Homer, The Odyssey, 16

τὼ δʼ αὖτʼ ἐν κλισίῃ Ὀδυσεὺς καὶ δῖος ὑφορβὸς

ἐντύνοντο ἄριστον ἅμʼ ἠοῖ , κηαμένω πῦρ ,

ἔκπεμψάν τε νομῆας ἅμʼ ἀγρομένοισι σύεσσι ·

Τηλέμαχον δὲ περίσσαινον κύνες ὑλακόμωροι ,

οὐδʼ ὕλαον προσιόντα . νόησε δὲ δῖος Ὀδυσσεὺς

σαίνοντάς τε κύνας , περί τε κτύπος ἦλθε ποδοῖϊν .

αἶψα δʼ ἄρʼ Εὔμαιον ἔπεα πτερόεντα προσηύδα ·

Εὔμαιʼ , ἦ μάλα τίς τοι ἐλεύσεται ἐνθάδʼ ἑταῖρος

ἢ καὶ γνώριμος ἄλλος , ἐπεὶ κύνες οὐχ ὑλάουσιν ,

ἀλλὰ περισσαίνουσι · ποδῶν δʼ ὑπὸ δοῦπον ἀκούω .

οὔ πω πᾶν εἴρητο ἔπος , ὅτε οἱ φίλος υἱὸς

ἔστη ἐνὶ προθύροισι . ταφὼν δʼ ἀνόρουσε συβώτης ,

ἐκ δʼ ἄρα οἱ χειρῶν πέσον ἄγγεα , τοῖς ἐπονεῖτο ,

κιρνὰς αἴθοπα οἶνον . ὁ δʼ ἀντίος ἦλθεν ἄνακτος ,

κύσσε δέ μιν κεφαλήν τε καὶ ἄμφω φάεα καλὰ

χεῖράς τʼ ἀμφοτέρας · θαλερὸν δέ οἱ ἔκπεσε δάκρυ .

ὡς δὲ πατὴρ ὃν παῖδα φίλα φρονέων ἀγαπάζῃ

ἐλθόντʼ ἐξ ἀπίης γαίης δεκάτῳ ἐνιαυτῷ ,

μοῦνον τηλύγετον , τῷ ἔπʼ ἄλγεα πολλὰ μογήσῃ ,

ὣς τότε Τηλέμαχον θεοειδέα δῖος ὑφορβὸς

πάντα κύσεν περιφύς , ὡς ἐκ θανάτοιο φυγόντα ·

καί ῥʼ ὀλοφυρόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα ·

ἦλθες , Τηλέμαχε , γλυκερὸν φάος . οὔ σʼ ἔτʼ ἐγώ γε

ὄψεσθαι ἐφάμην , ἐπεὶ ᾤχεο νηῒ Πύλονδε .

ἀλλʼ ἄγε νῦν εἴσελθε , φίλον τέκος , ὄφρα σε θυμῷ

τέρψομαι εἰσορόων νέον ἄλλοθεν ἔνδον ἐόντα .

οὐ μὲν γάρ τι θάμʼ ἀγρὸν ἐπέρχεαι οὐδὲ νομῆας ,

ἀλλʼ ἐπιδημεύεις · ὣς γάρ νύ τοι εὔαδε θυμῷ ,

ἀνδρῶν μνηστήρων ἐσορᾶν ἀΐδηλον ὅμιλον .

τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα ·

ἔσσεται οὕτως , ἄττα · σέθεν δʼ ἕνεκʼ ἐνθάδʼ ἱκάνω ,

ὄφρα σέ τʼ ὀφθαλμοῖσιν ἴδω καὶ μῦθον ἀκούσω ,

ἤ μοι ἔτʼ ἐν μεγάροις μήτηρ μένει , ἦέ τις ἤδη

ἀνδρῶν ἄλλος ἔγημεν , Ὀδυσσῆος δέ που εὐνὴ

χήτει ἐνευναίων κάκʼ ἀράχνια κεῖται ἔχουσα .

τὸν δʼ αὖτε προσέειπε συβώτης , ὄρχαμος ἀνδρῶν ·

καὶ λίην κείνη γε μένει τετληότι θυμῷ

σοῖσιν ἐνὶ μεγάροισιν · ὀϊζυραὶ δέ οἱ αἰεὶ

φθίνουσιν νύκτες τε καὶ ἤματα δάκρυ χεούσῃ .

ὣς ἄρα φωνήσας οἱ ἐδέξατο χάλκεον ἔγχος ·

αὐτὰρ ὅ γʼ εἴσω ἴεν καὶ ὑπέρβη λάϊνον οὐδόν .

τῷ δʼ ἕδρης ἐπιόντι πατὴρ ὑπόειξεν Ὀδυσσεύς ·

Τηλέμαχος δʼ ἑτέρωθεν ἐρήτυε φώνησέν τε ·

ἧσʼ , ὦ ξεῖνʼ · ἡμεῖς δὲ καὶ ἄλλοθι δήομεν ἕδρην

σταθμῷ ἐν ἡμετέρῳ · πάρα δʼ ἀνὴρ ὃς καταθήσει .

ὣς φάθʼ , ὁ δʼ αὖτις ἰὼν κατʼ ἄρʼ ἕζετο · τῷ δὲ συβώτης .

χεῦεν ὕπο χλωρὰς ῥῶπας καὶ κῶας ὕπερθεν ·

ἔνθα καθέζετʼ ἔπειτα Ὀδυσσῆος φίλος υἱός .

τοῖσιν δʼ αὖ κρειῶν πίνακας παρέθηκε συβώτης

ὀπταλέων , ἅ ῥα τῇ προτέρῃ ὑπέλειπον ἔδοντες ,

σῖτον δʼ ἐσσυμένως παρενήνεεν ἐν κανέοισιν ,

ἐν δʼ ἄρα κισσυβίῳ κίρνη μελιηδέα οἶνον ·

αὐτὸς δʼ ἀντίον ἷζεν Ὀδυσσῆος θείοιο .

οἱ δʼ ἐπʼ ὀνείαθʼ ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας ἴαλλον .

αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο ,

δὴ τότε Τηλέμαχος προσεφώνεε δῖον ὑφορβόν ·

ἄττα , πόθεν τοι ξεῖνος ὅδʼ ἵκετο ; πῶς δέ ἑ ναῦται

ἤγαγον εἰς Ἰθάκην ; τίνες ἔμμεναι εὐχετόωντο ;

οὐ μὲν γάρ τί ἑ πεζὸν ὀΐομαι ἐνθάδʼ ἱκέσθαι .

τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφης , Εὔμαιε συβῶτα ·

τοιγὰρ ἐγώ τοι , τέκνον , ἀληθέα πάντʼ ἀγορεύσω .

ἐκ μὲν Κρητάων γένος εὔχεται εὐρειάων ,

φησὶ δὲ πολλὰ βροτῶν ἐπὶ ἄστεα δινηθῆναι

πλαζόμενος · ὣς γάρ οἱ ἐπέκλωσεν τά γε δαίμων .

νῦν αὖ Θεσπρωτῶν ἀνδρῶν ἐκ νηὸς ἀποδρὰς

ἤλυθʼ ἐμὸν πρὸς σταθμόν , ἐγὼ δέ τοι ἐγγυαλίξω ·

ἔρξον ὅπως ἐθέλεις · ἱκέτης δέ τοι εὔχεται εἶναι .

τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα ·

Εὔμαιʼ , ἦ μάλα τοῦτο ἔπος θυμαλγὲς ἔειπες ·

πῶς γὰρ δὴ τὸν ξεῖνον ἐγὼν ὑποδέξομαι οἴκῳ ;

αὐτὸς μὲν νέος εἰμὶ καὶ οὔ πω χερσὶ πέποιθα

ἄνδρʼ ἀπαμύνασθαι , ὅτε τις πρότερος χαλεπήνῃ ·

μητρὶ δʼ ἐμῇ δίχα θυμὸς ἐνὶ φρεσὶ μερμηρίζει ,

ἢ αὐτοῦ παρʼ ἐμοί τε μένῃ καὶ δῶμα κομίζῃ ,

εὐνήν τʼ αἰδομένη πόσιος δήμοιό τε φῆμιν ,

ἦ ἤδη ἅμʼ ἕπηται Ἀχαιῶν ὅς τις ἄριστος

μνᾶται ἐνὶ μεγάροισιν ἀνὴρ καὶ πλεῖστα πόρῃσιν .

ἀλλʼ ἦ τοὶ τὸν ξεῖνον , ἐπεὶ τεὸν ἵκετο δῶμα ,

ἕσσω μιν χλαῖνάν τε χιτῶνά τε , εἵματα καλά ,

δώσω δὲ ξίφος ἄμφηκες καὶ ποσσὶ πέδιλα ,

πέμψω δʼ ὅππη μιν κραδίη θυμός τε κελεύει .

εἰ δʼ ἐθέλεις , σὺ κόμισσον ἐνὶ σταθμοῖσιν ἐρύξας ·

εἵματα δʼ ἐνθάδʼ ἐγὼ πέμψω καὶ σῖτον ἅπαντα

ἔδμεναι , ὡς ἂν μή σε κατατρύχῃ καὶ ἑταίρους .

κεῖσε δʼ ἂν οὔ μιν ἐγώ γε μετὰ μνηστῆρας ἐῷμι

ἔρχεσθαι · λίην γὰρ ἀτάσθαλον ὕβριν ἔχουσι ·

μή μιν κερτομέωσιν , ἐμοὶ δʼ ἄχος ἔσσεται αἰνόν .

πρῆξαι δʼ ἀργαλέον τι μετὰ πλεόνεσσιν ἐόντα

ἄνδρα καὶ ἴφθιμον , ἐπεὶ ἦ πολὺ φέρτεροί εἰσι .

τὸν δʼ αὖτε προσέειπε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς ·

ὦ φίλʼ , ἐπεί θήν μοι καὶ ἀμείψασθαι θέμις ἐστίν ,

ἦ μάλα μευ καταδάπτετʼ ἀκούοντος φίλον ἦτορ ,

οἷά φατε μνηστῆρας ἀτάσθαλα μηχανάασθαι

ἐν μεγάροις , ἀέκητι σέθεν τοιούτου ἐόντος .

εἰπέ μοι ἠὲ ἑκὼν ὑποδάμνασαι , ἦ σέ γε λαοὶ

ἐχθαίρουσʼ ἀνὰ δῆμον , ἐπισπόμενοι θεοῦ ὀμφῇ ,

ἦ τι κασιγνήτοις ἐπιμέμφεαι , οἷσί περ ἀνὴρ

μαρναμένοισι πέποιθε , καὶ εἰ μέγα νεῖκος ὄρηται .

αἲ γάρ ἐγὼν οὕτω νέος εἴην τῷδʼ ἐπὶ θυμῷ ,

ἢ παῖς ἐξ Ὀδυσῆος ἀμύμονος ἠὲ καὶ αὐτός ·

100

αὐτίκʼ ἔπειτʼ ἀπʼ ἐμεῖο κάρη τάμοι ἀλλότριος φώς ,

εἰ μὴ ἐγὼ κείνοισι κακὸν πάντεσσι γενοίμην ,

ἐλθὼν ἐς μέγαρον Λαερτιάδεω Ὀδυσῆος .

εἰ δʼ αὖ με πληθυῖ δαμασαίατο μοῦνον ἐόντα ,

105

βουλοίμην κʼ ἐν ἐμοῖσι κατακτάμενος μεγάροισι

τεθνάμεν ἢ τάδε γʼ αἰὲν ἀεικέα ἔργʼ ὁράασθαι ,

ξείνους τε στυφελιζομένους δμῳάς τε γυναῖκας

ῥυστάζοντας ἀεικελίως κατὰ δώματα καλά ,

καὶ οἶνον διαφυσσόμενον , καὶ σῖτον ἔδοντας

110

μὰψ αὔτως , ἀτέλεστον , ἀνηνύστῳ ἐπὶ ἔργῳ .

τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα ·

τοιγὰρ ἐγώ τοι , ξεῖνε , μάλʼ ἀτρεκέως ἀγορεύσω .

οὔτε τί μοι πᾶς δῆμος ἀπεχθόμενος χαλεπαίνει ,

οὔτε κασιγνήτοις ἐπιμέμφομαι , οἷσί περ ἀνὴρ

115

μαρναμένοισι πέποιθε , καὶ εἰ μέγα νεῖκος ὄρηται .

ὧδε γὰρ ἡμετέρην γενεὴν μούνωσε Κρονίων ·

μοῦνον Λαέρτην Ἀρκείσιος υἱὸν ἔτικτε ,

μοῦνον δʼ αὖτʼ Ὀδυσῆα πατὴρ τέκεν · αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς

μοῦνον ἔμʼ ἐν μεγάροισι τεκὼν λίπεν οὐδʼ ἀπόνητο .

120

τῷ νῦν δυσμενέες μάλα μυρίοι εἴσʼ ἐνὶ οἴκῳ .

ὅσσοι γὰρ νήσοισιν ἐπικρατέουσιν ἄριστοι ,

Δουλιχίῳ τε Σάμῃ τε καὶ ὑλήεντι Ζακύνθῳ ,

ἠδʼ ὅσσοι κραναὴν Ἰθάκην κάτα κοιρανέουσι ,

τόσσοι μητέρʼ ἐμὴν μνῶνται , τρύχουσι δὲ οἶκον .

125

ἡ δʼ οὔτʼ ἀρνεῖται στυγερὸν γάμον οὔτε τελευτὴν

ποιῆσαι δύναται · τοὶ δὲ φθινύθουσιν ἔδοντες

οἶκον ἐμόν · τάχα δή με διαρραίσουσι καὶ αὐτόν .

ἀλλʼ ἦ τοι μὲν ταῦτα θεῶν ἐν γούνασι κεῖται ·

ἄττα , σὺ δʼ ἔρχεο θᾶσσον , ἐχέφρονι Πηνελοπείῃ

130

εἴφʼ ὅτι οἱ σῶς εἰμὶ καὶ ἐκ Πύλου εἰλήλουθα .

αὐτὰρ ἐγὼν αὐτοῦ μενέω , σὺ δὲ δεῦρο νέεσθαι ,

οἴῃ ἀπαγγείλας · τῶν δʼ ἄλλων μή τις Ἀχαιῶν

πευθέσθω · πολλοὶ γὰρ ἐμοὶ κακὰ μηχανόωνται .

τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφης , Εὔμαιε συβῶτα ·

135

γιγνώσκω , φρονέω · τά γε δὴ νοέοντι κελεύεις .

ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον ,

ἦ καὶ Λαέρτῃ αὐτὴν ὁδὸν ἄγγελος ἔλθω

δυσμόρῳ , ὃς τῆος μὲν Ὀδυσσῆος μέγʼ ἀχεύων

ἔργα τʼ ἐποπτεύεσκε μετὰ δμώων τʼ ἐνὶ οἴκῳ

140

πῖνε καὶ ἦσθʼ , ὅτε θυμὸς ἐνὶ στήθεσσιν ἀνώγοι ·

αὐτὰρ νῦν , ἐξ οὗ σύ γε ᾤχεο νηῒ Πύλονδε ,

οὔ πω μίν φασιν φαγέμεν καὶ πιέμεν αὔτως ,

οὐδʼ ἐπὶ ἔργα ἰδεῖν , ἀλλὰ στοναχῇ τε γόῳ τε

ἧσται ὀδυρόμενος , φθινύθει δʼ ἀμφʼ ὀστεόφι χρώς .

145

τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα ·

ἄλγιον , ἀλλʼ ἔμπης μιν ἐάσομεν , ἀχνύμενοί περ ·

εἰ γὰρ πως εἴη αὐτάγρετα πάντα βροτοῖσι ,

πρῶτόν κεν τοῦ πατρὸς ἑλοίμεθα νόστιμον ἦμαρ .

ἀλλὰ σύ γʼ ἀγγείλας ὀπίσω κίε , μηδὲ κατʼ ἀγροὺς

150

πλάζεσθαι μετʼ ἐκεῖνον · ἀτὰρ πρὸς μητέρα εἰπεῖν

ἀμφίπολον ταμίην ὀτρυνέμεν ὅττι τάχιστα

κρύβδην · κείνη γὰρ κεν ἀπαγγείλειε γέροντι .

ἦ ῥα καὶ ὦρσε συφορβόν · ὁ δʼ εἵλετο χερσὶ πέδιλα ,

δησάμενος δʼ ὑπὸ ποσσὶ πόλινδʼ ἴεν . οὐδʼ ἄρʼ Ἀθήνην

155

λῆθεν ἀπὸ σταθμοῖο κιὼν Εὔμαιος ὑφορβός ,

ἀλλʼ ἥ γε σχεδὸν ἦλθε · δέμας δʼ ἤϊκτο γυναικὶ

καλῇ τε μεγάλῃ τε καὶ ἀγλαὰ ἔργα ἰδυίῃ .

στῆ δὲ κατʼ ἀντίθυρον κλισίης Ὀδυσῆϊ φανεῖσα ·

οὐδʼ ἄρα Τηλέμαχος ἴδεν ἀντίον οὐδʼ ἐνόησεν ,

160

οὐ γὰρ πω πάντεσσι θεοὶ φαίνονται ἐναργεῖς ,

ἀλλʼ Ὀδυσεύς τε κύνες τε ἴδον , καί ῥʼ οὐχ ὑλάοντο

κνυζηθμῷ δʼ ἑτέρωσε διὰ σταθμοῖο φόβηθεν .

ἡ δʼ ἄρʼ ἐπʼ ὀφρύσι νεῦσε · νόησε δὲ δῖος Ὀδυσσεύς ,

ἐκ δʼ ἦλθεν μεγάροιο παρὲκ μέγα τειχίον αὐλῆς ,

165

στῆ δὲ πάροιθʼ αὐτῆς · τὸν δὲ προσέειπεν Ἀθήνη ·

διογενὲς Λαερτιάδη , πολυμήχανʼ Ὀδυσσεῦ .

ἤδη νῦν σῷ παιδὶ ἔπος φάο μηδʼ ἐπίκευθε ,

ὡς ἄν μνηστῆρσιν θάνατον καὶ κῆρ ʼ ἀραρόντε

ἔρχησθον προτὶ ἄστυ περικλυτόν · οὐδʼ ἐγὼ αὐτὴ

170

δηρὸν ἀπὸ σφῶϊν ἔσομαι μεμαυῖα μάχεσθαι .

ἦ καὶ χρυσείῃ ῥάβδῳ ἐπεμάσσατʼ Ἀθήνη .

φᾶρος μέν οἱ πρῶτον ἐϋπλυνὲς ἠδὲ χιτῶνα

θῆκʼ ἀμφὶ στήθεσσι , δέμας δʼ ὤφελλε καὶ ἥβην .

ἂψ δὲ μελαγχροιὴς γένετο , γναθμοὶ δὲ τάνυσθεν ,

175

κυάνεαι δʼ ἐγένοντο γενειάδες ἀμφὶ γένειον .

ἡ μὲν ἄρʼ ὣς ἔρξασα πάλιν κίεν · αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς

ἤϊεν ἐς κλισίην · θάμβησε δέ μιν φίλος υἱός ,

ταρβήσας δʼ ἑτέρωσε βάλʼ ὄμματα , μὴ θεὸς εἴη ,

καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα ·

180

ἀλλοῖός μοι , ξεῖνε , φάνης νέον ἠὲ πάροιθεν ,

ἄλλα δὲ εἵματʼ ἔχεις , καί τοι χρὼς οὐκέθʼ ὁμοῖος .

ἦ μάλα τις θεός ἐσσι , τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσιν ·

ἀλλʼ ἵληθʼ , ἵνα τοι κεχαρισμένα δώομεν ἱρὰ

ἠδὲ χρύσεα δῶρα , τετυγμένα · φείδεο δʼ ἡμέων

185

τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς ·

οὔ τίς τοι θεός εἰμι · τί μʼ ἀθανάτοισιν ἐΐσκεις ;

ἀλλὰ πατὴρ τεός εἰμι , τοῦ εἵνεκα σὺ στεναχίζων

πάσχεις ἄλγεα πολλά , βίας ὑποδέγμενος ἀνδρῶν .

ὣς ἄρα φωνήσας υἱὸν κύσε , κὰδ δὲ παρειῶν

190

δάκρυον ἧκε χαμᾶζε · πάρος δʼ ἔχε νωλεμὲς αἰεί .

Τηλέμαχος δʼ , οὐ γάρ πω ἐπείθετο ὃν πατέρʼ εἶναι ,

ἐξαῦτίς μιν ἔπεσσιν ἀμειβόμενος προσέειπεν ·

οὐ σύ γʼ Ὀδυσσεύς ἐσσι , πατὴρ ἐμός , ἀλλά με δαίμων

θέλγει , ὄφρʼ ἔτι μᾶλλον ὀδυρόμενος στεναχίζω .

195

οὐ γάρ πως ἂν θνητὸς ἀνὴρ τάδε μηχανόῳτο

ᾧ αὐτοῦ γε νόῳ , ὅτε μὴ θεὸς αὐτὸς ἐπελθὼν

ῥηϊδίως ἐθέλων θείη νέον ἠὲ γέροντα .

ἦ γάρ τοι νέον ἦσθα γέρων καὶ ἀεικέα ἕσσο ·

νῦν δὲ θεοῖσιν ἔοικας , οἳ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσι .

200

τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς ·

Τηλέμαχʼ , οὔ σε ἔοικε φίλον πατέρ ἔνδον ἐόντα

οὔτε τι θαυμάζειν περιώσιον οὔτʼ ἀγάασθαι ·

οὐ μὲν γάρ τοι ἔτʼ ἄλλος ἐλεύσεται ἐνθάδʼ Ὀδυσσεύς ,

ἀλλʼ ὅδʼ ἐγὼ τοιόσδε , παθὼν κακά , πολλὰ δʼ ἀληθείς ,

205

ἤλυθον εἰκοστῷ ἔτεϊ ἐς πατρίδα γαῖαν .

αὐτάρ τοι τόδε ἔργον Ἀθηναίης ἀγελείης ,

ἥ τέ με τοῖον ἔθηκεν , ὅπως ἐθέλει , δύναται γὰρ ,

ἄλλοτε μὲν πτωχῷ ἐναλίγκιον , ἄλλοτε δʼ αὖτε

ἀνδρὶ νέῳ καὶ καλὰ περὶ χροῒ εἵματʼ ἔχοντι .

210

ῥηΐδιον δὲ θεοῖσι , τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσιν ,

ἠμὲν κυδῆναι θνητὸν βροτὸν ἠδὲ κακῶσαι .

ὣς ἄρα φωνήσας κατʼ ἄρʼ ἕζετο , Τηλέμαχος δὲ

ἀμφιχυθεὶς πατέρʼ ἐσθλὸν ὀδύρετο , δάκρυα λείβων ,

ἀμφοτέροισι δὲ τοῖσιν ὑφʼ ἵμερος ὦρτο γόοιο ·

215

κλαῖον δὲ λιγέως , ἀδινώτερον ἤ τʼ οἰωνοί ,

φῆναι ἢ αἰγυπιοὶ γαμψώνυχες , οἷσί τε τέκνα

ἀγρόται ἐξείλοντο πάρος πετεηνὰ γενέσθαι ·

ὣς ἄρα τοί γʼ ἐλεεινὸν ὑπʼ ὀφρύσι δάκρυον εἶβον .

καί νύ κʼ ὀδυρομένοισιν ἔδυ φάος ἠελίοιο ,

220

εἰ μὴ Τηλέμαχος προσεφώνεεν ὃν πατέρʼ αἶψα ·

ποίῃ γὰρ νῦν δεῦρο , πάτερ φίλε , νηΐ σε ναῦται

ἤγαγον εἰς Ἰθάκην ; τίνες ἔμμεναι εὐχετόωντο ;

οὐ μὲν γάρ τί σε πεζὸν ὀΐομαι ἐνθάδʼ ἱκέσθαι .

τὸν δʼ αὖτε προσέειπε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς ·

225

τοιγὰρ ἐγώ τοι , τέκνον , ἀληθείην καταλέξω .

Φαίηκές μʼ ἄγαγον ναυσίκλυτοι , οἵ τε καὶ ἄλλους

ἀνθρώπους πέμπουσιν , ὅτις σφέας εἰσαφίκηται ·

καί μʼ εὕδοντʼ ἐν νηῒ θοῇ ἐπὶ πόντον ἄγοντες

κάτθεσαν εἰς Ἰθάκην , ἔπορον δέ μοι ἀγλαὰ δῶρα ,

230

χαλκόν τε χρυσόν τε ἅλις ἐσθῆτά θʼ ὑφαντήν .

καὶ τὰ μὲν ἐν σπήεσσι θεῶν ἰότητι κέονται ·

νῦν αὖ δεῦρʼ ἱκόμην ὑποθημοσύνῃσιν Ἀθήνης ,

ὄφρα κε δυσμενέεσσι φόνου πέρι βουλεύσωμεν .

ἀλλʼ ἄγε μοι μνηστῆρας ἀριθμήσας κατάλεξον ,

235

ὄφρʼ εἰδέω ὅσσοι τε καὶ οἵ τινες ἀνέρες εἰσί ·

καί κεν ἐμὸν κατὰ θυμὸν ἀμύμονα μερμηρίξας

φράσσομαι , ἤ κεν νῶϊ δυνησόμεθʼ ἀντιφέρεσθαι

μούνω ἄνευθʼ ἄλλων , ἦ καὶ διζησόμεθʼ ἄλλους .

τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα ·

240

ὦ πάτερ , ἦ τοι σεῖο μέγα κλέος αἰὲν ἄκουον ,

χεῖράς τʼ αἰχμητὴν ἔμεναι καὶ ἐπίφρονα βουλήν ·

ἀλλὰ λίην μέγα εἶπες · ἄγη μʼ ἔχει · οὐδέ κεν εἴη

ἄνδρε δύω πολλοῖσι καὶ ἰφθίμοισι μάχεσθαι .

μνηστήρων δʼ οὔτʼ ἂρ δεκὰς ἀτρεκὲς οὔτε δύʼ οἶαι ,

245

ἀλλὰ πολὺ πλέονες · τάχα δʼ εἴσεαι ἐνθάδʼ ἀριθμόν .

ἐκ μὲν Δουλιχίοιο δύω καὶ πεντήκοντα

κοῦροι κεκριμένοι , ἓξ δὲ δρηστῆρες ἕπονται ·

ἐκ δὲ Σάμης πίσυρές τε καὶ εἴκοσι φῶτες ἔασιν ,

ἐκ δὲ Ζακύνθου ἔασιν ἐείκοσι κοῦροι Ἀχαιῶν ,

250

ἐκ δʼ αὐτῆς Ἰθάκης δυοκαίδεκα πάντες ἄριστοι ,

καί σφιν ἅμʼ ἐστὶ Μέδων κῆρυξ καὶ θεῖος ἀοιδὸς

καὶ δοιὼ θεράποντε , δαήμονε δαιτροσυνάων .

τῶν εἴ κεν πάντων ἀντήσομεν ἔνδον ἐόντων ,

μὴ πολύπικρα καὶ αἰνὰ βίας ἀποτίσεαι ἐλθών .

255

ἀλλὰ σύ γʼ , εἰ δύνασαί τινʼ ἀμύντορα μερμηρίξαι ,

φράζευ , ὅ κέν τις νῶϊν ἀμύνοι πρόφρονι θυμῷ .

τὸν δʼ αὖτε προσέειπε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς ·

τοιγὰρ ἐγὼν ἐρέω , σὺ δὲ σύνθεο καί μευ ἄκουσον ·

καὶ φράσαι ἤ κεν νῶϊν Ἀθήνη σὺν Διὶ πατρὶ

260

ἀρκέσει , ἦέ τινʼ ἄλλον ἀμύντορα μερμηρίξω .

τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα ·

ἐσθλώ τοι τούτω γʼ ἐπαμύντορε , τοὺς ἀγορεύεις ,

ὕψι περ ἐν νεφέεσσι καθημένω · ὥ τε καὶ ἄλλοις

ἀνδράσι τε κρατέουσι καὶ ἀθανάτοισι θεοῖσι .

265

τὸν δʼ αὖτε προσέειπε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς ·

οὐ μέν τοι κείνω γε πολὺν χρόνον ἀμφὶς ἔσεσθον

φυλόπιδος κρατερῆς , ὁπότε μνηστῆρσι καὶ ἡμῖν

ἐν μεγάροισιν ἐμοῖσι μένος κρίνηται Ἄρηος .

ἀλλὰ σὺ μὲν νῦν ἔρχευ ἅμʼ ἠοῖ φαινομένηφιν

270

οἴκαδε , καὶ μνηστῆρσιν ὑπερφιάλοισιν ὁμίλει ·

αὐτὰρ ἐμὲ προτὶ ἄστυ συβώτης ὕστερον ἄξει ,

πτωχῷ λευγαλέῳ ἐναλίγκιον ἠδὲ γέροντι .

εἰ δέ μʼ ἀτιμήσουσι δόμον κάτα , σὸν δὲ φίλον κῆρ

τετλάτω ἐν στήθεσσι κακῶς πάσχοντος ἐμεῖο ,

275

ἤν περ καὶ διὰ δῶμα ποδῶν ἕλκωσι θύραζε

ἢ βέλεσι βάλλωσι · σὺ δʼ εἰσορόων ἀνέχεσθαι .

ἀλλʼ ἦ τοι παύεσθαι ἀνωγέμεν ἀφροσυνάων ,

μειλιχίοις ἐπέεσσι παραυδῶν · οἱ δέ τοι οὔ τι

πείσονται · δὴ γάρ σφι παρίσταται αἴσιμον ἦμαρ .

280

ἄλλο δέ τοι ἐρέω , σὺ δʼ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσιν ·

ὁππότε κεν πολύβουλος ἐνὶ φρεσὶ θῇσιν Ἀθήνη ,

νεύσω μέν τοι ἐγὼ κεφαλῇ , σὺ δʼ ἔπειτα νοήσας

ὅσσα τοι ἐν μεγάροισιν Ἀρήϊα τεύχεα κεῖται

ἐς μυχὸν ὑψηλοῦ θαλάμου καταθεῖναι ἀείρας

285

πάντα μάλʼ · αὐτὰρ μνηστῆρας μαλακοῖς ἐπέεσσι

παρφάσθαι , ὅτε κέν σε μεταλλῶσιν ποθέοντες ·

ἐκ καπνοῦ κατέθηκʼ , ἐπεὶ οὐκέτι τοῖσιν ἐῴκει

οἷά ποτε Τροίηνδε κιὼν κατέλειπεν Ὀδυσσεύς ,

ἀλλὰ κατῄκισται , ὅσσον πυρὸς ἵκετʼ ἀϋτμή .

290

πρὸς δʼ ἔτι καὶ τόδε μεῖζον ἐνὶ φρεσὶ θῆκε Κρονίων ,

μή πως οἰνωθέντες , ἔριν στήσαντες ἐν ὑμῖν ,

ἀλλήλους τρώσητε καταισχύνητέ τε δαῖτα

καὶ μνηστύν · αὐτὸς γὰρ ἐφέλκεται ἄνδρα σίδηρος .

νῶϊν δʼ οἴοισιν δύο φάσγανα καὶ δύο δοῦρε

295

καλλιπέειν καὶ δοιὰ βοάγρια χερσὶν ἑλέσθαι ,

ὡς ἂν ἐπιθύσαντες ἑλοίμεθα · τοὺς δέ κʼ ἔπειτα

Παλλὰς Ἀθηναίη θέλξει καὶ μητίετα Ζεύς .

ἄλλο δέ τοι ἐρέω , σὺ δʼ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσιν ·

εἰ ἐτεόν γʼ ἐμός ἐσσι καὶ αἵματος ἡμετέροιο ,

300

μή τις ἔπειτʼ Ὀδυσῆος ἀκουσάτω ἔνδον ἐόντος ,

μήτʼ οὖν Λαέρτης ἴστω τό γε μήτε συβώτης

μήτε τις οἰκήων μήτʼ αὐτὴ Πηνελόπεια ,

ἀλλʼ οἶοι σύ τʼ ἐγώ τε γυναικῶν γνώομεν ἰθύν ·

καί κέ τεο δμώων ἀνδρῶν ἔτι πειρηθεῖμεν ,

305

ἠμὲν ὅπου τις νῶϊ τίει καὶ δείδιε θυμῷ ,

ἠδʼ ὅτις οὐκ ἀλέγει , σὲ δʼ ἀτιμᾷ τοῖον ἐόντα .

τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσεφώνεε φαίδιμος υἱός

ὦ πάτερ , ἦ τοι ἐμὸν θυμὸν καὶ ἔπειτά γʼ , ὀΐω ,

γνώσεαι · οὐ μὲν γάρ τι χαλιφροσύναι γέ μʼ ἔχουσιν ·

310

ἀλλʼ οὔ τοι τόδε κέρδος ἐγὼν ἔσσεσθαι ὀΐω

ἡμῖν ἀμφοτέροισι · σὲ δὲ φράζεσθαι ἄνωγα .

δηθὰ γὰρ αὔτως εἴσῃ ἑκάστου πειρητίζων ,

ἔργα μετερχόμενος · τοὶ δʼ ἐν μεγάροισιν ἕκηλοι

χρήματα δαρδάπτουσιν ὑπέρβιον οὐδʼ ἔπι φειδώ .

315

ἀλλʼ ἦ τοί σε γυναῖκας ἐγὼ δεδάασθαι ἄνωγα ,

αἵ τέ σʼ ἀτιμάζουσι καὶ αἳ νηλείτιδές εἰσιν ·

ἀνδρῶν δʼ οὐκ ἂν ἐγώ γε κατὰ σταθμοὺς ἐθέλοιμι

ἡμέας πειράζειν , ἀλλʼ ὕστερα ταῦτα πένεσθαι ,

εἰ ἐτεόν γέ τι οἶσθα Διὸς τέρας αἰγιόχοιο .

320

ὣς οἱ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον ,

ἡ δʼ ἄρʼ ἔπειτʼ Ἰθάκηνδε κατήγετο νηῦς εὐεργής ,

ἣ φέρε Τηλέμαχον Πυλόθεν καὶ πάντας ἑταίρους .

οἱ δʼ ὅτε δὴ λιμένος πολυβενθέος ἐντὸς ἵκοντο ,

νῆα μὲν οἵ γε μέλαιναν ἐπʼ ἠπείροιο ἔρυσσαν ,

325

τεύχεα δέ σφʼ ἀπένεικαν ὑπέρθυμοι θεράποντες ,

αὐτίκα δʼ ἐς Κλυτίοιο φέρον περικαλλέα δῶρα .

αὐτὰρ κήρυκα πρόεσαν δόμον εἰς Ὀδυσῆος ,

ἀγγελίην ἐρέοντα περίφρονι Πηνελοπείῃ ,

οὕνεκα Τηλέμαχος μὲν ἐπʼ ἀγροῦ , νῆα δʼ ἀνώγει

330

ἄστυδʼ ἀποπλείειν , ἵνα μὴ δείσασʼ ἐνὶ θυμῷ

ἰφθίμη βασίλεια τέρεν κατὰ δάκρυον εἴβοι

τὼ δὲ συναντήτην κῆρυξ καὶ δῖος ὑφορβὸς

τῆς αὐτῆς ἕνεκʼ ἀγγελίης , ἐρέοντε γυναικί .

ἀλλʼ ὅτε δή ῥʼ ἵκοντο δόμον θείου βασιλῆος ,

335

κῆρυξ μέν ῥα μέσῃσι μετὰ δμῳῇσιν ἔειπεν ·

ἤδη τοι , βασίλεια , φίλος πάϊς εἰλήλουθε .

Πηνελοπείῃ δʼ εἶπε συβώτης ἄγχι παραστὰς

πάνθʼ ὅσα οἱ φίλος υἱὸς ἀνώγει μυθήσασθαι .

αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ πᾶσαν ἐφημοσύνην ἀπέειπε ,

340

βῆ ῥʼ ἴμεναι μεθʼ ὕας , λίπε δʼ ἕρκεά τε μέγαρόν τε .

μνηστῆρες δʼ ἀκάχοντο κατήφησάν τʼ ἐνὶ θυμῷ ,

ἐκ δʼ ἦλθον μεγάροιο παρὲκ μέγα τειχίον αὐλῆς ,

αὐτοῦ δὲ προπάροιθε θυράων ἑδριόωντο .

τοῖσιν δʼ Εὐρύμαχος , Πολύβου πάϊς , ἦρχʼ ἀγορεύειν ·

345

ὦ φίλοι , ἦ μέγα ἔργον ὑπερφιάλως τετέλεσται

Τηλεμάχῳ ὁδὸς ἥδε · φάμεν δέ οἱ οὐ τελέεσθαι .

ἀλλʼ ἄγε νῆα μέλαιναν ἐρύσσομεν ἥ τις ἀρίστη ,

ἐς δʼ ἐρέτας ἁλιῆας ἀγείρομεν , οἵ κε τάχιστα

κείνοις ἀγγείλωσι θοῶς οἶκόνδε νέεσθαι .

350

οὔ πω πᾶν εἴρηθʼ , ὅτʼ ἄρʼ Ἀμφίνομος ἴδε νῆα ,

στρεφθεὶς ἐκ χώρης , λιμένος πολυβενθέος ἐντός ,

ἱστία τε στέλλοντας ἐρετμά τε χερσὶν ἔχοντας .

ἡδὺ δʼ ἄρʼ ἐκγελάσας μετεφώνεεν οἷς ἑτάροισι ·

μή τινʼ ἔτʼ ἀγγελίην ὀτρύνομεν · οἵδε γὰρ ἔνδον .

355

ἤ τίς σφιν τόδʼ ἔειπε θεῶν , ἢ εἴσιδον αὐτοὶ

νῆα παρερχομένην , τὴν δʼ οὐκ ἐδύναντο κιχῆναι .

ὣς ἔφαθʼ , οἱ δʼ ἀνστάντες ἔβαν ἐπὶ θῖνα θαλάσσης ,

αἶψα δὲ νῆα μέλαιναν ἐπʼ ἠπείροιο ἔρυσσαν ,

τεύχεα δέ σφʼ ἀπένεικαν ὑπέρθυμοι θεράποντες .

360

αὐτοὶ δʼ εἰς ἀγορὴν κίον ἀθρόοι , οὐδέ τινʼ ἄλλον

εἴων οὔτε νέων μεταΐζειν οὔτε γερόντων .

τοῖσιν δʼ Ἀντίνοος μετέφη , Εὐπείθεος υἱός ·

ὢ πόποι , ὡς τόνδʼ ἄνδρα θεοὶ κακότητος ἔλυσαν .

ἤματα μὲν σκοποὶ ἷζον ἐπʼ ἄκριας ἠνεμοέσσας

365

αἰὲν ἐπασσύτεροι · ἅμα δʼ ἠελίῳ καταδύντι

οὔ ποτʼ ἐπʼ ἠπείρου νύκτʼ ἄσαμεν , ἀλλʼ ἐνὶ πόντῳ

νηῒ θοῇ πλείοντες ἐμίμνομεν Ἠῶ δῖαν ,

Τηλέμαχον λοχόωντες , ἵνα φθίσωμεν ἑλόντες

αὐτόν · τὸν δʼ ἄρα τῆος ἀπήγαγεν οἴκαδε δαίμων ,

370

ἡμεῖς δʼ ἐνθάδε οἱ φραζώμεθα λυγρὸν ὄλεθρον

Τηλεμάχῳ , μηδʼ ἧμας ὑπεκφύγοι · οὐ γὰρ ὀΐω

τούτου γε ζώοντος ἀνύσσεσθαι τάδε ἔργα .

αὐτὸς μὲν γὰρ ἐπιστήμων βουλῇ τε νόῳ τε ,

λαοὶ δʼ οὐκέτι πάμπαν ἐφʼ ἡμῖν ἦρα φέρουσιν .

375

ἀλλʼ ἄγετε , πρὶν κεῖνον ὁμηγυρίσασθαι Ἀχαιοὺς

εἰς ἀγορήν —οὐ γάρ τι μεθησέμεναί μιν ὀΐω ,

ἀλλʼ ἀπομηνίσει , ἐρέει δʼ ἐν πᾶσιν ἀναστὰς

οὕνεκά οἱ φόνον αἰπὺν ἐράπτομεν οὐδʼ ἐκίχημεν ·

οἱ δʼ οὐκ αἰνήσουσιν ἀκούοντες κακὰ ἔργα ·

380

μή τι κακὸν ῥέξωσι καὶ ἡμέας ἐξελάσωσι

γαίης ἡμετέρης , ἄλλων δʼ ἀφικώμεθα δῆμον ·

ἀλλὰ φθέωμεν ἑλόντες ἐπʼ ἀγροῦ νόσφι πόληος

ἢ ἐν ὁδῷ · βίοτον δʼ αὐτοὶ καὶ κτήματʼ ἔχωμεν ,

δασσάμενοι κατὰ μοῖραν ἐφʼ ἡμέας , οἰκία δʼ αὖτε

385

κείνου μητέρι δοῖμεν ἔχειν ἠδʼ ὅστις ὀπυίοι .

εἰ δʼ ὑμῖν ὅδε μῦθος ἀφανδάνει , ἀλλὰ βόλεσθε

αὐτόν τε ζώειν καὶ ἔχειν πατρώϊα πάντα ,

μή οἱ χρήματʼ ἔπειτα ἅλις θυμηδέʼ ἔδωμεν

ἐνθάδʼ ἀγειρόμενοι , ἀλλʼ ἐκ μεγάροιο ἕκαστος

390

μνάσθω ἐέδνοισιν διζήμενος · ἡ δέ κʼ ἔπειτα

γήμαιθʼ ὅς κε πλεῖστα πόροι καὶ μόρσιμος ἔλθοι .

ὣς ἔφαθʼ , οἱ δʼ ἄρα πάντες ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ .

τοῖσιν δʼ Ἀμφίνομος ἀγορήσατο καὶ μετέειπε ,

Νίσου φαίδιμος υἱός , Ἀρητιάδαο ἄνακτος ,

395

ὅς ῥʼ ἐκ Δουλιχίου πολυπύρου , ποιήεντος ,

ἡγεῖτο μνηστῆρσι , μάλιστα δὲ Πηνελοπείῃ

ἥνδανε μύθοισι · φρεσὶ γὰρ κέχρητʼ ἀγαθῇσιν ·

ὅ σφιν ἐϋφρονέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπεν ·

ὦ φίλοι , οὐκ ἂν ἐγώ γε κατακτείνειν ἐθέλοιμι

400

Τηλέμαχον · δεινὸν δὲ γένος βασιλήϊόν ἐστιν

κτείνειν · ἀλλὰ πρῶτα θεῶν εἰρώμεθα βουλάς .

εἰ μέν κʼ αἰνήσωσι Διὸς μεγάλοιο θέμιστες ,

αὐτός τε κτενέω τούς τʼ ἄλλους πάντας ἀνώξω ·

εἰ δέ κʼ ἀποτρωπῶσι θεοί , παύσασθαι ἄνωγα .

405

ὣς ἔφατʼ Ἀμφίνομος , τοῖσιν δʼ ἐπιήνδανε μῦθος .

αὐτίκʼ ἔπειτʼ ἀνστάντες ἔβαν δόμον εἰς Ὀδυσῆος ,

ἐλθόντες δὲ καθῖζον ἐπὶ ξεστοῖσι θρόνοισιν .

ἡ δʼ αὖτʼ ἄλλʼ ἐνόησε περίφρων Πηνελόπεια ,

μνηστήρεσσι φανῆναι ὑπέρβιον ὕβριν ἔχουσι .

410

πεύθετο γὰρ οὗ παιδὸς ἐνὶ μεγάροισιν ὄλεθρον ·

κῆρυξ γὰρ οἱ ἔειπε Μέδων , ὃς ἐπεύθετο βουλάς .

βῆ δʼ ἰέναι μέγαρόνδε σὺν ἀμφιπόλοισι γυναιξίν .

ἀλλʼ ὅτε δὴ μνηστῆρας ἀφίκετο δῖα γυναικῶν ,

στῆ ῥα παρὰ σταθμὸν τέγεος πύκα ποιητοῖο ,

415

ἄντα παρειάων σχομένη λιπαρὰ κρήδεμνα ,

Ἀντίνοον δʼ ἐνένιπεν ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζεν ·

Ἀντίνοʼ , ὕβριν ἔχων , κακομήχανε , καὶ δέ σέ φασιν

ἐν δήμῳ Ἰθάκης μεθʼ ὁμήλικας ἔμμεν ἄριστον

βουλῇ καὶ μύθοισι · σὺ δʼ οὐκ ἄρα τοῖος ἔησθα .

420

μάργε , τίη δὲ σὺ Τηλεμάχῳ θάνατόν τε μόρον τε

ῥάπτεις , οὐδʼ ἱκέτας ἐμπάζεαι , οἷσιν ἄρα Ζεὺς

μάρτυρος ; οὐδʼ ὁσίη κακὰ ῥάπτειν ἀλλήλοισιν .

ἦ οὐκ οἶσθʼ ὅτε δεῦρο πατὴρ τεὸς ἵκετο φεύγων ,

δῆμον ὑποδείσας ; δὴ γὰρ κεχολώατο λίην ,

425

οὕνεκα ληϊστῆρσιν ἐπισπόμενος Ταφίοισιν

ἤκαχε Θεσπρωτούς · οἱ δʼ ἡμῖν ἄρθμιοι ἦσαν ·

τόν ῥʼ ἔθελον φθῖσαι καὶ ἀπορραῖσαι φίλον ἦτορ

ἠδὲ κατὰ ζωὴν φαγέειν μενοεικέα πολλήν ·

ἀλλʼ Ὀδυσεὺς κατέρυκε καὶ ἔσχεθεν ἱεμένους περ .

430

τοῦ νῦν οἶκον ἄτιμον ἔδεις , μνάᾳ δὲ γυναῖκα

παῖδά τʼ ἀποκτείνεις , ἐμὲ δὲ μεγάλως ἀκαχίζεις ·

ἀλλά σε παύσασθαι κέλομαι καὶ ἀνωγέμεν ἄλλους .

τὴν δʼ αὖτʼ Εὐρύμαχος , Πολύβου πάϊς , ἀντίον ηὔδα ·

κούρη Ἰκαρίοιο , περίφρον Πηνελόπεια ,

435

θάρσει · μή τοι ταῦτα μετὰ φρεσὶ σῇσι μελόντων .

οὐκ ἔσθʼ οὗτος ἀνὴρ οὐδʼ ἔσσεται οὐδὲ γένηται ,

ὅς κεν Τηλεμάχῳ σῷ υἱέϊ χεῖρας ἐποίσει

ζώοντός γʼ ἐμέθεν καὶ ἐπὶ χθονὶ δερκομένοιο .

ὧδε γὰρ ἐξερέω , καὶ μὴν τετελεσμένον ἔσται ·

440

αἶψά οἱ αἷμα κελαινὸν ἐρωήσει περὶ δουρὶ

ἡμετέρῳ , ἐπεὶ ἦ καὶ ἐμὲ πτολίπορθος Ὀδυσσεὺς

πολλάκι γούνασιν οἷσιν ἐφεσσάμενος κρέας ὀπτὸν

ἐν χείρεσσιν ἔθηκεν , ἐπέσχε τε οἶνον ἐρυθρόν .

τῷ μοι Τηλέμαχος πάντων πολὺ φίλτατός ἐστιν

445

ἀνδρῶν , οὐδέ τί μιν θάνατον τρομέεσθαι ἄνωγα

ἔκ γε μνηστήρων · θεόθεν δʼ οὐκ ἔστʼ ἀλέασθαι .

ὣς φάτο θαρσύνων , τῷ δʼ ἤρτυεν αὐτὸς ὄλεθρον .

ἡ μὲν ἄρʼ εἰσαναβᾶσʼ ὑπερώϊα σιγαλόεντα

κλαῖεν ἔπειτʼ Ὀδυσῆα , φίλον πόσιν , ὄφρα οἱ ὕπνον

450

ἡδὺν ἐπὶ βλεφάροισι βάλε γλαυκῶπις Ἀθήνη .

ἑσπέριος δʼ Ὀδυσῆϊ καὶ υἱέϊ δῖος ὑφορβὸς

ἤλυθεν · οἱ δʼ ἄρα δόρπον ἐπισταδὸν ὡπλίζοντο ,

σῦν ἱερεύσαντες ἐνιαύσιον . αὐτὰρ Ἀθήνη ,

ἄγχι παρισταμένη , Λαερτιάδην Ὀδυσῆα

455

ῥάβδῳ πεπληγυῖα πάλιν ποίησε γέροντα ,

λυγρὰ δὲ εἵματα ἕσσε περὶ χροΐ , μή ἑ συβώτης

γνοίη ἐσάντα ἰδὼν καὶ ἐχέφρονι Πηνελοπείῃ

ἔλθοι ἀπαγγέλλων μηδὲ φρεσὶν εἰρύσσαιτο .

τὸν καὶ Τηλέμαχος πρότερος πρὸς μῦθον ἔειπεν ·

460

ἦλθες , δῖʼ Εὔμαιε . τί δὴ κλέος ἔστʼ ἀνὰ ἄστυ ;

ἦ ῥʼ ἤδη μνηστῆρες ἀγήνορες ἔνδον ἔασιν

ἐκ λόχου , ἦ ἔτι μʼ αὖτʼ εἰρύαται οἴκαδʼ ἰόντα ;

τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφης , Εὔμαιε συβῶτα ·

οὐκ ἔμελέν μοι ταῦτα μεταλλῆσαι καὶ ἐρέσθαι

465

ἄστυ καταβλώσκοντα · τάχιστά με θυμὸς ἀνώγει

ἀγγελίην εἰπόντα πάλιν δεῦρʼ ἀπονέεσθαι .

ὡμήρησε δέ μοι παρʼ ἑταίρων ἄγγελος ὠκύς ,

κῆρυξ , ὃς δὴ πρῶτος ἔπος σῇ μητρὶ ἔειπεν .

ἄλλο δέ τοι τό γε οἶδα · τὸ γὰρ ἴδον ὀφθαλμοῖσιν .

470

ἤδη ὑπὲρ πόλιος , ὅθι θʼ Ἕρμαιος λόφος ἐστίν ,

ἦα κιών , ὅτε νῆα θοὴν ἰδόμην κατιοῦσαν

ἐς λιμένʼ ἡμέτερον · πολλοὶ δʼ ἔσαν ἄνδρες ἐν αὐτῇ ,

βεβρίθει δὲ σάκεσσι καὶ ἔγχεσιν ἀμφιγύοισι ·

καὶ σφέας ὠΐσθην τοὺς ἔμμεναι , οὐδέ τι οἶδα .

475

ὣς φάτο , μείδησεν δʼ ἱερὴ ἲς Τηλεμάχοιο

ἐς πατέρʼ ὀφθαλμοῖσιν ἰδών , ἀλέεινε δʼ ὑφορβόν .

οἱ δʼ ἐπεὶ οὖν παύσαντο πόνου τετύκοντό τε δαῖτα ,

δαίνυντʼ , οὐδέ τι θυμὸς ἐδεύετο δαιτὸς ἐΐσης .

αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο ,

480

κοίτου τε μνήσαντο καὶ ὕπνου δῶρον ἕλοντο .

Homer The Odyssey

A. T. Murray

Table of Contents: