Homer, Homeri Opera, 19.1

Ἠὼς μὲν κροκόπεπλος ἀπʼ Ὠκεανοῖο ῥοάων

ὄρνυθʼ , ἵνʼ ἀθανάτοισι φόως φέροι ἠδὲ βροτοῖσιν ·

ἣ δʼ ἐς νῆας ἵκανε θεοῦ πάρα δῶρα φέρουσα .

εὗρε δὲ Πατρόκλῳ περικείμενον ὃν φίλον υἱὸν

κλαίοντα λιγέως · πολέες δʼ ἀμφʼ αὐτὸν ἑταῖροι

μύρονθʼ · ἣ δʼ ἐν τοῖσι παρίστατο δῖα θεάων ,

ἔν τʼ ἄρα οἱ φῦ χειρὶ ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζε ·

τέκνον ἐμὸν τοῦτον μὲν ἐάσομεν ἀχνύμενοί περ

κεῖσθαι , ἐπεὶ δὴ πρῶτα θεῶν ἰότητι δαμάσθη ·

τύνη δʼ Ἡφαίστοιο πάρα κλυτὰ τεύχεα δέξο

καλὰ μάλʼ , οἷʼ οὔ πώ τις ἀνὴρ ὤμοισι φόρησεν .

ὡς ἄρα φωνήσασα θεὰ κατὰ τεύχεʼ ἔθηκε

πρόσθεν Ἀχιλλῆος · τὰ δʼ ἀνέβραχε δαίδαλα πάντα .

Μυρμιδόνας δʼ ἄρα πάντας ἕλε τρόμος , οὐδέ τις ἔτλη

ἄντην εἰσιδέειν , ἀλλʼ ἔτρεσαν . αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς

ὡς εἶδʼ , ὥς μιν μᾶλλον ἔδυ χόλος , ἐν δέ οἱ ὄσσε

δεινὸν ὑπὸ βλεφάρων ὡς εἰ σέλας ἐξεφάανθεν ·

τέρπετο δʼ ἐν χείρεσσιν ἔχων θεοῦ ἀγλαὰ δῶρα .

αὐτὰρ ἐπεὶ φρεσὶν ᾗσι τετάρπετο δαίδαλα λεύσσων

αὐτίκα μητέρα ἣν ἔπεα πτερόεντα προσηύδα ·

μῆτερ ἐμὴ τὰ μὲν ὅπλα θεὸς πόρεν οἷʼ ἐπιεικὲς

ἔργʼ ἔμεν ἀθανάτων , μὴ δὲ βροτὸν ἄνδρα τελέσσαι .

νῦν δʼ ἤτοι μὲν ἐγὼ θωρήξομαι · ἀλλὰ μάλʼ αἰνῶς

δείδω μή μοι τόφρα Μενοιτίου ἄλκιμον υἱὸν

μυῖαι καδδῦσαι κατὰ χαλκοτύπους ὠτειλὰς

εὐλὰς ἐγγείνωνται , ἀεικίσσωσι δὲ νεκρόν ,

ἐκ δʼ αἰὼν πέφαται , κατὰ δὲ χρόα πάντα σαπήῃ .

τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα θεὰ Θέτις ἀργυρόπεζα ·

τέκνον μή τοι ταῦτα μετὰ φρεσὶ σῇσι μελόντων .

τῷ μὲν ἐγὼ πειρήσω ἀλαλκεῖν ἄγρια φῦλα

μυίας , αἵ ῥά τε φῶτας ἀρηϊφάτους κατέδουσιν ·

ἤν περ γὰρ κεῖταί γε τελεσφόρον εἰς ἐνιαυτόν ,

αἰεὶ τῷ γʼ ἔσται χρὼς ἔμπεδος , ἢ καὶ ἀρείων .

ἀλλὰ σύ γʼ εἰς ἀγορὴν καλέσας ἥρωας Ἀχαιοὺς

μῆνιν ἀποειπὼν Ἀγαμέμνονι ποιμένι λαῶν

αἶψα μάλʼ ἐς πόλεμον θωρήσσεο , δύσεο δʼ ἀλκήν .

ὣς ἄρα φωνήσασα μένος πολυθαρσὲς ἐνῆκε ,

Πατρόκλῳ δʼ αὖτʼ ἀμβροσίην καὶ νέκταρ ἐρυθρὸν

στάξε κατὰ ῥινῶν , ἵνα οἱ χρὼς ἔμπεδος εἴη .

αὐτὰρ ὃ βῆ παρὰ θῖνα θαλάσσης δῖος Ἀχιλλεὺς

σμερδαλέα ἰάχων , ὦρσεν δʼ ἥρωας Ἀχαιούς .

καί ῥʼ οἵ περ τὸ πάρος γε νεῶν ἐν ἀγῶνι μένεσκον

οἵ τε κυβερνῆται καὶ ἔχον οἰήϊα νηῶν

καὶ ταμίαι παρὰ νηυσὶν ἔσαν σίτοιο δοτῆρες ,

καὶ μὴν οἳ τότε γʼ εἰς ἀγορὴν ἴσαν , οὕνεκʼ Ἀχιλλεὺς

ἐξεφάνη , δηρὸν δὲ μάχης ἐπέπαυτʼ ἀλεγεινῆς .

τὼ δὲ δύω σκάζοντε βάτην Ἄρεος θεράποντε

Τυδεΐδης τε μενεπτόλεμος καὶ δῖος Ὀδυσσεὺς

ἔγχει ἐρειδομένω · ἔτι γὰρ ἔχον ἕλκεα λυγρά ·

κὰδ δὲ μετὰ πρώτῃ ἀγορῇ ἵζοντο κιόντες .

αὐτὰρ ὃ δεύτατος ἦλθεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων

ἕλκος ἔχων · καὶ γὰρ τὸν ἐνὶ κρατερῇ ὑσμίνῃ

οὖτα Κόων Ἀντηνορίδης χαλκήρεϊ δουρί .

αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ πάντες ἀολλίσθησαν Ἀχαιοί ,

τοῖσι δʼ ἀνιστάμενος μετέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς ·

Ἀτρεΐδη ἦ ἄρ τι τόδʼ ἀμφοτέροισιν ἄρειον

ἔπλετο σοὶ καὶ ἐμοί , ὅ τε νῶΐ περ ἀχνυμένω κῆρ

θυμοβόρῳ ἔριδι μενεήναμεν εἵνεκα κούρης ;

τὴν ὄφελʼ ἐν νήεσσι κατακτάμεν Ἄρτεμις ἰῷ

ἤματι τῷ ὅτʼ ἐγὼν ἑλόμην Λυρνησσὸν ὀλέσσας ·

τώ κʼ οὐ τόσσοι Ἀχαιοὶ ὀδὰξ ἕλον ἄσπετον οὖδας

δυσμενέων ὑπὸ χερσὶν ἐμεῦ ἀπομηνίσαντος .

Ἕκτορι μὲν καὶ Τρωσὶ τὸ κέρδιον · αὐτὰρ Ἀχαιοὺς

δηρὸν ἐμῆς καὶ σῆς ἔριδος μνήσεσθαι ὀΐω .

ἀλλὰ τὰ μὲν προτετύχθαι ἐάσομεν ἀχνύμενοί περ

θυμὸν ἐνὶ στήθεσσι φίλον δαμάσαντες ἀνάγκῃ ·

νῦν δʼ ἤτοι μὲν ἐγὼ παύω χόλον , οὐδέ τί με χρὴ

ἀσκελέως αἰεὶ μενεαινέμεν · ἀλλʼ ἄγε θᾶσσον

ὄτρυνον πόλεμον δὲ κάρη κομόωντας Ἀχαιούς ,

ὄφρʼ ἔτι καὶ Τρώων πειρήσομαι ἀντίον ἐλθὼν

αἴ κʼ ἐθέλωσʼ ἐπὶ νηυσὶν ἰαύειν · ἀλλά τινʼ οἴω

ἀσπασίως αὐτῶν γόνυ κάμψειν , ὅς κε φύγῃσι

δηΐου ἐκ πολέμοιο ὑπʼ ἔγχεος ἡμετέροιο .

ὣς ἔφαθʼ , οἳ δʼ ἐχάρησαν ἐϋκνήμιδες Ἀχαιοὶ

μῆνιν ἀπειπόντος μεγαθύμου Πηλεΐωνος .

τοῖσι δὲ καὶ μετέειπεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων

αὐτόθεν ἐξ ἕδρης , οὐδʼ ἐν μέσσοισιν ἀναστάς ·

ὦ φίλοι ἥρωες Δαναοὶ θεράποντες Ἄρηος

ἑσταότος μὲν καλὸν ἀκούειν , οὐδὲ ἔοικεν

ὑββάλλειν · χαλεπὸν γὰρ ἐπισταμένῳ περ ἐόντι .

ἀνδρῶν δʼ ἐν πολλῷ ὁμάδῳ πῶς κέν τις ἀκούσαι

ἢ εἴποι ; βλάβεται δὲ λιγύς περ ἐὼν ἀγορητής .

Πηλεΐδῃ μὲν ἐγὼν ἐνδείξομαι · αὐτὰρ οἱ ἄλλοι

σύνθεσθʼ Ἀργεῖοι , μῦθόν τʼ εὖ γνῶτε ἕκαστος .

πολλάκι δή μοι τοῦτον Ἀχαιοὶ μῦθον ἔειπον

καί τέ με νεικείεσκον · ἐγὼ δʼ οὐκ αἴτιός εἰμι ,

ἀλλὰ Ζεὺς καὶ Μοῖρα καὶ ἠεροφοῖτις Ἐρινύς ,

οἵ τέ μοι εἰν ἀγορῇ φρεσὶν ἔμβαλον ἄγριον ἄτην ,

ἤματι τῷ ὅτʼ Ἀχιλλῆος γέρας αὐτὸς ἀπηύρων .

ἀλλὰ τί κεν ῥέξαιμι ; θεὸς διὰ πάντα τελευτᾷ .

πρέσβα Διὸς θυγάτηρ Ἄτη , ἣ πάντας ἀᾶται ,

οὐλομένη · τῇ μέν θʼ ἁπαλοὶ πόδες · οὐ γὰρ ἐπʼ οὔδει

πίλναται , ἀλλʼ ἄρα ἥ γε κατʼ ἀνδρῶν κράατα βαίνει

βλάπτουσʼ ἀνθρώπους · κατὰ δʼ οὖν ἕτερόν γε πέδησε .

καὶ γὰρ δή νύ ποτε Ζεὺς ἄσατο , τόν περ ἄριστον

ἀνδρῶν ἠδὲ θεῶν φασʼ ἔμμεναι · ἀλλʼ ἄρα καὶ τὸν

Ἥρη θῆλυς ἐοῦσα δολοφροσύνῃς ἀπάτησεν ,

ἤματι τῷ ὅτʼ ἔμελλε βίην Ἡρακληείην

Ἀλκμήνη τέξεσθαι ἐϋστεφάνῳ ἐνὶ Θήβῃ .

ἤτοι ὅ γʼ εὐχόμενος μετέφη πάντεσσι θεοῖσι ·

100

κέκλυτέ μευ πάντές τε θεοὶ πᾶσαί τε θέαιναι ,

ὄφρʼ εἴπω τά με θυμὸς ἐνὶ στήθεσσιν ἀνώγει .

σήμερον ἄνδρα φόως δὲ μογοστόκος Εἰλείθυια

ἐκφανεῖ , ὃς πάντεσσι περικτιόνεσσιν ἀνάξει ,

τῶν ἀνδρῶν γενεῆς οἵ θʼ αἵματος ἐξ ἐμεῦ εἰσί .

105

τὸν δὲ δολοφρονέουσα προσηύδα πότνια Ἥρη ·

ψευστήσεις , οὐδʼ αὖτε τέλος μύθῳ ἐπιθήσεις .

εἰ δʼ ἄγε νῦν μοι ὄμοσσον Ὀλύμπιε καρτερὸν ὅρκον ,

ἦ μὲν τὸν πάντεσσι περικτιόνεσσιν ἀνάξειν

ὅς κεν ἐπʼ ἤματι τῷδε πέσῃ μετὰ ποσσὶ γυναικὸς

110

τῶν ἀνδρῶν οἳ σῆς ἐξ αἵματός εἰσι γενέθλης .

ὣς ἔφατο · Ζεὺς δʼ οὔ τι δολοφροσύνην ἐνόησεν ,

ἀλλʼ ὄμοσεν μέγαν ὅρκον , ἔπειτα δὲ πολλὸν ἀάσθη .

Ἥρη δʼ ἀΐξασα λίπεν ῥίον Οὐλύμποιο ,

καρπαλίμως δʼ ἵκετʼ Ἄργος Ἀχαιικόν , ἔνθʼ ἄρα ᾔδη

115

ἰφθίμην ἄλοχον Σθενέλου Περσηϊάδαο .

ἣ δʼ ἐκύει φίλον υἱόν , ὃ δʼ ἕβδομος ἑστήκει μείς ·

ἐκ δʼ ἄγαγε πρὸ φόως δὲ καὶ ἠλιτόμηνον ἐόντα ,

Ἀλκμήνης δʼ ἀπέπαυσε τόκον , σχέθε δʼ Εἰλειθυίας .

αὐτὴ δʼ ἀγγελέουσα Δία Κρονίωνα προσηύδα ·

120

Ζεῦ πάτερ ἀργικέραυνε ἔπος τί τοι ἐν φρεσὶ θήσω ·

ἤδη ἀνὴρ γέγον ʼ ἐσθλὸς ὃς Ἀργείοισιν ἀνάξει

Εὐρυσθεὺς Σθενέλοιο πάϊς Περσηϊάδαο

σὸν γένος · οὔ οἱ ἀεικὲς ἀνασσέμεν Ἀργείοισιν .

ὣς φάτο , τὸν δʼ ἄχος ὀξὺ κατὰ φρένα τύψε βαθεῖαν ·

125

αὐτίκα δʼ εἷλʼ Ἄτην κεφαλῆς λιπαροπλοκάμοιο

χωόμενος φρεσὶν ᾗσι , καὶ ὤμοσε καρτερὸν ὅρκον

μή ποτʼ ἐς Οὔλυμπόν τε καὶ οὐρανὸν ἀστερόεντα

αὖτις ἐλεύσεσθαι Ἄτην , ἣ πάντας ἀᾶται .

ὣς εἰπὼν ἔρριψεν ἀπʼ οὐρανοῦ ἀστερόεντος

130

χειρὶ περιστρέψας · τάχα δʼ ἵκετο ἔργʼ ἀνθρώπων .

τὴν αἰεὶ στενάχεσχʼ ὅθʼ ἑὸν φίλον υἱὸν ὁρῷτο

ἔργον ἀεικὲς ἔχοντα ὑπʼ Εὐρυσθῆος ἀέθλων .

ὣς καὶ ἐγών , ὅτε δʼ αὖτε μέγας κορυθαίολος Ἕκτωρ

Ἀργείους ὀλέκεσκεν ἐπὶ πρυμνῇσι νέεσσιν ,

135

οὐ δυνάμην λελαθέσθʼ Ἄτης ᾗ πρῶτον ἀάσθην .

ἀλλʼ ἐπεὶ ἀασάμην καί μευ φρένας ἐξέλετο Ζεύς ,

ἂψ ἐθέλω ἀρέσαι , δόμεναί τʼ ἀπερείσιʼ ἄποινα ·

ἀλλʼ ὄρσευ πόλεμον δὲ καὶ ἄλλους ὄρνυθι λαούς .

δῶρα δʼ ἐγὼν ὅδε πάντα παρασχέμεν ὅσσά τοι ἐλθὼν

140

χθιζὸς ἐνὶ κλισίῃσιν ὑπέσχετο δῖος Ὀδυσσεύς .

εἰ δʼ ἐθέλεις , ἐπίμεινον ἐπειγόμενός περ Ἄρηος ,

δῶρα δέ τοι θεράποντες ἐμῆς παρὰ νηὸς ἑλόντες

οἴσουσʼ , ὄφρα ἴδηαι ὅ τοι μενοεικέα δώσω .

τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς ·

145

Ἀτρεΐδη κύδιστε ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγάμεμνον

δῶρα μὲν αἴ κʼ ἐθέλῃσθα παρασχέμεν , ὡς ἐπιεικές ,

ἤ τʼ ἐχέμεν παρὰ σοί · νῦν δὲ μνησώμεθα χάρμης

αἶψα μάλʼ · οὐ γὰρ χρὴ κλοτοπεύειν ἐνθάδʼ ἐόντας

οὐδὲ διατρίβειν · ἔτι γὰρ μέγα ἔργον ἄρεκτον ·

150

ὥς κέ τις αὖτʼ Ἀχιλῆα μετὰ πρώτοισιν ἴδηται

ἔγχεϊ χαλκείῳ Τρώων ὀλέκοντα φάλαγγας .

ὧδέ τις ὑμείων μεμνημένος ἀνδρὶ μαχέσθω .

Homer Homeri Opera

David B. Monro, Thomas W. Allen

Table of Contents: