Homer, The Odyssey, 22

αὐτὰρ ὁ γυμνώθη ῥακέων πολύμητις Ὀδυσσεύς ,

ἆλτο δʼ ἐπὶ μέγαν οὐδόν , ἔχων βιὸν ἠδὲ φαρέτρην

ἰῶν ἐμπλείην , ταχέας δʼ ἐκχεύατʼ ὀϊστοὺς

αὐτοῦ πρόσθε ποδῶν , μετὰ δὲ μνηστῆρσιν ἔειπεν ·

οὗτος μὲν δὴ ἄεθλος ἀάατος ἐκτετέλεσται ·

νῦν αὖτε σκοπὸν ἄλλον , ὃν οὔ πώ τις βάλεν ἀνήρ ,

εἴσομαι , αἴ κε τύχωμι , πόρῃ δέ μοι εὖχος Ἀπόλλων .

ἦ καὶ ἐπʼ Ἀντινόῳ ἰθύνετο πικρὸν ὀϊστόν .

ἦ τοι ὁ καλὸν ἄλεισον ἀναιρήσεσθαι ἔμελλε ,

χρύσεον ἄμφωτον , καὶ δὴ μετὰ χερσὶν ἐνώμα ,

ὄφρα πίοι οἴνοιο · φόνος δέ οἱ οὐκ ἐνὶ θυμῷ

μέμβλετο · τίς κʼ οἴοιτο μετʼ ἀνδράσι δαιτυμόνεσσι

μοῦνον ἐνὶ πλεόνεσσι , καὶ εἰ μάλα καρτερὸς εἴη ,

οἷ τεύξειν θάνατόν τε κακὸν καὶ κῆρα μέλαιναν ;

τὸν δʼ Ὀδυσεὺς κατὰ λαιμὸν ἐπισχόμενος βάλεν ἰῷ ,

ἀντικρὺ δʼ ἁπαλοῖο διʼ αὐχένος ἤλυθʼ ἀκωκή .

ἐκλίνθη δʼ ἑτέρωσε , δέπας δέ οἱ ἔκπεσε χειρὸς

βλημένου , αὐτίκα δʼ αὐλὸς ἀνὰ ῥῖνας παχὺς ἦλθεν

αἵματος ἀνδρομέοιο · θοῶς δʼ ἀπὸ εἷο τράπεζαν

ὦσε ποδὶ πλήξας , ἀπὸ δʼ εἴδατα χεῦεν ἔραζε ·

σῖτός τε κρέα τʼ ὀπτὰ φορύνετο . τοὶ δʼ ὁμάδησαν

μνηστῆρες κατὰ δώμαθʼ , ὅπως ἴδον ἄνδρα πεσόντα ,

ἐκ δὲ θρόνων ἀνόρουσαν ὀρινθέντες κατὰ δῶμα ,

πάντοσε παπταίνοντες ἐϋδμήτους ποτὶ τοίχους ·

οὐδέ πη ἀσπὶς ἔην οὐδʼ ἄλκιμον ἔγχος ἑλέσθαι .

νείκειον δʼ Ὀδυσῆα χολωτοῖσιν ἐπέεσσι ·

ξεῖνε , κακῶς ἀνδρῶν τοξάζεαι · οὐκέτʼ ἀέθλων

ἄλλων ἀντιάσεις · νῦν τοι σῶς αἰπὺς ὄλεθρος .

καὶ γὰρ δὴ νῦν φῶτα κατέκτανες ὃς μέγʼ ἄριστος

κούρων εἰν Ἰθάκῃ · τῷ σʼ ἐνθάδε γῦπες ἔδονται .

ἴσκεν ἕκαστος ἀνήρ , ἐπεὶ ἦ φάσαν οὐκ ἐθέλοντα

ἄνδρα κατακτεῖναι · τὸ δὲ νήπιοι οὐκ ἐνόησαν ,

ὡς δή σφιν καὶ πᾶσιν ὀλέθρου πείρατʼ ἐφῆπτο .

τοὺς δʼ ἄρʼ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς ·

ὦ κύνες , οὔ μʼ ἔτʼ ἐφάσκεθʼ ὑπότροπον οἴκαδʼ ἱκέσθαι

δήμου ἄπο Τρώων , ὅτι μοι κατεκείρετε οἶκον ,

δμῳῇσιν δὲ γυναιξὶ παρευνάζεσθε βιαίως ,

αὐτοῦ τε ζώοντος ὑπεμνάασθε γυναῖκα ,

οὔτε θεοὺς δείσαντες , οἳ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσιν ,

οὔτε τινʼ ἀνθρώπων νέμεσιν κατόπισθεν ἔσεσθαι ·

νῦν ὑμῖν καὶ πᾶσιν ὀλέθρου πείρατʼ ἐφῆπται .

ὣς φάτο , τοὺς δʼ ἄρα πάντας ὑπὸ χλωρὸν δέος εἷλεν ·

πάπτηνεν δὲ ἕκαστος ὅπη φύγοι αἰπὺν ὄλεθρον .

Εὐρύμαχος δέ μιν οἶος ἀμειβόμενος προσέειπεν ·

εἰ μὲν δὴ Ὀδυσεὺς Ἰθακήσιος εἰλήλουθας ,

ταῦτα μὲν αἴσιμα εἶπας , ὅσα ῥέζεσκον Ἀχαιοί ,

πολλὰ μὲν ἐν μεγάροισιν ἀτάσθαλα , πολλὰ δʼ ἐπʼ ἀγροῦ .

ἀλλʼ ὁ μὲν ἤδη κεῖται ὃς αἴτιος ἔπλετο πάντων ,

Ἀντίνοος · οὗτος γὰρ ἐπίηλεν τάδε ἔργα ,

οὔ τι γάμου τόσσον κεχρημένος οὐδὲ χατίζων ,

ἀλλʼ ἄλλα φρονέων , τά οἱ οὐκ ἐτέλεσσε Κρονίων ,

ὄφρʼ Ἰθάκης κατὰ δῆμον ἐϋκτιμένης βασιλεύοι

αὐτός , ἀτὰρ σὸν παῖδα κατακτείνειε λοχήσας .

νῦν δʼ ὁ μὲν ἐν μοίρῃ πέφαται , σὺ δὲ φείδεο λαῶν

σῶν · ἀτὰρ ἄμμες ὄπισθεν ἀρεσσάμενοι κατὰ δῆμον ,

ὅσσα τοι ἐκπέποται καὶ ἐδήδοται ἐν μεγάροισι ,

τιμὴν ἀμφὶς ἄγοντες ἐεικοσάβοιον ἕκαστος ,

χαλκόν τε χρυσόν τʼ ἀποδώσομεν , εἰς ὅ κε σὸν κῆρ

ἰανθῇ · πρὶν δʼ οὔ τι νεμεσσητὸν κεχολῶσθαι .

τὸν δʼ ἄρʼ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς ·

Εὐρύμαχʼ , οὐδʼ εἴ μοι πατρώϊα πάντʼ ἀποδοῖτε ,

ὅσσα τε νῦν ὔμμʼ ἐστὶ καὶ εἴ ποθεν ἄλλʼ ἐπιθεῖτε ,

οὐδέ κεν ὣς ἔτι χεῖρας ἐμὰς λήξαιμι φόνοιο

πρὶν πᾶσαν μνηστῆρας ὑπερβασίην ἀποτῖσαι .

νῦν ὑμῖν παράκειται ἐναντίον ἠὲ μάχεσθαι

ἢ φεύγειν , ὅς κεν θάνατον καὶ κῆρας ἀλύξῃ ·

ἀλλά τινʼ οὐ φεύξεσθαι ὀΐομαι αἰπὺν ὄλεθρον .

ὣς φάτο , τῶν δʼ αὐτοῦ λύτο γούνατα καὶ φίλον ἦτορ .

τοῖσιν δʼ Εὐρύμαχος προσεφώνεε δεύτερον αὖτις ·

ὦ φίλοι , οὐ γὰρ σχήσει ἀνὴρ ὅδε χεῖρας ἀάπτους ,

ἀλλʼ ἐπεὶ ἔλλαβε τόξον ἐΰξοον ἠδὲ φαρέτρην ,

οὐδοῦ ἄπο ξεστοῦ τοξάσσεται , εἰς ὅ κε πάντας

ἄμμε κατακτείνῃ · ἀλλὰ μνησώμεθα χάρμης .

φάσγανά τε σπάσσασθε καὶ ἀντίσχεσθε τραπέζας

ἰῶν ὠκυμόρων · ἐπὶ δʼ αὐτῷ πάντες ἔχωμεν

ἀθρόοι , εἴ κέ μιν οὐδοῦ ἀπώσομεν ἠδὲ θυράων ,

ἔλθωμεν δʼ ἀνὰ ἄστυ , βοὴ δʼ ὤκιστα γένοιτο ·

τῷ κε τάχʼ οὗτος ἀνὴρ νῦν ὕστατα τοξάσσαιτο .

ὣς ἄρα φωνήσας εἰρύσσατο φάσγανον ὀξὺ

χάλκεον , ἀμφοτέρωθεν ἀκαχμένον , ἆλτο δʼ ἐπʼ αὐτῷ

σμερδαλέα ἰάχων · ὁ δʼ ἁμαρτῆ δῖος Ὀδυσσεὺς

ἰὸν ἀποπροίει , βάλε δὲ στῆθος παρὰ μαζόν ,

ἐν δέ οἱ ἥπατι πῆξε θοὸν βέλος · ἐκ δʼ ἄρα χειρὸς

φάσγανον ἧκε χαμᾶζε , περιρρηδὴς δὲ τραπέζῃ

κάππεσεν ἰδνωθείς , ἀπὸ δʼ εἴδατα χεῦεν ἔραζε

καὶ δέπας ἀμφικύπελλον · ὁ δὲ χθόνα τύπτε μετώπῳ

θυμῷ ἀνιάζων , ποσὶ δὲ θρόνον ἀμφοτέροισι

λακτίζων ἐτίνασσε · κατʼ ὀφθαλμῶν δʼ ἔχυτʼ ἀχλύς .

Ἀμφίνομος δʼ Ὀδυσῆος ἐείσατο κυδαλίμοιο

ἀντίος ἀΐξας , εἴρυτο δὲ φάσγανον ὀξύ ,

εἴ πώς οἱ εἴξειε θυράων . ἀλλʼ ἄρα μιν φθῆ

Τηλέμαχος κατόπισθε βαλὼν χαλκήρεϊ δουρὶ

ὤμων μεσσηγύς , διὰ δὲ στήθεσφιν ἔλασσεν ·

δούπησεν δὲ πεσών , χθόνα δʼ ἤλασε παντὶ μετώπῳ .

Τηλέμαχος δʼ ἀπόρουσε , λιπὼν δολιχόσκιον ἔγχος

αὐτοῦ ἐν Ἀμφινόμῳ · περὶ γὰρ δίε μή τις Ἀχαιῶν

ἔγχος ἀνελκόμενον δολιχόσκιον ἢ ἐλάσειε

φασγάνῳ ἀΐξας ἠὲ προπρηνέα τύψας .

βῆ δὲ θέειν , μάλα δʼ ὦκα φίλον πατέρʼ εἰσαφίκανεν ,

ἀγχοῦ δʼ ἱστάμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα ·

100

ὦ πάτερ , ἤδη τοι σάκος οἴσω καὶ δύο δοῦρε

καὶ κυνέην πάγχαλκον , ἐπὶ κροτάφοις ἀραρυῖαν

αὐτός τʼ ἀμφιβαλεῦμαι ἰών , δώσω δὲ συβώτῃ

καὶ τῷ βουκόλῳ ἄλλα · τετευχῆσθαι γὰρ ἄμεινον .

τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς ·

105

οἶσε θέων , ἧός μοι ἀμύνεσθαι πάρʼ ὀϊστοί ,

μή μʼ ἀποκινήσωσι θυράων μοῦνον ἐόντα .

ὣς φάτο , Τηλέμαχος δὲ φίλῳ ἐπεπείθετο πατρί ,

βῆ δʼ ἴμεναι θάλαμόνδʼ , ὅθι οἱ κλυτὰ τεύχεα κεῖτο .

ἔνθεν τέσσαρα μὲν σάκεʼ ἔξελε , δούρατα δʼ ὀκτὼ

110

καὶ πίσυρας κυνέας χαλκήρεας ἱπποδασείας ·

βῆ δὲ φέρων , μάλα δʼ ὦκα φίλον πατέρʼ εἰσαφίκανεν ,

αὐτὸς δὲ πρώτιστα περὶ χροῒ δύσετο χαλκόν ·

ὣς δʼ αὔτως τὼ δμῶε δυέσθην τεύχεα καλά ,

ἔσταν δʼ ἀμφʼ Ὀδυσῆα δαΐφρονα ποικιλομήτην .

115

αὐτὰρ ὅ γʼ , ὄφρα μὲν αὐτῷ ἀμύνεσθαι ἔσαν ἰοί .

τόφρα μνηστήρων ἕνα γʼ αἰεὶ ᾧ ἐνὶ οἴκῳ

βάλλε τιτυσκόμενος · τοὶ δʼ ἀγχιστῖνοι ἔπιπτον .

αὐτὰρ ἐπεὶ λίπον ἰοὶ ὀϊστεύοντα ἄνακτα ,

τόξον μὲν πρὸς σταθμὸν ἐϋσταθέος μεγάροιο

120

ἔκλινʼ ἑστάμεναι , πρὸς ἐνώπια παμφανόωντα ,

αὐτὸς δʼ ἀμφʼ ὤμοισι σάκος θέτο τετραθέλυμνον ,

κρατὶ δʼ ἐπʼ ἰφθίμῳ κυνέην εὔτυκτον ἔθηκεν ,

ἵππουριν , δεινὸν δὲ λόφος καθύπερθεν ἔνευεν ·

εἵλετο δʼ ἄλκιμα δοῦρε δύω κεκορυθμένα χαλκῷ .

125

ὀρσοθύρη δέ τις ἔσκεν ἐϋδμήτῳ ἐνὶ τοίχῳ ,

ἀκρότατον δὲ παρʼ οὐδὸν ἐϋσταθέος μεγάροιο

ἦν ὁδὸς ἐς λαύρην , σανίδες δʼ ἔχον εὖ ἀραρυῖαι .

τὴν δʼ Ὀδυσεὺς φράζεσθαι ἀνώγει δῖον ὑφορβὸν

ἑσταότʼ ἄγχʼ αὐτῆς · μία δʼ οἴη γίγνετʼ ἐφορμή .

130

τοῖς δʼ Ἀγέλεως μετέειπεν , ἔπος πάντεσσι πιφαύσκων ·

ὦ φίλοι , οὐκ ἂν δή τις ἀνʼ ὀρσοθύρην ἀναβαίη

καὶ εἴποι λαοῖσι , βοὴ δʼ ὤκιστα γένοιτο ;

τῷ κε τάχʼ οὗτος ἀνὴρ νῦν ὕστατα τοξάσσαιτο .

τὸν δʼ αὖτε προσέειπε Μελάνθιος , αἰπόλος αἰγῶν ·

135

οὔ πως ἔστʼ , Ἀγέλαε διοτρεφές · ἄγχι γὰρ αἰνῶς

αὐλῆς καλὰ θύρετρα καὶ ἀργαλέον στόμα λαύρης ·

καί χʼ εἷς πάντας ἐρύκοι ἀνήρ , ὅς τʼ ἄλκιμος εἴη .

ἀλλʼ ἄγεθʼ , ὑμῖν τεύχεʼ ἐνείκω θωρηχθῆναι

ἐκ θαλάμου · ἔνδον γάρ , ὀΐομαι , οὐδέ πη ἄλλῃ

140

τεύχεα κατθέσθην Ὀδυσεὺς καὶ φαίδιμος υἱός .

ὣς εἰπὼν ἀνέβαινε Μελάνθιος , αἰπόλος αἰγῶν ,

εἰς θαλάμους Ὀδυσῆος ἀνὰ ῥῶγας μεγάροιο .

ἔνθεν δώδεκα μὲν σάκεʼ ἔξελε , τόσσα δὲ δοῦρα

καὶ τόσσας κυνέας χαλκήρεας ἱπποδασείας ·

145

βῆ δʼ ἴμεναι , μάλα δʼ ὦκα φέρων μνηστῆρσιν ἔδωκεν .

καὶ τότʼ Ὀδυσσῆος λύτο γούνατα καὶ φίλον ἦτορ ,

ὡς περιβαλλομένους ἴδε τεύχεα χερσί τε δοῦρα

μακρὰ τινάσσοντας · μέγα δʼ αὐτῷ φαίνετο ἔργον .

αἶψα δὲ Τηλέμαχον ἔπεα πτερόεντα προσηύδα ·

150

Τηλέμαχʼ , ἦ μάλα δή τις ἐνὶ μεγάροισι γυναικῶν

νῶϊν ἐποτρύνει πόλεμον κακὸν ἠὲ Μελανθεύς .

τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα ·

ὦ πάτερ , αὐτὸς ἐγὼ τόδε γʼ ἤμβροτον —οὐδέ τις ἄλλος

αἴτιος —ὃς θαλάμοιο θύρην πυκινῶς ἀραρυῖαν

155

κάλλιπον ἀγκλίνας · τῶν δὲ σκοπὸς ἦεν ἀμείνων .

ἀλλʼ ἴθι , δῖʼ Εὔμαιε , θύρην ἐπίθες θαλάμοιο

καὶ φράσαι ἤ τις ἄρʼ ἐστὶ γυναικῶν ἣ τάδε ῥέζει ,

ἢ υἱὸς Δολίοιο , Μελανθεύς , τόν περ ὀΐω .

ὣς οἱ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον ,

160

βῆ δʼ αὖτις θάλαμόνδε Μελάνθιος , αἰπόλος αἰγῶν ,

οἴσων τεύχεα καλά . νόησε δὲ δῖος ὑφορβός ,

αἶψα δʼ Ὀδυσσῆα προσεφώνεεν ἐγγὺς ἐόντα ·

διογενὲς Λαερτιάδη , πολυμήχανʼ Ὀδυσσεῦ ,

κεῖνος δʼ αὖτʼ ἀΐδηλος ἀνήρ , ὃν ὀϊόμεθʼ αὐτοί ,

165

ἔρχεται ἐς θάλαμον · σὺ δέ μοι νημερτὲς ἐνίσπες ,

ἤ μιν ἀποκτείνω , αἴ κε κρείσσων γε γένωμαι ,

ἦε σοὶ ἐνθάδʼ ἄγω , ἵνʼ ὑπερβασίας ἀποτίσῃ

πολλάς , ὅσσας οὗτος ἐμήσατο σῷ ἐνὶ οἴκῳ .

τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς ·

170

ἦ τοι ἐγὼ καὶ Τηλέμαχος μνηστῆρας ἀγαυοὺς

σχήσομεν ἔντοσθεν μεγάρων , μάλα περ μεμαῶτας .

σφῶϊ δʼ ἀποστρέψαντε πόδας καὶ χεῖρας ὕπερθεν

ἐς θάλαμον βαλέειν , σανίδας δʼ ἐκδῆσαι ὄπισθε ,

σειρὴν δὲ πλεκτὴν ἐξ αὐτοῦ πειρήναντε

175

κίον ʼ ἀνʼ ὑψηλὴν ἐρύσαι πελάσαι τε δοκοῖσιν ,

ὥς κεν δηθὰ ζωὸς ἐὼν χαλέπʼ ἄλγεα πάσχῃ ·

ὣς ἔφαθʼ , οἱ δʼ ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδʼ ἐπίθοντο ,

βὰν δʼ ἴμεν ἐς θάλαμον , λαθέτην δέ μιν ἔνδον ἐόντα .

ἦ τοι ὁ μὲν θαλάμοιο μυχὸν κάτα τεύχεʼ ἐρεύνα ,

180

τὼ δʼ ἔσταν ἑκάτερθε παρὰ σταθμοῖσι μένοντε .

εὖθʼ ὑπὲρ οὐδὸν ἔβαινε Μελάνθιος , αἰπόλος αἰγῶν ,

τῇ ἑτέρῃ μὲν χειρὶ φέρων καλὴν τρυφάλειαν ,

τῇ δʼ ἑτέρῃ σάκος εὐρὺ γέρον , πεπαλαγμένον ἄζῃ ,

Λαέρτεω ἥρωος , ὃ κουρίζων φορέεσκε ·

185

δὴ τότε γʼ ἤδη κεῖτο , ῥαφαὶ δὲ λέλυντο ἱμάντων ·

τὼ δʼ ἄρʼ ἐπαΐξανθʼ ἑλέτην ἔρυσάν τέ μιν εἴσω

κουρίξ , ἐν δαπέδῳ δὲ χαμαὶ βάλον ἀχνύμενον κῆρ ,

σὺν δὲ πόδας χεῖράς τε δέον θυμαλγέϊ δεσμῷ

εὖ μάλʼ ἀποστρέψαντε διαμπερές , ὡς ἐκέλευσεν

190

υἱὸς Λαέρταο , πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς ·

σειρὴν δὲ πλεκτὴν ἐξ αὐτοῦ πειρήναντε

κίονʼ ἀνʼ ὑψηλὴν ἔρυσαν πέλασάν τε δοκοῖσι .

τὸν δʼ ἐπικερτομέων προσέφης , Εὔμαιε συβῶτα ·

νῦν μὲν δὴ μάλα πάγχυ , Μελάνθιε , νύκτα φυλάξεις ,

195

εὐνῇ ἔνι μαλακῇ καταλέγμενος , ὥς σε ἔοικεν ·

οὐδέ σέ γʼ ἠριγένεια παρʼ Ὠκεανοῖο ῥοάων

λήσει ἐπερχομένη χρυσόθρονος , ἡνίκʼ ἀγινεῖς

αἶγας μνηστήρεσσι δόμον κάτα δαῖτα πένεσθαι .

ὣς ὁ μὲν αὖθι λέλειπτο , ταθεὶς ὀλοῷ ἐνὶ δεσμῷ ·

200

τὼ δʼ ἐς τεύχεα δύντε , θύρην ἐπιθέντε φαεινήν ,

βήτην εἰς Ὀδυσῆα δαΐφρονα , ποικιλομήτην .

ἔνθα μένος πνείοντες ἐφέστασαν , οἱ μὲν ἐπʼ οὐδοῦ

τέσσαρες , οἱ δʼ ἔντοσθε δόμων πολέες τε καὶ ἐσθλοί .

τοῖσι δʼ ἐπʼ ἀγχίμολον θυγάτηρ Διὸς ἦλθεν Ἀθήνη ,

205

Μέντορι εἰδομένη ἠμὲν δέμας ἠδὲ καὶ αὐδήν .

τὴν δʼ Ὀδυσεὺς γήθησεν ἰδὼν καὶ μῦθον ἔειπε ·

Μέντορ , ἄμυνον ἀρήν , μνῆσαι δʼ ἑτάροιο φίλοιο ,

ὅς σʼ ἀγαθὰ ῥέζεσκον · ὁμηλικίην δέ μοί ἐσσι .

ὣς φάτʼ , ὀϊόμενος λαοσσόον ἔμμεν Ἀθήνην .

210

μνηστῆρες δʼ ἑτέρωθεν ὁμόκλεον ἐν μεγάροισι ·

πρῶτος τήν γʼ ἐνένιπε Δαμαστορίδης Ἀγέλαος ·

Μέντορ , μή σʼ ἐπέεσσι παραιπεπίθῃσιν Ὀδυσσεὺς

μνηστήρεσσι μάχεσθαι , ἀμυνέμεναι δέ οἱ αὐτῷ .

ὧδε γὰρ ἡμέτερόν γε νόον τελέεσθαι ὀΐω ·

215

ὁππότε κεν τούτους κτέωμεν , πατέρʼ ἠδὲ καὶ υἱόν ,

ἐν δὲ σὺ τοῖσιν ἔπειτα πεφήσεαι , οἷα μενοινᾷς

ἔρδειν ἐν μεγάροις · σῷ δʼ αὐτοῦ κράατι τίσεις .

αὐτὰρ ἐπὴν ὑμέων γε βίας ἀφελώμεθα χαλκῷ ,

κτήμαθʼ ὁπόσσα τοί ἐστι , τά τʼ ἔνδοθι καὶ τὰ θύρηφι ,

220

τοῖσιν Ὀδυσσῆος μεταμίξομεν · οὐδέ τοι υἷας

ζώειν ἐν μεγάροισιν ἐάσομεν , οὐδέ θύγατρας

οὐδʼ ἄλοχον κεδνὴν Ἰθάκης κατὰ ἄστυ πολεύειν .

ὣς φάτʼ , Ἀθηναίη δὲ χολώσατο κηρόθι μᾶλλον ,

νείκεσσεν δʼ Ὀδυσῆα χολωτοῖσιν ἐπέεσσιν ·

225

οὐκέτι σοί γʼ , Ὀδυσεῦ , μένος ἔμπεδον οὐδέ τις ἀλκή

οἵη ὅτʼ ἀμφʼ Ἑλένῃ λευκωλένῳ εὐπατερείῃ ,

εἰνάετες Τρώεσσιν ἐμάρναο νωλεμὲς αἰεί ,

πολλοὺς δʼ ἄνδρας ἔπεφνες ἐν αἰνῇ δηϊοτῆτι ,

σῇ δʼ ἥλω βουλῇ Πριάμου πόλις εὐρυάγυια .

230

πῶς δὴ νῦν , ὅτε σόν τε δόμον καὶ κτήμαθʼ ἱκάνεις ,

ἄντα μνηστήρων ὀλοφύρεαι ἄλκιμος εἶναι ;

ἀλλʼ ἄγε δεῦρο , πέπον , παρʼ ἔμʼ ἵστασο καὶ ἴδε ἔργον ,

ὄφρʼ εἰδῇς οἷός τοι ἐν ἀνδράσι δυσμενέεσσιν

Μέντωρ Ἀλκιμίδης εὐεργεσίας ἀποτίνειν .

235

ἦ ῥα , καὶ οὔ πω πάγχυ δίδου ἑτεραλκέα νίκην ,

ἀλλʼ ἔτʼ ἄρα σθένεός τε καὶ ἀλκῆς πειρήτιζεν

ἠμὲν Ὀδυσσῆος ἠδʼ υἱοῦ κυδαλίμοιο .

αὐτὴ δʼ αἰθαλόεντος ἀνὰ μεγάροιο μέλαθρον

ἕζετʼ ἀναΐξασα , χελιδόνι εἰκέλη ἄντην .

240

μνηστῆρας δʼ ὤτρυνε Δαμαστορίδης Ἀγέλαος ,

Εὐρύνομός τε καὶ Ἀμφιμέδων Δημοπτόλεμός τε ,

Πείσανδρός τε Πολυκτορίδης Πόλυβός τε δαΐφρων ·

οἱ γὰρ μνηστήρων ἀρετῇ ἔσαν ἔξοχʼ ἄριστοι ,

ὅσσοι ἔτʼ ἔζωον περί τε ψυχέων ἐμάχοντο ·

245

τοὺς δʼ ἤδη ἐδάμασσε βιὸς καὶ ταρφέες ἰοί .

τοῖς δʼ Ἀγέλεως μετέειπεν , ἔπος πάντεσσι πιφαύσκων ·

ὦ φίλοι , ἤδη σχήσει ἀνὴρ ὅδε χεῖρας ἀάπτους ·

καὶ δή οἱ Μέντωρ μὲν ἔβη κενὰ εὔγματα εἰπών ,

οἱ δʼ οἶοι λείπονται ἐπὶ πρώτῃσι θύρῃσι .

250

τῷ νῦν μὴ ἅμα πάντες ἐφίετε δούρατα μακρά ,

ἀλλʼ ἄγεθʼ οἱ ἓξ πρῶτον ἀκοντίσατʼ , αἴ κέ ποθι Ζεὺς

δώῃ Ὀδυσσῆα βλῆσθαι καὶ κῦδος ἀρέσθαι .

τῶν δʼ ἄλλων οὐ κῆδος , ἐπὴν οὗτός γε πέσῃσιν .

ὣς ἔφαθʼ , οἱ δʼ ἄρα πάντες ἀκόντισαν ὡς ἐκέλευεν ,

255

ἱέμενοι · τὰ δὲ πάντα ἐτώσια θῆκεν Ἀθήνη ,

τῶν ἄλλος μὲν σταθμὸν ἐϋσταθέος μεγάροιο

βεβλήκει , ἄλλος δὲ θύρην πυκινῶς ἀραρυῖαν ·

ἄλλου δʼ ἐν τοίχῳ μελίη πέσε χαλκοβάρεια .

αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ δούρατʼ ἀλεύαντο μνηστήρων ,

260

τοῖς δʼ ἄρα μύθων ἦρχε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς ·

ὦ φίλοι , ἤδη μέν κεν ἐγὼν εἴποιμι καὶ ἄμμι

μνηστήρων ἐς ὅμιλον ἀκοντίσαι , οἳ μεμάασιν

ἡμέας ἐξεναρίξαι ἐπὶ προτέροισι κακοῖσιν .

ὣς ἔφαθʼ , οἱ δʼ ἄρα πάντες ἀκόντισαν ὀξέα δοῦρα

265

ἄντα τιτυσκόμενοι · Δημοπτόλεμον μὲν Ὀδυσσεύς ,

Εὐρυάδην δʼ ἄρα Τηλέμαχος , Ἔλατον δὲ συβώτης ,

Πείσανδρον δʼ ἄρʼ ἔπεφνε βοῶν ἐπιβουκόλος ἀνήρ .

οἱ μὲν ἔπειθʼ ἅμα πάντες ὀδὰξ ἕλον ἄσπετον οὖδας ,

μνηστῆρες δʼ ἀνεχώρησαν μεγάροιο μυχόνδε ·

270

τοὶ δʼ ἄρʼ ἐπήϊξαν , νεκύων δʼ ἐξ ἔγχεʼ ἕλοντο .

αὖτις δὲ μνηστῆρες ἀκόντισαν ὀξέα δοῦρα

ἱέμενοι · τὰ δὲ πολλὰ ἐτώσια θῆκεν Ἀθήνη .

τῶν ἄλλος μὲν σταθμὸν ἐϋσταθέος μεγάροιο

βεβλήκειν , ἄλλος δὲ θύρην πυκινῶς ἀραρυῖαν ·

275

ἄλλου δʼ ἐν τοίχῳ μελίη πέσε χαλκοβάρεια .

Ἀμφιμέδων δʼ ἄρα Τηλέμαχον βάλε χεῖρʼ ἐπὶ καρπῷ

λίγδην , ἄκρον δὲ ῥινὸν δηλήσατο χαλκός .

Κτήσιππος δʼ Εὔμαιον ὑπὲρ σάκος ἔγχεϊ μακρῷ

ὦμον ἐπέγραψεν · τὸ δʼ ὑπέρπτατο , πῖπτε δʼ ἔραζε .

280

τοὶ δʼ αὖτʼ ἀμφʼ Ὀδυσῆα δαΐφρονα ποικιλομήτην ,

μνηστήρων ἐς ὅμιλον ἀκόντισαν ὀξέα δοῦρα .

ἔνθʼ αὖτʼ Εὐρυδάμαντα βάλε πτολίπορθος Ὀδυσσεύς ,

Ἀμφιμέδοντα δὲ Τηλέμαχος , Πόλυβον δὲ συβώτης ·

Κτήσιππον δʼ ἄρʼ ἔπειτα βοῶν ἐπιβουκόλος ἀνὴρ

285

βεβλήκει πρὸς στῆθος , ἐπευχόμενος δὲ προσηύδα ·

ὦ Πολυθερσεΐδη φιλοκέρτομε , μή ποτε πάμπαν

εἴκων ἀφραδίῃς μέγα εἰπεῖν , ἀλλὰ θεοῖσιν

μῦθον ἐπιτρέψαι , ἐπεὶ ἦ πολὺ φέρτεροί εἰσι .

τοῦτό τοι ἀντὶ ποδὸς ξεινήϊον , ὅν ποτʼ ἔδωκας

290

ἀντιθέῳ Ὀδυσῆϊ δόμον κάτʼ ἀλητεύοντι .

ἦ ῥα βοῶν ἑλίκων ἐπιβουκόλος · αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς

οὖτα Δαμαστορίδην αὐτοσχεδὸν ἔγχεϊ μακρῷ .

Τηλέμαχος δʼ Εὐηνορίδην Λειώκριτον οὖτα

δουρὶ μέσον κενεῶνα , διαπρὸ δὲ χαλκὸν ἔλασσεν ·

295

ἤριπε δὲ πρηνής , χθόνα δʼ ἤλασε παντὶ μετώπῳ .

δὴ τότʼ Ἀθηναίη φθισίμβροτον αἰγίδʼ ἀνέσχεν

ὑψόθεν ἐξ ὀροφῆς · τῶν δὲ φρένες ἐπτοίηθεν .

οἱ δʼ ἐφέβοντο κατὰ μέγαρον βόες ὣς ἀγελαῖαι ·

τὰς μέν τʼ αἰόλος οἶστρος ἐφορμηθεὶς ἐδόνησεν

300

ὥρῃ ἐν εἰαρινῇ , ὅτε τʼ ἤματα μακρὰ πέλονται .

οἱ δʼ ὥς τʼ αἰγυπιοὶ γαμψώνυχες ἀγκυλοχεῖλαι ,

ἐξ ὀρέων ἐλθόντες ἐπʼ ὀρνίθεσσι θόρωσι ·

ταὶ μέν τʼ ἐν πεδίῳ νέφεα πτώσσουσαι ἵενται ,

οἱ δέ τε τὰς ὀλέκουσιν ἐπάλμενοι , οὐδέ τις ἀλκὴ

305

γίγνεται οὐδὲ φυγή · χαίρουσι δέ τʼ ἀνέρες ἄγρῃ ·

ὣς ἄρα τοὶ μνηστῆρας ἐπεσσύμενοι κατὰ δῶμα

τύπτον ἐπιστροφάδην · τῶν δὲ στόνος ὤρνυτʼ ἀεικὴς

κράτων τυπτομένων , δάπεδον δʼ ἅπαν αἵματι θῦε .

Λειώδης δʼ Ὀδυσῆος ἐπεσσύμενος λάβε γούνων ,

310

καί μιν λισσόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα ·

γουνοῦμαί σʼ , Ὀδυσεῦ · σὺ δέ μʼ αἴδεο καί μʼ ἐλέησον ·

οὐ γάρ πώ τινά φημι γυναικῶν ἐν μεγάροισιν

εἰπεῖν οὐδέ τι ῥέξαι ἀτάσθαλον · ἀλλὰ καὶ ἄλλους

παύεσκον μνηστῆρας , ὅτις τοιαῦτά γε ῥέζοι .

315

ἀλλά μοι οὐ πείθοντο κακῶν ἄπο χεῖρας ἔχεσθαι ·

τῷ καὶ ἀτασθαλίῃσιν ἀεικέα πότμον ἐπέσπον .

αὐτὰρ ἐγὼ μετὰ τοῖσι θυοσκόος οὐδὲν ἐοργὼς

κείσομαι , ὡς οὐκ ἔστι χάρις μετόπισθʼ εὐεργέων ·

τὸν δʼ ἄρʼ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς ·

320

εἰ μὲν δὴ μετὰ τοῖσι θυοσκόος εὔχεαι εἶναι ,

πολλάκι που μέλλεις ἀρήμεναι ἐν μεγάροισι

τηλοῦ ἐμοὶ νόστοιο τέλος γλυκεροῖο γενέσθαι ,

σοὶ δʼ ἄλοχόν τε φίλην σπέσθαι καὶ τέκνα τεκέσθαι ·

τῷ οὐκ ἂν θάνατόν γε δυσηλεγέα προφύγοισθα .

325

ὣς ἄρα φωνήσας ξίφος εἵλετο χειρὶ παχείῃ

κείμενον , ὅ ῥʼ Ἀγέλαος ἀποπροέηκε χαμᾶζε

κτεινόμενος · τῷ τόν γε κατʼ αὐχένα μέσσον ἔλασσε .

φθεγγομένου δʼ ἄρα τοῦ γε κάρη κονίῃσιν ἐμίχθη .

Τερπιάδης δʼ ἔτʼ ἀοιδὸς ἀλύσκανε κῆρα μέλαιναν ,

330

Φήμιος , ὅς ῥʼ ἤειδε μετὰ μνηστῆρσιν ἀνάγκῃ .

ἔστη δʼ ἐν χείρεσσίν ἔχων φόρμιγγα λίγειαν

ἄγχι παρʼ ὀρσοθύρην · δίχα δὲ φρεσὶ μερμήριζεν ,

ἢ ἐκδὺς μεγάροιο Διὸς μεγάλου ποτὶ βωμὸν

ἑρκείου ἵζοιτο τετυγμένον , ἔνθʼ ἄρα πολλὰ

335

Λαέρτης Ὀδυσεύς τε βοῶν ἐπὶ μηρίʼ ἔκηαν ,

ἦ γούνων λίσσοιτο προσαΐξας Ὀδυσῆα .

ὧδε δέ οἱ φρονέοντι δοάσσατο κέρδιον εἶναι ,

γούνων ἅψασθαι Λαερτιάδεω Ὀδυσῆος .

ἦ τοι ὁ φόρμιγγα γλαφυρὴν κατέθηκε χαμᾶζε

340

μεσσηγὺς κρητῆρος ἰδὲ θρόνου ἀργυροήλου ,

αὐτὸς δʼ αὖτʼ Ὀδυσῆα προσαΐξας λάβε γούνων ,

καί μιν λισσόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα ·

γουνοῦμαί σʼ , Ὀδυσεῦ · σὺ δέ μʼ αἴδεο καί μʼ ἐλέησον ·

αὐτῷ τοι μετόπισθʼ ἄχος ἔσσεται , εἴ κεν ἀοιδὸν

345

πέφνῃς , ὅς τε θεοῖσι καὶ ἀνθρώποισιν ἀείδω .

αὐτοδίδακτος δʼ εἰμί , θεὸς δέ μοι ἐν φρεσὶν οἴμας

παντοίας ἐνέφυσεν · ἔοικα δέ τοι παραείδειν

ὥς τε θεῷ · τῷ μή με λιλαίεο δειροτομῆσαι .

καί κεν Τηλέμαχος τάδε γʼ εἴποι , σὸς φίλος υἱός ,

350

ὡς ἐγὼ οὔ τι ἑκὼν ἐς σὸν δόμον οὐδὲ χατίζων

πωλεύμην μνηστῆρσιν ἀεισόμενος μετὰ δαῖτας ,

ἀλλὰ πολὺ πλέονες καὶ κρείσσονες ἦγον ἀνάγκῃ .

ὣς φάτο , τοῦ δʼ ἤκουσʼ ἱερὴ ἲς Τηλεμάχοιο ,

αἶψα δʼ ἑὸν πατέρα προσεφώνεεν ἐγγὺς ἐόντα ·

355

ἴσχεο μηδέ τι τοῦτον ἀναίτιον οὔταε χαλκῷ ·

καὶ κήρυκα Μέδοντα σαώσομεν , ὅς τέ μευ αἰεὶ

οἴκῳ ἐν ἡμετέρῳ κηδέσκετο παιδὸς ἐόντος ,

εἰ δὴ μή μιν ἔπεφνε Φιλοίτιος ἠὲ συβώτης ,

ἠὲ σοὶ ἀντεβόλησεν ὀρινομένῳ κατὰ δῶμα .

360

ὣς φάτο , τοῦ δʼ ἤκουσε Μέδων πεπνυμένα εἰδώς ·

πεπτηὼς γὰρ ἔκειτο ὑπὸ θρόνον , ἀμφὶ δὲ δέρμα

ἕστο βοὸς νεόδαρτον , ἀλύσκων κῆρα μέλαιναν .

αἶψα δʼ ἀπὸ θρόνου ὦρτο , θοῶς δʼ ἀπέδυνε βοείην

Τηλέμαχον δʼ ἄρʼ ἔπειτα προσαΐξας λάβε γούνων ,

365

καί μιν λισσόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα ·

ὦ φίλʼ , ἐγὼ μὲν ὅδʼ εἰμί , σὺ δʼ ἴσχεο εἰπὲ δὲ πατρὶ

μή με περισθενέων δηλήσεται ὀξέϊ χαλκῷ ,

ἀνδρῶν μνηστήρων κεχολωμένος , οἵ οἱ ἔκειρον

κτήματʼ ἐνὶ μεγάροις , σὲ δὲ νήπιοι οὐδὲν ἔτιον .

370

τὸν δʼ ἐπιμειδήσας προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς ·

θάρσει , ἐπεὶ δή σʼ οὗτος ἐρύσσατο καὶ ἐσάωσεν ,

ὄφρα γνῷς κατὰ θυμόν , ἀτὰρ εἴπῃσθα καὶ ἄλλῳ ,

ὡς κακοεργίης εὐεργεσίη μέγʼ ἀμείνων .

ἀλλʼ ἐξελθόντες μεγάρων ἕζεσθε θύραζε

375

ἐκ φόνου εἰς αὐλήν , σύ τε καὶ πολύφημος ἀοιδός ,

ὄφρʼ ἂν ἐγὼ κατὰ δῶμα πονήσομαι ὅττεό με χρή .

ὣς φάτο , τὼ δʼ ἔξω βήτην μεγάροιο κιόντε ,

ἑζέσθην δʼ ἄρα τώ γε Διὸς μεγάλου ποτὶ βωμόν ,

πάντοσε παπταίνοντε , φόνον ποτιδεγμένω αἰεί .

380

πάπτηνεν δʼ Ὀδυσεὺς καθʼ ἑὸν δόμον , εἴ τις ἔτʼ ἀνδρῶν

ζωὸς ὑποκλοπέοιτο , ἀλύσκων κῆρα μέλαιναν .

τοὺς δὲ ἴδεν μάλα πάντας ἐν αἵματι καὶ κονίῃσι

πεπτεῶτας πολλούς , ὥστʼ ἰχθύας , οὕς θʼ ἁλιῆες

κοῖλον ἐς αἰγιαλὸν πολιῆς ἔκτοσθε θαλάσσης

385

δικτύῳ ἐξέρυσαν πολυωπῷ · οἱ δέ τε πάντες

κύμαθʼ ἁλὸς ποθέοντες ἐπὶ ψαμάθοισι κέχυνται ·

τῶν μέν τʼ Ἠέλιος φαέθων ἐξείλετο θυμόν ·

ὣς τότʼ ἄρα μνηστῆρες ἐπʼ ἀλλήλοισι κέχυντο .

δὴ τότε Τηλέμαχον προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς ·

390

Τηλέμαχʼ , εἰ δʼ ἄγε μοι κάλεσον τροφὸν Εὐρύκλειαν ,

ὄφρα ἔπος εἴπωμι τό μοι καταθύμιόν ἐστιν .

ὣς φάτο , Τηλέμαχος δὲ φίλῳ ἐπεπείθετο πατρί ,

κινήσας δὲ θύρην προσέφη τροφὸν Εὐρύκλειαν ·

δεῦρο δὴ ὄρσο , γρηῢ παλαιγενές , ἥ τε γυναικῶν

395

δμῳάων σκοπός ἐσσι κατὰ μέγαρʼ ἡμετεράων ·

ἔρχεο · κικλήσκει σε πατὴρ ἐμός , ὄφρα τι εἴπῃ .

ὣς ἄρʼ ἐφώνησεν , τῇ δʼ ἄπτερος ἔπλετο μῦθος ,

ὤϊξεν δὲ θύρας μεγάρων εὖ ναιεταόντων ,

βῆ δʼ ἴμεν · αὐτὰρ Τηλέμαχος πρόσθʼ ἡγεμόνευεν .

400

εὗρεν ἔπειτʼ Ὀδυσῆα μετὰ κταμένοισι νέκυσσιν ,

αἵματι καὶ λύθρῳ πεπαλαγμένον ὥστε λέοντα ,

ὅς ῥά τε βεβρωκὼς βοὸς ἔρχεται ἀγραύλοιο ·

πᾶν δʼ ἄρα οἱ στῆθός τε παρήϊά τʼ ἀμφοτέρωθεν

αἱματόεντα πέλει , δεινὸς δʼ εἰς ὦπα ἰδέσθαι ·

405

ὣς Ὀδυσεὺς πεπάλακτο πόδας καὶ χεῖρας ὕπερθεν .

ἡ δʼ ὡς οὖν νέκυάς τε καὶ ἄσπετον εἴσιδεν αἷμα ,

ἴθυσέν ῥʼ ὀλολύξαι , ἐπεὶ μέγα εἴσιδεν ἔργον ·

ἀλλʼ Ὀδυσεὺς κατέρυκε καὶ ἔσχεθεν ἱεμένην περ ,

καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα ·

410

ἐν θυμῷ , γρηῦ , χαῖρε καὶ ἴσχεο μηδʼ ὀλόλυζε ·

οὐχ ὁσίη κταμένοισιν ἐπʼ ἀνδράσιν εὐχετάασθαι .

τούσδε δὲ μοῖρʼ ἐδάμασσε θεῶν καὶ σχέτλια ἔργα ·

οὔ τινα γὰρ τίεσκον ἐπιχθονίων ἀνθρώπων ,

οὐ κακὸν οὐδὲ μὲν ἐσθλόν , ὅτις σφέας εἰσαφίκοιτο ·

415

τῷ καὶ ἀτασθαλίῃσιν ἀεικέα πότμον ἐπέσπον .

ἀλλʼ ἄγε μοι σὺ γυναῖκας ἐνὶ μεγάροις κατάλεξον ,

αἵ τέ μʼ ἀτιμάζουσι καὶ αἳ νηλείτιδές εἰσιν .

τὸν δʼ αὖτε προσέειπε φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια ·

τοιγὰρ ἐγώ τοι , τέκνον , ἀληθείην καταλέξω .

420

πεντήκοντά τοί εἰσιν ἐνὶ μεγάροισι γυναῖκες

δμῳαί , τὰς μέν τʼ ἔργα διδάξαμεν ἐργάζεσθαι ,

εἴριά τε ξαίνειν καὶ δουλοσύνην ἀνέχεσθαι ·

τάων δώδεκα πᾶσαι ἀναιδείης ἐπέβησαν ,

οὔτʼ ἐμὲ τίουσαι οὔτʼ αὐτὴν Πηνελόπειαν .

425

Τηλέμαχος δὲ νέον μὲν ἀέξετο , οὐδέ ἑ μήτηρ

σημαίνειν εἴασκεν ἐπὶ δμῳῇσι γυναιξίν .

ἀλλʼ ἄγʼ ἐγὼν ἀναβᾶσʼ ὑπερώϊα σιγαλόεντα

εἴπω σῇ ἀλόχῳ , τῇ τις θεὸς ὕπνον ἐπῶρσε .

τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς

430

μή πω τήνδʼ ἐπέγειρε · σὺ δʼ ἐνθάδε εἰπὲ γυναιξὶν

ἐλθέμεν , αἵ περ πρόσθεν ἀεικέα μηχανόωντο .

ὣς ἄρʼ ἔφη , γρηῢς δὲ διὲκ μεγάροιο βεβήκει

ἀγγελέουσα γυναιξὶ καὶ ὀτρυνέουσα νέεσθαι .

αὐτὰρ ὁ Τηλέμαχον καὶ βουκόλον ἠδὲ συβώτην

435

εἰς ἓ καλεσσάμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα ·

ἄρχετε νῦν νέκυας φορέειν καὶ ἄνωχθε γυναῖκας ·

αὐτὰρ ἔπειτα θρόνους περικαλλέας ἠδὲ τραπέζας

ὕδατι καὶ σπόγγοισι πολυτρήτοισι καθαίρειν .

αὐτὰρ ἐπὴν δὴ πάντα δόμον κατακοσμήσησθε ,

440

δμῳὰς ἐξαγαγόντες ἐϋσταθέος μεγάροιο ,

μεσσηγύς τε θόλου καὶ ἀμύμονος ἕρκεος αὐλῆς ,

θεινέμεναι ξίφεσιν τανυήκεσιν , εἰς ὅ κε πασέων

ψυχὰς ἐξαφέλησθε καὶ ἐκλελάθωντʼ Ἀφροδίτης ,

τὴν ἄρʼ ὑπὸ μνηστῆρσιν ἔχον μίσγοντό τε λάθρη .

445

ὣς ἔφαθʼ , αἱ δὲ γυναῖκες ἀολλέες ἦλθον ἅπασαι ,

αἴνʼ ὀλοφυρόμεναι , θαλερὸν κατὰ δάκρυ χέουσαι .

πρῶτα μὲν οὖν νέκυας φόρεον κατατεθνηῶτας ,

κὰδ δʼ ἄρʼ ὑπʼ αἰθούσῃ τίθεσαν εὐερκέος αὐλῆς ,

ἀλλήλοισιν ἐρείδουσαι · σήμαινε δʼ Ὀδυσσεὺς

450

αὐτὸς ἐπισπέρχων · ταὶ δʼ ἐκφόρεον καὶ ἀνάγκῃ .

αὐτὰρ ἔπειτα θρόνους περικαλλέας ἠδὲ τραπέζας

ὕδατι καὶ σπόγγοισι πολυτρήτοισι κάθαιρον .

αὐτὰρ Τηλέμαχος καὶ βουκόλος ἠδὲ συβώτῃς

λίστροισιν δάπεδον πύκα ποιητοῖο δόμοιο

455

ξῦον · ταὶ δʼ ἐφόρεον δμῳαί , τίθεσαν δὲ θύραζε .

αὐτὰρ ἐπειδὴ πᾶν μέγαρον διεκοσμήσαντο ,

δμῳὰς δʼ ἐξαγαγόντες ἐϋσταθέος μεγάροιο ,

μεσσηγύς τε θόλου καὶ ἀμύμονος ἕρκεος αὐλῆς ,

εἴλεον ἐν στείνει , ὅθεν οὔ πως ἦεν ἀλύξαι .

460

τοῖσι δὲ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἦρχʼ ἀγορεύειν ·

μὴ μὲν δὴ καθαρῷ θανάτῳ ἀπὸ θυμὸν ἑλοίμην

τάων , αἳ δὴ ἐμῇ κεφαλῇ κατʼ ὀνείδεα χεῦαν

μητέρι θʼ ἡμετέρῃ παρά τε μνηστῆρσιν ἴαυον .

ὣς ἄρʼ ἔφη , καὶ πεῖσμα νεὸς κυανοπρῴροιο

465

κίονος ἐξάψας μεγάλης περίβαλλε θόλοιο ,

ὑψόσʼ ἐπεντανύσας , μή τις ποσὶν οὖδας ἵκοιτο .

ὡς δʼ ὅτʼ ἂν ἢ κίχλαι τανυσίπτεροι ἠὲ πέλειαι

ἕρκει ἐνιπλήξωσι , τό θʼ ἑστήκῃ ἐνὶ θάμνῳ ,

αὖλιν ἐσιέμεναι , στυγερὸς δʼ ὑπεδέξατο κοῖτος ,

470

ὣς αἵ γʼ ἑξείης κεφαλὰς ἔχον , ἀμφὶ δὲ πάσαις

δειρῇσι βρόχοι ἦσαν , ὅπως οἴκτιστα θάνοιεν .

ἤσπαιρον δὲ πόδεσσι μίνυνθά περ οὔ τι μάλα δήν .

ἐκ δὲ Μελάνθιον ἦγον ἀνὰ πρόθυρόν τε καὶ αὐλήν ·

τοῦ δʼ ἀπὸ μὲν ῥῖνάς τε καὶ οὔατα νηλέϊ χαλκῷ

475

τάμνον , μήδεά τʼ ἐξέρυσαν , κυσὶν ὠμὰ δάσασθαι ,

χεῖράς τʼ ἠδὲ πόδας κόπτον κεκοτηότι θυμῷ .

οἱ μὲν ἔπειτʼ ἀπονιψάμενοι χεῖράς τε πόδας τε

εἰς Ὀδυσῆα δόμονδε κίον , τετέλεστο δὲ ἔργον ·

αὐτὰρ ὅ γε προσέειπε φίλην τροφὸν Εὐρύκλειαν ·

480

οἶσε θέειον , γρηΰ , κακῶν ἄκος , οἶσε δέ μοι πῦρ ,

ὄφρα θεειώσω μέγαρον · σὺ δὲ Πηνελόπειαν

ἐλθεῖν ἐνθάδʼ ἄνωχθι σὺν ἀμφιπόλοισι γυναιξί ·

πάσας δʼ ὄτρυνον δμῳὰς κατὰ δῶμα νέεσθαι .

τὸν δʼ αὖτε προσέειπε φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια ·

485

ναὶ δὴ ταῦτά γε , τέκνον ἐμόν , κατὰ μοῖραν ἔειπες .

ἀλλʼ ἄγε τοι χλαῖνάν τε χιτῶνά τε εἵματʼ ἐνείκω ,

μηδʼ οὕτω ῥάκεσιν πεπυκασμένος εὐρέας ὤμους

ἕσταθʼ ἐνὶ μεγάροισι · νεμεσσητὸν δέ κεν εἴη .

τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς ·

490

πῦρ νῦν μοι πρώτιστον ἐνὶ μεγάροισι γενέσθω .

ὣς ἔφατʼ , οὐδʼ ἀπίθησε φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια ,

ἤνεικεν δʼ ἄρα πῦρ καὶ θήϊον · αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς

εὖ διεθείωσεν μέγαρον καὶ δῶμα καὶ αὐλήν .

γρηῢς δʼ αὖτʼ ἀπέβη διὰ δώματα κάλʼ Ὀδυσῆος

495

ἀγγελέουσα γυναιξὶ καὶ ὀτρυνέουσα νέεσθαι ·

αἱ δʼ ἴσαν ἐκ μεγάροιο δάος μετὰ χερσὶν ἔχουσαι .

αἱ μὲν ἄρʼ ἀμφεχέοντο καὶ ἠσπάζοντʼ Ὀδυσῆα ,

καὶ κύνεον ἀγαπαξόμεναι κεφαλήν τε καὶ ὤμους

χεῖράς τʼ αἰνύμεναι · τὸν δὲ γλυκὺς ἵμερος ᾕρει

500

κλαυθμοῦ καὶ στοναχῆς , γίγνωσκε δʼ ἄρα φρεσὶ πάσας .

Homer The Odyssey

A. T. Murray

Table of Contents: