ἐπὶ μαζῷ

νήπιος , ὅς που νῦν γε μετʼ ἀνδρῶν ἵζει ἀριθμῷ ,

ὄλβιος · ἦ γὰρ τόν γε πατὴρ φίλος ὄψεται ἐλθών ,

450

καὶ κεῖνος πατέρα προσπτύξεται , ἣ θέμις ἐστίν .

ἡ δʼ ἐμὴ οὐδέ περ υἷος ἐνιπλησθῆναι ἄκοιτις

ὀφθαλμοῖσιν ἔασε · πάρος δέ με πέφνε καὶ αὐτόν .

ἄλλο δέ τοι ἐρέω , σὺ δʼ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσιν ·

κρύβδην , μηδʼ ἀναφανδά , φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν

455

νῆα κατισχέμεναι · ἐπεὶ οὐκέτι πιστὰ γυναιξίν .

ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον ,

εἴ που ἔτι ζώοντος ἀκούετε παιδὸς ἐμοῖο ,

ἤ που ἐν Ὀρχομενῷ ἢ ἐν Πύλῳ ἠμαθόεντι ,

ἤ που πὰρ Μενελάῳ ἐνὶ Σπάρτῃ εὐρείῃ ·

460

οὐ γάρ πω τέθνηκεν ἐπὶ χθονὶ δῖος Ὀρέστης .

ὣς ἔφατʼ , αὐτὰρ ἐγώ μιν ἀμειβόμενος προσέειπον ·

Ἀτρεΐδη , τί με ταῦτα διείρεαι ; οὐδέ τι οἶδα ,

ζώει ὅ γʼ ἦ τέθνηκε · κακὸν δʼ ἀνεμώλια βάζειν .

νῶι μὲν ὣς ἐπέεσσιν ἀμειβομένω στυγεροῖσιν

465

ἕσταμεν ἀχνύμενοι θαλερὸν κατὰ δάκρυ χέοντες ·

ἦλθε δʼ ἐπὶ ψυχὴ Πηληϊάδεω Ἀχιλῆος

καὶ Πατροκλῆος καὶ ἀμύμονος Ἀντιλόχοιο

Αἴαντός θʼ , ὃς ἄριστος ἔην εἶδός τε δέμας τε

τῶν ἄλλων Δαναῶν μετʼ ἀμύμονα Πηλεΐωνα .

470

ἔγνω δὲ ψυχή με ποδώκεος Αἰακίδαο

καί ῥʼ ὀλοφυρομένη ἔπεα πτερόεντα προσηύδα ·

διογενὲς Λαερτιάδη , πολυμήχανʼ Ὀδυσσεῦ ,

σχέτλιε , τίπτʼ ἔτι μεῖζον ἐνὶ φρεσὶ μήσεαι ἔργον ;

πῶς ἔτλης Ἄϊδόσδε κατελθέμεν , ἔνθα τε νεκροὶ

475

ἀφραδέες ναίουσι , βροτῶν εἴδωλα καμόντων ;

ὣς ἔφατʼ , αὐτὰρ ἐγώ μιν ἀμειβόμενος προσέειπον ·

ὦ Ἀχιλεῦ Πηλῆος υἱέ , μέγα φέρτατʼ Ἀχαιῶν ,

ἦλθον Τειρεσίαο κατὰ χρέος , εἴ τινα βουλὴν

εἴποι , ὅπως Ἰθάκην ἐς παιπαλόεσσαν ἱκοίμην ·

480

οὐ γάρ πω σχεδὸν ἦλθον Ἀχαιΐδος , οὐδέ πω ἁμῆς

γῆς ἐπέβην , ἀλλʼ αἰὲν ἔχω κακά . σεῖο δʼ , Ἀχιλλεῦ ,

οὔ τις ἀνὴρ προπάροιθε μακάρτατος οὔτʼ ἄρʼ ὀπίσσω .

πρὶν μὲν γάρ σε ζωὸν ἐτίομεν ἶσα θεοῖσιν

Ἀργεῖοι , νῦν αὖτε μέγα κρατέεις νεκύεσσιν

485

ἐνθάδʼ ἐών · τῷ μή τι θανὼν ἀκαχίζευ , Ἀχιλλεῦ .

ὣς ἐφάμην , ὁ δέ μʼ αὐτίκʼ ἀμειβόμενος προσέειπε ·

μὴ δή μοι θάνατόν γε παραύδα , φαίδιμʼ Ὀδυσσεῦ .

βουλοίμην κʼ ἐπάρουρος ἐὼν θητευέμεν ἄλλῳ ,

ἀνδρὶ παρʼ ἀκλήρῳ , ᾧ μὴ βίοτος πολὺς εἴη ,

490

ἢ πᾶσιν νεκύεσσι καταφθιμένοισιν ἀνάσσειν .

ἀλλʼ ἄγε μοι τοῦ παιδὸς ἀγαυοῦ μῦθον ἐνίσπες ,

ἢ ἕπετʼ ἐς πόλεμον πρόμος ἔμμεναι , ἦε καὶ οὐκί .

εἰπὲ δέ μοι Πηλῆος ἀμύμονος , εἴ τι πέπυσσαι ,

ἢ ἔτʼ ἔχει τιμὴν πολέσιν μετὰ Μυρμιδόνεσσιν ,

495

ἦ μιν ἀτιμάζουσιν ἀνʼ Ἑλλάδα τε Φθίην τε ,

οὕνεκά μιν κατὰ γῆρας ἔχει χεῖράς τε πόδας τε .

οὐ γὰρ ἐγὼν ἐπαρωγὸς ὑπʼ αὐγὰς ἠελίοιο ,

τοῖος ἐών , οἷός ποτʼ ἐνὶ Τροίῃ εὐρείῃ

πέφνον λαὸν ἄριστον , ἀμύνων Ἀργείοισιν ·

500

εἰ τοιόσδʼ ἔλθοιμι μίνυνθά περ ἐς πατέρος δῶ ·

τῷ κέ τεῳ στύξαιμι μένος καὶ χεῖρας ἀάπτους ,

οἳ κεῖνον βιόωνται ἐέργουσίν τʼ ἀπὸ τιμῆς .

ὣς ἔφατʼ , αὐτὰρ ἐγώ μιν ἀμειβόμενος προσέειπον ·

ἦ τοι μὲν Πηλῆος ἀμύμονος οὔ τι πέπυσμαι ,

505

αὐτάρ τοι παιδός γε Νεοπτολέμοιο φίλοιο

πᾶσαν ἀληθείην μυθήσομαι , ὥς με κελεύεις ·

αὐτὸς γάρ μιν ἐγὼ κοίλης ἐπὶ νηὸς ἐίσης

ἤγαγον ἐκ Σκύρου μετʼ ἐυκνήμιδας Ἀχαιούς .

ἦ τοι ὅτʼ ἀμφὶ πόλιν Τροίην φραζοίμεθα βουλάς ,

510

αἰεὶ πρῶτος ἔβαζε καὶ οὐχ ἡμάρτανε μύθων ·

Νέστωρ ἀντίθεος καὶ ἐγὼ νικάσκομεν οἴω .

αὐτὰρ ὅτʼ ἐν πεδίῳ Τρώων μαρναίμεθα χαλκῷ ,

οὔ ποτʼ ἐνὶ πληθυῖ μένεν ἀνδρῶν οὐδʼ ἐν ὁμίλῳ ,

ἀλλὰ πολὺ προθέεσκε τὸ ὃν μένος οὐδενὶ εἴκων ,

515

πολλοὺς δʼ ἄνδρας ἔπεφνεν ἐν αἰνῇ δηιοτῆτι .

πάντας δʼ οὐκ ἂν ἐγὼ μυθήσομαι οὐδʼ ὀνομήνω ,

ὅσσον λαὸν ἔπεφνεν ἀμύνων Ἀργείοισιν ,

ἀλλʼ οἷον τὸν Τηλεφίδην κατενήρατο χαλκῷ ,

ἥρωʼ Εὐρύπυλον , πολλοὶ δʼ ἀμφʼ αὐτὸν ἑταῖροι

520

Κήτειοι κτείνοντο γυναίων εἵνεκα δώρων .

κεῖνον δὴ κάλλιστον ἴδον μετὰ Μέμνονα δῖον .

αὐτὰρ ὅτʼ εἰς ἵππον κατεβαίνομεν , ὃν κάμʼ Ἐπειός ,

Ἀργείων οἱ ἄριστοι , ἐμοὶ δʼ ἐπὶ πάντα τέταλτο ,

ἠμὲν ἀνακλῖναι πυκινὸν λόχον ἠδʼ ἐπιθεῖναι ,

525

ἔνθʼ ἄλλοι Δαναῶν ἡγήτορες ἠδὲ μέδοντες

δάκρυά τʼ ὠμόργνυντο τρέμον θʼ ὑπὸ γυῖα ἑκάστου ·

κεῖνον δʼ οὔ ποτε πάμπαν ἐγὼν ἴδον ὀφθαλμοῖσιν

οὔτʼ ὠχρήσαντα χρόα κάλλιμον οὔτε παρειῶν

δάκρυ ὀμορξάμενον · ὁ δέ γε μάλα πόλλʼ ἱκέτευεν

530

ἱππόθεν ἐξέμεναι , ξίφεος δʼ ἐπεμαίετο κώπην

καὶ δόρυ χαλκοβαρές , κακὰ δὲ Τρώεσσι μενοίνα .

ἀλλʼ ὅτε δὴ Πριάμοιο πόλιν διεπέρσαμεν αἰπήν ,

μοῖραν καὶ γέρας ἐσθλὸν ἔχων ἐπὶ νηὸς ἔβαινεν

ἀσκηθής , οὔτʼ ἂρ βεβλημένος ὀξέι χαλκῷ

535

οὔτʼ αὐτοσχεδίην οὐτασμένος , οἷά τε πολλὰ

γίγνεται ἐν πολέμῳ · ἐπιμὶξ δέ τε μαίνεται Ἄρης .

ὣς ἐφάμην , ψυχὴ δὲ ποδώκεος Αἰακίδαο

φοίτα μακρὰ βιβᾶσα κατʼ ἀσφοδελὸν λειμῶνα ,

γηθοσύνη ὅ οἱ υἱὸν ἔφην ἀριδείκετον εἶναι .

540

αἱ δʼ ἄλλαι ψυχαὶ νεκύων κατατεθνηώτων

ἕστασαν ἀχνύμεναι , εἴροντο δὲ κήδεʼ ἑκάστη .

οἴη δʼ Αἴαντος ψυχὴ Τελαμωνιάδαο

νόσφιν ἀφεστήκει , κεχολωμένη εἵνεκα νίκης ,

τήν μιν ἐγὼ νίκησα δικαζόμενος παρὰ νηυσὶ

545

τεύχεσιν ἀμφʼ Ἀχιλῆος · ἔθηκε δὲ πότνια μήτηρ .

παῖδες δὲ Τρώων δίκασαν καὶ Παλλὰς Ἀθήνη .

ὡς δὴ μὴ ὄφελον νικᾶν τοιῷδʼ ἐπʼ ἀέθλῳ ·

τοίην γὰρ κεφαλὴν ἕνεκʼ αὐτῶν γαῖα κατέσχεν ,

Αἴανθʼ , ὃς πέρι μὲν εἶδος , πέρι δʼ ἔργα τέτυκτο

550

τῶν ἄλλων Δαναῶν μετʼ ἀμύμονα Πηλεΐωνα .

τὸν μὲν ἐγὼν ἐπέεσσι προσηύδων μειλιχίοισιν ·

Αἶαν , παῖ Τελαμῶνος ἀμύμονος , οὐκ ἄρʼ ἔμελλες

οὐδὲ θανὼν λήσεσθαι ἐμοὶ χόλου εἵνεκα τευχέων

οὐλομένων ; τὰ δὲ πῆμα θεοὶ θέσαν Ἀργείοισι ,

555

τοῖος γάρ σφιν πύργος ἀπώλεο · σεῖο δʼ Ἀχαιοὶ

ἶσον Ἀχιλλῆος κεφαλῇ Πηληϊάδαο

ἀχνύμεθα φθιμένοιο διαμπερές · οὐδέ τις ἄλλος

αἴτιος , ἀλλὰ Ζεὺς Δαναῶν στρατὸν αἰχμητάων

ἐκπάγλως ἤχθηρε , τεῒν δʼ ἐπὶ μοῖραν ἔθηκεν .

560

ἀλλʼ ἄγε δεῦρο , ἄναξ , ἵνʼ ἔπος καὶ μῦθον ἀκούσῃς

ἡμέτερον · δάμασον δὲ μένος καὶ ἀγήνορα θυμόν .

ὣς ἐφάμην , ὁ δέ μʼ οὐδὲν ἀμείβετο , βῆ δὲ μετʼ ἄλλας

ψυχὰς εἰς Ἔρεβος νεκύων κατατεθνηώτων .

ἔνθα χʼ ὅμως προσέφη κεχολωμένος , ἤ κεν ἐγὼ τόν ·

565

ἀλλά μοι ἤθελε θυμὸς ἐνὶ στήθεσσι φίλοισι

τῶν ἄλλων ψυχὰς ἰδέειν κατατεθνηώτων .

ἔνθʼ ἦ τοι Μίνωα ἴδον , Διὸς ἀγλαὸν υἱόν ,

χρύσεον σκῆπτρον ἔχοντα , θεμιστεύοντα νέκυσσιν ,

ἥμενον , οἱ δέ μιν ἀμφὶ δίκας εἴροντο ἄνακτα ,

570

ἥμενοι ἑσταότες τε κατʼ εὐρυπυλὲς Ἄϊδος δῶ .

τὸν δὲ μετʼ Ὠρίωνα πελώριον εἰσενόησα

θῆρας ὁμοῦ εἰλεῦντα κατʼ ἀσφοδελὸν λειμῶνα ,

τοὺς αὐτὸς κατέπεφνεν ἐν οἰοπόλοισιν ὄρεσσι

χερσὶν ἔχων ῥόπαλον παγχάλκεον , αἰὲν ἀαγές .

575

καὶ Τιτυὸν εἶδον , Γαίης ἐρικυδέος υἱόν ,

κείμενον ἐν δαπέδῳ · ὁ δʼ ἐπʼ ἐννέα κεῖτο πέλεθρα ,

γῦπε δέ μιν ἑκάτερθε παρημένω ἧπαρ ἔκειρον ,

δέρτρον ἔσω δύνοντες , ὁ δʼ οὐκ ἀπαμύνετο χερσί ·

Λητὼ γὰρ ἕλκησε , Διὸς κυδρὴν παράκοιτιν ,

580

Πυθώδʼ ἐρχομένην διὰ καλλιχόρου Πανοπῆος .

καὶ μὴν Τάνταλον εἰσεῖδον κρατέρʼ ἄλγεʼ ἔχοντα

ἑστεῶτʼ ἐν λίμνῃ · ἡ δὲ προσέπλαζε γενείῳ ·

στεῦτο δὲ διψάων , πιέειν δʼ οὐκ εἶχεν ἑλέσθαι ·

ὁσσάκι γὰρ κύψειʼ ὁ γέρων πιέειν μενεαίνων ,

585

τοσσάχʼ ὕδωρ ἀπολέσκετʼ ἀναβροχέν , ἀμφὶ δὲ ποσσὶ

γαῖα μέλαινα φάνεσκε , καταζήνασκε δὲ δαίμων .

δένδρεα δʼ ὑψιπέτηλα κατὰ κρῆθεν χέε καρπόν ,

ὄγχναι καὶ ῥοιαὶ καὶ μηλέαι ἀγλαόκαρποι

συκέαι τε γλυκεραὶ καὶ ἐλαῖαι τηλεθόωσαι ·

590

τῶν ὁπότʼ ἰθύσειʼ ὁ γέρων ἐπὶ χερσὶ μάσασθαι ,

τὰς δʼ ἄνεμος ῥίπτασκε ποτὶ νέφεα σκιόεντα .

καὶ μὴν Σίσυφον εἰσεῖδον κρατέρʼ ἄλγεʼ ἔχοντα

λᾶαν βαστάζοντα πελώριον ἀμφοτέρῃσιν .

ἦ τοι ὁ μὲν σκηριπτόμενος χερσίν τε ποσίν τε

595

λᾶαν ἄνω ὤθεσκε ποτὶ λόφον · ἀλλʼ ὅτε μέλλοι

ἄκρον ὑπερβαλέειν , τότʼ ἀποστρέψασκε κραταιίς ·

αὖτις ἔπειτα πέδονδε κυλίνδετο λᾶας ἀναιδής .

αὐτὰρ ὅ γʼ ἂψ ὤσασκε τιταινόμενος , κατὰ δʼ ἱδρὼς

ἔρρεεν ἐκ μελέων , κονίη δʼ ἐκ κρατὸς ὀρώρει .

600

τὸν δὲ μετʼ εἰσενόησα βίην Ἡρακληείην ,

εἴδωλον · αὐτὸς δὲ μετʼ ἀθανάτοισι θεοῖσι

τέρπεται ἐν θαλίῃς καὶ ἔχει καλλίσφυρον Ἥβην ,

παῖδα Διὸς μεγάλοιο καὶ Ἥρης χρυσοπεδίλου .

ἀμφὶ δέ μιν κλαγγὴ νεκύων ἦν οἰωνῶν ὥς ,

605

πάντοσʼ ἀτυζομένων · ὁ δʼ ἐρεμνῇ νυκτὶ ἐοικώς ,

γυμνὸν τόξον ἔχων καὶ ἐπὶ νευρῆφιν ὀιστόν ,

δεινὸν παπταίνων , αἰεὶ βαλέοντι ἐοικώς .

σμερδαλέος δέ οἱ ἀμφὶ περὶ στήθεσσιν ἀορτὴρ

χρύσεος ἦν τελαμών , ἵνα θέσκελα ἔργα τέτυκτο ,

610

ἄρκτοι τʼ ἀγρότεροί τε σύες χαροποί τε λέοντες ,

ὑσμῖναί τε μάχαι τε φόνοι τʼ ἀνδροκτασίαι τε .

μὴ τεχνησάμενος μηδʼ ἄλλο τι τεχνήσαιτο ,

ὃς κεῖνον τελαμῶνα ἑῇ ἐγκάτθετο τέχνῃ .

ἔγνω δʼ αὖτʼ ἔμʼ ἐκεῖνος , ἐπεὶ ἴδεν ὀφθαλμοῖσιν ,

615

καί μʼ ὀλοφυρόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα ·

διογενὲς Λαερτιάδη , πολυμήχανʼ Ὀδυσσεῦ ,

ἆ δείλʼ , ἦ τινὰ καὶ σὺ κακὸν μόρον ἡγηλάζεις ,

ὅν περ ἐγὼν ὀχέεσκον ὑπʼ αὐγὰς ἠελίοιο .

Ζηνὸς μὲν πάϊς ἦα Κρονίονος , αὐτὰρ ὀιζὺν

620

εἶχον ἀπειρεσίην · μάλα γὰρ πολὺ χείρονι φωτὶ

δεδμήμην , ὁ δέ μοι χαλεποὺς ἐπετέλλετʼ ἀέθλους .

καί ποτέ μʼ ἐνθάδʼ ἔπεμψε κύνʼ ἄξοντʼ · οὐ γὰρ ἔτʼ ἄλλον

φράζετο τοῦδέ γέ μοι κρατερώτερον εἶναι ἄεθλον ·

τὸν μὲν ἐγὼν ἀνένεικα καὶ ἤγαγον ἐξ Ἀίδαο ·

625

Ἑρμείας δέ μʼ ἔπεμψεν ἰδὲ γλαυκῶπις Ἀθήνη .

ὣς εἰπὼν ὁ μὲν αὖτις ἔβη δόμον Ἄϊδος εἴσω ,

αὐτὰρ ἐγὼν αὐτοῦ μένον ἔμπεδον , εἴ τις ἔτʼ ἔλθοι

ἀνδρῶν ἡρώων , οἳ δὴ τὸ πρόσθεν ὄλοντο .

καί νύ κʼ ἔτι προτέρους ἴδον ἀνέρας , οὓς ἔθελόν περ ,

630

Θησέα Πειρίθοόν τε , θεῶν ἐρικυδέα τέκνα ·

ἀλλὰ πρὶν ἐπὶ ἔθνεʼ ἀγείρετο μυρία νεκρῶν

ἠχῇ θεσπεσίῃ · ἐμὲ δὲ χλωρὸν δέος ᾕρει ,

μή μοι Γοργείην κεφαλὴν δεινοῖο πελώρου

ἐξ Ἀίδεω πέμψειεν ἀγαυὴ Περσεφόνεια .

635

αὐτίκʼ ἔπειτʼ ἐπὶ νῆα κιὼν ἐκέλευον ἑταίρους

αὐτούς τʼ ἀμβαίνειν ἀνά τε πρυμνήσια λῦσαι .

οἱ δʼ αἶψʼ εἴσβαινον καὶ ἐπὶ κληῖσι καθῖζον .

τὴν δὲ κατʼ Ὠκεανὸν ποταμὸν φέρε κῦμα ῥόοιο ,

πρῶτα μὲν εἰρεσίῃ , μετέπειτα δὲ κάλλιμος οὖρος .

640

Homer The Odyssey

A. T. Murray

Table of Contents: